Xuất phát từ mong muốn được đem tầm hiểu biết nhỏ bé của mình đóng góp một phần nào đó cho các cán bộ quản lý trong công tác quản lý thư viện, cùng với sự ham mê nghề nghiệp lập trình, T
Trang 1Môc lôc
LỜI NÓI ĐẦU 2
GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI 3
1.1 Mục đích, lý do chọn đề tài 3
1.2 Giới thiệu bài toán 3
1.2.1 Bài toán 3
1.2.2 Thực trạng của việc xây dựng chương trình 4
1.3 Các mục tiêu cụ thể đặt ra của bài toán 4
Chương 2 5
PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG 5
2.1 Khảo sát hệ thống 5
2.2 Thiết kế hệ thống 5
2.2.1 Biểu đồ phân cấp chức năng 5
2.2.2 Biểu đồ luồng dữ liệu 6
2.3 Giới thiệu về chức năng chương trình quản lý thư viện 7
2.3.1 Giao diện chương trình 7
2.3.2 Chức năng thêm, sửa hoặc xoá sách 8
2.3.3 Chức năng thêm, sửa hoặc xoá thông tin về độc giả 8
2.3.4 Chức năng thêm, sửa hoặc xoá thông tin về nhân viên thư viện 9
2.3.5 Chức năng thiết lập một số thông tin của hệ thống 9
2.3.6 Một số Report trong chương trình 10
KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN 12
TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
Trang 2LỜI NÓI ĐẦU
***********************
Máy tính điện tử ngày càng được sử dụng rộng rãi trong văn phòng, trong công sở, trong nhà trường Biết bao điều kỳ diệu do máy tính đem lại để phục vụ đời sống con người, thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội Thật vậy trong các lĩnh vực quản lý đã nảy sinh ra nhiều mối quan hệ với nhiều yếu tố phức tạp, nếu chỉ dùng những biện pháp và công cụ thủ công thì rất tốn kém về thời gian, nhân lực, trong công tác quản lý mà năng sất lao động lại không cao Do đó việc ứng dụng CNTT vào giải quyết các công việc này là hết sức cần thiết,
mà hiệu quả công việc cao Người sử dụng không phải thực hiện thủ công như trước đây nữa
mà phần lớn là thao tác trên máy… và quan trọng là đã giảm đáng kể được nguồn nhân lực Xuất phát từ mong muốn được đem tầm hiểu biết nhỏ bé của mình đóng góp một phần nào đó cho các cán bộ quản lý trong công tác quản lý thư viện, cùng với sự ham mê nghề
nghiệp lập trình, Tôi đã viết ra một phần mềm: “Chương trình quản lý thư viện trong trường THPT” Chương trình được thực hiện bằng NNLT Visual Basic và cơ sở dữ liệu
Microsoft Access 2003
“Chương trình quản lý thư viện trong trường THPT” đã được sử dụng trong việc quản lí mượn trả, sách trong thư viện trường THPT Dương Xá Qua một năm sử dụng đã cho thấy hiệu quả hơn hẳn với phương pháp thủ công, công năng của người quản lý thư viện tăng lên rõ rệt, chất lượng phục vụ của nhân viên thư viện được cải thiện gấp bội, đã giải quyết được sự ách tắc trong việc mượn, trả sách của học sinh vào những giờ cao đểm (10 phút giữa hai tiết học) Phần mềm đã được nhân viên thư viện và học sinh trong trường đón nhận nhiệt tình và phát huy hiệu quả.
Tuy nhiên, do kinh nghiệm trong quản lý thư viện là ít, nên chương trình chưa thể đáp ứng được mọi yêu cầu của công tác quản lý thư viện và không tránh khỏi những thiếu sót Tôi rất mong nhận được sự góp ý, chỉ bảo của các bạn cùng chí hướng, đặc biệt là của các đồng chí làm công tác thư viện dầy dạn kinh nghiệm, để chương trình được hoàn thiện và đưa vào sử dụng đạt hiệu quả cao hơn và rộng rãi hơn
Người viết chương trình
Trang 3Chương 1
GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI
1.1 Mục đích, lý do chọn đề tài
Để tạo môi trường học tập thuận lợi, hệ thống thư viện nhà trường cũng cần có những đổi mới để đáp ứng nhu cầu nghiên cứu của học sinh cũng như giáo viên, cán bộ công nhân viên trong trường Trong những năm gần đây, thư viện nhà trường đã được sự quan tâm của cấp trên, trang bị cho nhiều đầu sách về mọi lĩnh vực Vì vậy, quản lý bằng thủ công là rất khó khăn, nhất là giờ cao điểm chỉ từ 5 phút tới 10 phút nghỉ giữa giờ, rất nhiều học sinh cùng mượn, trả sách
Từ thực tế trên, tôi đã tiến hành xây dựng “Chương trình quản lý thư viện trong trường THPT” nhằm đáp ứng được các yêu cầu:
- Rút ngắn thời gian tra cứu đáp ứng yêu cầu bạn đọc.
- Giảm thiểu số lượng thao tác thủ công.
- Báo cáo thống kê về thư viện một cách nhanh nhất.
- Kiểm soát quản lý thư viện chính xác.
- Cung cấp thông tin đưa ra dữ liệu chính xác theo yêu cầu.
1.2 Giới thiệu bài toán
1.2.1 Bài toán
- Mỗi đầu sách trong thư viện cần quản lý các thông tin như: Tên đầu sách, mã sách, loại sách, tác giả sách, giá sách, nhà xuất bản, số lượng sách, số trang
- Mỗi độc giả trong thư viện cần quản lý các thông tin như: Tên độc giả, số điện thoại, giới tính, mã độc giả, ngày tháng năm sinh, địa chỉ (lớp)
- Ngoài ra hệ thống còn cần phải quản lý các thông tin về mượn trả như: Tên độc giả mượn sách, mã độc giả mượn, tên sách cho mượn, mã sách cho mượn, số lượng cho mượn, ngày mượn, ngày trả và đã trả hay chưa
Trang 41.2.2 Thực trạng của việc xây dựng chương trình
a Những thuận lợi:
- Tìm kiếm thông tin về sách, về tác giả, về độc giả sẽ rất nhanh chóng và chính
xác, việc lưu trữ bằng máy tính sẽ trở nên rất thuận lợi gọn nhẹ giúp cho công việc bảo quản được tốt hơn
- Thông tin đầy đủ, giúp người quản lý đáp ứng được yêu cầu của độc giả một cách nhanh nhất, chính xác
- Giảm bớt được số nhân viên, giảm thời gian tìm kiếm ,
b Những khó khăn:
- Phải tiến hành lập dự toán, dự trù kinh phí mua sắm thiết bị cho phù hợp và phải
có hướng mở rộng hệ thống khi có nhu cầu cho tương lai, phải tiến hành đào tạo, bồi dưỡng
về kiến thức Tin học cho số cán bộ là nhân viên làm trong thư viện
- Làm mới và sửa chữa lại hệ thống tủ đựng mục lục phân loại sách, sắp xếp theo trình tự các hộp phích để tiện cho việc người dùng tra cứu
- Tiến hành phổ biến và hướng dẫn đăng ký việc làm thẻ thư viện cho độc giả theo yêu cầu và biểu mã quy định của hệ thống
1.3 Các mục tiêu cụ thể đặt ra của bài toán
Mục tiêu đặt ra của bài toán là xây dựng được một chương trình hoàn thiện gồm các
công việc chính: Cập nhật thông tin, tìm kiếm dữ liệu, thống kê dữ liệu.
Nhân viên thư viện có thể truy cập vào hệ thống để cập nhật (thêm, xoá, sửa) thông tin
về sách, về độc giả, tìm kiếm thông tin sách, thông tin độc giả, xem các báo cáo về sách và độc giả Người quản trị có thể cập nhật vào hệ thống để ngoài những chức năng trên, họ có thể thay đổi thông tin về nhân viên, thông tin hệ thống
Trang 5Chương 2
PHÂN TÍCH THIẾT KẾ HỆ THỐNG
2.1 Khảo sát hệ thống
Ngay từ khi mới thành lập, Ban giám hiệu nhà trường đã luôn quan tâm đến hệ thống thư viện vì đây là nơi để giáo viên, nhân viên và học sinh học tập và nghiên cứu, học hỏi, trao đổi kiến thức qua sách vở, nâng cao trình độ nghiệp vụ, kiến thức Nhưng trong thời kỳ
đó, để có một thư viện hoàn chỉnh và hiện đại thì quả thật là không đáp ứng được Vì vậy, những người quản lý luôn tìm tòi và có những sáng kiến nhằm phục vụ tốt hơn nhu cầu học tập của học sinh, nghiên cứu của giáo viên Nhưng chủ yếu là những sáng kiến mang tính thủ công nặng nhọc, những người trực tiếp quản lý phải thường xuyên làm một khối lượng công việc khá lớn, hệ thống quản lý sổ sách cồng kềnh Nếu không cẩn thận thì sẽ rất dễ dẫn đến nhầm lẫn, gây khó khăn cho công tác QLTV
2.2 Thiết kế hệ thống
2.2.1 Biểu đồ phân cấp chức năng.
QUẢN LÝ THƯ VIỆN
Quản lý hệ thồng DL
Tình hình hoạt động
Quản trị hệ thống
Báo cáo thống kê
Cập nhật sách
Cập nhật độc giả
Mượn sách
Trả sách
Tìm kiếm
Quản lý nhân viên
Sao lưu dữ liệu
Thiết lập HT
Báo cáo về sách
Báo cáo độc giả Báo cáo mượn trả
Trang 62.2.2 Biểu đồ luồng dữ liệu
a Biểu đồ luồng dữ liệu mức khung cảnh (Mức 0): Chức năng tổng quát của hệ thống
là: Quản lý thư viện Đối tác của hệ thống là: Độc giả và Cán bộ quản lý Bổ sung các luồng
dữ liệu trao đổi giữa hệ thống và đối tác, ta có biểu đồ luồng dữ liệu khung cảnh như sau:
BLD khung cảnh.
b Biểu đồ luồng dữ liệu mức đỉnh (Mức 1)
Cập nhật độc giả
Cập nhật sách
Cán bộ quản lý
TT Sách
TT độc giả
Thông tin thư viện
TT độc giả TT Sách
Quản
lý thư viện
Chỉ đạo
Báo cáo Cấp thẻ
Xử lý quá hạn
Y/c: mượn, trả, cấp thẻ
Trang 72.3 Giới thiệu về chức năng chương trình quản lý thư viện
2.3.1 Giao diện chương trình
Khi chạy chương trình muốn vào được hệ thống thì ta phải đăng nhập vào hệ thống với các quyền đăng nhập:
Quyền đăng nhập Tên đăng nhập Mật khẩu
Nhân viên thư viện
Thang 123456789
Người quản trị hoặc nhân viên thư viện đều có thể đăng nhập vào hệ thống Người quản trị đăng nhập thì phải có mật khẩu là admin còn nhân viên thì tên mật khẩu là tên người
đó Nếu người đăng nhập là người quản trị thì chức năng quản lý nhân viên và thiết lập hệ thống nổi (tức là có hiệu lực) còn nếu là nhân viên thư viện thì các nút này sẽ chìm
Hình 1 Giao diện form đăng nhập.
Trang 82.3.2 Chức năng thêm, sửa hoặc xoá sách
Chức năng này dành cho người quản trị và nhân viên thư viện Người quản trị
và nhân viên thư viện có thể sửa đổi thông tin về sách hoặc thêm các cuốn sách mới Hình ảnh minh hoạ:
Hình 9 Giao diện form thông tin chung về sách và cập nhật sách
2.3.3 Chức năng thêm, sửa hoặc xoá thông tin về độc giả
Chức năng này dành cho người quản trị và nhân viên thư viện Người quản trị
và nhân viên thư viện có thể thêm mới, sửa hoặc xoá độc giả khỏi danh sách Hình ảnh minh hoạ:
Trang 9Hình 10 Giao diện form thông tin độc giả và đăng kí độc giả mới
2.3.4 Chức năng thêm, sửa hoặc xoá thông tin về nhân viên thư viện
Chức năng này dành cho người quản trị Người quản trị có thể thêm hoặc sửa lại thông tin về nhân viên Hình ảnh minh hoạ:
Hình 11 Giao diện form thông tin nhân viên thư viện và thêm mới nhân viên
2.3.5 Chức năng thiết lập một số thông tin của hệ thống
Chức năng này dành cho người quản trị Người quản trị có thể thay đổi lại các
Trang 10Hình 12 Giao diện form thiết lập thông tin hệ thống chương trình
2.3.6 Một số Report trong chương trình
Report danh mục sách trong thư viện
Dùng để xem báo cáo về sách Giúp cho người quản trị và nhân viên thư viện biết rõ ràng kết quả các loại sách Từ đó, nắm được tình hình sách
Hình 13 Report thông tin chi tiết về sách Report danh sách độc giả
Trang 11Hình 14 Report thông tin chi tiết về độc giả
Report các sách đã cho mượn:
Trang 12KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN
Chương trình Quản lý thư viện được viết bằng ngôn ngữ Visual Basic 6.0 kết hợp với
cơ sở dữ liệu được thiết kế bằng Microsoft Access 2003 Cho đến thời điểm kết thúc chương trình đã đạt được những yêu cầu sau:
+ Giao tiếp được với cơ sở dữ liệu một cách hiệu quả
+ Phân cấp được các chức năng cần thiết
+ Thân thiện với người sử dụng
…
Song bên cạnh đó, do còn gặp nhiều khó khăn trong quá trình làm chương trình như: + Kinh nghiệm về nghiệp vụ thư viện còn hạn chế
+ Chưa được khảo sát một chương trình Quản lý thư viện hoàn chỉnh nào
+ Khâu phân tích thiết kế hệ thống còn hạn chế
Chính vì vậy chương trình còn nhiều điểm chưa thật sự hoàn thiện Tôi rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các nhân viên thư viện và đặc biệt là những ai quan tâm tới chương trình để chương trình ngày một hoàn thiện hơn
Hà Nội, tháng 04 năm 2010.
Trang 13TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Microsoft Visual Basic Lập Trình Cơ Sở Dữ Liệu 6.0
Tác giả: Nguyễn Thị Ngọc Mai – Nhà Xuất Bản Lao Động Xã Hội
2 Bước Đầu Làm Quen Lập Trình Visual Basic 6.0
Tác giả: Nguyễn Thiên Bằng – Nxb Lao Động Xã Hội
3 Lập Trình Cơ Sở Dữ Liệu Visual Basic 6.0
Tác giả: Đậu Quang Tuấn - Nhà Xuất Bản Trẻ
4 Lập trình Visual Basic 6.0
Tác giả: Nguyễn Thị Kiều Duyên - Nhà Xuất Bản Trẻ