Qua tổng hợp số liệu thu được ở các giải thi đấu Bóng rổ của nữ sinh THPT trong một vài năm gần đây chúng tôi nhận thấy các VĐV nữ thực hiện các kỹ thuật ném rổ chủ yếu sử dụng một ta
Trang 1KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
NGÔ THỊ HẢI
LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT TẠI CHỖ NÉM RỔ BẰNG HAI TAY TRƯỚC NGỰC CHO ĐỘI BÓNG RỔ NỮ TRƯỜNG THPT YÊN PHONG SỐ 1 – BẮC NINH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
HÀ NỘI, 2012
Trang 2KHOA GIÁO DỤC THỂ CHẤT
NGÔ THỊ HẢI
LỰA CHỌN BÀI TẬP NÂNG CAO HIỆU QUẢ KỸ THUẬT TẠI CHỖ NÉM RỔ BẰNG HAI TAY TRƯỚC NGỰC CHO ĐỘI BÓNG RỔ NỮ TRƯỜNG THPT YÊN PHONG SỐ 1 – BẮC NINH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Trang 3
LỜI CAM ĐOAN
Tên tôi là: Ngô Thị Hải
Sinh viên: Lớp k34 GDTC - GDQP trường Đại học Sư phạm Hà Nội 2
Tôi xin cam đoan đề tài nghiên cứu khoa học này là của tôi Những vấn
đề chúng tôi đưa ra bàn luận đều là những vấn đề mang tính cấp thiết và đúng với thực tế cũng như điều kiện khách quan của trường THPT Yên Phong số 1- Bắc Ninh Đề tài không trùng kết quả nghiên cứu với bất cứ đề tài nào trước đây
Hà Nội, ngày … tháng … năm 2012
Sinh viên
Ngô Thị Hải
Trang 4DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
TDTT: Thể dục thể thao
ĐH TDTT: Đại học thể dục thể thao HLV: Huấn luyện viên
GDTC: Giáo dục thể chất
GD - ĐT: Giáo dục đào tạo VĐV: Vận động viên THPT: Trung học phổ thông TN: Thực nghiệm
Trang 5MỤC LỤC
Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1:TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 4
1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC trong trường học 1.2 Đặc điểm tâm sinh lý học sinh lứa tuổi THPT 5 1.2.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi THPT 5
1.2.2 Đặc điểm sinh lý lứa tuổi THPT 6
1.3 Đặc điểm và phương pháp giảng dạy , huấn luyện kỹ thuật động tác ném rổ bằng hai tay trước ngực trong Bóng rổ hiện đại
8 1.3.1 Đặc điểm kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực 9
1.3.2 Vai trò của kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực trong Bóng rổ hiện đại 11 1.3.3 Những yếu tố chi phối hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực 11 CHƯƠNG 2: NHIỆM VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ TỔ CHỨC NGHIÊN CỨU 15 2.1 Nhiệm vụ nghiên cứu 15
2.2 Phương pháp nghiên cứu 15
2.3 Tổ chức nghiên cứu 17
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 20
3.1 Đánh giá thực trạng công tác GDTC và khả năng tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Bóng rổ nữ yrường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh 20 3.2 Lựa chọn, ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh 25 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 44
Trang 6DANH MỤC BẢNG BIỂU
Số bảng
biểu
Bảng 3.1 Bảng 3.1 Thực trạng đội ngũ giáo viên TDTT trường
THPT Phong số 1 - Bắc Ninh
21
Bảng 3.2 Bảng 3.2 Thực trạnh cơ sở vật chất TDTT của trường
THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh
22
Bảng 3.3 Hiệu quả sử dụng các kỹ thuật ném rổ của đội nữ Bóng
rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh trong
giải Bóng rổ học sinh tỉnh Bắc Ninh 2011
23
Bảng 3.4 Hiệu quả sử dụng kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay
trước ngực của đội Bóng rổ nữ tham dự giải Bóng rổ
học sinh tỉnh Bắc Ninh 2011
24
Bảng 3.5 Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập nhằm nâng cao
hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trướ c ngực cho đội Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1
- Bắc Ninh
26
Bảng 3.6 Kết quả phỏng vấn lựa chọn các test đáng giá hiệu quả
bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh (n = 20)
36
Bảng 3.7 Kết quả test kiểm tra trước thực nghiệm của hai nhóm
TN và ĐC ( nA= nB = 9 )
38
Bảng 3.8 Bảng tiến trình thực nghiệm (6 tuần) 39
Bảng 3.9 Kết quả kiểm tra các test sau thực nghiệm của hai nhóm
ĐC và TN ( nA= nB = 9 )
40
Trang 7Bảng
3.10
KÕt qu¶ hai sè trung b×nh quan s¸t
qua c¸c test kiÓm tra trước thực nghiệm và sau thực nghiệm của nhóm TN
Trang 8sự ổn định kinh tế xã hội và nền văn minh nhân loại
Ở nước ta ngay từ những ngày đầu cách mạng tháng Tám thành công,
Bác đã nêu rõ tầm quan trọng của TDTT đối với việc “Giữ gìn dân chủ, xây
dựng nhà nước, gây đời sống mới” [7] coi đó là một công tác cách mạng Bản
thân người cũng đã nêu gương “Tự Tôi ngày nào cũng tập” [7] Và thời gian
sau đó, Bác còn nêu tấm gương sáng trong việc tập luyện liên tục, bền bỉ ở nhiều môn như Bóng chuyền, Thể dục dưỡng sinh, Thái cực quyền…
Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác TDTT nói chung và GDTC trong nhà trường nói riêng, coi sức khỏe là một vốn quý của con người, là tài sản quốc gia vô cùng quan trọng Sự quan tâm đó được thể hiện trong các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng và Nhà nước trong từng giai đoạn cách mạng với các yêu cầu, nhiệm vụ và tình hình cụ thể Hiện nay mục đích cao cả và bao trùm của các nghành Công nghiệp, Nông nghiệp, Quốc phòng,
An ninh, Giáo dục, Khoa học công nghệ, Đối ngoại, Văn hóa (trong đó có GDTC)… Là góp phần vào sự nghiệp Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa và bảo
vệ Tổ quốc
Trong sự nghiệp giáo dục thì GDTC là một mặt của giáo dục toàn diện cho học sinh , sinh viên trong nhà trường GDTC là phương tiện có hiệu quả
Trang 9nhất để phát triển hài hòa, cân đối về thể hình, nâng cao năng lực thể chất của người học
Đối vớ i các trường THPT, GDTC với hình thức chủ yếu là chương trình thể dục nội khóa và những hoạt động thể thao ngoại khóa Có rất nhiều môn thể thao được đưa vào chương trình giảng dạy và thi đấu , trong đó Bóng rổ cũng là môn thể thao hết sức quan trọng
Bóng rổ là một môn thể thao ra đời từ Mỹ vào năm 1891 Tuy du nhập vào Việt Nam khá muộn vào năm 1930 song mãi tới năm 1990 cùng với sự phát triển kinh tế xã hội Bóng rổ mới dần được phục hồi Bước sang đầu thế
kỷ 21 Bóng rổ Việt Nam mới có được những bước phát triển đáng khích lệ Nhiều trung tâm TDTT của các tỉnh thành như: Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Quảng Ninh, Yên Bái đã đạt được thành tích cao trong các kì Đại Hội TDTT
Trước tốc độ phát triển mạnh mẽ của phong trào Bóng rổ trong những năm gần đây đã có nhiều trường THPT trên cả nước thành lập đội tuyển Bóng
rổ Những đơn vị này đã có được sự trang bị cơ sở vật chất tương đối hoàn thiện cùng với đội ngũ HLV có trình độ chuyên môn cao phụ trách huấn luyện
Qua tổng hợp số liệu thu được ở các giải thi đấu Bóng rổ của nữ sinh THPT trong một vài năm gần đây chúng tôi nhận thấy các VĐV nữ thực hiện các kỹ thuật ném rổ chủ yếu sử dụng một tay ở cự ly trung bình và gần, vận dụng rất ít kỹ thuật ném rổ hai tay trước ngực
Như chúng ta đã biết kỹ thuật ném rổ bằng hai tay trước ngực là một kỹ thuật quan trọng trong tấn công Ném rổ bằng hai tay trước ngực là kỹ thuật
sử dụng hai tay ném rổ Do vậy, lực tạo ra sẽ lớn hơn khi sử dụng kỹ thuật ném rổ bằng một tay có thể thực hiện ở cự ly xa rổ, mặt khác sử dụng kỹ thuật ném rổ ở cự ly xa sẽ tránh được sự phòng thủ và cản phá quyết liệt của đối
Trang 10phương Kỹ thuật này phù hợp với các đối tượng nữ Mặt khác ném rổ ở cự ly
xa điểm số lại rất cao
Trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh là trường có bề dày thành tích thể thao nhiều năm Tuy nhiên thành tích môn Bóng rổ vẫn còn nhiều hạn chế, chúng tôi nhận thấy có rất nhiều nguyên nhân trong đó điển hình là khâu ghi điểm các kỹ thuật còn đơn điệu không đa dạng Trong quá trình nghiên cứu tài liệu tôi thấy có nhiều đề tài nghiên cứu về Bóng rổ như: Bùi Xuân Hùng k31 trường ĐHSPHN2 với đề tài “ Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật hai bước lên rổ cao tay ”, Nguyễn Văn Nam K37 trường TDTT Bắc Ninh với đề tài “ Lựa chọn một số bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật ném rổ
1 tay trên cao cự ly gần ”…Tuy nhiên các đề tài trên chưa nghiên cứu kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực
Xuất phát từ những lý do trên chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:
“Lựa chọn bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh”
* Mục đích nghiên cƣ́u
Mục đích nghiên cứu của đề tài là: Lựa chọn được bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nữ
trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh
Trang 11CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1.1 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về công tác GDTC trường học
Nhà nước rất coi trọng công tác GDTC trong trường học, công tác này nhằm phát triển, hoàn thiện thể chất cho tầng lớp thanh - thiếu niên, nhi đồng GDTC là nội dung bắt buộc của học sinh - sinh viên, nó được thực hiện trong
hệ thống giáo dục quốc dân từ mầm non đến đại học Nhà nước khuyến khích
và tạo điều kiện cho học sinh được tập luyện TDTT phù hợp với đặc điểm lứa tuổi và điều kiện cơ sở vật chất từng nơi
Chỉ thị 36/CT - TW ngày 24/03/1994 của Ban Bí thư TW Đảng giao trách nhiệm cho Bộ Giáo dục và Đào tạo, Tổng cục TDTT thường xuyên phối hợp chỉ đạo công tác GDTC bắt buộc ở tất cả các trường học, để việc tập luyện TDTT trở thành nếp sống hàng ngày của hầu hết học sinh, sinh viên
Chỉ thị 36/CT - TW đã được Đại hội Đảng lần thứ IX xác định phương
hướng và nhiệm vụ “ Đẩy mạnh hoạt động TDTT, nâng cao thể trạng và tầm
vóc của người Việt Nam Phát triển phong trào TDTT quần chúng với mạng lưới cơ sở rộng khắp, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ VĐV thể thao thành tích cao, đưa Việt Nam lên trình độ chung trong khu vực Đông Nam Á và có vị trí cao trong nhiều bộ môn Đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích nhân dân và các tổ chức tham gia thiết thực, có hiệu quả cao trong các hoạt động văn hóa thể thao” [1]
Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII cũng khẳng định: “Công
tác TDTT cần được coi trọng và nâng cao chất lượng GDTC trong các trường học Tổ chức hướng dẫn và vận động nhân dân tham gia rèn luyện hàng ngày” [1]
Với mục tiêu đào tạo thế hệ trẻ tương lai của đất nước phát triển toàn diện : Đức, trí, thể, mĩ Tại Hội nghị TW IV khóa VIII về đổi mới công tác
Trang 12Giáo dục - Đào tạo, trong Văn kiện có ghi: “Phát triển cao về trí tuệ, cường
tráng về thể chất, trong sáng về đạo đức, phong phú về tinh thần [1] …” đã
khẳng định mục tiêu giáo dục nhằm giáo dục về nhân cách tăng cường thể lực cho học sinh, sinh viên Ngày 07/08/1995 Thủ Tướng Chính phủ đã ra Chỉ thị
113/TT nêu rõ yêu cầu đối với tổng cục TDTT: “Ngành TDTT phải xây dựng
định hướng phát triển có tính chiến lược, trong đó quy định rõ các hình thức hoạt động mang tính phổ cập đối với mọi đối tượng lứa tuổi tạo thành phong trào tập luyện rộng rãi của quần chúng hướng đến mục tiêu khỏe để xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc” [1]
GDTC trong nhà trường phổ thông nhằm từng bước nâng cao trình độ văn hóa thể thao cho học sinh góp phần vào sự nghiệp TDTT của đất nước và đặc biệt Nghị quyết TW II khoá VIII về công tác Giáo dục và Đào tạo đã khẳng định rõ GDTC trong trường học là rất quan trọng
Công tác TDTT phải góp phần tích cực thực hiện các nhiệm vụ kinh tế
- xã hội, Quốc phòng - An ninh và mở rộng quan hệ đối ngoại của đất nước, trước hết là góp phần nâng cao sức khỏe, rèn luyện ý chí, giáo dục đạo đức, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần của nhân dân, xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân, nâng cao lòng tự hào dân tộc và đẩy lùi tệ nạn xã hội ở từng địa phương
1.2 Đặc điểm tâm sinh lý học sinh lứa tuổi THPT
1.2.1 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi THPT
Ở lứa tuổi này các em đã tỏ ra là những người lớn thực sự và đối với mọi người xung quanh phải tôn trọng mình, tỏ ra mình là người có hiểu biết, không phải là trẻ con nữa Các em đã hiểu biết rộng, ưa hoạt động hơn, thích những việc có hoài bão lớn Do quá trình hưng phấn chiếm ưu thế nên các em tiếp thu cái mới rất nhanh song những hoạt động có tính chất lại nhiều lần, đơn điệu sẽ gây cho các em cảm giác nhanh chán và nhiều khi các em dễ bị
Trang 13môi trường tác động do đó tạo nên sự đánh giá cao về bản thân Chính vì vậy
sự thành công sẽ tạo cho các em sự kiêu kỳ và khi thất bại các em trở nên tự
ti, rụt rè, sự đánh giá cao sẽ gây tác động không tốt trong luyện tập Do đó quá trình huấn luyện cần kèm theo khen thưởng đúng mức Tù đó các em tỏ ra không chán nản, có định hướng và khi đó hiệu quả bài tập sẽ được nâng lên
1.2.2 Đặc điểm sinh lý của học sinh THPT
Ở lứa tuổi này các em đã phát triển mạnh mẽ về các cơ quan cũng như
yếu tố thể lực để tiến tới sự hoàn thiện chức năng nên có những biểu hiện về sinh lý như sau:
- Hệ xương:
Thời kỳ này hệ xương của các em lớn lên một cách đột ngột cả chiều dài và chiều dày, đàn tính xương giảm, tăng lượng canxi trong xương Xuất hiện sự cốt hóa ở một số bộ phận của xương như mặt (cột xương sống) Các
tổ chức sụn được thay thế bằng các mô xương nên cùng với sự biến đổi của cột sống không giảm mà trái lại tăng lên và có thể có xu hướng cong vẹo
- Hệ máu:
Hoạt động cơ bắp làm cho hệ máu có những thay đổi nhất định sau: Thời gian tập luyện lâu dài và căng thẳng ở các em học sinh nam thì lứa tuổi này đã tăng Khối lượng máu tỉ lệ với trọng lượng cơ thể tăng ở mức hoàn thiện Lượng hồng cầu trong máu tăng, sau các hoạt động kéo dài lượng hồng cầu giảm đi và quá trình hồi phục xảy ra nhanh
- Hệ tuần hoàn:
Ở lứa tuổi này đã phát triển, kích thước của tim tương đối lớn, tần số
co bóp của tim đã giảm và tương đối ổn định
Hệ tim mạch của cơ thể các em ở lứa tuổi này đã thích nghi với sự tăng công suất hoạt động Sự hồi phục tim mạch sau khi hoạt động thể lực tất nhiên
là phụ thuộc vào độ lớn của lượng vận động Song đối với các em nam sự
Trang 14phục hồi cũng tương đối nhanh, hệ thống điều ứng của hệ tuần hoàn trong vận động, mạch đập và huyết áp hồi phục tương đối nhanh Cho nên, lứa tuổi này
có thể tập những bài tập dai sức và những bài tập có khối lượng và cường độ hoạt động hoặc các bài tập phát triển sức bền, cần phải thận trọng và thường xuyên kiểm tra theo dõi trạng thái sức khỏe của học sinh
- Hệ hô hấp:
Ở lứa tuổi này có sự thay đổi rõ nét về độ dài của chu kỳ hô hấp Tỷ lệ thở ra hít vào thay đổi sau và tần số hô hấp, dung tích sống và không khí phổi tối đa tăng, khả năng hấp thụ oxy tối đa lớn
Tuy nhiên, các cơ hô hấp vẫn còn yếu nên sự co giãn của lồng ngực nhỏ, chủ yếu là co giãn cơ hoàch Trong tập luyện cần thở sâu và tập trung chú ý thở bằng ngực: các bài tập bơi, chạy cự ly trung bình, việt dã có tác dụng tốt đến sự phát triển của hệ hô hấp
- Hệ cơ:
Ở giai đoạn này hệ cơ phát triển với tốc độ nhanh, nhưng vẫn chậm so với hệ xương biểu hiện là các em cao, gầy Khối lượng cơ tăng không đều và chủ yếu là các cơ nhỏ dài, độ phì đại của cơ chưa cao Do đó khi hoạt động nhanh dẫn đến mệt mỏi Vì vậy trong quá trình giảng dạy giáo viên phải chú ý phát triển cơ bắp của các em nhằm phát triển một cách hoàn thiện cho hệ cơ
- Hệ thần kinh:
Bộ não của các em thời kỳ này tiếp tục phát triển và đưa đến hoàn thiện khả năng tư duy nhất là khả năng phân tích tổ hợp trừu tượng hóa, phát triển rất thuận lợi cho việc hình thành phản xạ có điều kiện Ngoài ra do sự hoạt động mạnh của các tuyến giáp, trong các tuyến sinh dục, tuyến yên làm cho tính hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế và ức chế không cân bằng ảnh hưởng đến hoạt động TDTT Tuy nhiên với một số bài tập đơn điệu cũng làm
Trang 15cho học sinh nhanh mệt mỏi, vì vậy thay đổi nhiều hình thức tập luyện, tận dụng các hình thức trò chơi thi đấu Hoàn thành tốt các bài tập đã đề ra
1.3 Đặc điểm và phương pháp trong giảng dạy và huấn luyện kỹ thuật động tác ném rổ bằng hai tay trước ngực trong Bóng rổ hiện đại
Trong xu thế của Bóng rổ hiện đạ i thì tầm vóc , thể lực và năng lực khéo léo của VĐV Bóng rổ phát triển mạnh, do vậy khả năng phòng thủ cũng được nâng lên Các cự ly trung bình và gầ n rổ được bảo vệ rất chặt với nhiều hệ thống phòng thủ phong phú Việc sử dụng kỹ thuật đột phá cá nhân hoặc chuyền bóng vào khu vực sát rổ gặp rất nhiều khó khăn , kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực là một kỹ thuật phù hợp với chiến thuật tấn công
xa rổ và đem lại hiệu quả cao trong thi đấu đặc biệt là phù hợp với các nữ VĐV Do vậy kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực đã được nhiều VĐV sử dụng đặc biệt là các VĐV nữ Điều này được thể hiện rõ ở các giải
Vô địch Quốc gia, các nữ VĐV của chúng ta thường xuyên thực hiện kỹ thuật này, song do điều kiện thể lực nhất là sức bền chuyên môn và tính ổn định của kỹ thuật không cao nên khả năng duy trì lâu dài và độ chính xác của kỹ thuật còn thấp
Đội Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh là một đội có truyền thống Bóng rổ lâu năm với bề dày thành tích qua các năm thi đấu, với đội ngũ giáo viên có bề dày kinh nghiệm Trong kế hoạch huấn luyện trước đây cũng đã đưa kỹ thuật tại chỗ ném rổ xa bằng hai tay trước ngực vào trong chương trình huấn luyện cho các em nữ VĐV nhưng mới chỉ ở mức giới
thiệu Nhưng vài năm gần đây, cùng với việc trình độ thi đấu và thể lực, chiều cao của các đội trong hệ thống các trư ờng THPT được tăng lên một c ách mạnh mẽ, thì kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực ở cự ly xa đã được chú trọng hơn, với điều kiện thể lực , trình độ kỹ thuật và thời gian tập luyện của đội Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh bắt kịp
Trang 16với xu thế phát triển mới của Bóng rổ hiện đại , đồng thời cũng phù hợp với yêu cầu của Ban lãnh đạo phải thường xuyên đổi mới phương pháp giảng dạy, huấn luyện phù hợp với xu thế thời đại , nhằm từng bước đưa đội tuyển Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh trở thành đội mạnh trong hệ thống giải Bóng rổ các trường THPT tỉnh Bắc Ninh
1.3.1 Đặc điểm kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực
Qua tham khảo tài liệu, quan sát thực tế thi đấu và trên băng ghi hình các VĐV Bóng rổ đẳng cấp cao trên thế giới và Việt Nam , cấu trúc kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cự ly xa gồm 4 giai đoạn chính sau: 1- Tư thế chuẩn bị
2- Nhún chân tạo đà
3- Ném rổ
4- Kết thúc động tác
Việc thực hiện kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực của các VĐV có điểm khác biệt đó là ở giai đoạn đầu thực hiện kỹ thuật : Giai đoạn chuẩn bị và tạo đà Có những VĐV tư thế chuẩn bị cao , chân trước sau , khi bắt đầu thực hiện kỹ thuật thì một chân bước lên trước (chân trước sau ), khi bắt đầ u thực hiện kỹ thuật thì bước một chân lên trước tạo đà ném rổ , có những VĐV tư thế chuẩn bị thấp - gối hơi trùng , khi thực hiện kỹ thuật thì nhún cả hai chân tạo đà ném rổ , cũng có VĐV tư thế chuẩn bị đứng hai chân tại chỗ, trọng tâm cao, sau đó nhún chân bật nhảy ném rổ…
Tuy nhiên, đa số VĐV đứng ở tư thế chuẩn bị gối hơi trùng sau đó khi thực hiện kỹ thuật thì nhún chân tạo đà ném rổ Trong phạm vi của đề tài và đặc điểm sinh lý củ a các em nữ học sinh THPT thì chủ yếu chúng tôi đi vào nghiên cứu kỹ thuật ném rổ xa phổ biến nhất mà các VĐV thường sử dụng là kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực với tư thế chuẩn bị thấp
Trang 17* Tư thế chuẩn bị:
Người tập đứng ở tư thế chuẩn bị thấp : hai chân đứng song song bằng vai, trọng tâm dồn đều hai chân , người hơi khom về trước , hai tay cầm bóng trước ngực, bàn tay xòe rộng tự nhiên, hai tay cùng với các ngón tay giữ bóng thoải mái ở tầm ngang thắt lưng , hai khuỷu tay hạ xuống bằng chuyển động vòng tròn của hai tay kéo bóng về phía ngực
* Nhún chân tạo đà:
Từ tư thế chuẩn bị , trùng xuống tạo đà, dùng mũi bàn chân của hai bàn chân đạp mạnh đất , lúc này thực hiện đồng thời các động tác : duỗi đùi, duỗi cẳng chân và ngửa lưng hai tay đưa bóng theo hình elíp nhỏ từ vị trí chuẩn bị vào trong lên trên trước mặt , sao cho hai bàn tay và bóng cách mặt khoảng 15
- 20cm động tác tạo đà phải mạnh , dứt khoát nhưng không lao người về phía trước hay đổ người ra phía sau quá nhiều sẽ làm cho cơ thể mất thăng bằng , ảnh hưởng tới việc thực hiện động tác ném rổ
* Ném rổ:
Sau khi nhún chân tạo đà , bóng được ném ra phía trước bằng cách đẩy thẳng hai tay và bồi tiếp bằng động tác của bàn tay do đó làm cho bóng xoay theo chiều ngược lại
Trang 18nó tạo ra sự đa dạng trong tấn công , bẻ gãy các mối liên kết và kéo giãn đội hình phòng thủ của đối phương với sự vượt trội về thể lực và tầm vóc Tuy nhiên sau khi thực hiện ném rổ việc giành lại quyền kiểm soát bóng là rất khó, nếu bóng không vào rổ thì sẽ không ghi được điểm mặt khác lại tạo cơ hội cho đối phương ghi được điểm
1.3.2 Vai trò của kỹ thuật ném rổ bằng hai tay trước ngực trong Bóng rổ hiện đại
Trong Bóng rổ hiện đại chiến thuật tấn công đa dạng , muốn thực hiện được cần phải có các kỹ - chiến thuật đòi hỏi những động tác kỹ thuật ném rổ đáp ứng được các yếu tố nhanh bất ngờ , chiếm lĩnh không gian và thoát được sự phòng thủ chặt chẽ của đối phương Chính vì vậy, các chuyên gia B óng rổ hàng đầu thế giới như Montero (Braxin), Kim Yong Chin (Hàn Quốc ), Ivancôp (Nga) đều có nhận xét chung cho rằng kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cự ly xa có vai trò hết sức quan trọng trong thi đấu Bóng rổ hiện đại đối với các nữ VĐV bởi lẽ kỹ thuật này có một số đặc tính cơ bản sau:
- Động tác đơn giản, dễ thực hiện
- Độ chuẩn xác và tính hiệu quả cao khi thực hiện ở cự ly xa rổ
- Dễ dàng chiếm lĩnh về không gian, giành thế chủ động trong tấn công
1.3.3 Những yếu tố chi phối hiệu quả kỹ thuật tại chỗ né m rổ bằng hai tay trước ngực
* Qúa trình học tập kỹ thuật chi phối hiệu quả kỹ thuật
Quá trình học tập kỹ thuật phải tuân theo ba giai đoạn của quá trình kỹ năng vận động đó là giai đoạn nắm động tác sơ bộ , giai đoạn hoàn thiện kỹ thuật và giai đoạn tự động hóa kỹ thuật
Trang 19Trong giai đoạn nắm động tác sơ bộ Giáo viên, HLV phải giảng giải làm mẫu động tác một cách dễ hiểu chính xác để từ đó biến biểu tượng vận động thành các hành động kỹ thuật một cách sơ bộ
Giai đoạn này cần sử dụng các bài tập dẫn dắt để người tập nắm được động tác từ dễ tới khó , từ đơn giản tới phức tạp , từ riêng rẽ đến hoàn chỉnh Giai đoạn này dài hay ngắn phụ thuộc vào năng lực và phương pháp giảng dạy của người thầy, tính tích cực và chủ động sáng tạo trong học tập của học sinh Giai đoạn hoàn thiện kỹ thuật Trong giai đoạn giảng dạy ban đầu học sinh sẽ hình thành động tác kỹ thuật ban đầu do nhiều yếu tố như việc nắm khái niệm còn chưa đầy đủ và sâu sắc , hoặc do trình độ thể lực làm cho còn nhiều động tác dư thừa hoặc các sai lầm về kỹ thuật Nhiệm vụ của người thầy trong giai đoạn này là phát hiện những sai lầm mắc phải và đề ra các b ài tập và các biện pháp sửa chữa nhằm giúp học sinh nắm vững kỹ thuật chính xác hợp lý Giai đoạn này dài hay ngắn phụ thuộc vào năng lực phát hiện và sử dụng bài tập sửa chữa có hiệu quả hay không Đồng thời phụ thuộc vào tinh thần thái độ cũng như phương pháp tự đào tạo cửa học sinh
Giai đoạn tự động hóa Đây là giai đoạn cuối của việc học tập kỹ thuật, trên cơ sở người học đã sửa chữa được các sai lầm kỹ thuật và được lặp lại nhiều lần sẽ làm cho động tác có thể hoàn thành
Song trên thực tế không phải VĐV nào trình độ kỹ thuật khi đã đạt
được trình độ tự động hóa là đã có thể đạt hiệu quả cao trong thi đấu Bởi lẽ kỹ thuật trong thi đấu còn bị ràng buộc bởi các tình huống khác nhau , như cự
ly, đối thủ… bởi vậy chỉ có thông qua tập luyện và thi đấu nhiều qua đó VĐV
có nhiều cơ hội để vận dụng kỹ thuật trong các tình huống khác nhau mới
nâng cao được hiệu quả kỹ thuật
* Trình độ thể lực đáp ứng đòi hỏi của việc thực hiện kỹ thuật
trong thi đấu
Trang 20Lượng vận độn g trong thi đấu B óng rổ là rất lớn , theo các nhà sinh lý
học TDTT một trận thi đấu B óng rổ quốc tế VĐV thi đấu trong 4 hiệp VĐV nói chung phải di chuyể n khoảng 6000 - 6500m với tốc độ khá cao , chưa kể hàng trăm lần bật nhẩy hoặc dùng sức tranh cướp bóng Vì vậy năng lượn g tiêu hao rất lớn khoảng 1500 - 2000 Kcal tùy th eo trọng l ượng Vì vậy VĐV Bóng rổ sau trận đấu thường giảm từ 2 - 4 kg trọng lượng cơ thể
Do năng lượng tiêu hao lớn mà làm cho các tố chất thể lực cũng giảm sút theo Như chúng ta đều biết thể lực phân ra thể lực chung và thể lự c chuyên môn, thể lực chung là tiền đề phát triển thể lực chuyên môn
Thể lực chung cũng như thể lực chuyên môn đều bao gồm tố chất sức
nhanh, sức mạnh , sức bền , mềm dẻo và khéo léo Theo các nhà kh oa học Bóng rổ thì trình độ huấn luyện thể lực của các VĐV thấp sẽ hạn chế năng lực tiếp thu vốn kỹ - chiến thuật cũng như khả năng hoàn thiện kỹ - chiến thuật này đặc biệt là tố chất như sức nhanh , sức mạnh bật nhảy , di chuyển, sức bền tốc độ, năng lực nhịp điệu (khéo léo) Cần có sự phát triển tốt mới có thể hoàn thành được động tác
Một khi các tố chất phát triển không tốt thì trong điều kiện năng lực
tiêu hao lớn sẽ làm cho các thông số kỹ thuậ t bị sai lệch ảnh hưởng đến việc
thực hiện kỹ thuật một cách chính xác Vì vậy khi mệt mỏi , hiệu quả đánh
bóng trong đó có hiệu quả động tác tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực ở cự ly xa của VĐV sẽ không chính xác Qua đó có thể thấy trình độ phát triển
các tố chất thể lực là một yếu tố quan trọng trực tiếp ảnh hưởng và hạn chế
hiệu quả kỹ thuật nói chung và kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực ở cự ly xa nói riêng
Tóm lại:
Trong sự phát triển của các hình thức tấn công tổng lực nhanh chóng , chiếm lĩnh không gian, thời gian tạo ra yếu tố bất ngờ trong tấn công từ xa thì
kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực đã ra đời và phát huy tính
hiệu quả rất cao trong thi đấu B óng rổ hiện đại Kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng
Trang 21hai tay trước ngực có đặc điểm riêng của nó Kỹ thuật này bị chi phối bởi quá trình học tập kỹ thuật, trình độ thể lực của cá c VĐV Đứng trước tình trạng yếu kém về kỹ thuật tại chỗ ném rổ b ằng hai tay trước ngực của đội B óng rổ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh nói riêng và các đội Bóng rổ nữ các trường T HPT khác nói chung Yêu cầu bức thiế t đặt ra phải nhanh chón g nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực Do điều kiện không cho phép trong khuôn khổ của đề tài , chúng tôi chỉ tập trung vào nghiên cứu yếu tố kỹ thuật , yếu tố thể lực được chúng tôi tiến hành lồng ghép trong các giáo án huấn luyện được trình bày ở phần sau
Đó là cơ sở để chúng tôi tiếp cận vấn đề nghiên cứu và giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu trong phần tiếp theo của đề tài
Trang 22CHƯƠNG 2 NHIậ́M VỤ, PHƯƠNG PHÁP VÀ Tễ̉ CHỨC NGHIấN CỨU
2.1 Nhiợ̀m vụ nghiờn cứu
Đờ̉ đạt được mục đớch nghiờn cứu trờn chỳng tụi giải quyết hai nhiệm
vụ cơ bản sau:
Nhiệm vụ 1: Đỏnh giỏ thực trạng cụng tỏc GDTC và khả năng tại chỗ
ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Búng rổ nữ trường THPT Yờn Phong
số 1 - Bắc Ninh
Nhiệm vụ 2: Lựa chọn, ứng dụng và đỏnh giỏ hiệu quả bài tập tại chỗ
ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Búng rổ nữ trường THPT Yờn Phong
số 1 - Bắc Ninh
2.2 Phương pháp nghiờn cứu
2.1.1 Phương phỏp phõn tớch và tổng hợp tài liệu
Ph-ơng pháp này đ-ợc chúng tôi sử dụng để nghiên
cứu tổng hợp các tài liệu có liên quan tới đề tài
nhằm tìm các cơ sở lí luận, sinh lý, tâm lý và thực
tiễn cùng với một số sách chuyên môn nh-: Búng rổ
hiện đại, kỹ, sinh lý học TDTT, tâm lý học TDTT, lý
luận và ph-ơng pháp TDTT, ph-ơng pháp nghiên cứu
khoa học, toán học thống kê và một số sách báo đề
tài của các khóa tr-ớc Việc tham khảo tài liệu đã
giúp chúng tôi nhiều trong quá trình nghiên cứu Đặc
biệt ph-ơng pháp này còn đ-ợc sử dụng để tìm hiểu
nội dung huấn luyện các bài tập, các ph-ơng pháp tập
luyện có hiệu quả nhất
2.2.2 Phương phỏp phỏng vấn
Trang 23Đây là phương pháp thu thập thông tin qua phiếu hỏi và trả lời giữa nhà nghiên cứu với đối tượng nghiên cứu về vấn đề quan tâm Chúng tôi sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp đối với đối tượng lựa chọn Đối tượng phỏng vấn là các chuyên gia thể thao, các HLV, các giáo viên TDTT
2.2.3 Phương pháp quan sát sư phạm
Phương pháp này được chúng tôi sử dụng trong việc theo dõi các buổi thi đấu và các buổi tập của đội nữ Bóng rổ trường THPT Yên Phong số 1- Bắc Ninh Mục đích của việc sử dụng phương pháp này là theo dõi việc thực hiện kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực và các kỹ thuật khác của các nữ VĐV Bóng rổ trường Yên Phong số 1 - Bắc Ninh
2.2.4 Phương pháp thực nghiêm sư phạm
Phương pháp này được chúng tôi sử dụng với mục đích kiểm nghiệm tác dụng các bài tập mà đề tài đã lựa chọn và ứng dụng huấn luyện nhằm nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ
nữ trường THPT Yên Phong số 1- Bắc Ninh Đề tài tiến hành thực nghiệm song song trên 2 nhóm:
- Nhóm A: Là nhóm thực nghiệm, tập theo bài tập chúng tôi lựa chọn
- Nhóm B: Là nhóm đối chứng, tập theo bài tập vẫn thường sử dụng Mỗi nhóm gồm 9 học sinh nữ đội tuyển Bóng rổ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh, thời gian thực nghiệm 6 tuần Sau đó đánh giá kết quả thu được của quá trình thực nghiệm
2.2.5 Phương pháp kiểm tra sư phạm
Phương pháp này được chúng tôi sử dụng nhằm mục đích kiểm tra, đánh giá hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đối tượng nghiên cứu thông qua ứng dụng các bài tập đã lựa chọn nhằm giải quyết hai nhiệm vụ của đề tài Các test được chúng tôi sử dụng để kiểm tra:
Trang 24- Ném rổ bằng hai tay trước ngực ngoài vạch giới hạn 6m25 ở 5 vị trí (20 lần)
- Tại điểm ném phạt ném rổ bằng hai tay trước ngực (10 lần)
i 1
X n
å d
2.3 Tổ chƣ́c nghiên cƣ́u
Trang 252.3.1 Thời gian nghiên cứu
Đề tài được tiến hành nghiên cứu từ tháng 11/2011 đến tháng 5/2012 và được chia làm 3 giai đoạn:
Trang 26nữ trường THPT Yên Phong
số 1 - Bắc Ninh
Lựa chọn một số bài tập nhằm nâng cao hiệu quả kỹ
thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho học sinh
Ứng dụng và đánh giá
Hoàn thành phần tổng quan và cơ sở lý luận của đề tài
Đánh giá được thực trạng về hiệu quả của kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh Lựa chọn được bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực của đội Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh
Sửa chữa và hoàn thiện khóa luận
Bảo vệ khóa luận
Hoàn thiện khóa luận
Trang 272.3.2 Đối tượng nghiên cứu
Các bài tập nâng cao hiệu quả kỹ thuật tại chỗ ném rổ bằng hai tay trước ngực cho đội Bóng rổ nữ trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh
2.3.3 Địa điểm nghiên cứu
- Trường Đại học Sư Phạm Hà Nội 2
- Trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh
Trang 28CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
3.1 ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GDTC VÀ KHẢ NĂNG TẠI CHỖ NÉM RỔ BẰNG HAI TAY TRƯỚC NGỰC CỦA ĐỘI BÓNG RỔ NỮ TRƯỜNG THPT YÊN PHONG SỐ 1 – BẮC NINH
3.1.1 Thực trạng công tác GDTC trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh
Trường THPT Yên Phong Số 1 - Bắc Ninh là một trong những trường lớn của Tỉnh Bắc Ninh với mục đích rèn luyện sức khoẻ và giải trí sau những giờ học mệt mỏi, căng thẳng cho học sinh GDTC đã được nhà trường quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, sân bãi dụng cụ Ngoài ra trường đã tổ chức các hoạt động TDTT ngoại khoá cho học sinh như: Thi đấu Bóng đá giữa các lớp, Bóng chuyền, Bóng rổ, Bóng bàn, Cầu lông, các môn Điền kinh
Nhiệm vụ chính của công tác GDTC trong nhà trường
- Giảng dạy và hoàn thành chương trình môn học thể dục cho học sinh các khối trong nhà trường theo quy định của Bộ GD - ĐT
- Tổ chức và phát động phong trào hoạt động TDTT cho học sinh trong nhà trường
- Tuyển chọn và phát triển những tài năng thể thao để thành lập các đội tuyển tham gia hoạt động thi đấu của địa phương, Tỉnh và các ngành Giáo dục
tổ chức
3.1.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh
Trong quá trình xây dựng và phát triển trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh đã không ngừng phát triển cả về số lượng và chất lượng đội ngũ giáo viên TDTT, để mở rộng quy mô cũng như nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội Trường THPT Yên Phong số 1 - Bắc Ninh với đội ngũ giáo viên đều có trình độ từ Đại học trở lên được đào tạo nhiều chuyên nghành khác nhau ở nhiều trường Đại học có danh tiếng trên toàn quốc Với