Trần Văn ThụyHVTH: Lê Thị Vân Anh Lớp : Cao học Khoa học Môi trường K22 Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên BÀI TẬP CUỐI KÌ Đề tài: Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến hệ sinh thái đô thị
Trang 1GVHD: PGS.TS Trần Văn Thụy
HVTH: Lê Thị Vân Anh
Lớp : Cao học Khoa học Môi trường K22
Trường Đại Học Khoa Học Tự Nhiên
BÀI TẬP CUỐI KÌ
Đề tài:
Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến hệ sinh thái đô thị Các biện pháp nhằm thích ứng với biến đổi
khí hậu.
Hà Nội, tháng 7/2015
Trang 2MỤC LỤC
A Đặt vấn đề 2
B Nội dung 3
I Biến đổi khí hậu là gì? 3
II Nguyên nhân gây biến đổi khí hậu 3
III Hậu quả của biến đổi khí hậu 4
IV Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến HST đô thị 5
4.1 Hệ sinh thái đô thị là gì? 5
4.2 Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến các HST đô thị 6
4.2.1 Nước biển dâng thu hẹp diện tích đô thị 6
4.2.2 Lũ lụt 7
4.2.4 Mưa acid phá hủy các công trình – kiến trúc đô thị 11
4.2.5 Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sức khỏe con người 12
V Các biện pháp nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu 13
5.1 Xây dựng và thực hiện các chính sách thích ứng 13
5.2.Xây dựng mô hình sinh thái 14
5.2.1 Sử dụng hệ thống cây xanh 14
5.2.2 Xây dựng đô thị sinh thái 17
5.3 Khuyến khích sử dụng và phát triển năng lượng tái tạo 20
C KẾT LUẬN 22
TÀI LIỆU THAM KHẢO 23
Trang 3A Đặt vấn đề
Trong quá trình tiến hóa và phát triển, con người luôn phải sử dụng các yếu
tố sẵn có trong tự nhiên, vì vậy con người đã tác động trực tiếp vào môi trường.Các hệ sinh thái tự nhiên hoặc dần chuyển thành hệ sinh thái nhân tạo, hoặc bị tácđộng của con người đến mức mất cân bằng và suy thoái Trong đó, hệ sinh thái đôthị cũng là một trong những thành phần chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khíhậu, đặc biệt là đối các quốc gia nghèo – kém phát triển Dân số đô thị tại các quốcgia này phải chịu rủi ro lớn nhất đối với các tác động của biến đổi khí hậu như bãothường xuyên, lũ lụt, lở đất và sóng nhiệt Số người tử vong do các hiện tượng thờitiết cực đoan tại các quốc gia có thu nhập thấp – trung bình cũng chiếm tỉ lệ lớntrên tổng số người tử vong trên toàn thế giới; nếu có số liệu chính xác hơn, thì cóthể thấy rằng một tỷ lệ lớn và ngày càng tăng của số người tử vong là tại khu vực
đô thị thuộc các quốc gia này (UN Habitat, 2007) Hầu hết các quốc gia phải đốimặt với hàng loạt những khó khăn do BĐKH – liên quan đến vấn đề nước sạch.Đối với tác động do mực nước biển dâng, riêng Trung Quốc và Ấn Độ đã chiếmhơn ¼ dân số đô thị trên toàn thế giới nằm trong phạm vi đới bờ có độ cao thấp.Châu Phi, xưa nay được xem là lục địa nông thôn, hiện có dân số đô thị lớn hơn sovới khu vực Bắc Mỹ và gần 2/5 dân số sống ở đô thị (Liên hợp quốc, 2006) ChâuPhi cũng có mật độ tập trung các thành phố lớn ở ven biển khá cao Không có sựthích ứng, BĐKH có thể gây ra ngày càng nhiều số người chết do tai nạn vàthương tích, và những nguy hiểm ngày càng nghiêm trọng đến sinh kế của ngườidân, đến tài sản, chất lượng môi trường và sự thịnh vượng trong tương lai
Biến đổi khí hậu được coi là vấn đề toàn cầu vì nó diễn ra ở hầu như mọinơi trên thế giới Đặc biệt, Việt Nam đứng thứ 5 trong danh sách các nước bị ảnhhưởng bởi khí hậu toàn cầu Vị trí địa lý của Việt Nam khiến Việt Nam rất dễ bịtổn thương trước những biến đổi khí hậu khi mực nước biển tăng Trong các hệsinh thái dễ bị tổn thương thì hệ sinh thái đô thị đang đứng trước nguy cơ đó Vậy
Trang 4biến đổi khí hậu đã ảnh hưởng như thế nào đến thế giới nói chung và đến ViệtNam nói riêng để từ đó con người có thể đưa ra những mô hình sinh thái, nhữnggiải pháp nhằm ứng phó với những biến đổi đó Đây chính là lí do tôi chọn nghiên
cứu đề tài“Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến HST đô thị Các biện pháp
nhằm thích ứng với biến đổi khí hậu”.
B Nội dung
I Biến đổi khí hậu là gì?
"Biến đổi khí hậu trái đất là sự thay đổi của hệ thống khí hậu gồm khí quyển,thuỷ quyển, sinh quyển, thạch quyển hiện tại và trong tương lai bởi các nguyênnhân tự nhiên và nhân tạo Sự thay đổi về khí hậu gây ra trực tiếp hay gián tiếp từhoạt động của con người làm thay đổi cấu thành của khí quyển trái đất, cùng vớibiến đổi khí hậu tự nhiên, đã được quan sát trong một thời kì nhất định ".(UNFCCC)
“Biến đổi khí hậu là những biến đổi trong môi trường vật lý hoặc sinh học gây
ra những ảnh hưởng có hại đáng kể đến thành phần, khả năng phục hồi hoặc sinhsản của các hệ sinh thái tự nhiên và được quản lý hoặc đến hoạt động của các hệthống kinh tế - xã hội hoặc đến sức khỏe và phúc lợi của con người”.(Theo công
ước chung của LHQ về biến đổi khí hậu)
II Nguyên nhân gây biến đổi khí hậu.
Có hai nguyên nhân gây biến đổi khí hậu là do tự nhiên và do con người,trong đó nguyên nhân chính làm biến đổi khí hậu Trái đất là do hoạt động của conngười làm gia tăng các khí nhà kính, các hoạt động khai thác quá mức các bể hấpthụ khí nhà kính như sinh khối, rừng, các hệ sinh thái biển, ven bờ và đất liềnkhác Nhằm hạn chế sự biến đổi khí hậu, Nghị định thư Kyoto nhằm hạn chế và ổnđịnh sáu loại khí nhà kính chủ yếu bao gồm: CO2, CH4, N2O, HFCs, PFCs và SF6
Trang 5- CO2 phát thải khi đốt cháy nhiên liệu hóa thạch (than, dầu, khí) và là nguồn khínhà kính chủ yếu do con người gây ra trong khí quyển CO2 cũng sinh ra từ cáchoạt động công nghiệp như sản xuất xi măng và cán thép
- CH4 sinh ra từ các bãi rác, lên men thức ăn trong ruột động vật nhai lại, hệ thốngkhí, dầu tự nhiên và khai thác than
- N2O phát thải từ phân bón và các hoạt động công nghiệp
- HFCs được sử dụng thay cho các chất phá hủy ôzôn (ODS) và HFC-23 là sảnphẩm phụ của quá trình sản xuất HCFC-22
- PFCs sinh ra từ quá trình sản xuất nhôm
- SF6 sử dụng trong vật liệu cách điện và trong quá trình sản xuất magiê
III Hậu quả của biến đổi khí hậu
- Thay đổi thành phần và chất lượng khí quyển có hại cho môi trường sống củacon người và các sinh vật trên Trái đất
- Các hệ sinh thái bị phá hủy
- Mất đa dạng sinh học
- Sự dâng cao mực nước biển do băng tan, dẫn tới sự ngập úng ở các vùng đấtthấp
- Dịch chuyển ranh giới giữa các đới khí hậu về phía 2 cực dẫn tới nguy cơ
đe dọa sự sống,gia tăng bệnh tật của các loài sinh vật, các hệ sinh thái và hoạtđộng của con người
- Thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuầnhoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hoá khác
- Thay đổi năng suất sinh học của các hệ sinh thái, chất lượng và thành phầncủa thuỷ quyển, sinh quyển, các địa quyển
Trang 6- Gia tăng cường độ các loại tai biến thiên nhiên:cường độ, tần suất bão,lũ
IV Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến HST đô thị.
4.1 Hệ sinh thái đô thị là gì?
Khác với các hệ sinh thái tự nhiên, hệ sinh thái đô thị ngoài hai thành phần
cơ bản là hữu sinh và vô sinh, nó còn có thành phần công nghệ, bao gồm các nhàmáy, cơ quan, xí nghiệp, các cơ sở sản xuất Thành phần công nghệ quyết định vàchi phối dòng năng lượng qua hệ sinh thái
Môi trường đô thị là một thành phần của môi trường xung quanh, nó là kếtquả của hoạt động vật chất của con người trong quá trình tác động tới thiên nhiên.Môi trường đô thị luôn vận động và phát triển theo qui luật động lực học phức tạp,
và tuân theo các qui luật tự nhiên cũng như qui luật nhân tạo do con người tạo ra.Tại đây con người quan hệ mật thiết với nhau hơn so với các yếu tố tự nhiên Tuynhiên, dưới sự phát triển và tác động của con người, các yếu tố thuộc về tự nhiên,thiên nhiên đang dần bị mất đi Khí hậu thay đổi, thời tiết bất thường cộng vớinhiều nguồn ô nhiễm (nguồn nước, rác thải, khói bụi, tiếng ồn…) gây ra cho conngười những bất lợi về sức khỏe đặc biệt là về yếu tố tinh thần Vì vậy, ngừoi tanghiên cứu quan hệ giữa con người và môi trường sống xung quanh đô thị nhằmxây dựng giải pháp quy hoạch, vận hành bền vững hệ sinh thái này
Các đặc trưng của hệ sinh thái đô thị
- Là HST hở có sự thay đổi theo thời gian, không gian về chất lượng, sốlượng
- Mang tính động do sự phát triển xã hội
- Cấu trúc: khá ổn định và đồng nhất,gồm vùng trung tâm, ven nội , vùngngoại
Trang 7- Con người:là thành phần ưu thế , là thành phần tạo nên năng lượng thứ cấpcuối cùng, là bậc dinh dưỡng cuối cùng, chịu tác động của các yếu tố tựnhiên , đặc biệt là xã hội
+ Công nghệ là thành phần tái tạo lại nguồn năng lượng cho HST, tạo sự
ổn định cho con người
- Yếu tố giới hạn của HST đô thị là tổ hợp tất cả các yếu tố
4.2 Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến các HST đô thị
4.2.1 Nước biển dâng thu hẹp diện tích đô thị
Với đường bở biển dài hơn 3.200km, Việt Nam là một trong 5 quốc gia chịutác động lớn nhất của biến đổi khí hậu Theo tính toán của viện Khí tượng thủyvăn và môi trường phía Nam, khi mực nước biển dâng cao từ 0,2 – 0,6m, sẽ có1.708 km2 đất bị ngập ảnh hưởng tới 108.267 người sinh sống Trong trường hợp
tệ hơn, khi nước dâng lên 1m, Đồng bằng sông Cửu Long sẽ mất đi một diện tíchđất khoảng 15.000 – 20.000km2 Vùng đất thấp của TP.HCM là nơi sẽ bị ảnhhưởng nặng nề do nước biển dâng
Đồng bằng sông Cửu Long và đồng bằng sông Hồng là những vùng trũngnên bị ảnh hưởng nhiều nhất khi xảy ra ngập lụt, xâm nhập mặn và các hiện tượngthời tiết xấu Trong đó 90% diện tích thuộc các tỉnh ĐBSCL bị ngập hầu như toàn
bộ, và có khoảng 10% dân số bị ảnh hưởng trực tiếp, tổn thất đối với GDP khoảng10% Nếu nước biển dâng 3m sẽ có khoảng 25% dân số bị ảnh hưởng như đợt xâmnhập mặn vào năm 2005 Đồng bằng sông Cửu Long sẽ là vùng bị ảnh hưởngmạnh nhất, nước biển dâng cao hơn sẽ làm cho nhiều vùng đồng bằng nước ngọthiện nay trở thành vùng nước lợ, hàng triệu người sẽ có nguy cơ bị mất chỗ ở, từ
đó làm gia tăng sức ép lên sự phát triển của các vùng lân cận Vì theo dự báo,trong vài chục năm tới, nước biển sẽ dâng cao làm ngập lụt phần lớn ĐBSCL vốn
đã bị ngập lụt hàng năm, dẫn đến mất nhiều đất nông nghiệp Sẽ có từ 15.000 –
Trang 820.000 km2 đất thấp ven biển bị ngập hoàn toàn Lưu lượng nước sông Mêkônggiảm từ 2 – 24% trong mùa khô, tăng từ 7- 15% vào mùa lũ Hạn hán có xu hướng
mở rộng ở hầu hết các vùng, đặc biệt là ở các tỉnh Nam Trung Bộ, dẫn đến giatăng hiện tượng hoang mạc hóa Theo Bộ NN&PTNT, trong 9 triệu ha đất hoanghóa ở VN (chiếm 28% diện tích cả nước) có 4,3 triệu ha đã và đang bị thoái hóa,
sa mạc hóa, ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống của trên 20 triệu người Số cònlại là những đụn cát và bãi cát di động ở các tỉnh ven biển miền Trung; đất khôtheo mùa hoặc vĩnh viễn ở Nam Trung Bộ như: Bình Thuận, Ninh Thuận, NamKhánh Hoà); đất bị xói mòn ở Tây Bắc, Tây Nguyên và đất bị nhiễm mặn, nhiễmphèn ở ĐBSCL đã ảnh hướng xấu đến hoạt động phát triển kinh tế xã hội, xóa đóigiảm nghèo ở khu vực nông thôn
4.2.2 Lũ lụt
Các khu vực đô thị luôn hiện diện một số rủi ro lũ lụt khi mưa lớn xảy ra.Nhà cửa, đường phố, cơ sở hạ tầng và những khu vực bê tông hóa khác ngăn chặnnước mưa thấm xuống mặt đất – và do vậy tạo ra nước chảy tràn nhiều hơn Mưalớn và kéo dài lâu ngày tạo ra một lượng rất lớn nước chảy tràn bề mặt, và có thể
dễ dàng làm ngập hệ thống thoát nước Ngày 2/12, hàng ngàn người Venezuela đãphải rời bỏ nhà cửa do các trận lở đất và lũ lụt ở khu vực gần thủ đô Caracas khiến
ít nhất 21 người thiệt mạng và hàng chục người khác bị mất tích Mưa to và lũ lụt
đã khiến hàng nghìn ngôi nhà bị phá hủy, hầu hết số nạn nhân kể trên bị nước lũcuốn trôi hoặc bị chết do nhà đổ Chính phủ Venezuela đã tuyên bố tình trạng khẩncấp tại 3 bang Cơ quan khí tượng Venezuela cho biết, mưa lớn còn kéo dài vàingày nữa Trong khi đó, bang Tamil Nadu của Ấn Độ cũng đang hứng chịu cáctrận mưa lớn, gây lụt lội trên diện rộng Tại khu vực Cuddalore, gần 50.000 ha hoamàu đã bị phá hủy hoàn toàn và hơn 20 làng ngập chìm trong nước lũ Theo Tỉnhtrưởng Karunanihi, đã nhận được thông báo về số người thiệt mạng trong trận lụtnhưng chưa thống kê chi tiết
Trang 9Hơn 400 đô thị lớn nhỏ ven biển Việt Nam sẽ bị ảnh hưởng trực tiếp hoặc gián tiếp bởi mực nước biển dâng trong khi biến đổi khí hậu đã hiện hữu ở nhiều đô thị của các thành phố lớn – một quan chức ở Cục Phát triển Đô thị cho biết trong hội thảo biến đổi khí hậu và phát triển đô thị bền vững tại Việt Nam ngày 14 và
15/9/2010 ở Hà Nội
Trong tổng số 754 đô thị hiện nay, khoảng 405 đô thị lớn nhỏ sẽ bị ảnh hưởng trựctiếp hoặc gián tiếp liên quan đến mực nước biển dâng” – TS.KTS Đỗ Tú Lan, Phó Cục trưởng Cục Phát triển Đô thị thuộc Bộ Xây dựng Việt Nam cho biết Tình trạng gia tăng liên tục của mực nước trên sông Sài Gòn cùng với những trận mưa lớn xuất hiện ngày càng thường xuyên hơn trong khi hệ thống thoát nước và kiểm soát triều cường vẫn chưa đủ khả năng đáp ứng đã làm cho tình trạng ngập lụt đô thị ở TP Hồ Chí Minh ngày càng trầm trọng Hơn 70 vị trí ngập xuất hiện ở TP HồChí Minh sau những cơn mưa từ 40mm trở lên ngay cả khi thủy triều đang ở mức thấp cho thấy dòng chảy tràn đô thị do mưa lớn vượt quá khả năng thoát nước đang là tác nhân gây ngập chủ yếu hiện nay Các đô thị trong khu vực đồng bằng châu thổ như Cần Thơ hay các đô thị nằm gần châu thổ sông Mê Kông như TP Hồ Chí Minh sẽ không chỉ có nguy cơ bị đe dọa trực tiếp bởi mực nước biển dâng mà
có thể chịu áp lực di cư lớn của từ các khu vực xung quanh Không những vậy, cácnguồn lực kinh tế-xã hội, chẳng hạn như tiến trình công nghiệp hóa liên tục và lối sống mới, sẽ tiếp tục kép dòng di cư từ các vùng nông thôn vào các đô thị
Việt Nam xếp thứ 4 sau Trung Quốc, Ấn Độ, Bangladesh nếu tính lượng người lớnnhất tuyệt đối sống ở các vùng ven biển có cao độ thấp và dễ bị tổn thương, được xác định là vùng tiếp giáp dọc theo bờ biển có cao độ thấp hơn 10 mét trên mực nước biển Khoảng 43 triệu người Việt Nam hoặc hơn 55% dân số cả nước (38% dân số đô thị Việt Nam) đang sinh sống tại những vùng mực nước biển dâng Đây
là tỷ lệ phần trăm cao nhất trên toàn thế giới Theo định hướng quy hoạch tổng thể
phát triển hệ thống đô thị Việt Nam đến năm 2020, quy mô đô thị từ mức 30,4 triệu người và diện tích 2.432 km2 năm 2010 sẽ tăng lên 40 triệu người và diện tích 4.600 km2 (chiếm 45% dân số và 1,4% diện tích cả nước) vào năm 2020
Trang 10Những đối tượng công trình chịu tác động của biến đổi khí hậu và nướcbiển dâng ở các đô thị gồm nhà ở và các công trình công cộng như trường học,bệnh viện, nhà hát, các công sở, xí nghiệp, trung tâm thương mại
Biến đổi khí hậu không chỉ đe dọa các đô thị ven biển mà còn tác động rấtlớn đến những đô thị ở vùng núi - các nhà khoa học cho biết như vậy trong hộithảo “Ô nhiễm không khí, biến đổi khí hậu và tác động sức khỏe ở Việt Nam”ngày 11/9 ở Hà Nội "Các vùng ven biển tập trung nhiều khu đô thị nên nước biểndâng sẽ tác động rất lớn lên khu vực này”, PGS.TS Trần Việt Liễn, Trung tâmKhoa học Công nghệ Khí tượng Thủy văn & Môi trường, nói: “Lũ quét và sạt lởđất, đá tăng cũng đe dọa các đô thị vùng núi
4.2.3 Nhiệt độ tăng và sóng nhiệt
Hầu hết các thành phố ở Châu Phi, Châu Á, Châu Mỹ La Tinh và khu vựcCaribbean sẽ chịu ảnh hưởng nhiều sóng nhiệt Thậm chí, ngay cả gia tăng nhỏtrong nhiệt độ trung bình có thể dẫn đến sự thay đổi lớn của tần suất xuất hiện cáchiện tượng cực đoan (Kovats và Aktar 2008) Với các thành phố lớn và mật độcao, nhiệt độ tại các “đảo nhiệt” có thể cao hơn vài độ so với các khu vực lân cận;đối với các thành phố nhiệt đới, sự khác biệt nhiệt độ có thể tới 10 độ vào ban đêm(ibid) Rất nhiều thành phố sẽ phải đối mặt với một số vấn đề nhất định như ônhiễm không khí khi nồng độ chất ô nhiễm thay đổi để đáp ứng với BĐKH vì sựthay đổi nồng độ các thành phần của ô nhiễm phụ thuộc, một phần, vào nhiệt độ và
độ ẩm Điều này đặc biệt quan trọng đối với châu Á và Mỹ Latinh, nơi có hầu hếtcác thành phố có mức độ ô nhiễm không khí lớn nhất Có ít thông tin về tác độngcủa ứng suất nhiệt ở châu Phi hay châu Mỹ La tinh nhưng với các nghiên cứu thựchiện ở Bắc Mỹ, châu Á và châu Âu cho thấy rằng sóng nhiệt có liên quan với sựgia tăng rõ rệt tỷ lệ tử vong (Confalonieri et al., 2007) Đợt nóng ở châu Âu năm
2003 đã cướp đi 20.000 mạng sống, chủ yếu là người nghèo và người cao tuổi ỞAndhra Pradesh, Ấn Độ, một đợt nóng đã giết chết hơn 1.000 người - chủ yếu làlao động làm việc ngoài trời dưới nhiệt độ cao ở những đô thị nhỏ (Revi, 2008).Đối với đảo nhiệt đô thị, nhiệt độ ở khu vực đô thị cao hơn ở khu vực nông thôn
Trang 11xung quanh do chu kỳ ngày đêm của sự hấp thụ và tái bức xạ sau đó của nănglượng mặt trời và (với một mức độ thấp hơn rất nhiều) sự sinh nhiệt từ các tòa nhà,kết cất bê tông Việc tăng tần suất và mức độ nghiêm trọng của hiện tượng sóngnhiệt ở các thành phố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, năng suất lao động, và hoạtđộng giải trí của người dân đô thị Nó cũng ảnh hưởng đến kinh tế, như chi phí bổxung cho việc điều hòa khí hậu trong các toà nhà, và ảnh hưởng đến môi trường,như sự hình thành của khói ở các thành phố hay sự xuống cấp của không gianxanh – đồng thời khí nhà kính tăng lên nếu nhu cầu làm mát tăng nếu hệ thống làmmát dùng điện tạo ra từ nhiên liệu hóa thạch Có một số bằng chứng rằng nhữngtác động tổng hợp của sóng nhiệt (ví dụ hiệu ứng đảo nhiệt đô thị) và ô nhiễmkhông khí có thể lớn hơn tổng tác động của hai hiện tượng này (Patz và Balbus,2003) Tính dễ bị tổn thương là khác nhau đối với những tác động sức khỏe liênquan đến khí hậu và ô nhiễm không khí trong đô thị Những yếu tố địa phươngnhư khí hậu, địa hình, cường độ đảo nhiệt, thu nhập, khả năng tiếp cận các dịch vụ
y tế và tỷ lệ người cao tuổi, là những yếu tố quan trọng trong việc xác định mốiquan hệ nhiệt độ - tử vong của dân số (Curriero et al., 2002)
Biến đổi khí hậu đã hiện hữu tại các đô thị Việt Nam khi nền nhiệt độ ở đôthị cao hơn trung bình so với những khu vực xung quanh Theo TS MichaelWaibel, Đại học Hamburg, CHLB Đức, sự gia tăng đô thị diễn ra hiện nay tại khuvực nam TP Hồ Chí Minh hoặc các khu đô thị mới CIPUTRA hoặc Splendona của
Hà Nội đã phủ kín bề mặt các khu vực có giá trị thu nước Điều này làm giảm khảnăng thẩm thấu nước của đô thị trong trường hợp có mưa lớn, khiến cho các khu
đô thị hiện hữu và khu mới được quy hoạch tăng khả năng ngập lụt.“Quá trình đôthị hóa trong những năm qua rất nhanh, thiếu kiểm soát, có nơi tự phát”, bà Đỗ TúLan nói: ”Tình trạng ngập lụt hiện nay ở đô thị là do quy hoạch chưa chặt chẽ”.16khu kinh tế ven biển, là những nơi đột phá phát triển kinh tế, cũng sẽ gặp rủi ro bởibiến đổi khí hậu TS Michael Waibel cho rằng mất đi các thực thể nước và mảngxanh cũng như tăng môi trường xây dựng khiến cho Hà Nội và TP Hồ Chí Minhngày càng phải chịu ảnh hưởng từ “hiệu ứng đảo nhiệt đô thị” Hiện tượng này dễ
Trang 12nhận thấy tại các khu vực nội thành xây dựng dày đặc Thậm chí hiện nay nhiệt độ
ở các khu vực này cao hơn từ 8 đến 10 độ C nhiệt độ trung bình so với các khuvực xunh quanh
4.2.4 Mưa acid phá hủy các công trình – kiến trúc đô thị
Các hạt acid khi rơi xuống nhà cửa và các bức tượng điêu khắc sẽ ăn mònchúng Hà Nội và các thành phố lớn là nơi lưu giữ khá nhiều di tích lịch sử, cáccông trình kiến trúc… có giá trị quan trọng của cả nước Do vậy, việc bảo tồn vàgiữ gìn các công trình này khỏi ảnh hưởng của mưa acid là điều cần thiết ÔngDương Hồng Sơn - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Môi trường (Viện Khoa họcKhí tượng Thủy văn và Môi trường) khẳng định: “Nhiều công trình và hiện vậtlịch sử đặt ngoài trời nên ảnh hưởng của mưa acid tới các công trình này là khôngtránh khỏi Nhưng để đo được mức ảnh hưởng, mức thiệt hại ra sao thì rất khó" Ví
dụ như tòa nhà Capitol ở Ottawa đã bị tan rã bởi hàm lượng SO2 trong không khíquá cao Vào năm 1967, cây cầu bắc ngang sông Ohio đã sập làm chết 46 người;nguyên nhân cũng là do mưa acid Mưa acid cũng làm hư vải sợi, sách và các đồ
cổ quý giá Hệ thống thông khí của các thư viện, viện bảo tàng đã đưa các hạt acidvào trong nhà và chúng tiếp xúc và phá hủy các vật liệu nói trên Các chất acid nêutrên trong không khí rất nguy hại đối với cơ thể sống và chúng có thể hủy diệt sựsống Mưa acid có thể gây ra sự tàn phá đối với hệ thần kinh và gây bệnh thầnkinh đối với con người Điều này xảy ra là vì các sản phẩm của các acid là các hỗnhợp rất độc hại hòa tan trong nước uống
Các tác hại trực tiếp của việc ô nhiễm do các chất khí acid lên người baogồm các bệnh về đường hô hấp như: suyển, ho gà và các triệu chứng khác nhưnhức đầu, đau mắt, đau họng Các tác hại gián tiếp sinh ra do hiện tượng tích tụsinh học các kim loại trong cơ thể con người từ các nguồn thực phẩm bị nhiễm cáckim loại này do mưa acid
4.2.5 Ảnh hưởng của biến đổi khí hậu đến sức khỏe con người