Dùng giáo cụ trực quan trong tiết dạy địa lí lớp 10

Một trong những tình huống thường gặp đó là phương pháp truyền đạt kiến thức cho học sinh và phương tiện được giáo viên sử dụng trong một tiết dạy.. Nhằm tháo gỡ vướng mắc thường xảy ra

TRƯỜNG THPT MAI THANH THẾ

TỔ: ĐỊA LÍ

Báo Cáo Chuyên Đề Nâng Cao Chất

Lượng Dạy Học Tháng 09

Năm Học 2010-2011

PHẦN I: GIỚI THIỆU CHUNG

1 Lí do chọn đề tài:

Dạy học là một nghề sáng tạo, trong mỗi buổi đứng lớp người giáo viên luôn gặp rất nhiều tình huống xảy ra, vì vậy điều cần thiết nhất là mỗi giáo viên phải tự xây dựng cho mình cách xử lí đầy sáng tạo đồng thời mang tính kích thích tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học trên lớp

Một trong những tình huống thường gặp đó là phương pháp truyền đạt kiến thức cho học

sinh và phương tiện được giáo viên sử dụng

trong một tiết dạy

Hơn thế nữa là do đặc thù của bộ môn địa lí là

có rất nhiều tranh ảnh minh hoạ hay những

đoạn phim mô tả về một quá trình

Nhằm tháo gỡ vướng mắc thường xảy ra trong việc sử dụng đồ dùng dạy học trong tiết dạy

chúng tôi đã có nhiều thử nghiệm và thấy rằng điều đó là rất cần thiết cho bất kì một giáo viên nào khi đứng lớp

Đây chính là nguyên nhân chúng tôi chọn và tìm hiểu về chủ đề “dùng giáo cụ trực quan trong tiết dạy địa lí lớp 10”

2 Thực trạng của vấn đề:

Nhằm nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà

trường nói chung và bậc trung học phổ thông nói riêng, hiện nay vấn đề đổi mới phương pháp dạy học trong giáo dục không còn là mối quan tâm

của cá nhân nào mà đây là vấn đề chung của toàn

xã hội

Xu hướng chung cho mục tiêu này là người giáo viên phải làm sao để mình chỉ là người định hướng giúp học sinh phát huy tính chủ động, tích cực sáng tạo, tư duy dựa trên các phương tiện được sử dụng cho tiết học được mang tính minh hoạ hoặc tượng trưng cho vấn đề cần khai thác trong tiết học.

Nhưng không vì thế mà giảm đi tính hiệu quả trong giảng dạy có sử dụng phương tiện trực quan trong dạy học, mà ngược lại là sẽ nâng cao hiệu quả hơn so với những giáo viên dạy cùng nội dung, nhưng không có sự đầu tư cho tiết dạy bằng các phương tiện tận dụng

Để làm được điều đó đòi hỏi người giáo viên phải có sự đầu tư đúng nghĩa

Điều đặc biệt không kém phần quan trọng là do

đa số học sinh vùng nông thôn, phương tiện đi

lại gặp không ít khó khăn, cơ sở vật chất của

trường mặc dù có sự quan tâm của các cấp lãnh đạo nhưng vẫn chưa đáp ứng hết nhu cầu chung

Nên chúng tôi xây dựng chủ đề này nhằm mang tính chất tham khảo, trao đổi kinh nghiệm lẫn nhau để có được hiệu quả trong giảng dạy như mong muốn

PHẦN II: NỘI DUNG

1 Tầm quan trọng của việc dùng giáo cụ trực quan trong tiết dạy địa lí lớp 10

Do đặc thù của bộ môn nên hầu hết các em phải tư duy bằng việc quan sát, trao đổi, phân

tích từ các kênh hình, vật thật, mô hình, đoạn

phim và đôi khi cũng cần đến những phiếu học

tập được thiết kế sẵn

Tất cả những phương tiện trên đều nhằm mục

đích điều khiển nhận thức của học sinh từ trực

quan sinh động đến tư duy sáng tạo, lĩnh hội kiến thức cho bản thân học sinh

Khi giáo viên sử dụng hợp lí đồ dùng dạy học

trong tiết học sẽ không tạo cảnh nhàm chán, mệt mỏi đối với học sinh

Hiện nay đối với ngành giáo dục đã từng bước

hiện đại hoá trong nhà trường ở mọi cấp bậc là

ứng dụng trong dạy học bằng những phương tiện nghe, nhìn như đầu chiếu, máy vi tính, tranh ảnh,

mô hình nhằm đẩy mạnh chất lượng trong giáo dục

Nhưng đòi hỏi người giáo viên thực hiện phải áp dụng đúng lúc, kịp thời, tránh lạm dụng, đảm bảo được tính hiệu quả cao trong giảng dạy thì mới

tránh được giờ học đầy căng thẳng, tạo sự vui vẻ, thoải mái, không khí đoàn kết thông hiểu lẫn

nhau

2 Đặc điểm tình hình

Mặc dù vẫn được sự quan tâm của các cấp chính quyền nhưng chưa được chú trọng lắm, phần lớn phụ huynh đều là nông dân nên sự đầu tư của họ cho con em trong việc học còn rất kém, họ chưa thật sự quan tâm, chăm lo và đôn đốc con em

mình tự giác trong việc học mà trái lại họ còn phó thác việc học của con em mình cho nhà trường, cho GV

Để việc sử dụng đồ dùng dạy học trong một tiết dạy có hiệu quả đòi hỏi giáo viên phải đầu tư

nhiều thời gian nghiên cứu bài, phải có sự khéo léo trong tiết dạy và phân bố thời gian sao cho

hợp lí, nhất là những giờ sử dụng máy chiếu, mô hình hoặc phiếu học tập

Đây là một trong những nguyên nhân khiến cho một số giáo viên thực hiên không đạt hiệu quả trong một tiết dạy hoặc một số giáo viên còn ngại khó nên đã bỏ qua khâu sử dụng phương tiện giảng dạy trong dạy học mà chỉ dạy theo những gì có sẵn từ sách giáo khoa chứ không cần đầu tư, khai thác, sưu tầm hình ảnh minh hoạ cho dù khả năng có thể.

3 Một số ví dụ minh hoạ cho việc dùng giáo

cụ trực quan trong tiết dạy địa lí lớp 10

3.1 Bài 16 mục II (SGK địa lí 10 ban cơ bản)

Để đạt hiệu quả cao và không mất nhiều thời gian cho mục II nội dung của sách giáo khoa mới thì học sinh rất khó khắc sâu được kiến thức, từ

đó người giáo viên sẽ rất khó thành công trong

tiết dạy này

Để xử lí tình huống trên chúng tôi đã thử qua

và cũng đã thành công qua tiết dạy dự giờ của tổ Vận dụng Kênh hình và mô hình động để khai

thác kiến thức sách giáo khoa mới

II.Thủy Triều:

Thủy triều là gì?

1 Khaựi nieọm: là hiện tượng dao động thường xuyên có chu

kì của các khối nước trong biển và đaị dương

Trieàu cửụứng

Trieàu keựm Mửùc nửụực trieàu

Được hình thành chủ yếu do

sức hút của Mặt Trăng và Mặt Trời.

Thñy triÒu ®­îc h×nh thµnh do ®©u?

Mặt trời

2 Nguyên Nhân:

Trái Đất

ở bài 15, mục 2 vòng tuần hoàn của nước ta có thể cho HS xem mô hình và rút ra kết luận:

Vòng tuần hoàn của nước trên Trái Đất

Nhằm kích thích tính chủ động và tích cực của học sinh về vấn đề tìm hiểu, thì giáo viên cần có hình ảnh minh hoạ để làm rõ vấn đề.

Bài 37: Địa lí các ngành giao thông vận tải:

Yêu cầu học sinh cho biết, có mấy loại hình

giao thông vận tải? Là các loại hình nào?

NGƯ DÂN NEO THUYỀN CHỜ THUỶ TRIỀU LÊN ĐỂ RA KHƠI

Đây là những hình ảnh gì?

CỬA DẪN NƯỚC CỦA NHÀ MÁY SẢN XUẤT ĐIỆN THUỶ TRIỀU

CÁC TUYẾN ĐƯỜNG Ở TP.HỒ CHÍ MINH

NGẬP NẶNG DO TRIỀU CƯỜNG

Nông nghiệp nhiệt đới

Phát triển các ngành kinh tế biển

Khai thác dầu khí trên biển Đông Khai thác đá xây

dựng

động

đất, núi l a ữ

và Sóng thần

B·o, lôt, h¹n h¸n

Để nhấn mạnh vấn đề, tạo sự yêu thích về môn học ta nên củng cố bằng cách yêu cầu học sinh quan sát tranh chọn cho mình một đáp án đúng

Ví dụ: Ở Bài 1(SGK địa lí 10 ban cơ bản) :

BÀI TẬP CỦNG CỐ:

Câu hỏi 1 : Hãy xác định các phép chiếu đồ

được sử dụng trong các bản đồ sau :

Khi áp dụng những phương tiện trên cho tiết dạy thì chúng tôi thấy rằng hiệu quả học sinh hiểu được bài cao hơn rất nhiều, không mất thời gian và cũng không tạo áp lực nặng nề cho học sinh khi phải trừu tượng một kênh hình quá phức tạp như ở sách giáo khoa mới.

Thành công của tiết dạy ở đây là học sinh chỉ cần quan sát từ mô hình và thì học sinh sẽ xác định được nội dung của bài học

Xin chân thành cảm ơn Quý Thầy Cô đã quan tâm theo dõi chuyên đề!