phân tích tổng công ty phân bón và hóa chất dầu khí

Trong năm 2012, giá khí đầu vào của ngành phân bón tăng 40% là nguyên nhân khiến chi phí của một số doanh nghiệp trong ngành tăng vọt dẫn đến lợi nhuận giảm.. Trong khi đó, khả năng cung

1

PHÂN TÍCH TỔNG CÔNG TY PHÂN BÓN VÀ HÓA CHẤT DẦU KHÍ

(PVFCCo – Mã CP: DPM) Nhóm phản biện – Lớp K10404T

2

TỔNG QUAN KINH TẾ VIỆT NAM

Nền kinh tế Việt Nam đã đi qua những tháng đầu năm

2012 với mục tiêu kiềm chế lạm phát được thực hiện khá thành công, thâm hụt thương mại được cải thiện, cán cân tổng thể thặng dư trong khi thị trường ngoại hối và tỷ giá khá ổn định

Tăng trưởng kinh tế

GDP 9 tháng năm 2012 tăng 4,73% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 5,77% của chín tháng năm 2011 Trong mức tăng chung của toàn nền kinh tế 9 tháng năm nay, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,48%, đóng góp 0,4 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng chung; khu vực công nghiệp và xây dựng tăng 4,36%, đóng góp 1,82 điểm phần trăm; khu vực dịch vụ tăng 5,97%, đóng góp 2,51 điểm phần trăm Các mức tăng này đều thấp hơn

so với mức tăng cùng kỳ năm ngoái

Nếu xét trong điều kiện cả nước đang tập trung thực hiện mục tiêu ưu tiên kiềm chế lạm phát và ổn định kinh tế vĩ

mô thì mức tăng trưởng kinh tế của 9 tháng năm 2012 là hợp lý Tuy nhiên mục tiêu GDP cả năm từ 6% - 6.5% Chính phủ đặt ra sẽ khó đạt được

Riêng đối với ngành nông nghiệp, trong giai đoạn

2001-2011, tỷ trọng ngành nhìn chung có xu hướng giảm, tuy không nhiều Đáng chú ý, trong năm 2011, giữa lúc tình hình kinh tế khó khăn, tỷ trọng ngành trong cơ cấu GDP lại tăng lên (từ 20.58% năm 2010 lên 22.02% năm 2011), chứng tỏ ngành vẫn đang có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn tốc độ chung của nền kinh tế

Cơ cấu cổ đông

0

2

4

6

8

Q2 Q3 Q4

2009 Q2 Q3 Q4

2010 Q2 Q3 Q4

2011 Q2 Q3 Q4

2012 Q2 Q3

Tốc độ tăng trưởng GDP 2008-Q3/2012 (%)

Nguồn: TCTK

23.24 22.54 20.97 20.34 20.91 22.02

38.13

39.47 41.53 41.98 40.79 40.79

38.63

37.99 37.5 37.68 38.3 37.19

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Nông nghiệp Công nghiệp - xây dựng Dịch vụ

Cơ cấu GDP Việt Nam (2001-2011)

Nguồn: TCTK

3

Lạm phát

CPI tháng 9/2012 tặng vọt, tăng 2,2% so với tháng 8 và tăng 6.48% so với cùng kỳ năm 2011 Như vậy tốc độ tăng CPI của riêng tháng 9 đã bằng mức tăng của cả 7 tháng đầu năm 2012 Đây cũng là mức tăng rất cao so với các tháng 9 từ năm 1995 trở lại đây

Nhưng bước sang tháng 10, tốc độ tăng CPI giảm mạnh và chỉ còn tăng 0.85% so với tháng 9 và CPI tháng 11 chỉ tăng 0.47% so với tháng 10 Điều này cho thấy mục tiêu giữ lạm phát ở mức dưới một con số của chính phủ là hoàn toàn có thể thực hiện được

Tình hình xuất nhập khẩu

Trong chín tháng năm nay, xuất siêu hàng hóa chủ yếu tập trung ở khu vực có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài Khu vực kinh tế trong nước tiếp tục nhập siêu với kim ngạch xuất khẩu và kim ngạch nhập khẩu hàng hóa đều giảm so với cùng kỳ năm trước Điều này cho thấy khu vực kinh tế trong nước vẫn còn gặp khó khăn trong sản xuất và tìm kiếm thị trường tiêu thụ sản phẩm

Ảnh hưởng của tình hình vĩ mô đến ngành phân bón

Như đã phân tích, ngành nông lâm ngư nghiệp đóng góp cao vào tốc độ tăng chung của GDP Chính các thuận lợi

từ điều kiện tự nhiên đã giúp cho ngành nông nghiệp phát triển mạnh, gia tăng cả về sản lượng lẫn trị giá Lĩnh vực trồng trọt mở rộng khiến cho nhu cầu tiêu thụ phân bón ngày càng tăng là cơ hội tốt cho các doanh nghiệp ngành phân bón nâng cao sản xuất để đáp ứng nhu cầu và thu lợi nhuận

95

100

105

110

115

120

125

Chỉ số CPI 2011-Q3/2-12

Nguồn: TCTK

-4000000

-2000000

0

2000000

4000000

6000000

8000000

10000000

12000000

Chênh lệch Nhập khẩu Xuất khẩu

Trị giá xuất nhập khẩu 2011-Q3/2012

Đvị: 1000USD

4

Tuy nhiên, trong khi tốc độ tăng trưởng CPI được kiềm chế đến mức thấp nhất thì giá một số nguyên liệu đầu vào các ngành sản xuất vẫn tăng mạnh Trong năm 2012, giá khí đầu vào của ngành phân bón tăng 40% là nguyên nhân khiến chi phí của một số doanh nghiệp trong ngành tăng vọt dẫn đến lợi nhuận giảm

TỔNG QUAN CHỨNG KHOÁN VIỆT NAM Nhận định chung

Chứng khoán Việt Nam bắt đầu bằng sự giảm tương đối mạnh tới 20% vào giữa tháng 1 nhưng những tháng tiếp theo chỉ số VNIDEX tăng giá tích cực và có khi đạt mức tăng trưởng 44.94% so với đáy đầu năm 2012

Tuy nhiên, càng gần về những tháng cuối năm, xu hướng

đi xuống của thị trường ngày càng trở nên rõ nét Dòng tiền có xu hướng rút mạnh ra khỏi thị trường chứng khoán Tâm lý nhà đầu tư trở nên thận trọng trước những thay đổi lớn trong hệ thống ngân hàng thương mại

Tình hình các công ty chứng khoán

Theo thống kê của hai Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội (HNX) và Sở TP HCM (HSX), từ đầu năm tới nay, tổng cộng 15 cổ phiếu đã bị hủy niêm yết trên sàn Phần lớn số này rời sàn vì kết quả kinh doanh lỗ liên tiếp 3 năm, các kiểm toán viên nghi ngờ khả năng hoạt động liên tục hoặc giao dịch không phát sinh trong 12 tháng Bên cạnh đó nhiều mã cổ phiếu đã giảm thị phần trên 2 sàn HNX và HOSE

0

100

200

300

400

500

600

700

VN-Index 2009-Q3/2012

CT Chứng khoán Q2/2012 Q3/2012

CTCP CK TPHCM 11.47 12.48

CTCP CK Sài Gòn 8.06 10.95

CTCP CK Maybank

Kim Eng

CTCP CK Bản Việt 0 5.07

Thị phần 1 số công ty CK trên sàn HSX

Nguồn: www.hsx.vn

Nguồn: www.hsx.vn

5

Bên cạnh hàng loạt công ty chứng khoán gặp vấn đề trong hoạt động thì ngược lại, một số công ty vẫn duy trì được thị phần khá tốt trên thị trường như HSC, SSI hay ACB

Thử nghiệm lệnh thị trường (MP) và chính thức áp dụng thời gian thanh toán T+3 kể từ ngày 4/9

Ngày 4/9/2012, thời gian thanh toán mua bán chứng khoán đã được chính thức rút ngắn từ T+4 xuống T+3 Việc rút ngắn thời gian thanh toán đã là một nhu cầu thực

tế của nhà đầu tư trong suốt thời gian qua, đặc biệt là trong những giai đoạn thị trường tăng điểm và sôi động Tuy nhiên trong giai đoạn trầm lắng của thị trường chứng khoán như hiện nay và đặc biệt trong giai đoạn bất ổn về nhân sự của hệ thống ngân hàng và những chuyển biến của nền kinh tế vĩ mô chưa thật sự rõ nét, việc rút ngắn T+ chỉ là một biện pháp mang tính kỹ thuật và không có tác động đến thanh khoản thị trường

TỔNG QUAN NGÀNH PHÂN BÓN

Phụ thuộc vào tình hình phân bón thế giới

Năm 2010/2011 nhu cầu tiêu thụ phân bón thế giới tăng 5% và đạt tổng nhu cầu 172,1 triệu tấn, đồng thời tăng ở tất cả các khu vực trên toàn thế giới Trong khi đó, khả năng cung cấp của thị trường dù tăng 4% so với năm 2010

và tất cả các nhà máy hoạt động với 95% công suất thì cũng chưa đủ đáp ứng nhu cầu trên toàn thế giới sự chênh lệch lớn giữa cung và cầu khiến giá phân bón thế giới đạt mức cao nhất kể từ mức đỉnh cao vào năm 2008

2.1%

6.7%

15.0%

0.0%

5.0%

10.0%

15.0%

20.0%

Nhu cầu phân bón thế giới năm 2011

tăng so với năm 2010

Nguồn: Greendelta

6

Năm 2011, thị trường phân bón trong nước vẫn chịu ảnh hưởng lớn từ thị trường phân bón thế giới do sản xuất trong nước mới chỉ đáp ứng được khoảng 50% tổng nhu cầu tiêu thụ phân bón nội địa

Gần 50% nguồn cung ứng từ nhập khẩu

Theo công bố số liệu thống kê của TCHQ Việt Nam, năm

2011, nhập khẩu phân bón của Việt Nam tăng cả lượng và trị giá so với cùng kỳ năm 2010 Năm 2011, Việt Nam đã nhập khẩu 4,2 triệu tấn phân bón các loại, trị giá 1,7 tỷ USD, tăng 21,1% về lượng và tăng 46,1% về trị giá so với cùng kỳ năm trước trong đó Trung Quốc vẫn là thị trường cung cấp phân bón lớn nhất cho Việt Nam, chiếm hơn 50%

ViệcTrung Quốc nâng mức giá tham chiếu xuất khẩu Ure (từ 400 USD/tấn lên 470 USD/tấn rồi 480-490 USD/tấn FOB) đã ảnh hưởng không nhỏ đến giá phân bón ở Việt Nam

Giảm bớt ảnh hưởng từ nhập khẩu, góp phần làm dịu nhu cầu

Năm 2012 dự kiến là năm có sự thay đổi về bản chất của thị trường phân bón Việt Nam, cụ thể là thị trường sẽ chuyển từ trạng thái thiếu cung sang dư cung do thêm sản lượng từ nhà máy Đạm Cà Mau và nhà máy Đạm Ninh Bình

Giá phân urea biến động mạnh trong thời gian qua

Giá urea thế giới cũng như Việt Nam thiết lập kỷ lục cao nhất vào giai đoạn khủng hoảng kinh tế năm 2008 Khi đó giá chạm mức 800 USD/tấn urea, gấp đôi so với vài tháng trước đó Sau đó, giá cũng giảm nhanh trong năm 2009, và

64.2%

11.4%

4.0% 6.8%

5.5%

Trung Quốc Philippin Nhật Bản Canada Nga Hàn Quốc Đài Loan Nauy Malaixia

Bỉ Thái Lan Hoa Kỳ

Ấn Độ

Thị trường nhập khẩu phân bón 2011

Công suất các nhà máy

Nguồn: Dữ liệu công ty

Nguồn: TCHQ

Nhà máy đạm Phú Mỹ 800,000 tấn/năm Nhà máy đạm Cà Mau 800,000 tấn/năm Nhà máy đạm Ninh Bình 560,000 tấn/năm Nhà máy đạm Hà Bắc 200,000 tấn/năm

Công suất các nhà máy urea từ năm 2012

7

ổn định trong năm 2010 Năm 2011, giá urea lại tăng mạnh trở lại trong thời kỳ cao điểm vụ hè thu Khi đó, các nhà nghiên cứu thị trường trong nước dự báo giá urea năm

2012 sẽ giảm do nguồn cung cao Dự báo này làm các công ty cắt mạnh lượng nhập khẩu Tuy nhiên, tình hình thực tế cho thấy, do sản phẩm của đạm Cà Mau và đạm Ninh Bình không ra mắt kịp tiến độ, nguồn cung trong nước bị thiếu hụt trầm trọng do thiếu nguồn hàng nhập khẩu Giá tăng đột biến trong quý 2/2012, sau đó giảm dần

về cuối năm

Giá urea biến động thường theo chu kỳ: đầu năm giá giảm

do cầu ít, bước vào vụ hè thu giá tăng cao rồi giảm dần về cuối năm

Chính sách phát triển ngành phân bón hóa chất trong nước

Trước tình hình nhu cầu phân bón trong nước tăng nhanh

để đảm bảo cho nguồn cung ổn định, những năm qua Nhà nước đã có nhiều chính sách khuyến khích cho ngành phân bón Đối với các doanh nghiệp sản xuất, nhà nước sẽ

hỗ trợ giá nguyên liệu đầu vào như bù giá khí và giá than cho sản xuất phan đạm Đối với các doanh nghiệp nhập khẩu phân bón cũng được ưu tiên cho vay ngoại tệ để nhập khẩu phân bón Tuy nhiên, thời gian tới thì các chính sách ưu đãi sẽ dần giảm bớt Cụ thể, từ năm 2011, nhà máy đạm Phú Mỹ đã chịu giá khí đầu vào ở mức ngang bằng với giá thị trường

Thuế suất

Phân bón là sản phẩm được hỗ trợ nhiều từ chính phủ Do lượng cung hằng năm không đảm bảo nhu cầu nên thuế

Competitive Rivalry:

Đang tăng

Supplier power:

độc quyền trong phân phối các đầu vào sản phẩm là điện, khí than,

Buyer power:

PB là đầu vào thiết yếu của nông nghiệp, nhu cầu hiện tại lớn hơn cung =>

người mua chấp nhận giá

Threat of substitution:

hiện có sản phẩm thay thế cho phân bón

vô cơ ở VN

Risk of new

entry:

Rào cản lớn, ít

có khả năng

xuất hiện đối

thủ tiềm năng

Five Forces

0

200

400

600

800

1000

b Ju

Giá urea thế giới (USD/tấn)

8

suất nhập khẩu phân bón luôn ở mức thấp khoản 5% Tuy nhiên việc ưu đãi trong nhập khẩu này đã tạo nên sự cạnh tranh giữa phân bón trong nước và phân bón nhập khẩu từ nước ngoài (chủ yếu từ Trung Quốc) Vì thế, năm 2010,

Bộ Tài Chính đã quyết định tăng thuế suất nhập khẩu từ 5% lên 6.5%

TỔNG QUAN CÔNG TY Tổng công ty phân bón và hóa chất dầu khí (PVFC)

được phát triển từ Công ty phân bón và hóa chất dầu khí, hình thành và hoạt động từ 01/2004 Chỉ trong vòng 6 năm, PVFC đã nhanh chóng phát triển thành một tổng công ty có quy mô lớn với vốn điều lệ lên đến 3800 tỷ đồng, và trở thành nhà cung cấp phân bón chủ chốt cho thị trường Việt Nam, chiếm 40% toàn bộ thị trường urea nội địa và đang có nhiều kế hoạch mở rộng thị trường hoạt động sang các nước lân cận như Cam-pu-chia, My-an-ma Hình thành từ sớm với vai trò người tiên phong trong tạo dựng được các thương hiệu huy tín, cũng như khả năng về vốn để phát triển và duy trì một mạng lưới phân phối rộng lớn chính là những lợi thế vượt trội của PVFC trong bối cảnh ngành phân bón Việt Nam

Sản xuất kinh doanh đạm Phú Mỹ là nguồn doanh thu chủ yếu của PVFC

Đạm Phú Mỹ: Sản phẩm chính của PFVC, xuất hiện trên thị trường từ năm 2004 Với công suất hiện tại của nhà máy là 800.000 tấn ure/năm và đơn giá trung bình của ure dao động trong khoảng từ 7000đ/kg đến 10000đ/kg thì

• CT phân bón và Hóa chất dầu khí đi vào hoạt

• động và đưa sản phẩm đạm Phú Mỹ ra thị trường

2004

• Chuyển sang hình thức CTCP và niêm yết trên sàn

chứng khoán TP HCM

8/11/2007

• Chuyển thành Tổng công ty phân bón và hóa chất

dầu khí

5/2008

• Sản xuất tấn ure thứ 4 triệu

4/2010

• Sản xuất tấn ure thứ 5 triệu

8/2011

0%

20%

40%

60%

80%

100%

Doanh thu từ điện, amoniac,…

Doanh thu từ nhập khẩu

Doanh thu từ urea

Cơ cấu doanh thu của PVFC

Nguồn: BCTC DPM 2011

Kinh doanh phân đạm sản xuất tại nhà máy

Sản xuất phân Urê

Kinh doanh phân bón nhập khẩu

Thuế

TNDN 15% 7.5% 25%

Biểu thuế

9

hàng năm, mảng này đem lại khoản doanh thu xấp xỉ 6000

tỷ đồng/năm chiếm hơn 90% tổng doanh thu của PVFC

Điện, Amoniac: Do Nhà máy đạm Phú Mỹ sản xuất để phục vụ cho đầu vào sản xuất ure của chính nhà máy, hàng năm chỉ đóng góp khoảng 3.5% vào tổng doanh thu của PVFC

NPK Phú Mỹ: Sản phẩm mới được tung ra thị trường từ tháng 06/2011 nhằm thực hiện chiến lược đa dạng hóa sản phẩm Dự kiến, khi nhà máy sản xuất NPK Phú Mỹ với công suất 400.000 tấn được đưa vào hoạt động năm 2013 thì đây sẽ là một trong những sản phẩm chủ chốt của PVFC

Hệ thống phân phối

PVFC đã thiết lập được một hệ thống mạng lưới phân phối bao phủ khắp các miền trong cả nước

Để hỗ trợ cho năng lực cung ứng ổn định của HTPP, Tổng công ty đã và đang nỗ lực tổ chức, xây dựng hệ thống kho trung chuyển trên toàn quốc và tại các thị trường trọng điểm

Trong năm 2011, Tổng công ty cũng chính thức phát triển việc trực tiếp bán hàng tại Campuchia với việc khai trương Chi nhánh Campuchia và triển khai thiết lập HTPP tại thị trường này

Thuế

Do hoạt động sản xuất phân bón nhận được sự hỗ trợ từ nhà nước nên hoạt động kinh doanh phân đạm sản xuất tại nhà máy đạm Phú Mỹ của công ty được hưởng thuế suất thu nhập doanh nghiệp ưu đãi Đây là lợi thế lớn của công

ty

Công ty con Chi nhánh Đại lý cấp 1 Đại lý cấp 2

Hệ thống phân phối trên khắp cả nước

Nguồn: BCTN DPM 2011

10

Cơ cấu cổ đông

Tập đoàn dầu khí Việt Nam là công ty mẹ của DPM, nắm giữ số lượng cổ phần chi phối, chiếm 61.77% vốn điều lệ của tổng công ty Đây là một lợi thế của DPM khi nhận được sự hỗ trợ lớn từ Tập đoàn, cụ thể là việc tập đoàn đảm bảo nguồn nguyên liệu khí cho nhà máy sản xuất đạm Phú Mỹ Tuy nhiên sự chi phối quá lớn từ Tập đoàn có thể gây bất lợi cho công ty trong các quyết định quan trọng đòi hỏi sự nhanh chóng, kịp thời nhưng tự bản thân tổng công ty không tự quyết định được, phải chờ đợi sự phê duyệt từ Tập đoàn

PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH Doanh thu có xu hướng tăng trong khi lợi nhuận ổn định trong dài hạn

Đạm Phú Mỹ vẫn đem về nguồn doanh thu ổn định và chắc chắn cho DPM Doanh thu Đạm Phú Mỹ 2011 tăng 34.7% so với năm 2010 do giá bán tăng mạnh

Giá khí đầu vào tăng 40% trong năm 2012 đã làm cho biên lợi nhuận gộp của công ty dự tính giảm đáng kể và

xu hướng này vẫn tiếp tục trong những năm sau do giá cả tiếp tục tăng Trong dài hạn, biên lợi nhuận sẽ được cải thiện nhờ mảng kinh doanh phân bón nhập khẩu vốn mang lại tỷ suất lợi nhuận thấp cũng sẽ giảm do nguồn cung phân đạm trong nước sẽ tăng mạnh trong những năm tới góp phần làm giảm giá vốn hàng bán

61.77%

25.27%

12.96%

Nhà nước Nước ngoài Khác

Cơ cấu cổ đông

2,000,000

4,000,000

6,000,000

8,000,000

10,000,000

12,000,000

14,000,000

16,000,000

18,000,000

2010 2011 2012 2013 2014 2015

Urea Nhập khẩu Điện, amoniac,…

Doanh thu (triệu đồng)

500,000

1,000,000

1,500,000

2,000,000

2,500,000

3,000,000

3,500,000

2010 2011 2012 2013 2014 2015

Lợi nhuận ròng (triệu đồng)