Hoạt động giáo dục mĩ thuật trong trường tiểu học dạy học cả ngày

Để đạt được mục đích trên, nhà trường tiểu học nên có tổ, nhóm phụ trách tổ chức các hoạt động giáo dục, hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh, vận dụng linh hoạt các nội dung tron

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

*************

CHƯƠNG TRÌNH ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TRƯỜNG HỌC

HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC MỸ THUẬTTRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC DẠY HỌC CẢ NGÀY

Mục lục

Phần I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG………. 5

1 Một số yêu cầu của HĐGD Mĩ thuật……… 5

2 Các chủ đề HĐGD Mĩ thuật……… 6

3 Sử dụng thời gian tăng thêm cho Hoạt động giáo dục Mĩ thuật……… 6

4 Sử dụng tài liệu HĐGD Mĩ thuật 7

Phần II. NỘI DUNG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC MĨ THUÂT TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC DẠY HỌC CẢ NGÀY……… 7

Chủ đề 1 Vẽ trang trí……… 7

Chủ đề 2 Vẽ tranh……… 12

Chủ đề 3 Thường thức Mĩ thuật……… 18

Chủ đề 4 Nặn tạo dáng ……… 23

Chủ đề 5 Câu lạc bộ “Em là hoạ sĩ nhỏ”……… 29

Chủ đề 6 Gặp gỡ giao lưu Hoạ sĩ, Nghệ nhân……… 34

Chủ đề 7 Chất liệu hội hoạ……… 37

- Modul 1 Chất liệu Màu nước……… 38

- Modul 2 Chất liệu Màu bột……… 44

- Modul 3 Chất liệu Sơn dầu……… 48

- Modul 4 Chất liệu Sơn mài……… 55

- Modul 5 Chất liệu Lụa……… 60

- Modul 6 Chất liệu Khắc gỗ……… 65

Chủ đề 8 Trải nghiệm, giáo dục Mĩ Thuật qua Di sản Văn hoá……… 70

- Modul 1 Thăm quan Triển lãm, Bảo tàng……… 70

- Modul 2 Thăm quan làng nghề, đình chùa……… 72

- Modul 3 Tìm hiểu di sản văn hóa của địa phương và vùng miền……… 74

- Modul 4 Tranh Dân gian Việt Nam ……… 77

Chủ đề 9 Tư liệu tranh tham khảo……… 90

- Modul 1 Tranh của Thiếu nhi……… 90

- Modul 2 Tranh của Hoạ sĩ……… 91

- Modul 3 Tranh của Dân gian VN……… 93

LỜI NÓI ĐẦU

Nhằm đáp ứng nhu cầu của các trường thuộc Chương trình đảm bảo chất lượng giáo dục trường học (SEQAP), Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức biên soạn tài liệu Hoạt động giáo dục mĩ thuật trong trường tiểu học dạy học cả ngày.

Tài liệu tham khảo này được biện soạn theo hướng mở, nhằm cung cấp cho giáo viên, nhất là giáo viên dạy môn Mĩ thuật , GV - TPT Đội TNTP và cán bộ quản lý giáo dục tiểu học những gợi ý cơ bản nhất về hoạt động giáo dục mĩ thuật, cách thức và phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục mĩ thuật trong trường tiểu học; trên cơ sở đó, hỗ trợ việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, rèn luyện và phát triển những kĩ năng sống cơ bản, cần thiết thuộc lĩnh vực giáo dục mĩ thuật cho học sinh.

Các hoạt động giáo dục mĩ thuật trong tài liệu này cần được thực hiện theo kế hoạch giáo dục chung của nhà trường, thống nhất và với các hoạt động giáo dục trên lớp và các nội dung hoạt động trải nghiệm sáng tạo, làm cho các nội dung này thêm phong phú, đa dạng, hấp dẫn HS tham gia Nhà trường tiểu học căn cứ vào điều kiện thực tế về cơ sở vật chất và phương tiện dạy học, nhu cầu, năng lực của giáo viên, học sinh của trường, các điều kiện tổ chức giáo dục của địa phương để lựa chọn các nội dung, hình thức tổ chức hoạt động giáo dục mĩ thuật một cách phù hợp.

Để đạt được mục đích trên, nhà trường tiểu học nên có tổ, nhóm phụ trách tổ chức các hoạt động giáo dục, hoạt động trải nghiệm sáng tạo cho học sinh, vận dụng linh hoạt các nội dung trong tài liệu, cũng như s ử dụng các phương tiện sẵn có của trường

và địa phương hoặc tự làm để xây dựng kế hoạch phối hợp, tổ chức các hoạt động một cách đồng bộ, hiệu quả cho các khối lớp và toàn trường.

Dù đã có rất nhiều cố gắng trong quá trình biên soạn, song không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Chúng tôi rất mong nhận được các ý kiến, góp ý xây dựng của các thầy, cô giáo và các nhà quản lý giáo dục để tài liệu được hoàn thiện hơn Các ý kiến, góp ý xin gửi về Ban quản lý Chương trình đảm bảo chất lượng giáo dục trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo Địa chỉ : 26B Vân Hồ 2, ngõ 55 Lê Đại Hành, Quận Hai

PHẦN I: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

1 Một số yêu cầu của HĐGD Mĩ thuật

Hoạt động giáo dục Mĩ thuật trong trường Tiểu học dạy học cả ngày nhằm:

- Hỗ trợ mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học;

- Tăng cường giáo dục thẩm mỹ, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc ;

- Mở rộng kiến thức cơ bản về Mĩ thuật, phát triển tư duy tưởng tượng và sángtạo trong học tập

- Hoạt động giáo dục Mĩ thuật nhằm phát huy tính sáng tạo của học sinh tronglĩnh vực Mĩ thuật Vì vậy, GV có thể căn cứ vào nội dung của hoạt động giáo dụccủa nhà trường để lựa chọn các nội dung HĐ giáo dục mĩ thuật cụ thể để tổ chứccho HS trên cơ sở phù hợp với điều kiện thực tế của trường mình

- Hoạt động giáo dục Mĩ thuật đòi hỏi việc tổ chức phải đảm bảo tính chất vừanghệ thuật vừa sư phạm, tạo tâm lý hứng thú, nhẹ nhàng cho học sinh khi tham giahoạt động

- Cần tăng cường tổ chức hoạt động giáo dục Mĩ thuật có hiệu quả bên ngoàiphạm vi lớp học

* VD: Vẽ ngoài trời, đi dã ngoại, thăm Bảo tàng, Triển lãm, thảo luận về nghệthuật, thăm làng tranh dân gian, làng nghề, thăm các nghệ nhân, giao lưu với cáchoạ sĩ địa phương

- Chủ đề 8.Trải nghiệm, giáo dục Mĩ thuật qua di sản văn hóa

- Chủ đề 9.Tư liệu tham khảo: Tranh của Hoạ sĩ, Tranh của thiếu nhi,

Tranh Dân gian VN

Những chủ đề về HĐGD Mĩ thuật sẽ hỗ trợ tích cực cho môn Mĩ thuậthiện hành, tăng cường giáo dục thẩm mỹ của học sinh, tạo nên sự hứng thú họcnghệ thuật, tạo cơ hội để HS có thể tự học, tự tìm hiểu nhằm phát huy tính tíchcực chủ động và sáng tạo trong học tập của HS, giúp các em nâng cao hiểu biết về

Mĩ thuật, biết nhận biết cái đẹp và vận dụng cái đẹp vào cuộc sống sinh hoạt, họctập hàng ngày Bước đầu nhằm phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năngkhiếu Mĩ thuật

3 Sử dụng thời gian tăng thêm cho Hoạt động giáo dục Mĩ thuật

- Thời gian tổ chức các HĐGD mĩ thuật được sử dụng trong quỹ thời gian dànhcho các HĐGD Do vậy khi xây dựng chương trình hoạt động, nhà trường cầnđảm bảo sự cân bằng, linh hoạt, đan xen với các nội dung hoạt động giáo dục khácnhằm tạo hứng thú cho HS Trên cơ sở đó nâng cao chất lượng giáo dục của nhàtrường

- Nhà trường chủ động phân phối thời gian để tổ chức các hoạt động giáo dục Mĩthuật trên cơ sở phối hợp đồng bộ với các HĐ giáo dục khác

- Dưới đây là dự kiến kế hoạch để tổ chức hoạt động GD Mĩ thuật cho HS:

+ Tên họat động

+ Mục tiêu

+ Đối tượng tham gia

+ Địa điểm

+ Chuẩn bị (tài liệu - phương tiện)

+ Tiến trình hoạt động (thứ tự các hoạt động)

+ Đánh giá

4 Sử dụng tài liệu HĐGD Mĩ thuật

- Tài liệu HĐGD Mĩ thuật là tài liệu tham khảo, cung cấp cho Nhà trường, GV cácchủ đề hoạt động GD Mĩ thuật và cách tổ chức, tiến hành các hoạt động đó Nhàtrường, GV sẽ lựa chọn các chủ đề (trong và ngoài tài liệu) để xây dựng một kếhoạch tổ chức HĐGD Mĩ thuật phù hợp với điều kiện thực tế của nhà trường vàđịa phương

- Tài liệu nhấn mạnh phương pháp và hình thức thực hiện các chủ đề (nội dung)trên cơ sở chương trình hiện hành, bởi vì đây là những vấn đề quen thuộc với giáoviên Mỹ thuật Riêng với các chủ đề Câu lạc bộ Mỹ thuật, thăm quan Triển lãm,viện Bảo tàng, thăm quan các di sản văn hoá, giao lưu với hoạ sỹ, nghệ nhân cầnnhiều thời gian hơn, GV cần chủ động xây dựng kế hoạch trên cơ sở phối hợp vớicác hoạt động khác để tổ chức các hoạt động này một cách đồng bộ, hiệu quả…

- Nhà trường, giáo viên hoàn toàn có thể chủ động lựa chọn về nội dung, phươngthức, thời lượng để tổ chức hoạt động sao cho phù hợp với năng lực của mình,năng lực, sở thích của học sinh và các điều kiện cụ thể của mình… Sau mỗi nămhọc, giáo viên nên rút kinh nghiệm và đưa ra phương thức sử dụng tài liệu sao chophù hợp hiệu quả

PHẦN II

NỘI DUNG CÁC HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC MỸ THUẬT

TRONG TRƯỜNG TIỂU HỌC DẠY HỌC CẢ NGÀY

CHỦ ĐỀ 1: VẼ TRANG TRÍ

I Mục tiêu

- Nhằm giúp học sinh củng cố những hiểu biết về trang trí Rèn luyện và phát

II Đối tượng

- Dùng cho lớp 1 đến lớp 5

III Hình thức tổ chức

- Tổ chức: Làm việc nhóm, làm việc cá nhân, sau khi hoàn thành bài vẽ sẽ có trao đổi,đánh giá ở lớp

- Địa điểm: Trong lớp học hoặc bên ngoài lớp khi có điều kiện

- Phụ lục: Khai thác các yếu tố trang trí truyền thống có ở địa phương

IV Vật dụng

- Bảng vẽ, giấy vẽ, bút chì mềm, màu vẽ

V Tiến trình

1 Yêu cầu chung

a) Phổ biến cho HS các yêu cầu vẽ bài theo chủ đề: Vẽ trang trí

Trong bài trang trí cần vẽ được các họa tiết, biết cách chọn họa tiết và sắp xếphọa tiết phù hợp với nội dung, yêu cầu của bài, biết cách chọn màu,vẽ màu đẹp,phù hợp làm rõ nội dung (tùy theo đối tượng học sinh mà có thể giảm nhẹ yêu cầunày)

b) Sau khi vẽ xong, học sinh thảo luận về những điều mà các em đã tìm hiểuđược, những gì mà các em đã vẽ Cùng thống nhất trong nhóm xem bài vẽ trang trí

đã đẹp và hấp dẫn chưa? đã vẽ được họa tiết chưa? sắp xếp họa tiết có cân đối,hợp lí và vẽ màu có phù hợp với nội dung bài hay không ? (dẫn chứng qua mộtbức vẽ tốt nhất, có sửa chữa của giáo viên)

c) Hướng dẫn các em thảo luận: Khi tổ chức các hoạt động vẽ trang trí: việc vẽhọa tiết, sắp xếp họa tiết, vẽ màu, phối màu phù hợp sẽ có tác dụng gì đến hiệuquả của bài vẽ? Từ đó hướng các em vào việc cảm nhận vẻ đẹp của họa tiết và vẻđep của sự cân đối, hợp lí khi sắp xếp bố cục họa tiết, khi phối màu trong bài vẽtrang trí

d) Sau mỗi hoạt động ở lớp về nhà với kiến thức đã học hãy vẽ bài trang trí mộtcách sáng tạo theo ý thích của mình

- Trang trí chiếc khăn tay (chiếc khăn hình vuông, hình chữ nhật…)

- Trang trí bưu thiếp (tặng trong ngày sinh nhật, ngày lễ…)

- Tạo hình và trang trí đồ vật

- Tạo hình và trang trí lọ cắm hoa

- Tạo hình và trang trí chậu trồng cây cảnh

- Trang trí khẩu hiệu

- Trang trí lớp học

- Trang trí trang phục biểu diễn văn nghệ

- Trang trí hội trường biểu diễn văn nghệ

- Trang trí đầu báo tường

- Trang trí lều trại

- Tổ chức hoạt động để HS tự tỡm hiểu cỏch chọn và vẽ tiếp họa tiết, sắp xếp họatiết, cỏch vẽ màu vào sản phẩm sao cho phự hợp, rừ nội dung đẹp, hấp dẫn (dưới

sự hướng dẫn của GV)

- Gợi ý HS dựng giấy màu, hoa lỏ thật, hạt, quả, cắt dỏn trang trớ

- Định hướng để HS thực hành cỏ nhõn (theo nhúm khi cú nội dung phự hợp)

- Gợi ý hoặc hướng dẫn cho cỏ nhõn hoặc nhúm khi thấy cần thiết

- Gợi ý HS trưng bày cỏc sản phẩm của nhúm của lớp thành cửa hàng

- Định hướng để HS vận dụng kiến thức đó học được ở lớp, về nhà dành thời gian

vẽ thờm bài khỏc

4 Gợi ý cho GV khi tổ chức cỏc hoạt động

- Nội dung những hoạt động trang trí ở Tiểu học có ý nghĩa rất lớn trong việcgiáo dục tính cẩn thận, khéo léo trong công việc và nhận thức thẩm mỹ của HS

- Học trang trí HS được làm quen với vẽ màu, vẽ họa tiết bằng những đường nét,biết cách sắp xếp họa tiết, biết vẽ màu theo các quy luật trang trí một cách sángtạo để có thể tạo ra được những sản phẩm trang trí đầu tiên của bản thân mình.Chính những sản phẩm này là thành quả lao động có ảnh hưởng rất lớn đến việcgiáo dục thị hiếu thẩm mĩ và tình cảm thẩm mĩ của HS khi đứng trước cái đẹp

- Để tổ chức cỏc hoạt động vẽ trang trớ, cần lưu ý một số yờu cầu sau đõy:

a Lựa chọn nội dung HĐ phự hợp với đối tượng HS

b Đưa ra yờu cầu của hoạt động

c Định hướng và gợi ý khi HS tìm và chọn họa tiết để trang trí:

- Xỏc định họa tiết phự hợp với đối tượng sẽ được trang trớ

- Khi sử dụng các họa tiết để đưa vào trang trí phải lựa chọn những hoạ tiết đơngiản, đẹp và phù hợp, tránh chọn những họa tiết quá phức tạp, rườm rà hoặc quá sơlược, thô thiển

- Đối với những HS khá giỏi, có thể yêu cầu các em không sao chép hoạ tiết mà

có thể tự vẽ, tự sáng tạo ra cỏc hỡnh vẽ, các hoạ tiết mà mình thích để đưa vàotrang trí

d, Định hướng và gợi ý khi HS tìm hiểu cách sắp xếp họa tiết:

- Tuỳ theo nội dung từng bài trang trí mà GV gợi ý cách sắp xếp hoạ tiết cho phùhợp Có thể sắp xếp hoạ tiết theo cách đối xứng, cách xen kẽ hoặc cách nhắc lại

- Lưu ý HS dù chọn lựa sắp xếp họa tiết theo cách nào thì cũng cần làm nổi rõ đặctrưng của từng loại bài trang trí cụ thể, tránh sắp xếp hoạ tiết một cách tuỳ tiệnkhông đúng theo yêu cầu của bài

- Không yêu cầu cao về kĩ năng vẽ hoạ tiết kĩ năng sắp xếp hoạ tiết

e, Định hướng và gợi ý khi HS tìm hiểu cách vẽ màu vào bài trang trí

- Khi thực hành vẽ trang trí GV có thể gợi ý để HS vẽ màu tùy theo ý thích vàcảm xúc riêng, nhưng không phải vẽ màu một cách tùy tiện

- GV cần gợi ý để HS biết cách chọn màu, vẽ màu, phối màu một cách hợp lítheo yêu cầu của từng bài, đó là cách vẽ màu đơn giản, cách vẽ màu đều, gọntrong hình và làm nổi rõ nội dung chính

- Yêu cầu HS tránh sử dụng quá nhiều màu trong một bài trang trí, (chỉ nên sửdụng 4 đến 5 mầu)

g, Tổ chức cho HS thực hành:

- Khi HS trực tiếp vẽ mới là lúc HS dễ tiếp thu kiến thức và thể hiện sự tiếp thutrên bài vẽ cụ thể, lúc này GV cần đến từng bàn để xem xét và hướng dẫnthêm

- Gợi ý, động viên khích lệ HS vẽ, không can thiệp trực tiếp vào bài vẽ của HS

Có thể sử dụng các bài tập đang vẽ của HS để làm mẫu hướng dẫn bổ sung

- Căn cứ vào nội dung bài học, GV luôn nhắc nhở HS cần có ý tưởng và sự sángtạo cá nhân cho từng bài vẽ của mình

- Nếu GV thấy cần hướng dẫn bổ sung khi cú nhiều HS cũn lỳng tỳng GV yêucầu cả lớp dừng vẽ để lắng nghe GV không nên nói nhiều khi HS đang vẽ

h, Nhận xét và đánh giá:

+ C¸ch chän, c¸ch vÏ ho¹ tiÕt+ Cách tạo hình cho đối tượng+ C¸ch s¾p xÕp ho¹ tiÕt

- Biết vận dụng, phát triển các kiến thức đã học một cách sáng tạo trong khi thamgia các hoạt động

- Biết trao đổi, đánh giá và cảm nhận được vẻ đẹp của các bức tranh

II Đối tượng

- Dùng cho lớp 1 đến lớp 5

III Hình thức tổ chức

-Tổ chức: Làm việc nhóm, làm việc cá nhân, sau khi hoàn thành bài thực hành sẽ cótrao đổi, đánh giá ở lớp

- Địa điểm: trong lớp học hoặc bên ngoái lớp khi có điều kiện

- Phụ lục: Khai thác các yếu tố nội dung có ở địa phương

IV Vật dụng

- Bảng vẽ, giấy vẽ, bút chì mềm, màu vẽ

V Tiến trình

1 Yêu cầu chung

a) Khi vẽ tranh theo đề tài cần thể hiện được nội dung cụ thể, rõ ràng của đề tài:Tranh vẽ nội dung gì ? Có những hình ảnh nào ? Hình ảnh được sắp xếp như thếnào?; Màu sắc có phù hợp và làm rõ nội dung không ?) (tùy theo đối tượng họcsinh mà có thể giảm nhẹ yêu cầu này)

b) Cần có sự sáng tạo khi tạo dáng các nhân vật đang hoạt động, khi sắp xếp bốcục và khi vẽ màu sắc cho bức tranh

c) Sau khi hoàn thành bài vẽ, học sinh thảo luận về những điều mà các em đã tìmhiểu được, những gì mà các em đã vẽ Cùng thống nhất trong nhóm xem các bứctranh đã thể hiện được rõ nội dung chủ đề chưa, đã biết cách sắp xếp hình vẽ chocân đối, hợp lí chưa, đã biết cách vẽ màu, phối màu phù hợp chưa ? (dẫn chứngqua một bức vẽ tốt nhất, có sửa chữa của giáo viên)

d) Hướng dẫn các em thảo luận: Khi thực hành các bài vẽ tranh, việc tìm hiểu nộidung đề tài, việc chọn nội dung để vẽ sẽ có lợi gì khi vẽ Từ đó hướng các em vàoviệc cảm nhận vẻ đẹp của các hình ảnh và vẻ đep của sự cân đối, hợp lí khi sắpxếp bố cục hình vẽ, khi vẽ màu cho bức tranh

đ) Về nhà chọn một nội dung từ các đề tài em em yêu thích để vẽ, với kiến thức

đã học ở lớp và dựa vào nội dung mới, thử vẽ bức tranh một cách sáng tạo theo ýthích của mình

- Đề tài Gia đình (các hoạt đông của Gia đình đã hoặc đang diễn ra)

- Đề tài Nhà trường (các hoạt động học tập, vui chơi, lao động diễn ra ở trường)

- Đề tài Vui chơi

- Đề tài Học tập

- Đề tài về Ước mơ

- Đề tài Lễ hội (Ngày lễ hội truyền thống, ngày tết, ngày kỉ niệm…)

- Đề tài Chân dung (vẽ chân dung người thân, bạn bè)

- Đề tài Bảo vệ môi trường (các hoạt động chăm sóc, bảo vệ môi trường)

- Đề tài An toàn giao thông (các hoạt động thực hiện hoặc tuyên truyềnchấp hành luật giao thông)

- Đề tài về Phòng tránh tai nạn thương tích

- Đề tài về Tiết kiệm năng lượng

- Đề tài Vẽ con vật quen thuộc (Vẽ các con vật gần gũi, quen thuộc như: Mèo, trâu, bò, lợn, gà…)

- Đề tài Tự do (chọn nội dung để vẽ theo ý thích)

3 Phương pháp

- Tổ chức hoạt động để HS tự tìm hiểu (thảo luận nhóm) về nội dung đề tài, tự tìm

chọn nội dung bức tranh qua xem tranh ( qua nhớ lại, tưởng tượng) và gợi ý củaGV

- Tổ chức hoạt động để HS tự tìm hiểu cách vẽ hình, cách sắp xếp hình vẽ trênbức tranh (thảo luận nhóm) qua xem tranh và gợi ý của GV

- Tổ chức hoạt động để HS tự tìm hiểu cách vẽ màu, phối màu cho bức tranh(thảo luận cặp) qua xem tranh và gợi ý của GV

- Gợi ý định hướng để HS thực hành vẽ cá nhân (vẽ theo nhóm khi có nội dungphù hợp), GV luôn nhắc nhở HS cần có sự sáng tạo trong khi thể hiện bài vẽ

- Gợi ý hoặc hướng dẫn cho cá nhân hoặc nhóm khi thấy cần thiết

- Gợi ý định hướng để HS vận dụng kiến thức đó học được ở lớp, về nhà dànhthời gian vẽ thờm bài khỏc.

4 Gợi ý cho GV khi tổ chức triển khai cỏc hoạt động

a Lựa chọn nội dung HĐ phự hợp với đối tượng HS

b Đưa ra yờu cầu của hoạt động

c Định hướng và gợi ý khi HS tìm chọn nội dung đề tài:

- Mỗi đề tài có nhiều chủ đề khác nhau, có hiểu được nội dung chủ đề, học sinhmới nhớ lại, mới tưởng tượng được những hình ảnh cú liên quan đến nội dung bàivẽ

- Ở phần này, tốt nhất là GV nên chuẩn bị một hệ thống câu hỏi cụ thể từ dễ đếnkhó có liên quan trực tiếp đến nội dung chủ đề để giúp các em tiếp cận nội dungbài

- Các câu hỏi này sẽ giúp HS tìm hiểu đề tài và hình dung ra những gì sẽ đượcchọn để vẽ trên bức tranh

- Tránh đưa ra những câu hỏi khó, câu hỏi vô nghĩa (nên dùng phương pháp gợi

mở gây hứng thú để lôi cuốn HS khi trả lời các câu hỏi)

- Để giúp HS trả lời các câu hỏi đúng trọng tâm GV có thể dùng phương phápvấn đáp gợi mở hoặc tổ chức trao đổi thảo luận nhóm

d, Định hướng và gợi ý khi HS tìm hiểu cách sắp xếp bố cục bức tranh:

-Vẽ được một bức tranh đề tài là việc tương đối khú đối với HS Nếu không cótranh mẫu, không có gợi ý của GV, HS sẽ rất lúng túng, vì thế việc treo tranh mẫu

và giới thiệu, phân tích cách chọn hình ảnh, cách sắp xếp hình ảnh ở từng bứctranh để HS quan sát, ghi nhớ là việc làm hết sức cần thiết

- Nếu GV chỉ nói mà không có tranh minh họa thì HS sẽ rất khó tiếp thu, cần phải

có sự phối hợp chặt chẽ giữ lời giảng và tranh minh hoạ nhằm gợi ý để HS suynghĩ, nhớ lại những hình ảnh có liên quan tới đề tài (người, vật, nhà cửa, cây cối có

của từng bài mà chọn hình ảnh và sắp xếp bố cục cho phù hợp, tránh tham lam, ôm

đồm, tránh sơ lược, đơn điệu

- Việc sắp xếp hình ảnh trong bức tranh cho hợp lí là rất cần thiết và quan trọngvới vẽ tranh đề tài Nếu GV không hướng dẫn, không gợi ý thì HS sẽ lúng túng khithực hành

- Biện pháp có hiệu quả thường là sau khi GV gợi ý chung hãy để các em tự do vẽtheo khả năng của mình, tránh bắt buộc HS vẽ theo khuôn mẫu nhất định, hoặc vẽtheo ý chủ quan của GV

e, Định hướng và gợi ý khi HS tìm hiểu cách vẽ màu:

- Màu sắc luôn luôn hấp dẫn, lôi cuốn các em HS tiểu học Trong tranh đề tàimàu sắc là kết hợp hài hòa giữa cảm xúc và lí trí, màu sắc tạo nên linh hồn và vẻ

đẹp của bức tranh

- Khi hướng dẫn HS vẽ màu, GV cần lưu ý hướng dẫn kĩ thuật sử dụng các chấtliệu màu (màu dạ, sáp màu, màu nước, màu bột) bằng cách thông qua việc giớithiệu các bức tranh cụ thể và thực hành vẽ thị phạm của giáo viên Cùng với việchướng dẫn kĩ thuật là việc hướng dẫn vẽ màu và phối hợp màu cho phù hợp với bốcục và nội dung của bức tranh

- Thường thì HS tiểu học rất thích vẽ màu nguyên chất và khi vẽ màu các emthường vẽ theo bản năng Nếu sự tác động của GV không đúng lúc, đúng chỗ thì sẽ

ảnh hưởng không tốt tới HS và làm mất đi những màu sắc trong sáng và ngay thơcủa các em Chính vì thế việc hướng dẫn cho HS khi vẽ màu cần khéo léo và chỉmang tính chất gợi ý, động viên khích lệ, tránh ép buộc HS vẽ màu theo ý của GVhoặc bắt chước các tranh mẫu

- Để các em vẽ màu tự do theo ý thích chắc chắn các em sẽ phát huy được năng lựccủa bản thân và bộc lộ rõ mình Song nếu không có sự quan tâm, giúp đỡ của GVnhiều HS sẽ lúng túng, vẽ màu sẽ quá lòe loẹt hoặc tối xỉn và không ăn nhập vớinhau

- ở những địa phương còn khó khăn HS chưa có màu vẽ hoặc chưa đủ, GV cần cóbiện pháp khắc phục, tạo mọi điều kiện để HS được tiếp xúc với màu và vẽ màu,tránh tình trạng để HS chỉ vẽ bằng bút chì đen.

- Trong khi HS làm bài thực hành, GV cần đến từng bàn để quan sát và hướng dẫnthêm, chú ý giúp đỡ những HS còn lúng túng chưa nắm được cách vẽ, động viênkhích lệ những HS vẽ tốt

- Khi HS thực hành , GV gợi ý khích lệ HS vẽ, GV hạn chế vẽ, chữa trực tiếp vàobài vẽ của HS, hoặc bắt HS vẽ theo ý của GV

- GV có thể chọn lọc một vài bài của HS đang vẽ để hướng dẫn bổ sung cho cả lớpnhằm khắc phục những chỗ yếu và học tập những chỗ tốt

- GV tránh nói nhiều trong khi HS thực hành

+ Cú biết cỏch chọn nội dung khụng?

+ Cú biết cách chọn và sắp xếp hình ảnh chính, phụ khụng?

+ Cú biết cỏch vẽ màu khụng?

+ Cú sự sỏng tạo cho nội dung bài vẽ khụng?

- Khi nhận xét chung GV cần lấy khen ngợi để động viên khích lệ HS là chính,

- Không đánh giá ngay đối với những HS chưa hoàn thành sản phẩm, tạo điều kiện

để các em đó được vẽ lại cho đến khi đạt yêu cầu

- Gửi những bài vẽ tốt của HS tham gia các triển lãm tranh thiếu nhi trong nước

- Thông qua sự tiếp xúc này nhằm giúp cho các em có thêm những kiến thức sơ

đẳng nhất về xem tranh, bước đầu hình thành cho các em tình cảm, thị hiếu thẩm

mỹ tốt và những cảm nhận đúng đắn về cái đẹp trong tranh thiếu nhi và tranh củahọa sĩ

- Biết vận dụng, phỏt triển cỏc kiến thức đó học một cỏch sỏng tạo khi tham giacỏc hoạt động xem tranh

- Biết trao đổi, đỏnh giỏ và cảm nhận được vẻ đẹp của cỏc bức tranh

II Đối tượng

- Dựng cho lớp 1 đến lớp 5

III Hỡnh thức tổ chức

- Tổ chức: Làm việc nhúm, làm việc cỏ nhõn, sau khi hoàn thành bài thực hành sẽ cútrao đổi, đỏnh giỏ ở lớp

- Địa điểm: trong lớp học hoặc bờn ngoài lớp khi cú điều kiện

- Phụ lục: Khai thỏc cỏc yếu tố nội dung cú ở địa phương

a) Khi xem tranh theo chủ đề: Thường thức Mĩ thuật, HS cần trao đổi nhóm đểtìm hiểu: Ai là tác giả bức tranh? Bức tranh vẽ nội dung gì ?Có những hình ảnhnào ? Hình ảnh nào là chính, hình ảnh nào là phụ? Hình ảnh được sắp xếp như thếnào? Màu sắc có phù hợp và làm rõ nội dung không ?) (tùy theo đối tượng họcsinh mà có thể giảm nhẹ yêu cầu này).

b) GV thảo luận cùng học sinh về những điều mà các em đã tìm hiểu, những gì

mà các em còn chưa hiểu Từng nhóm đưa ra những cảm nhận chung về các bứctranh và từng cá nhân đưa ra cảm nhận riêng của mình Sau đó cùng thống nhấtđánh giá những ý kiến nhận xét đúng, những cảm nhận tốt về các bức tranh

(dẫn chứng qua những bức tranh đẹp và những ý kiến đánh giá của các nhà phêbình mĩ thuật)

c) HS tìm câu trả lời cho mục đích của việc xem tranh:

Khi xem tranh việc tìm hiểu nội dung tranh, tìm hiểu hình ảnh chính, phụ, tìmhiểu cách sắp xếp hình vẽ, cách vẽ màu, phối màu mục đích để làm gì?

Từ đó hướng các em vào việc cảm nhận vẻ đẹp của các hình ảnh và vẻ đẹp của

sự cân đối, hợp lí khi sắp xếp bố cục hình vẽ, khi vẽ màu cho bức tranh

d) Mở rộng

- Về nhà sưu tầm một số bức tranh đẹp của thiếu nhi hoặc của họa sĩ

- Bằng kiến thức đã học ở lớp và dựa vào nội dung bức tranh mới, tập tìm hiểu vànhận xét tranh một cách sáng tạo theo ý thích của mình

e) Đánh giá

1 Khi xem tranh cần phải tìm hiểu những yếu tố nào?

2 Để cảm nhận được vẻ đẹp của các bức tranh cần phải làm gì ?

2 Nội dung

- Xem tranh thiếu nhi:

+ Tranh đề tài Lễ hội

+ Tranh Chân dung

+ Tranh đề tài BV môi trường

+ Tranh đề tài ATGT

+ Tranh đề tài sinh hoạt

- Xem tranh của họa sĩ VN tiêu biểu:

+ Tranh sinh hoạt

+ Tranh phong cảnh

+ Tranh tĩnh vật,

+ Tranh chân dung + Tranh lịch sử

- Xem tranh của họa sĩ thế giới

+ Tranh sinh hoạt

- Học sinh tự tỡm hiểu cỏch vẽ màu, phối màu cho bức tranh (thảo luận cặp) quaxem tranh và gợi ý của GV

- Học sinh thực hành nhận xột tranh, nờu cảm nhận cỏ nhõn về cỏc bức tranh

- Liờn kết HS với cỏc tỏc phẩm nghệ thuật (sắm vai, xõy dựng cõu chuyện, tạodỏng cỏc nhõn vật theo tỏc phẩm )

- Học sinh vận dụng kiến thức đó học được ở lớp, về nhà dành thời gian xem vànhận xột thờm cỏc bức tranh khỏc

4 Gợi ý cho GV khi tổ chức cỏc hoạt động

- Tiếp xúc, tìm hiểu tranh nhằm giúp cho các em có được những kiến thức sơ đẳngnhất về thường thức Mĩ thuật, bước đầu hình thành cho các em tình cảm, thị hiếuthẩm mỹ tốt và những cảm nhận đúng đắn về cái đẹp trong tranh thiếu nhi và tranhcủa họa sĩ

- Căn cứ vào dung lượng thời gian và đặc điểm tâm lý của học sinh tiểu học, nộidung và yêu cầu kiến thức của các bài xem tranh được nâng cao dần ở các lớp sau

Đối với các lớp 1,2 mức độ kiến thức chủ yếu là cho học sinh làm quen, tiếp xúcvới các bức tranh và tiếp đó là giúp cho học sinh biết cách mô tả, nhận xét về nộidung, đặc điểm của các bức tranh đó (ở mức độ đơn giản)

- Lên lớp 3,4,5 ngoài vịêc làm quen tiếp xúc với các bức tranh, nội dung các bàithường thức mĩ thuật còn yêu cầu vịêc mô tả và nhận xét tranh ở mức độ cao hơn,

cụ thể hơn và có trọng tâm, tập trung vào cách chọn hình ảnh, cách sắp xếp mảngchính, mảng phụ (bố cục) cách phối hợp màu

- Bên cạnh đó học sinh còn phải thể hiện được bước đầu những cảm nhận, nhữngtình cảm cá nhân của mình trước các bức tranh, và bước đầu phân biệt được đâu làtranh đẹp và đâu là tranh chưa đẹp khi xem tranh

- Đây cũng chính là các bậc thang đầu tiên để dẫn dắt học sinh bước vào thế giới

a, Định hướng, gợi ý cho HS quan sát và nhận xét:

Đối với phần này GV cần xem kĩ tranh trước và chuẩn bị hệ thống câu hỏi ngắngọn, súc tích xoay quanh nội dung bức tranh để dẫn dắt HS tiếp cận với nội dungyêu cầu của HĐ

Tránh những câu hỏi lòng vòng, dài dòng, vô nghĩa hoặc những câu hỏi quá khóhoặc không gắn với nội dung HĐ, những câu hỏi gợi ý cho HS cần làm rõ các nộidung sau :

- Cách sắp xếp hình vẽ (bố cục) của bức tranh

- Mầu sắc và cách phối hợp màu sắc trên tranh

- Cảm nhận cá nhân về bức tranh (thích hay không )

* Sau mỗi câu HS trả lời, GV cần bổ sung và giảng giải thêm cho đầy đủ, tránhnói dài và đi sâu và phân tích cụ thể từng nội dung, như vậy GV sẽ dễ mắc sai lầm,

dễ sa đà và dễ đi chệch ra ngoài yêu cầu nội dung của bài dạy

* Trước khi cho HS trả lời các câu hỏi thuộc nội dung bài dạy, GV cần yêu cầu

HS xem kĩ tranh trong SGK (hoặc quan sát kĩ tranh mẫu của GV)

* Khi HS xem tranh có thể cho các em cùng trao đổi và thảo luận tại bàn, hoặctheo tổ, theo nhóm

b Tổ chức cho HS thực hành:

- Phần hướng dẫn HS quan sát, nhận xét tranh để trả lời các câu hỏi xoay quanhcác nội dung nêu trên, GV nên sắp xếp thời gian còn lại có thể tổ chức cho HS xemthêm các bức tranh khác

- Đối với học sinh TH cần tổ chức các hoạt động như trò chơi, đố vui có nội dungliên quan đến nội dung bài học, hoặc cho HS thực hành bằng hình thức viết ra giấy

mô tả ngắn gọn nội dung bức tranh và nêu những nhận xét những cảm nhận cánhân của mình về bức tranh đó, sau đó lên trình bày cá nhân hoặc đại diện nhóm

c Nhận xét đánh giá

- Nên dành thời gian để nhận xét, đánh giá hoạt động

- Cần có sự tham gia của HS vào quá trình đánh giá

- Nhấn mạnh các yêu cầu cần ghi nhớ khi xem tranh:

- Biết vận dụng cỏc kiến thức đó học và vận dụng phỏt triển cỏc kiến thức đú mộtcỏch sỏng tạo trong khi tham gia cỏc hoạt động mới

- Biết trao đổi, đỏnh giỏ và cảm nhận được vẻ đẹp của cỏc sản phẩm

II Đối tượng

- Dựng cho lớp 1 đến lớp 5

III Hỡnh thức tổ chức

- Tổ chức: Làm việc nhúm, làm việc cỏ nhõn, sau khi hoàn thành bài thực hành sẽ cútrao đổi, đỏnh giỏ ở lớp

IV Vật dụng

- Bảng gỗ, đất nặn, dây thép, que tăm, khăn lau tay, màu vẽ

V Tiến trình

1 Yêu cầu chung

a) Sản phẩm nặn tạo dáng cần thể hiện được nội dung cụ thể, rõ ràng của đề tài:hình dáng thể hiện hoạt động gì? động tác như thế nào? hình khối chung và hìnhkhối của các bộ phận? các nhân vật sẽ sắp xếp như thế nào, thể hiện nội dung gì? b) Sau khi hoàn thành sản phẩm, thảo luận cùng GV về những điều mà các em

đã tìm hiểu được, những gì mà các em đã làm Cùng thống nhất trong nhóm xemcác sản phẩm đã thể hiện được nội dung chưa, đã biết cách tạo dáng chưa, đã biếtcách sắp xếp các sản phẩm theo chủ đề cho cân đối, hợp lí, rõ nội dung chưa?(dẫn chứng qua một sản phẩm tốt nhất, có sửa chữa của giáo viên)

b) Cùng thảo luận: Khi thực hành các bài nặn, việc tìm hiểu nội dung đề tài, việcchọn hình dáng, động tác sẽ có lợi gì khi nặn Từ đó hướng các em vào việc cảmnhận vẻ đẹp của các hình, của khối và vẻ đẹp của sự cân đối, hợp lí khi sắp xếpsản phẩm theo chủ đề

c) Mở rộng

- Bằng kiến thức đã học ở lớp về nhà tự nặn tạo dáng một vài sản phẩm theo ýthích

d) Đánh giá

1 Khi nặn tạo dáng cần phải chú ý những yếu tố nào?

2 Tại sao cần phải sắp xếp các sản phẩm nặn tạo dáng theo chủ đề?

2 Nội dung

- Nặn quả (2 hoặc 3 quả có hình dáng khác nhau)

- Nặn tập hợp một số quả (cùng loại hoặc khác loại, từ 03 quả trở lên)

- Nặn tạo dáng đồ vật trong gia đình

- Nặn tạo dáng tập hợp một số đồ vật (3 đồ vật trở lên)

- Nặn tạo dáng con vật (hình dáng, tư thế các vật nuôi quen thuộc, gần gũi)

- Nặn tạo dỏng 2, 3 con vật trở lờn ( sắp xếp cỏc con vật theo chủ đề tự sỏng tạo),

- Nặn tạo dỏng người (một hỡnh dỏng, tư thế hoạt động của con người, chõn

dung bạn bố, người thõn)

- Nặn tạo dỏng một nhúm người (sắp xếp cỏc dỏng người theo chủ đề tự sỏng tạo)

- Nặn tạo dỏng cõy, nhà

- Nặn tạo dỏng kết hợp người và con vật, cõy, nhà theo chủ đề (sinh hoạt, vui chơi, hội hố….)

- Nặn tạo dỏng theo chủ đề tự chọn (theo ý thớch)

- Tạo dỏng con vật, đồ vật, từ cỏc vật liệu tỡm được

- Khắc tạo hỡnh từ củ quả theo ý thớch

- Đắp tạo hỡnh theo ý thớch

3 Phương phỏp

- Định hướng để HS tự tỡm hiểu (thảo luận nhúm) về nội dung bài học, tự tỡm chọn

cho mỡnh sản phẩm sẽ nặn, khắc, đắp tạo hỡnh (qua xem sản phẩm và gợi ý củaGV)

- Định hướng để HS tự tỡm hiểu cỏch nặn, cỏch tạo hỡnh cho sản phẩm (thảo luận

nhúm) qua xem ĐDDH và gợi ý của GV

- Tổ chức cho HS thực hành nặn cỏ nhõn (nặn theo nhúm khi cú nội dung phự hợp)

- Gợi ý để HS tự tỡm hiểu cỏch sắp xếp cỏc sản phẩm nặn theo chủ đề (cỏ nhõnhoặc theo nhúm)

- Tạo cơ hội để HS cú sự sỏng tạo trong khi nặn

- Định hướng để HS vận dụng kiến thức đó học được ở lớp, về nhà dành thời giannặn thờm sản phẩm khỏc

4 Gợi ý cho GV khi tổ chức cỏc hoạt động

a, Chuẩn bị đồ dùng dạy- học:

- Các sản phẩm mẫu này phải được chọn lọc và ở mỗi sản phẩm phải có những nét

đặc biệt, điển hình có thể giúp cho GV khai thác phục vụ tốt cho bài dạy

- Các sản phẩm mẫu này cần bao gồm 3 loại: Loại tốt, loại trung bình và loại chưatốt

- Trước khi sử dụng các đồ dùng dạy học GV cần xem xét kĩ, suy nghĩ, tìm hiểutừng nội dung sản phẩm để khi lên lớp sử dụng hết hiệu quả của sản phẩm

- Tránh sử dụng sản phẩm mẫu một cách qua loa, tắc tránh hoặc quá tham lam ôm

đồm

- Nhắc nhở HS chuẩn bị đầy đủ ĐDHT theo yêu cầu bài học

b, Định hướng và gợi ý để HS tìm hiểu nội dung HĐ

- Xem sản phẩm, nhớ lại hình ảnh đối tượng trước khi nặn

- Quan sát, ghi nhớ hình dáng, các bộ phận của đối tượng sẽ nặn

- Tìm đặc điểm nổi bật của đối tượng sẽ nặn

- Tìm hiểu hình dáng, tư thế khác nhau của đối tượng nặn khi hoạt động

* Tránh đưa ra những câu hỏi khó, câu hỏi vô nghĩa (nên dùng phương pháp gợi

mở gây hứng thú để lôi cuốn HS khi trả lời các câu hỏi)

* Để giúp HS trả lời các câu hỏi đúng trọng tâm GV có thể dùng phương pháp vấn

đáp gợi mở hoặc tổ chức trao đổi thảo luận nhóm

c, Định hướng và gợi ý để HS tìm hiểu cách nặn

- Cho HS tìm hiểu cách nặn qua quan sát các sản phẩm là bài mẫu của học sinh,

những sản phẩm này sẽ tạo cảm hứng để các em tiếp cận với nội dung phần cáchnặn

- HS có thể xem lại phần hướng dẫn cách nặn trong SGK và trao đổi nhóm để tựtìm hiểu cách nặn

- Lưu ý HS cần nắm vững những yêu cầu cơ bản trong cỏch nặn:

+ Nặn từng bộ phận chính của đối tượng

+ Nặn các bộ phận khác

+ Ghép dính các bộ phận (dùng que hoặc dây thép)

+ Tạo dáng, chỉnh sửa, hoàn chỉnh sản phẩm

* Có thể nặn theo cách: Từ thỏi đất, nặn luụn các bộ phận chính của đối tượng sau

đó mới nặn các chi tiết và ghép dính hoàn thiện sản phẩm

- GV có thể hướng dẫn thêm bằng cách nặn mẫu nhanh một sản phẩm để HS quansát

- GV cần làm lại các thao tác khó nếu thấy cần thiết

- Yêu cầu mỗi HS cần phải phát huy hết năng lực cá nhân, có sự tìm tòi sáng tạotrong quá trình nặn tạo ra sản phẩm

- Biện pháp tốt nhất có lẽ là sau khi GV gợi ý chung hãy để các em tự do nặntheo khả năng của mình, tránh bắt buộc HS vẽ theo khuôn mẫu nhất định, hoặc nặntheo ý chủ quan của GV

- Trong khi hướng dẫn trực tiếp trên các sản phẩm của HS, GV cũng chỉ nên gợi ýkhích lệ HS tạo sản phẩm, hạn chế nặn, sửa trực tiếp vào bài nặn của HS, hoặc bắt

HS nặn theo ý của GV

- Khi hoàn thành sản phẩm GV yêu cầu HS có thể sắp xếp các sản phẩm theo bốcục để hình thành các nội dung khác nhau và tự đặt tên cho nội dung này.

- Cuối thời gian thực hành, GV yêu cầu HS trưng bày sản phẩm tại bàn hoặc theonhóm tạo điều kiện thuận lơi cho việc nhận xét, đánh giá của phần tiếp theo

e, Nhận xét và đánh giá kết quả thực hành:

- Nhận xét và đánh giá sản phẩm của HS cũng là một bước quan trọng và cần thiếttrong các bài nặn tạo dáng

- Kết thúc các hoạt động, GV cần dành thời gian để hướng dẫn HS tự nhận xét,

đánh giá bài thực hành của cá nhân hoặc của nhóm (bày sản phẩm tại bàn hoặcgóc trưng bày)

- GV chí tham gia nhận xét, đánh giá bổ sung, nhận xét và đánh giá đúng sẽ có tácdụng động viên, khích lệ tinh thần học tập của HS Nếu đánh giá chung chung,hoặc không đúng khả năng của HS sẽ làm các em mất hứng thú, chán nản vàkhông ham thích học nữa

- Để đánh giá sản phẩm của HS có hiệu quả, GV cần chú ý định hướng để HS tựnhận xét đánh giá theo hướng sau đây:

+ Cách chọn đối tượng để nặn

+ Cách tạo hỡnh, tạo dáng một đối tượng

+ Cách tạo hình, tạo dáng nhiều đối tượng

+ Cách sắp xếp theo nội dung chủ đề

+ Có sự sáng tạo trong cách nặn, cách tạo dáng và cách sắp xếp

- Khi nhận xét chung GV cần lấy khen ngợi để động viên khích lệ HS là chính.tránh chê HS trước lớp

- Cố gắng tìm ra những chỗ tốt (dù nhỏ nhất) để khen những HS chưa hoàn thànhsản phẩm

- Tổ chức trưng bày những sản phẩm của HS để khuấy động phong trào học tập

- Không đánh giá ngay đối với những HS chưa hoàn thành bài, tạo điều kiện để các

em đó được làm tiếp lại cho đến khi đạt yêu cầu

CHỦ ĐỀ 5: CÂU LẠC BỘ “ EM LÀ HỌA SĨ NHỎ”

I Mục tiêu

Giúp học sinh:

- Tích cực tham gia vào các hoạt động Mĩ thuật mà mình yêu thích

- Mở rộng kiến thức hiểu biết về Mĩ thuật

- Bổ sung và nâng cao một số kĩ năng về sáng tạo Mĩ thuật

- Yêu thích, bảo vệ cái đẹp, luôn biết vận dụng đưa cái đẹp vào cuộc sống học tậpsinh hoạt hàng ngày

- Phát hiện, bồi dưỡng HS có năng khiếu Mĩ thuật

- Học tốt các môn học khác

II Đối tượng : Học sinh các lớp 2, 3, 4, 5

III Thời gian: Sinh hoạt 1 tuần/lần, mỗi lần 2-3 tiết

IV Địa điểm: Trường học, hoặc bên ngoài nhà trường

- Thu xếp thời gian để tham gia các hoạt động của câu lạc bộ

VI Các bước tiến hành

Bước 1: Xây dựng kế hoạch thành lập câu lạc bộ

Trong kế hoạch thành lập câu lạc bộ cần nêu rõ:

- Mục tiêu hoạt động của câu lạc bộ: Mở rộng kiến thức hiểu biết về Mĩ thuật, bổ

biết tuyên truyền, cổ động những nội dung học tập, sinh hoạt tích cực qua ngônngữ Mĩ thuật và là tiền đề để học tốt các môn học khác

- Đặt tên cho câu lạc bộ: VD “Em là hoạ sĩ nhỏ”

- Cơ cấu Ban chủ nhiệm câu lạc bộ: Dự kiến những thành viên tham gia vào Banchủ nhiệm câu lạc bộ (Chủ nhiệm câu lạc bộ có thể là Tổng phụ trách của nhàtrường, Giáo viên Mĩ thuật, các thành viên có thể là giáo viên chủ nhiệm lớp vàcác học sinh cùng tham gia)

- Nguyên tắc và nội quy của câu lạc bộ: Các học sinh tham gia vào câu lạc bộ lànhững HS yêu thích môn Mĩ thuật và dựa trên tinh thần tự nguyện; Những họcsinh khi tham gia vào câu lạc bộ sẽ được sinh hoạt định kì theo quy định của câulạc bộ (ví dụ: 1 lần/1 tuần), được phát hoặc mua các tài liệu học tập về Mĩ thuật,giấy vẽ, màu vẽ, bút vẽ, bảng vẽ…Đồng thời, khi tham gia Câu lạc bộ các thànhviên phải có trách nhiệm quan tâm, tích cực tuyên truyền và tham gia vào các hoạtđộng ở trường học, ở địa phương

- Định hướng nội dung hoạt động của câu lạc bộ: Nội dung hoạt động cần thay đổitheo tháng gắn với chủ đề thi đua các ngày lễ lớn.VD như: Tìm hiểu môi trườngbiển đảo (sưu tầm tranh ảnh, vẽ tranh, sáng tác truyện, thơ ca, tổ chức các buổithảo luận có nội dung về môi trường biển đảo; tham quan; điều tra thực trạngmôi trường biển đảo); Tuyên truyền bảo vệ môi trường biển đảo (tổ chức các tròchơi, các cuộc thi, chuyên mục phát thanh ); Tham gia các hoạt động làm sạch vàcải thiện môi trường vùng biển đảo;

- Vai trò của câu lạc bộ trong trường học cũng như trong cộng đồng

- Các nguồn lực hỗ trợ: nhân lực, kinh phí (từ nhà trường, từ ủy ban nhân dânxã/thị trấn, phụ huynh HS, các doanh nghiệp trên địa bàn…)

Bước 2: Đề xuất kế hoạch thành lập câu lạc bộ với Ban giám hiệu nhà trường Bước 3: Thành lập câu lạc bộ

- Tổ chức thông báo trước toàn trường về việc thành lập câu lạc bộ “Em là họa sĩnhỏ”, trong đó có nêu rõ ý nghĩa, m ục tiêu, nội dung và cách thức tổ chức hoạt

động của câu lạc bộ, kết hợp giáo viên chủ nhiệm của các lớp thông báo tới HS vàlên danh sách các HS của lớp tự nguyện tham gia câu lạc bộ

- Họp nhóm các thành viên của Câu lạc bộ để bầu một số HS tham gia vào Banchủ nhiệm (mỗi lớp nên bầu 1 HS tham gia vào Ban chủ nhiệm)

Bước 4: Xây dựng kế hoạch hoạt động của Câu lạc bộ

- Xây dựng nội quy cụ thể của Câu lạc bộ

- Xây dựng kế hoạch hoạt động của Câu lạc bộ theo từng học kì hoặc theo nămhọc (thông thường kế hoạch hoạt động của Câu lạc bộ được xây dựng cho cả nămhọc) và cụ thể hóa các nội dung hoạt động

- Báo cáo kế hoạch, nội dung hoạt động lên Ban giám hiệu nhà trường để đượcphép hoạt động và xin hỗ trợ kinh phí (như in áo, in logo cho các thành viên Câulạc bộ, in băng rôn, khẩu hiệu, mua các dụng cụ cần thiết cho hoạt động của Câulạc bộ )

Bước 5: Triển khai các hoạt động của Câu lạc bộ theo đúng kế hoạch

- Tổ chức buổi ra mắt câu lạc bộ trước toàn trường Trong buổi ra mắt này câu lạc

bộ nên tổ chức một số trò chơi, hoạt động tuyên truyền, hoạt động thi vẽ tranh cónội dung gắn với các hoạt động phong trào, hoạt động thi đua của nhà trường, và

ý nghĩa hoạt động của câu lạc bộ “Em là hoạ sĩ nhỏ”

- Triển khai các hoạt động theo đúng kế hoạch đã đ ề ra

Bước 6: Tổng kết, đánh giá các hoạt động của Câu lạc bộ và xây dựng kế hoạch hoạt động tiếp theo

- Tổng kết và đánh giá hiệu quả các hoạt động đã được Câu lạc bộ thực hiện

- Xây dựng kế hoạch và các nội dung hoạt động tiếp theo của Câu lạc bộ

- Duy trì và phát triển các hoạt động của Câu lạc bộ cũng như vai trò c ủa câu lạc

bộ trong các phong trào thi đua, phong trào “Xanh - sạch - đẹp” trong nhà trường,

- Khi thành lập Câu lạc bộ cần lưu ý đến việc đa dạng hóa nội dung và hình thức

tổ chức để thu hút được nhiều học sinh tham gia

- Các nội dung hoạt động của Câu lạc bộ phải thể hiện được ý nghĩa:

+ Thu hút được nhiều HS yêu thích môn Mĩ thuật

+ Mở rộng thêm hiểu biết về Mĩ thuật, tích cực, chủ động và sáng tạo khi thamcác gia hoạt động

+ Đóng góp nhiều cho các phong trào thi đua của nhà trường

+ Phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu Mĩ thuật cho các lứa tuổi

- Cần động viên, khen thưởng những thành viên tích cực của Câu lạc bộ

- Cần thông báo cho phụ huynh học sinh trong Câu lạc bộ biết để việc phối hợp tổchức hoạt động được thuận lợi (ví dụ Câu lạc bộ tổ chức hoạt động nào đó vàongày nghỉ, ngoài giờ học cần thông báo cho phụ huynh biết để phụ huynh ủng hộviệc con em mình tham gia các hoạt động của Câu lạc bộ)

- Có thể cho học sinh của các khối lớp 1 tham gia vào thành viên của Câu lạc bộ

* Gợi ý về xây dựng kế hoạch hoạt động của CLB theo năm học

- Tham khảo chủ đề 2 “vẽ tranh đề tài”để:

+ Tổ chức thi vẽ tranh: Đề tài An toàn giaothông

+ Tổ chức hoạt động vẽ tranh phong cảnhngoài trời

Tháng

10

- Vẽ tranh chân dung

- Vẽ tranh tĩnh vật màu

- Tham khảo chủ đề 1 “Vẽ trang trí” để:

+ Tổ chức HĐ vẽ tranh: Chân dung bạn bè,người thân

+ Tổ chức HĐ vẽ tranh Tĩnh vật màu

Tháng - Hoạt động tham quan - Tham khảo chủ đề 9: modun1“Tham quan triển

11 - Phát động thi vẽ tranh chào

- Tham khảo chủ đề 2 “vẽ tranh đề tài”để:

+ Tổ chức thi vẽ tranh tập thể (theo nhóm 3hoặc 5)

- Sử dụng chủ đề 7 “Chất liệu Hội hoạ” để: + Tổ chức cho HS tự đọc, tự tìm hiểu về chấtliệu màu nươc, màu bột

Tháng 1

- Trang trí lớp học

- Trang trí báo tường

- Tham khảo chủ đề 1 “Vẽ trang trí” để:

+ Tổ chức HĐ vẽ trang trí lớp học + Tổ chức HĐ vẽ trang trí một tờ báo tường

- Tham khảo chủ đề 2 “vẽ tranh đề tài” để:

+ Tổ chức thi vẽ tranh cá nhân: Đề tài “Lễ hội”+ Tổ chức vẽ tranh phong cảnh ngoài trời

- HĐ Hoạt động thi vẽ tranh đề

tài “Bảo vệ môi trường”

tranh, sản phẩm mơ của em”

+ Tổ chức Trưng bày tranh, sản phẩm chọn lọccuối năm

Bước 8 Lưu ý khi triển khai Chủ đề 5

- Cần xác định CLB là nơi thu hút mọi đối tượng HS yêu thích môn MT

- Nội dung hoạt động của CLB không phải chú trọng rèn luyện kĩ năng vẽ mà tậptrung vào mục đích phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong hoạt động MT vàcác hoạt động khác

- Những hoạt động ở CLB thể hiện việc vận dụng và phát triển một cách sáng tạo cáckiến thức đã được học ở lớp

- CLB là cái nôi phát hiện và bồi dưỡng năng khiếu MT

CHỦ ĐỀ6 GẶP GỠ GIAO LƯU VỚI HỌA SĨ - NGHỆ NHÂN

I Mục tiêu

- Làm quen với tác giả, tác phẩm

- Tìm hiểu nét đặc trưng nghệ thuật của tác giả và các tác phẩm tiêu biểu

- Yêu mến, quý trọng nghệ sĩ, nghệ nhân.

II Đối tượng : Học sinh các lớp 2, 3, 4, 5 Số lượng : Theo lớp

III Thời gian: 1- 2 tiết.

IV Địa điểm: Tại trường học hoặc đến nhà nghệ sĩ, nghệ nhân

V Chuẩn bị

*Giáo viên:

- Xác định mục tiêu và xây dựng kế hoạch, nội dung gặp gỡ, giao lưu với hoạ sĩ,nghệ nhân (để báo cáo với Ban giám hiệu nhà trường và để thông báo đến các emhọc sinh)

- Liên hệ trước với hoạ sĩ, nghệ nhân để thống nhất nội dung và thời gian và địađiểm giao lưu.

- Chuẩn bị phương tiện đi lại và các điều kiện an toàn cho buổi giao lưu

- Thông báo thời gian địa điểm tập trung và một số yêu cầu cần thiết trước buổigiao lưu

- Cử HS có năng khiếu MC để dẫn chương trình

- Băng đĩa hình, sách viết về các Họa sĩ, nghệ nhân ( với những địa phương không

có nghệ sĩ, nghệ nhân)

*Học sinh:

- Chuẩn bị bút, vở để ghi chép

- Trang phục gọn gàng, sạch sẽ (mặc đồng phục nếu có)

- Chuẩn bị các câu hỏi cho buổi giao lưu

- Chuẩn bị các tiết mục văn nghệ

VI Tiến trình

1 Tập trung HS phổ biến các yêu cầu của buổi GL.

2 MC điều khiển chương trình:

- Giới thiệu hoạ sĩ, (nghệ nhân) và thành phần tham dự

- Biểu diễn một số tiết mục văn nghệ chào mừng

- Hoạ sĩ, (nghệ nhân) và HS giao lưu dưới các hình thức:

+ Hoạ sĩ, (nghệ nhân) tự giới thiệu và kể chuyện về quá trình học tập vàsáng tạo tác phẩm của mình, HS đặt câu hỏi về những vấn đề mình quan tâm + Hoạ sĩ, (nghệ nhân) trả lời hoặc cùng HS trao đổi về vấn đề mà HS quantâm

+ Hoạ sĩ, (nghê nhân) kể chuyện về các hoạ sĩ, nghê nhân tiêu biểu khác vàgiới thiệu, phân tích, nhận xét đánh giá một số tác phẩm của họ, để mở rộng hiểu

- Kết thúc buổi GL, Hoạ sĩ (nghệ nhân) có lời dặn dò mong muốn HS học tập tốt

để sau này có nhiều em sẽ trở thành hoạ sĩ, nghệ sĩ nổi tiếng

- Cán sự lớp có lời cảm ơn và chúc Hoạ sĩ (Nghệ nhân) luôn khoẻ và sáng tạonhiều tác phẩm hay phục vụ công chúng yêu nghệ thuật

3 GV nhận xét chung buổi GL, nêu yêu cầu về nhà từng HS viết một vài nhận xét

và cảm nhận về buổi GL này

VII Lưu ý khi triển khai

- GV cần nhắc nhở HS: Giao lưu, gặp gỡ Họa sĩ, nghệ nhân là để học tập chứkhông phải chỉ là đi chơi cho nên cần lắng nghe MC, lắng nghe Họa sĩ, nghệ nhânnói chuyện và ghi chép đầy đủ

- Lưu ý: MC và HS cần đưa ra những câu hỏi thích hợp (có thể GV gợi ý để HSchuẩn bị) cho việc phỏng vấn Họa sĩ, nghệ nhân để nội dung buổi giao lưu phongphú hơn, gắn kết hơn, qua đó HS hiểu sâu sắc hơn về tác giả

- Gợi ý cho HS cách viết nhận xét và cảm nhận theo hướng:

+ Vài nét về tiểu sử tác giả

+ Đề tài và chất liệu mà tác giả lựa chọn

+ Phong cách nghệ thuật của tác giả

+ Những đóng góp của tác giả cho Mĩ thuật địa phương

+ Những tác phẩm tiêu biểu của tác giả

- Tất cả HS sau buổi gặp gỡ giao lưu đều có bản nhận xét cảm nhận cá nhân vềHọa sĩ ( nghệ nhân) đã đ ến giao lưu

- Đảm bảo an toàn tuyệt đối cho chuyến đi thăm quan

- Tất cả HS đi tham quan đều phải có bản nhận xét và cảm nhận cá nhân vềchuyến đi

- Ở các địa phương không có điều kiện tham quan thực tế GV có thể tổ chức HS

tham quan, tìm hiểu, học tập về các di sản văn hóa qua băng hình, sách báo, các emtiếp cận với di sản văn hoá thông qua triển lãm các tranh ảnh, mẫu vật

CHỦ ĐỀ 7 CÁC CHẤT LIỆU HỘI HOẠ

I Mục tiêu

- Nhằm giúp học sinh biết cách tự học qua việc đọc việc tìm hiểu về đặc trưng củamột số chất liệu, sự thành công của các tác giả, tác phẩm mĩ thuật

- Cảm thụ cái đẹp của chất liệu trên các bức tranh tiêu biểu

II Đối tượng

1 Yêu cầu chung:

a, Yêu cầu học sinh đọc nội dung các Modul: Màu nước, màu bột, sơn dầu, sơnmài, tranh lụa, khắc gỗ.( mỗi HĐ chỉ nên tìm hiểu 01 modul)

Tìm hiểu các nội dung:

- Đặc điểm (những nét cơ bản)

- Dụng cụ vẽ màu

b, Sau khi HS đọc, tỡm hiểu kĩ cỏc nội dung trờn, thảo luận cựng học sinh vềnhững điều mà cỏc em đó tỡm hiểu được, những gỡ mà cỏc em cảm nhận, cựngthống nhất trong nhúm xem HS đó cơ b ản nắm được cỏc nội dung đó nờu trờnchưa, cũn những chỗ nào chưa rừ, chưa hi ểu cần đọc lại tài liệu tỡm hiểu thờm, vàtrao đổi thảo luận thờm trong nhúm.

Hướng dẫn cỏc em thảo luận: bờn cạnh việc đọc tỡm hiểu và trao đổi nhúmcỏc nội dung của tài liệu, GV cần hướng cỏc em vào việc cảm nhận vẻ đẹp củachất liệu được diễn tả cho sự thành cụng của bức tranh bằng tài năng của hoạ sĩ

c, Mở rộng

- Sưu tầm thờm cỏc bức tranh đẹp được vẽ bằng chất liệu màu

- Xem tranh và tỡm hiểu vẻ đẹp và sự thành cụng của hoạ sĩ khi sử dụng chấtliệu màu cho bức tranh

d, Đỏnh giỏ

+ Hóy nờu những đặc điểm của chất liệu màu ?

+ Kể tờn cỏc tỏc giả, tỏc phẩm tiờu biểu vẽ tranh màu ?

2 Nội dung

MODUL 1 CHẤT LIỆU MÀU NƯỚC

a) Những nột cơ bản

Màu nước là một trong những chất liệu có từ xa xưa Là chất liệu phổ biến,

dễ sử dụng đối với người vẽ, rất phù hợp đối với thiếu nhi

Màu nước cú thể đúng thành tuýp, hoặc thành viờn bẹt, khụ, hoặc thành khốihộp nhỏ, tan trong nước, khụng cú cặn và trong suốt, được tinh chế từ màu bột.Khi vẽ, sử dụng nhiều cỏch nhằm đạt được mục đớch trong trẻo và mềm mại.Màu nước là một chất liệu của hội họa Cú thể vẽ lờn được nhiều chất liệu khỏcnhau như: giấy, vải, gỗ…

Người Ai Cập cổ từ nhiều thế kỷ trước cụng nguyờn đó dựng nú đ ể vẽ lờn

giấy, người Trung Quốc dùng nó vẽ lên lụa, lên giấy.

Thời Phục hưng trở đi, màu nước thường được dùng để ghi chép, ký họa,phác thảo cho tranh sơn dầu

Màu nước, về căn bản, nó không phải là màu phủ vì màu trắng của nền giấy

là độ trắng mạnh nhất của màu Các màu không dè chồng lên nhau mà chen vàonhau

Màu tan trong nước và bám vào các ganh (grain) giấy khá mịn Dưới sựchiếu rọi của ánh sáng, màu và giấy cho sự phản quang khá tinh tế Chính các yếu

tố đó làm cho màu nước có khả năng miêu tả ánh sáng và hơi nước, những cáimỏng nhẹ, trong suốt rÊt tài tình

Do đặc điểm màu hòa tan trong nước và tan vào nhau cho phép tranh màunước có những sắc độ chuyển đổi thật tinh tế, từ độ đậm nhất đến độ nh¹t nhất vàlan ra trên nền giấy để trống

Một trong những nét độc đáo nữa của tranh màu nước là hiệu quả của sựngẫu nhiên Nước chảy và loang, hoen ra xung quanh nhiều khi tạo được cáiduyên dáng, thú vị

Tranh màu nước mặc dù có truyền thống lâu đời nhưng ở châu Âu, cũng như

ở nước ta, nó dường như không được coi trọng như sơn dầu, sơn mài hay lụa Chấtliệu này thường được các họa sĩ sử dụng cho việc ghi chép, ký họa, làm tài liệu đểdựng các tác phẩm hoàn chỉnh

b) Dụng cụ vẽ màu nước và cách sử dụng

* Dụng cụ:

- Giấy bồi sẵn lên bảng vẽ

- Bút các cỡ (thường đầu tròn, lông mịn)

- Bảng pha màu, hộp màu, nước rửa bút Giá vẽ, bảng vẽ

Giấy vẽ màu nước bề mặt nên hơi nhám

* C¸ch sö dông:

Pha loãng màu với nước, không vẽ màu đặc như pha màu bột

- Có hai cách pha màu:

+ Cách thứ nhất là chồng màu, tức là tô màu gốc trước Cách chồng màu từ nhạtlên đậm để giữ được sự trong trẻo của màu

Ví dụ: Trái cam chín có màu cam thì tô màu vàng trước, rồi tô chồng màu đỏ lên

sẽ cho ra màu cam

+ Cách thứ hai là pha sẵn màu cam trên đĩa pha màu rồi tô vào hình

Không dùng màu trắng để pha trộn với màu khác như ở bột màu

Chỉ nªn dïng mµu tr¾ng những khi thật cần thiết như sửa “gọt” ở những chỗ vẽ bịhỏng, bẩn hoặc đã lỡ không đạt yêu cầu về độ sáng… Nên giữ màu trắng ở đây làchừa lại nền trắng của giấy vẽ Cuối cùng là nhấn đậm và làm nhòe, mờ nhữngchỗ cần thiết Khi pha màu không nên dùng nhiều chất màu, nên tạo bằng ba màutrở xuống

c) Một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu:

Trong lịch sử nghệ thuật thế giới có rất nhiều danh họa nổi tiếng vẽ chất liệu màu