TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT PHẠM ĐỨC MINH ỨNG DỤNG BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐÁ BÓNG BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT TỐNG VĂN TRÂ
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
PHẠM ĐỨC MINH
ỨNG DỤNG BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ ĐÁ BÓNG BẰNG MU TRONG BÀN CHÂN CHO ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ NAM TRƯỜNG THPT TỐNG VĂN TRÂN - NAM ĐỊNH
TÓM TẮT KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
HÀ NỘI, 2012
Trang 2TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI 2 KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Trang 3LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: PHẠM ĐỨC MINH
Sinh viên: K34 Khoa GDTC - GDQP
Tôi xin cam đoan khóa luận tốt nghiệp với đề tài: “ Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định ” là công trình nghiên cứu
của riêng tôi, kết quả không trùng với kết quả của tác giả nào Đề tài được thực hiện từ tháng 12/2011 đến tháng 04/2012, được nghiên cứu trên đối tượng là học sinh trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định Nếu sai tôi xin
chịu hoàn toàn trách nhiệm trước Hội đồng khoa học
Hội Nội, Ngày tháng năm 2012
Sinh viên
Phạm Đức Minh
Trang 5
MỤC LỤC Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Đặc điểm tâm - sinh lý học sinh THPT 4
1.2 Quy luật hình thành kỹ năng kỹ sảo trong môn bóng đá 5
1.3 Nguyên lý kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân 11
CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 13
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 13
2.2 Phương pháp nghiên cứu 13
2.3 Tổ chức nghiên cứu 16
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 18
3.1 Đánh giá thực trạng công tác huấn luyện và lựa chọn Test đánh giá hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu trong cho đội tuyển bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định 18
3.2 Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định 23 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 39
TÀI LIỆU THAM KHẢO 40
PHỤ LỤC
Trang 6
Định (n = 20)
23
Bảng 3.3 Kết quả phỏng vấn của 20 giáo viên 26 Bảng 3.4 Bảng kế hoạch thực nghiệm trong 7 tuần 29 Bảng 3.5 Kết quả kiểm tra trước thực nghiệm( nA=nB=20) 32 Bảng 3.6 Kết quả kiểm tra sau thực nghiệm ( nA=nB=20) 33 Biểu đồ 3.1 Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn ( mỗi chân 5 quả) 35 Biểu đồ 3.2 Sút bóng tại chỗ vào cầu môn ( mỗi chân 5 quả) 36
Biểu đồ 3.3 Đá bóng bằng mu trong bàn chân vào mục tiêu trên
tường(mỗi chân 5 quả)
37
Trang 7ĐẶT VẤN ĐỀ
Một con người phát triển toàn diện phải là người như thế nào?
Trong thế kỉ 21 là thế kỉ của toàn cầu hóa và văn minh của trí tuệ đã khẳng định: Con người toàn diện là có trí tuệ, có thể chất, có tay nghề thành thạo, có phẩm chất tốt đẹp Trong nguồn lao động ấy thì thế hệ trẻ có một vai trò quan trọng, là yếu tố quyết định để có một lực lượng lao động có trình độ,
có tay nghề cao, có khả năng hội nhập với lao động quốc tế
Đáp ứng yêu cầu thực tiễn, không ai khác ngay trên ghế nhà trường cần phải chuẩn bị những hành trang, lượng kiến thức để bước vào cuộc sống, để góp phần công sức nhỏ bé của mình vào công cuộc xây dựng đất nước ngày càng phát triển, cùng với xu hướng của thời đại Như Lê Nin đã nói “ HỌC, HỌC NỮA, HỌC MÃI ’’ đã khẳng định học không chỉ trong nhà trường mà học vô tận, học mọi nơi mọi lúc, không ngừng trau dồi kiến thức Là người học sinh, sinh viên đang ngồi học trong ghế nhà trường phải biết nỗ lực học tập, rèn luyện trong mọi lĩnh vực, để góp phần sức lực xây dựng đất nước trở thành nước công nghiệp hóa, hiện đại hoá, sánh vai với các nước trên thế giới Giáo dục đào tạo không chỉ là mối liên hệ giữa hoạt đông dạy của người thầy với hoạt động học của học sinh mà giáo dục là rất quan tâm: Giáo dục đào tạo là quốc sách hàng đầu nhằm nâng cao dân trí, là chìa khóa cuối cùng
để mở vào xã hội tương lai
Giáo dục nhằm phát triển con người về các mặt: Đức, trí, thể, mỹ để trở thành con người toàn diện không chỉ kiến thức sâu rộng mà phải biết năng động và sáng tạo trong mọi cuộc sống, vì vậy giáo dục thể chất trong nhà trường có vị chí rất quan trọng trong xã hội hiện nay
Hoạt động thể dục thể thao giúp mang lại cho người tập những giây phút thoải mái, hòa đồng với mọi người, giúp tăng cường thể lực, kéo dài tuổi
Trang 8thọ Không những thế với tính chất hoạt động thể dục thể thao có tính chất thi đấu thể thao còn là phương tiện để khẳng định sức mạnh của con người Việt Nam trên thế giới, qua các hoạt động thể thao còn là cơ hội để giao lưu, gặp
gỡ, trao đổi văn hóa giữa các nước các dân tộc, duy trì tình quan hệ hữu nghị giữa các nước trên thế giới
Hệ thống chương trình GDTC ở trường phổ thông bao gồm các môn: Điền kinh, Bóng đá, Cầu lông, Bóng chuyền Hoàn thiện cho người học về hình thái, chức năng của cơ thể, các kĩ năng kĩ xảo vận động cơ bản quan trọng trong đời sống, phát triển con người toàn diện, thực hiện tốt nghĩa vụ lao động và bảo vệ tổ quốc Với đề tài này chúng tôi đi sâu vào tìm hiểu và nghiên cứu môn thể thao luôn được số đông các em học sinh yêu thích đó là môn Bóng đá
Là người chơi thể thao giỏi, điều đầu tiên phải biết được những động tác
cơ bản để chơi được môn thể thao đó Bóng đá cũng vậy để đạt được hiệu quả cao trong học tập, tập luyện và thi đấu cũng như tăng cường tính hấp dẫn thì yếu tố quan trọng là kỹ thuật bóng đá Trong quá trình thi đấu, một người chơi tốt thì phải linh hoạt xử lý tình huống, óc quan sát, tính sáng tạo và thông minh ở trên sân, phải luôn đặt ra cho mình câu hỏi: Khi có bóng ta phải làm gì? Khi đồng đội có bóng ta phải làm gì? Khi đối phương có bóng ta phải làm gì? Để trả lời câu hỏi đó đòi hỏi người chơi phải trải qua quá trình tập luyện lâu dài và gian nan
Đặc trưng của các môn thể thao và riêng với môn Bóng đá cũng vậy với mọi hình thức chơi nào cũng tạo cho người chơi giây phút sảng khoái, thoải mái, xua tan mệt mỏi trong công việc, tạo điều kiện tốt cho các hoạt động trong cuộc sống, lao động sản xuất hàng ngày Giúp người chơi nâng cao sức khỏe, ý chí, đạo đức, rèn luyện tinh thần tập thể
Trang 9Qua thực tiễn và giao lưu thi đấu bóng đá với các trường THPT khác thì thành tích của đội tuyển chưa cao, nguyên nhân chủ yếu là do các em còn hạn chế về kỹ thuật và thể lực Đặc biệt là kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân
Trong kỹ thuật Bóng đá thì kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân là một trong những kỹ thuật cơ bản và được sử dụng nhiều nhất Trong thi đấu thường dùng để thực hiện những đường chuyền bóng xa, sút cầu môn hay để
đá phạt…
Ưu điểm: kĩ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân sử dụng để chuyền
đường bóng xa, sút cầu môn, đặc biệt có hiệu quả với sút phạt những tình huống cố định Cầu thủ có thể vừa chạy vừa đá mà không ảnh hưởng đến tốc
độ chạy, che dấu dược ý đồ đi bóng Tuy nhiên kỹ thuật này tương đối là khó, thời gian tập luyện dể hình thành kỹ năng kỹ xảo trong quá trình lâu dài, đòi hỏi trong quá trình tập luyện phải có thái độ nghiêm túc, tập trung cao Vì vậy để nâng cao kỹ thuật này cần phải lựa chọn những bài tập phù hợp, đạt hiệu quả cao, khắc phục các nhược điểm của kỹ thuật là rất cần thiết trong học tập và thi đấu
Qua tìm hiểu và tham khảo một số đề tài nghiên cứu liên quan đến kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân trong Bóng đá, điển hình như đề tài nghiên cứu của sinh viên Nguyễn Công Trung: K31 khoa GDTC - GDQP
trường ĐHSP Hà Nội 2 với nội dung “ Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam khối 11 trường THPT Đa Phúc - Hà Nội ” Nhưng do
đặc điểm của trường tôi thấy các bài tập chưa đem lại hiểu qua cao cho kỹ thuật trong quá trình tập luyện và thi đấu Xuất phát từ thực trạng trên chúng
tôi tiến hành nghiên cứu“ Ứng dụng bài tập nâng cao hiệu quả kĩ thuật đá
Trang 10bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân- Nam Định”
* Mục đích nghiên cứu: Qua kết quả nghiên cứu chúng tôi xác định chuẩn
các bài tập để nâng cao hiệu quả kĩ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định nói riêng, cho cầu thủ trẻ và các VĐV nói chung Bên cạnh đó làm tài liệu tham khảo, nghiên cứu trong công tác giảng dạy và huấn luyện
Trang 11CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Đặc điểm tâm - sinh lý học sinh THPT
1.1.1 Đặc điểm sinh lý học sinh THPT
Giai đoạn này hệ thần kinh tiếp tục đi đến hoàn thiện, khả năng tư duy, khả năng phân tích tổng hợp và trừu tượng hoá tạo thuận lợi cho việc hình thành nhanh chóng phản xạ có điều kiện, giúp các em nhanh chóng tiếp thu và hoàn thiện kỹ thuật động tác
Tuy nhiên đối với một số bài tập mang tính đơn điệu, không hấp dẫn cũng làm cho các em nhanh chóng mệt mỏi Do sự hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế, giữa hưng phấn và ức chế không cần bằng đã ảnh hưởng đến hoạt động thể lực, đặc biệt với các bạn nữ tính nhịp điệu giảm sút nhanh chóng, khả năng chịu đựng lượng vận động yếu Vì vậy, cần thay đổi nhiều hình thức tập luyện phong phú, giáo viên cần sử dụng các bài tập thích hợp và thường xuyên quan sát phản ứng cơ thể của học sinh để có biện pháp giải quyết kịp thời
+ Hệ vận động:
Giảm tốc độ phát triển, mỗi năm Nữ cao thêm 0,5 - 1cm, Nam 1- 3cm Cột sống đã ổn định hình dáng nhưng vẫn chưa hoàn thiện, có thể bị cong, vẹo nên tiếp tục bồi dưỡng tư thế chính xác thông qua hệ thống bài tập như đi, chạy, nhảy, thể dục nhịp điệu, thể dục cơ bản là rất cần thiết Các cơ bắp lớn (cơ đùi, cơ cánh tay) phát triển tương đối nhanh, cơ nhỏ (cơ bàn tay, ngón tay) phát triển chậm hơn Các cơ co phát triển hơn các cơ duỗi, ở lứa tuổi 13 - 15
Nữ, 14 - 16 Nam là thời kỳ cơ bắp phát triển nhanh nhất Do vậy các bài tập
Trang 12nên đảm bảo tính nguyên tắc vừa sức và đảm bảo cho tất cả các loại cơ ( to, nhỏ) đều được phát triển đều và cân đối
+ Hệ tuần hoàn:
Hệ tuần hoàn của học sinh THPT đang phát triển và đi đến hoàn thiện Buồng tim phát triển tương đối hoàn chỉnh, mạch đập của Nam 70 - 80 lần/phút, Nữ 78 - 85 lần/phút Hệ thống điều hoà vận mạch phát triển tương đối nhưng sau vận động, mạch đập và huyết áp hồi phục tương đối nhanh chóng Ở lứa tuổi này có thể tập những bài tập dai sức, có khối lượng và cường độ tương đối lớn Chú ý phải thận trọng và thường xuyên kiểm tra theo dõi trạng thái sức khoẻ của học sinh trong và sau khi tập
Hệ hô hấp đã phát triển và tương đối hoàn thiện, vòng ngực trung bình Nam 67 - 72 cm, Nữ từ 69 - 74cm Diện tích tiếp xúc của phổi khoảng 100 - 120cm2 gần bằng tuổi trưởng thành
Dung lượng phổi tăng nhanh chóng: 15 tuổi là 2 - 2.5 lít, 16 -18 tuổi là 3 -
4 lít
Tần số hô hấp gần giống người lớn: 10 - 20 lần/phút
Tuy nhiên các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co giãn cơ hoành Do vậy trong tập luyện cần tập thở sâu và tập trung chú ý thở bằng ngực
1.1.2 Đặc điểm tâm lý của học sinh THPT
Về mặt tâm lý các em muốn chứng tỏ mình là người lớn, muốn để cho mọi người tôn trọng mình, đã có một trình độ hiểu biết nhất định Tuổi này là tuổi chủ yếu hình thành thế giới khách quan, tự ý thức, hình thành tính cách, có định hướng cho tương lai và chứa đựng nhu cầu sáng tạo
Đặc điểm tâm lý được thể hiện thông qua hứng thú, tình cảm, trí nhớ, các phẩm chất ý chí đều đã rõ ràng hơn và mạnh mẽ hơn lứa tuổi trước đó Các
Trang 13em có thể hoàn thành được những bài tập khó và đòi hỏi sự khắc phục khó
khăn lớn trong tập luyện
1.2 Quy luật hình thành kỹ năng - kỹ xảo trong môn Bóng đá
1.2.1 Quy luật hình thành kỹ năng - kỹ xảo trong môn Bóng đá
Để cho công tác huấn luyện đem lại hiệu quả cao nhất cho động tác sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân phải phụ thuộc vào đăc điểm cá nhân VĐV, đặc biệt chơi bóng của cầu thủ đó và toàn đội trong quá trình tập luyện, các tố chất thể lực khi thực hiện bài tập Đặc điểm cơ bản chính trong huấn luyện là phải nắm vững cơ sở tối ưu giữa các yếu tố hình thành kỹ năng kỹ xảo vận động, mặt khác trong yêu cầu kỹ thuật động tác cần tăng tính biến đổi không ngừng sao cho phù hợp với quy luật thích ứng phát triển lại thích ứng, không ngừng nâng cao hiệu quả thay đổi mục đích cho quá trình huấn luyện, thay đổi các tình huống khác nhau để nâng cao khả năng tiếp thu bài tập của các VĐV Thúc đẩy nhanh quá trình hình thành kỹ năng động tác và chuyển dần kỹ xảo vận động, cần linh hoạt trong di chuyển tập luyện và thi đấu, yêu cầu sút bóng cầu môn nhiều, chính sác và đem lại hiệu quả cao nhất
Trong quá trình huấn luyện phải xác định rõ các giai đoạn của quá trình giảng dạy dựa trên các quy luật nhận thức và việc hình thành các kỹ năng - kỹ xảo vận động Đó là điều cần đạt trong công tác giảng dạy động tác và nâng cao hiệu quả huấn luyện
Kỹ năng động tác ở đây là mức độ nắm được mấu chốt kỹ thuật và thực hiện chính xác kỹ thuật động tác Nếu kỹ thuật động tác không được củng cố liên tục sẽ bị phá vỡ và nếu động tác lặp đi lặp lại nhiều lần sẽ trở nên thuần thục, nhuần nhuyễn, khi đó kỹ năng sẽ trở thành kỹ xảo vận động, thể hiện ở mức độ thực hiện động tác một cách tự động, độ vững chắc cao
Trang 14Hiệu quả quan trọng của công tác huấn luyện sút bóng bằng mu trong bàn chân nói chung và nâng cao kỹ năng - kỹ xảo vận động nói riêng còn phụ thuộc vào nhiều đặc điểm như:
- Trạng thái sẵn sàng tiếp thu động tác của VĐV, trước khi tập một bài tập nào đó, HLV phải nắm và xem xét người tập đã sẵn sàng tiếp thu động tác hay chưa Nếu chưa chuẩn bị về kinh nghiệm vận động bước đầu của VĐV, các bài tập chuẩn bị đặc biệt là các bài tập dẫn dắt, sự chuẩn bị thường thể hiện bằng 3 yếu tố:
+ Mức độ phát triển các yếu tố thể lực
+ Khả năng vận động của VĐV
+ Yếu tố tâm lý và kinh nghiệm của VĐV
- Trong huấn luyện để hình thành kỹ năng - kỹ xảo động tác, người dạy phải nắm vững về phương pháp và các giai đoạn huấn luyện
Nó gồm 3 giai đoạn sau:
* Giai đoạn 1: là hình thành khái niệm và kỹ thuật ban đầu của động tác
Nó tương ứng với việc thực hiện động tác bước đầu, các động tác thực hiện còn thô, vụng về và hiệu quả thấp
* Giai đoạn 2: Thể hiện tiêu biểu trong các bài tập đi sâu, chi tiết hoá, trọng tâm đi sâu về yêu cầu kỹ thuật động tác, cũng như hiệu quả động tác, kết quả là khả năng vận động chính xác, hiệu quả cao, kỹ thuật chuyển dần sang kỹ xảo
* Giai đoạn 3: Củng cố, hoàn thiện, nâng cao và áp dụng vào thi đấu với mục đích giúp cho kỹ xảo được vững chắc, ở giai đoạn này cần khắc phục một số nhược điểm nhỏ mà người tập hay mắc phải Điều quan trọng là HLV phải chỉ rõ cho họ điểm yếu và sửa chữa sai lầm một cách tối ưu nhất Tuy nhiên phải yêu cầu các nguyên tắc huấn luyện sao cho người tập có thể hoàn thành bài tập một cách khác nhau nhất và đạt hiệu quả cao nhất
Trang 151.2.2 Các nguyên tắc huấn luyện
Trong bất kỳ một quá trình huấn luyện nào cũng phải tuân theo những những nguyên tắc chung là: Từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, từ chậm đến nhanh, từ lượng vận động ít đến lượng vận động nhiều Ngoài ra còn một
số nguyên tắc sau:
* Nguyên tắc tự giác tích cực:
Đây là nguyên tắc mang tính chủ quan của VĐV đó mà nguyên tắc này nâng cao hiệu quả tập luyện, tự giác tích cực chủ yếu phụ thuộc vào lòng ham muốn, tình yêu nghề, ý chí nghị lực của VĐV
Ngoài ra nó còn phụ thuộc vào một số yếu tố sau:
- Khả năng nhận thức về mục đích, nhiệm vụ của quá trình tập luyện
- Khả năng tiếp thu khoa học và ứng dụng vào tập luyện
Tự giác tích cực còn phụ thuộc vào sự hứng thú, tâm lý tập luyện, nó chi phối đều tính tích cực Các HLV phải biết khêu gợi và phát triển hứng thú tập luyện ở mức độ nhất định bằng cách lựa chon nội dung các bài tập cho quá trình tập luyện phải hấp dẫn các VĐV Các bài tập tình huống khác nhau, không lặp đi lặp lại một cách đơn điệu, phải biết tạo ra cảm giác sảng khoái toải mái trong khi tập Biết tổ chức các bài tập thì tác dụng sẽ rất cao và đạt hiệu quả cao hơn Tự giác tích cực đã trở thành nhân tố tích cực để phát triển hứng thú
Tóm lại: Trong công tác giảng dạy ngoài việc bồi dưỡng những tri thức,
khả năng chuyên môn còn phải giáo dục cho người tập hiểu rõ đây là một quá trình lao động nghiêm túc, đòi hỏi phải tư duy, suy luận và vận dụng khoa học TDTT vào tập luyện, có như thế mới đem lại hiệu quả cao Ngoài lòng đam
mê, ham muốn, yêu nghề thì tự giác tích cực còn tập cho bản thân VĐV bản lĩnh thi đấu, tinh thần tự giác, ý chí thi đấu và phải biết hoà mình vào tinh
Trang 16thần tập luyện của đồng đội, có như vậy thì mới vượt qua được những khó khăn mà môn thể thao này đòi hỏi
* Nguyên tắc trực quan:
Để quá trình tập luyện đem lại hiệu quả cao nhất Người HLV phải biết giới thiệu động tác, có thể qua hình ảnh, qua thực hiện động tác, phải biết phân tích cho người học thấy rõ điểm mấu chốt của kỹ thuật động tác, phương pháp trực quan phải đơn giản, dễ hiểu và truyền đạt được lượng tri thức về kỹ thuật động tác, ngoài ra nó còn là cơ sở sửa chữa những sai lầm trong nguyên tắc trực quan có 2 loại:
- Trực quan trực tiếp: là hình thức mà HLV hay VĐV thực hiện kỹ thuật,
kỹ thuật chuẩn và phân tích để mọi người quan sát động tác
- Trực quan gián tiếp: là thông qua băng hình, hình ảnh, tranh ảnh, sách báo để HLV truyền thụ kiến thức chuyên môn cho VĐV
Phương pháp trực quan ngày càng cụ thể bao nhiêu thì khả năng tiếp thu động tác càng đem lại hiệu quả cao, sự hình thành kỹ năng - kỹ sảo vận động
và hình thành biểu tượng nhanh hơn
* Nguyên tắc hệ thống - liên tục
Nguyên tắc này đòi hỏi sự duy trì và tiếp thu động tác bài tập một cách có
hệ thống theo các giai đoạn huấn luyện và phải được tập luyện liên tục, không
có sự gián đoạn, không có sự ngắt quãng Bởi vì tập luyện liên tục VĐV sẽ hình thành được hệ thống biểu tượng vận động thông qua tập luyện và vốn kiến thức phương pháp để hình thành kỹ năng - kỹ xảo vận động
Nếu không đảm bảo được tính liên tục thì những kết quả thu được trong quá trình tập luyện sẽ dần mất đi Chính vì thế các HLV phải sắp xếp các bài tập để người tập tiếp thu một cách có hệ thống và theo một chu kỳ nhất định
* Nguyên tắc luân phiên hợp lý:
Trang 17Giữa LVĐ và quãng nghỉ, giữa tập luyện và nghỉ ngơi có mối liên hệ chặt chẽ, tập luyện làm cơ thể mệt mỏi, biểu hiện là năng lượng và khả năng hoạt động bị giảm sút nghỉ ngơi giữa các lần tập, giữa các bài tập làm cho cơ thể hồi phục có khả năng thực hiện các bài tập một cách tốt nhất
HLV cần nắm các quy luật hoạt động và cho các VĐV tập luyện khi LVĐ
đã được hồi phuc Ở đây tuỳ thuộc vào mục đích và nhiệm vụ huấn luyện mà
có sự luân phiên hợp lý để có hiệu quả huấn luyện cao nhất Cũng còn tuỳ thuộc vào trạng thái cơ thể của VĐV, giai đoạn tập luyện, yêu cầu về thể lực
mà HLV và quãng nghỉ kéo dài hay ngắn
Đó là cơ sở cho một quá trình huấn luyện lâu dài và thi đấu thể thao
* Nguyên tắc củng cố và nâng cao
Khi VĐV đã nắm được mấu chốt của kỹ thuật động tác thì quá trình tập luyện phải được lặp đi lặp lại hợp lý để chuyển từ khả năng động tác sang kỹ xảo vận động và thực hiện động tác một cách tự động hoá
TDTT còn mang tính chất thi đấu, đua tranh, chính vì vậy củng cố nâng cao kỹ thuật thông qua thi đấu, qua thi đấu VĐV sẽ thấy được hiệu quả của quá trình tập luyện
* Nguyên tắc huấn luyện chuyên môn và huấn luyện toàn diện
Ở đây đề cập tới việc ngoài nâng cao kỹ thuật động tác để đem lại hiệu quả tức thời ta cần chú ý đến huấn luyện toàn diện, nâng cao thể lực, giáo dục tính thẩm mỹ, đạo đức, ý trí đó là nền tảng cho sự phát triển thể thao và nâng cao hiệu quả cho quá trình tập luyện
Nguyên tắc này đòi hỏi các VĐV phải phát triển một cách đồng bộ nhất tất
cả các tố chất thể thao để phục vụ cho hoạt động thể lực và thi đấu
* Nguyên tắc đối xử cá biệt:
Nguyên tắc này đòi hỏi phải tính toán đặc điểm cá nhân VĐV, đặc điểm sinh lý lứa tuổi, giới tính và trình độ tập luyện và tập chuyên…
Trang 18Phải xác định được mức độ thích hợp cho VĐV khác nhau, trước hết phải dựa vào yêu cầu chương trình có tổ chức tiêu biểu cho các dạng đối tượng cụ thể Trên cơ sở kế hoạch tổng kết kinh nghiệm thực tế, trước hết là chương trình giáo dục các tố chất cho các đối tượng cơ bản
Yêu cầu về đặc điểm tâm - sinh lý mức độ thích ứng ở mỗi lứa tuổi, mỗi giới tính khác nhau đòi hỏi tính hợp lý khác nhau, phải xác định được mức độ hợp lý để chọn và đưa ra cấu trúc bài tập Thời gian buổi tập phải chú ý đến phương pháp kế thừa tối ưu giữa các bài tập nâng cao và độ khó bài tập, phần nội dung của các bài tập sau phải là nội dung kế thừa mà bài tập là nền tảng
1.3 Nguyên lý kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân
1.3.1 Kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân
Kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân thực hiện gồm 5 giai đoạn theo tuần tự:
+ Giai đoạn chạy đà
+ Giai đoạn đặt chân trụ
+ Giai đoạn lăng chân đá
+ Giai đoạn tiếp xúc bóng
+ Giai đoạn kết thúc
Mỗi giai đoạn trước là tiền đề của giai đoạn sau, giai đoạn trước thực hiện tốt sẽ tạo điều kiện cho giai đoạn sau
* Giai đoạn chạy đà:
Chạy đà theo đường chéo tạo thành một góc 45 độ so với hướng đi của trái bóng, tốc độ chạy nhanh dần Bước cuối cùng trước khi đặt chân trụ thường lớn
để tạo biên độ lăng chân lớn, biên độ vung tay lớn lực đá bóng sẽ mạnh
Chạy đà thoải mái tránh gò bó, không thả lỏng, tránh lãng phí sức về căng thẳng, từ đó có thể ảnh hưởng tới nhịp điệu và độ chính xác của toàn bộ động tác đá bóng
* Giai đoạn đặt chân trụ
Trang 19Giai đoạn này tạo thành điểm tựa vững chắc của trọng tâm cơ thể chân
đá là nhiệm vụ mấu chốt của toàn bộ động tác tiếp xúc bóng
Đặt gót chân chuyển sang cả bàn chân Mũi bàn chân hướng theo hướng
đá bóng Khớp gối hơi khuỵu, hạ thấp trọng tâm để giảm độ lao về phía trước thân trên thả lỏng Hai tay nâng ngang để giữ thăng bằng Chân trụ cần đặt ngang về phía bên của bóng, khoảng cách tới bóng từ 20cm – 25cm
* Giai đoạn lăng chân đá:
Cùng với tốc độ chạy đà, lăng chân đá để tạo ra lực đá bóng Biên độ
lăng lớn cùng với tốc độ duỗi khớp gối cao sẽ tạo ra lực lớn để đá bóng đi Sau khi đặt chân trụ, chân sau kéo lên cao ra sau lên trên và gập khớp gối
để lăng chân về phía trước Trước khi chân lăng đi qua trục đứng của thân duỗi thật nhanh khớp gối sẽ tạo nên áp lực đá bóng lớn
* Giai đoạn tiếp xúc bóng:
Là giai đoạn quan trọng nhất quyết định toàn bộ kỹ thuật đá bóng Mặc
dù giai đoạn này chỉ xảy ra trong thời gian rất ngắn Khi mu trong bàn chân chạm bóng vị trí tiếp xúc của bàn chân chỉ rõ kiểu đá
Điều kiện chủ yếu đảm bảo độ chính xác, sức mạnh của cú sút bóng phụ thuộc rất lớn vào biên độ vung chân về trước Khi tiếp xúc vào phía sau tâm bóng Tiếp xúc lệch tâm bóng sẽ làm cho bóng đi xoay, hoặc bổng hoặc thấp
và lực đi yếu
* Giai đoạn kết thúc:
Là giai đoạn cuối cùng của kỹ thuật đá bóng, nó không có tác dụng với đường bóng đá đi, nhưng là phản ánh mức độ thực hiện của 4 giai đoạn trên Khi thực hiện đầy đủ cả 4 giai đoạn, bước kết thúc có tác dụng giữ thăng bằng vì khi đá bóng đi mạnh theo quán tính thân người lao về trước
Trang 20CHƯƠNG 2 NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP
VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU
2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích nghiên cứu đề tài đề ra các nhiệm vụ sau:
- Nhiệm vụ 1: Đánh giá thực trạng công tác huấn luyện và lựa chon Test
đánh giá hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
- Nhiệm vụ 2: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả một số bài tập nâng cao
hiệu quả kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Để giải quyết được các nhiệm vụ của để tài chúng tôi sử dụng các phương
pháp nghiên cứu sau:
2.2.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu:
Đây là phương pháp được sử dụng rộng rãi trong các công trình nghiên cứu mang tính chất lý luận sư phạm Đề tài tiến hành theo xu hướng sưu tầm tài liệu có liên quan kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân Bằng phương pháp này đã giúp cho việc thu thập nghiệm của các công trình nghiên cứu cho học sinh của các trường THPT ở Việt Nam từ trước đến nay Từ đó hình thành giả định khoa học, xác định mục tiêu nghiên cứu và đề xuất phương án nghiên cứu nâng cao hiệu quả kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
Chúng tôi đã tham khảo một số tài liệu dưới đây:
- Mạnh Dương (2005), kỹ chiến thuật và phương pháp giảng dạy bóng
đá, Nxb Thể dục thể thao (1)
Trang 21- Nguyễn Đức Văn (1997), phương pháp toán thống kê, Nxb Thể dục thể
thao (8)
2.2.2 Phương pháp phỏng vấn:
Trong các công trình nghiên cứu về TDTT phương pháp phỏng vấn được sử dụng khá rộng rãi nhằm trao đổi kinh nghiệm vốn hiểu biết sâu sắc của các chuyên gia về các lĩnh vực có liên quan đến vấn đề nghiên cứu và trao đổi kinh nghiệm với các đối tượng nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu đề tài đã sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp:
* Phương pháp phỏng vấn trực tiếp
Đối tượng phỏng vấn là các cán bộ lãnh đạo nhà trường (Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng) và các giáo viên trong trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
Nội dung phỏng vấn là các vấn đề có liên quan đến công tác GDTC của trường và phong trào hoạt động TDTT trường học
* Phương pháp phỏng vấn gián tiếp
Dùng phiếu hỏi để phỏng vấn các đối tượng có liên quan đến đề tài nghiên cứu đó là giáo viên TDTT, các chuyên gia và các cộng tác viên TDTT trong và ngoài trường, các nội dung phỏng vấn là các vấn đề có liên quan đến
kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm:
Đề tài sử dụng phương pháp này để tiếp cận đối tượng nghiên cứu, theo dõi trực tiếp quá trình tập luyện của học sinh trong các giờ tập có ảnh hưởng như thế nào đối với việc nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
2.2.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm:
Trang 22Phương pháp này nhằm mục đích kiểm tra, đánh giá trình độ thực hiện
kỹ thuật của học sinh một cách chính xác và khách quan thông qua luật Thể dục đã quy định Trên cơ sở đó có những nhận xét và kết luận về hiệu quả của bài tập đã lựa chọn nhằm nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân – Nam Định
Chúng tôi đã đưa ra bài tập kiểm tra kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân như sau :
Khoảng cách 20m
Gôn 2 x 3m
Dụng cụ: 5 quả bóng, lưới, thước đo
Hình thức kiểm tra: Sút 5 quả, sau đó đánh giá kết quả
2.2.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Để xác định được hiệu quả lựa chọn các bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân trong bóng đá, đề tài tiến hành thực nghiệm sư phạm trên đối tượng đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân – Nam Định bằng phương pháp thực nghiệm song song và tự đối chiếu
Nhóm A (nhóm đối chứng): Lựa chọn 20 học sinh nam đội tuyển Bóng
đá trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định tập theo nội dung chương trình
đã quy đinh tập luyện bình thường và theo phương pháp cơ sở
Nhóm B (nhóm thực nghiệm): Lựa chọn 20 học sinh nam đội tuyển Bóng
đá trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định tập theo bài tập chúng tôi đã lựa chọn
2.2.6 Phương pháp toán thống kê:
Để xử lý các số liệu thu được qua thực nghiệm sư phạm đề tài đã sử dụng các phương pháp toán học thống kê với các công thức cụ thể sau:
- Công thức tính giá trị trung bình: x=
n
x i
- Độ lệch chuẩn
Trang 23 =
2
) (
) (
1
2 2
n
B n
A
n n
x x x
B A
n n
n n
x x t
2.3.1 Thời gian nghiên cứu
Thời gian tiến
hành Nội dung nghiên cứu Sản phẩm thu đƣợc
đá bóng bằng mu trong bàn chân của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống
đá nam trường THPT Tống
Trang 24Văn Trân - Nam Định
- Lựa chọn bài tập phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
Văn Trân - Nam Định
- Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
- Hoàn thiện đề tài, chuẩn bị bảo vệ đề tài trước Hội đồng khoa học
2.3.2 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng chủ thể: Bài tập nâng cao hiệu quả đá bóng bằng mu trong bàn chân trong bóng đá
- Đối tượng khách thể: 40 Học sinh đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
2.3.3 Địa điểm nghiên cứu
+ Trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
+ Trường ĐHSP Hà Nội 2
Trang 25CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 Đánh giá thực trạng công tác huấn luyện và lựa chọn Test đánh giá hiệu quả sút bóng cầu môn bằng mu trong cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
3.1.1 Đánh giá thực trạng sự phát triển môn bóng đá đối với trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
Trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định là một trong những trường có chất lượng đứng đầu của tỉnh, có bề dày truyền thống dạy và học Trong những năm gần đây chất lượng giáo dục của Nhà trường không ngừng được nâng cao về mọi mặt Trong đó GDTC luôn được Nhà trường quan tâm và chú trọng
Phong trào TDTT tại trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định rất sôi nổi và đa dạng, các môn thể thao được giáo viên và học sinh tham gia tập luyện như: Bóng đá, Bóng chuyền, Cầu lông, Đá cầu Trong đó bóng đá là môn được nhiều học sinh ưu thích và tập luyện nhiều nhất Bóng đá là môn thể thao tự chọn được nhà trường đưa vào giảng dạy trong chương trình GDTC Bóng đá có vai trò quan trọng trong công tác GDTC trong nhà trường
là một phương tiện có hiệu quả nhất so với các nội dung môn học GDTC khác Trong công tác Đoàn, Đội các môn bóng luôn là một nội dung hoạt động tích cực được lựa chọn với nhiều mục đích, trong đó mục đích giáo dục được coi trọng, là phương tiện giáo dục tính tập thể cho các em rất có giá trị Nhu cầu tập luyện môn Bóng đá của học sinh trong nhà trường là rất lớn nhưng nhà trường chỉ đáp ứng được phần nào số lượng học sinh tham gia vì điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu và không có giáo viên chuyên sâu môn Bóng đá hướng dẫn tập luyện Nhà trường thường xuyên tổ chức các giải thi
Trang 26đấu giữa các lớp với nhau và qua đó tuyển chọn những cá nhân xuất sắc để huấn luyện nâng cao
Bằng phương pháp quan sát sư phạm, kết hợp với phỏng vấn một số giáo viên và học sinh THPT Tống Văn Trân - Nam Định, chúng tôi đã thu thập được các số liệu về thực trạng về cơ sở vật chất cho việc học tập và tập luyện ngoại khóa của Nhà trường như sau:
- Số lượng sân bóng đá: 1 sân 11 người, kích thước sân 6400m2, chất lượng sân chưa được tốt
- Số lượng bóng: 15 quả
- Số lượng cầu môn : 2 bộ, chất lượng tương đối tốt
- Các phương tiện phục vụ huấn luyện khác: Gôn nhỏ 2 x 3m
Nhà trường có 7 giáo viên giảng dạy bộ môn GDTC đều có trình độ Đại học, tuy nhiên không có giáo viên nào chuyên ngành môn Bóng đá Đội ngũ giáo viên GDTC của trường là những thầy cô giáo có chuyên môn nghiệp
vụ tốt, đạo đức, lối sống lành mạnh và luôn nhiệt tình, tâm huyết với nghề được các em học sinh luôn luôn yêu quý, kính trọng
Qua số liệu thống kê trên cho thấy điều kiện nhân sự và cơ sở vật chất cho công tác huấn luyện còn thiếu
Vì không có giáo viên chuyên sâu môn Bóng đá nên phương pháp tổ chức tập luyện kỹ thuật môn Bóng đá còn nhiều hạn chế
Để thực hiện được kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân chính xác
và đạt hiệu quả cao hơn trong quá trình tập luyện cũng như thi đấu đòi hỏi người chơi phải kiên trì, tích cực tập luyện Đồng thời, việc tìm hiểu nghiên cứu và lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật sút bóng bằng mu trong bàn chân của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định nói riêng và học sinh, các VĐV môn Bóng đá nói chung là rất cần thiết
Trang 273.1.2 Thực trạng tập luyện và kết quả kiểm tra định kỳ của đội tuyển Bóng
đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
Qua quá trình quan sát thực tiễn các buổi tập và thi đấu của đội bóng,
chúng tôi nhận thấy mức độ thực hiện kỹ thuật sút bóng cầu môn bằng mu trong bàn chân đem lại hiệu quả rất thấp Ở đây được đánh giá là mức độ tập luyện của các em chưa nhiệt tình, bên cạnh đó các giờ tập ngoài giờ ít, ý thức tập luyện của các em chưa cao Chính vì thế chất lượng kỹ thuật động tác của các em cũng như các VĐV còn thấp, cụ thể là chưa hình thành được kỹ xảo động tác, một số kỹ thuật còn sai lệch, chưa có sự tự động hoá Ngoài ra ở đây còn nói về vấn đề thể lực và tâm lý thi đấu của các em chưa cao
Qua đánh giá hiệu quả sút bóng cầu môn của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định, chúng tôi tiến hành kiểm tra một
số kỹ thuật đá bóng vào cầu môn của đội tuyển với yêu cầu đặt ra:
- Cầu môn 2x3m
- Khoảng cách đá 20m
- Số lượng VĐV tham gia: 40
- Mỗi VĐV sút 5 quả bằng chân thuận
Chúng tôi thống kê và tổng hợp số liệu kết quả của các kỹ thuật đá bóng vào cầu môn của đội tuyển, kết quả đã trình bày tại bảng 3.1
Bảng 3.1 Kết quả kiểm tra một số kỹ thuật đá bóng vào cầu môn của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
( n=40) Kết quả
Đá bóng bằng mu trong
Đá bóng bằng lòng trong
Trang 28Từ bảng 3.1 có thể thấy được khả năng sút bóng bằng mu trong bàn chân của đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định là rất kém so với các kỹ thuật khác, thực trạng trên là do một số nguyên nhân sau:
- Do thực hiện sai động tác kỹ thuật
- Khi tiếp xúc bóng cổ chân thả lỏng
- Vị trí tiếp xúc bóng không hợp lý, tiếp xúc bóng lệch tâm, quá cao hoặc quá thấp
- Do khả năng tự kiểm tra chưa đủ mức khi tập luyện
- Do tâm lý kém
- Do chuyển xấu kỹ năng vận động
Ngoài ra công tác huấn luyện của các HLV chưa chú trọng đến việc sử dụng cường độ, khối lượng vận động mà chủ yếu là do kinh nghiệm của bản thân mặt khác do điều kiện cơ sở vật chất của trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định còn kém chưa đáp ứng được yêu cầu của môn Bóng đá Qua đó ảnh hưởng tới quá trình tập luyện và thi đấu của các học sinh nam đội tuyển Bóng đá của trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
3.1.3 Nghiên cứu lựa chọn Test đánh giá hiệu quả sút bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định
3.1.3.1 Phỏng vấn lựa chọn Test
Thông qua việc phân tích và tham khảo tài liệu chuyên môn, chúng tôi đã lựa chọn được 5 test thường được sử dụng để đánh giá hiệu quả sút bóng bằng
mu trong bàn chân:
* Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn
* Sút bóng tại chỗ vào cầu môn
* Bài tập đá bóng xa 30m trong hành lang rộng 5m
* Bài tập sút phạt qua hàng rào vào cầu môn
Trang 29* Đá bóng bằng mu trong bàn chân vào mục tiêu cố định trên tường Sau khi lựa chọn các Test chúng tôi tiến hành phỏng vấn các nhà chuyên môn, HLV, giáo viên đang trực tiếp giảng dạy môn Bóng đá bằng phiếu phỏng vấn để tìm ra các Test phù hợp nhất nhằm đánh giá hiệu quả sút bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định Cách trả lời cụ thể đánh dấu “ X ” vào ô trống trước mỗi test tán thành Những Test được trên 75% số ý kiến tán thành sẽ được chúng tôi lựa chọn Số phiếu phát ra là 20, thu về 20 Kết quả phỏng vấn được trình
bày bảng 3.2
Bảng 3.2 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các Test đánh giá hiệu quả sút bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định (n = 20)
( người) %
Không tán thành (người)
Trang 30Qua bảng 3.2.cho thấy: Trong 5 Test đưa ra phỏng vấn có 3 test được giáo viên, HLV tán thành trên 75% tổng số ý kiến và được chúng tôi lựa chọn
để đánh giá hiệu quả sút bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định bao gồm:
Test 1: Dẫn bóng luồn cọc sút cầu môn
- Khoảng cách 18m, mỗi em sút 5 quả vào cầu môn 2 x 3m Kết quả tính
số lần sút vào cầu môn
Test 3: Đá bóng bằng mu trong bàn chân vào mục tiêu cố định trên tường
3.2 Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật đá bóng bằng mu trong bàn chân cho đội tuyển Bóng đá nam trường THPT Tống Văn Trân - Nam Định