Thực tế ở các trường tiểu học hiện nay vấn đề đổi mới phương pháp dạy học là hướng đi tích cực được đông đảo giáo viên và học sinh hưởng ứng , tự nguyện thực hiện.. Song để đổi mới những
Trang 1THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 1 XUÂN NINH THEO
CHƯƠNG TRÌNH ĐỔI MỚI HIỆN NAY
I ĐẶT VẤN ĐỀ.
Hiện nay đất nước ta đã và đang bước vào thời kỳ đổi mới, thời kỳ Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa Cùng với những đổi mới to lớn về Kinh tế - Xã hội , nền Giáo dục đào tạo Việt Nam đã và đang có những biến đổi sâu sắc từ mục tiêu , nội dung và cả phương pháp giáo dục một trong những đổi mới cơ bản của giáo dục là đổi mới phương pháp dạy học
Đổi mới phương pháp dạy học trong nhà trường hiện nay đang trở thành cuộc cách mạng về phương pháp là việc làm cần thiết nhằm góp phần đào tạo những con người năng động, tự chủ và sáng tạo đáp ứng yêu cầu Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa đất nước Xu hướng dạy học tiếp cận hướng vào học sinh nhằm tích cực hóa hoạt động học tập là một xu hướng khoa học mang tính nhân văn sâu sắc và phù hợp với xu thế thời đại Việc tìm kiếm những biện pháp trong dạy học làm sao cho thích hợp, thích ứng yêu cầu cách mạng trong giai đoạn mới là đòi hỏi có tính cấp thiết và cũng là mong muốn những ai quan tâm đến giáo dục
Thực tế ở các trường tiểu học hiện nay vấn đề đổi mới phương pháp dạy học là hướng đi tích cực được đông đảo giáo viên và học sinh hưởng ứng , tự nguyện thực hiện Song để đổi mới những phương pháp dạy học có hiệu quả người giáo viên phải biết phát huy khả năng sẳn có của mình, của điều kiện cơ sở vật chất thực tại, có kế hoạch tự bồi dưỡng để nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trường
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ.
1.THỰC TRẠNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC SỐ 1 XUÂN NINH
Những năm gần đây việc đổi mới phương pháp dạy học ở trường đã có nhiều chuyển biến đáng kể Nhiều giáo viên đã tổ chức được các hoạt động cho các học sinh trong tiết học, giúp học sinh vừa học - hỏi - hiểu – hành Giáo viên đã dạy cho học sinh
Trang 2phương pháp suy nghĩ một cách tự tin , sáng tạo tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn một số giáo viên lớn tuổi còn chậm trong việc tiếp cận phương pháp mới, chưa xử lý nhanh nhạnh các tình huống xảy ra trong tiết dạy
1.1 Thực trạng về việc chuẩn bị bài lên lớp của giáo viên.
Giáo viên đều nắm rõ bản chất đặc trưng cũng như ý nghĩa của việc đổi mới phương pháp dạy học Phần lớn giáo viên đã thực hiện đúng với mục tiêu của phương pháp dạy học mới trong việc chuẩn bị bài lên lớp Bài soạn đã được nghiên cứu để bổ sung những nội dung hoạt động phù hợp với phương pháp dạy học mới, phù hợp với đối tượng học sinh, phù hợp với cơ sở vật chất và trang thiết bị của trường Bên cạnh những ưu điểm trên thì một số ít giáo viên chưa thực sự chú trọng đến việc chuẩn bi bài lên lớp, chưa đầu tư nghiên cứu để bổ sung bài soạn vì thế chưa chủ động trong tiết dạy, chưa phát huy hết tác dụng của đồ dùng dạy học dẫn đến hiệu quả tiết học chưa cao
1.2 Việc sử dụng phương pháp dạy học trong các môn học.
Giáo viên thường sử dụng các phương pháp như gợi mở, vấn đáp, trực quan, thực hành Nhìn chung giáo viên ít nhiều đã vận dụng sáng tạo và có hiệu quả phương pháp mới vào tiết dạy Nhiếu giáo viên đã biết vận dụng tổng hợp các kỹ năng của nhiều phương pháp dạy học tạo cho tiết học nhẹ nhàng, tự nhiên và hiệu quả, học sinh hứng thú say mê học tập Tuy nhiên một số môn học giáo viên còn thể hiện sự lúng túng, chưa mạnh dạn khi tiếp cận phương pháp dạy học tích cực
2 MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
Từ quan điểm chung về đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận vào học sinh, Trường Tiểu học số 1 Xuân Ninh đã thực hiện công tác này với những việc
cụ thể sau:
2.1 Giáo viên phải nhận thức được rằng: Đổi mới phương pháp dạy học không phải đưa phương pháp mới thay phương pháp cũ, vì phương pháp nào cũng có mặt tích cực, ưu điểm và nhược điểm, không có phương pháp nào là vạn năng Vì vậy phải lựa chọn , phối hợp, vận dụng nhiều phương pháp dạy học khác nhau cho phù hợp hoàn cảnh cụ thể, pháy huy tiềm năng mỗi phương pháp, đảm bảo sự thống nhất đồng bộ từ
Trang 3trên xuống dưới, từ trong ra ngoài, từ mục tiêu đến nội dung phương pháp và thực hiện quy trình dạy học thông qua bốn thời điểm:
- Thời điểm 1: Nghiên cứu cá nhân
- Thời điểm 2: Hợp tác với bạn, học bạn
- Thời điểm 3: Hợp tác với thầy, học thầy
- Thời điểm 4: Học sinh tự kiểm tra , tự đánh giá tự điều chỉnh
Bốn thời điểm này hoàn toàn không có ý nghĩa là bốn bước, bốn giai đoạn có ranh giới rõ ràng mà chúng thường hòa lẫn vào nhau như ở thời điểm 2 và 3 Điều cốt yếu
là cả 4 thời điểm đều diễn ra trên các nền chung là hành động học tự lực, tích cực chủ động của chủ thể học sinh Bên cạnh đó nhà trường còn tạo ra các phong trào thi đua dạy tốt, nâng cao chất lượng giờ dạy, tăng cường công tác bồi dưỡng thông qua nghiên cứu tập san giáo dục tiểu học, tài liệu về đổi mới phương pháp… Phân công giáo viên thể hiện chuyên đề thông qua các tiết dạy, cá nhân giáo viên đều suy nghĩ nghiên cứu
và thiết kế bài dạy theo hướng tiếp cận hướng về học sinh, dự báo tình huống khi học sinh tiếp thu bài học
2.2 Sau tiết dạy các giáo viên được dự giờ cùng rút kinh nghiệm , góp ý kiến nhận xét phải “ bật ra ” quan điểm của mình về vấn đề cần thảo luận, chẳng hạn: Tiết dạy thành công ở điểm nào? Chưa thành công ở điểm nào? Việc vận dụng phương pháp dạy học mới đã linh hoạt chưa? Hiệu quả như thế nào? Và đi đến thống nhất quy trình, phương pháp dạy học của từng môn học
2.3 Để khẳng định đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận vào học sinh có kết quả hay không thì mỗi giáo viên phải nắm và vận dụng phương pháp mới linh hoạt Với thời gian 35-40 phút cho mỗi tiết học, giáo viên phải có sự đầu tư nghiên cứu ý đồ sách giáo khoa và sách giáo viên linh hoạt trong quá trình dạy học, không cứng nhắc theo những gì có sẵn ở sách bài soạn mà tùy thuộc vào tình hình học sinh để vận dụng kết hợp các phương pháp , hình thành nên một con đường mới để làm phát triển một cách tốt nhất những năng lực tiềm ẩn của học sinh
2.4 Tổ chức các cuộc thi đồ dùng dạy học ở các tổ khối , nhà trường tham gia thi Huyện Khuyến khích giáo viên làm đồ dùng dạy học và sử dụng có hiệu quả các thiết
Trang 4bị dạy học trong nhà trường Tổ chức các hình thức học tập đa dạng, phong phú , kết hợp trò chơi trong tiết học tránh sự nhàm chán ở học sinh làm sao mỗi học sinh “ học
để hành”
2.5 Tổ chức đánh giá khen thưởng kịp thời những giáo viên giỏi, từ đó động viên được phong trào thi đua “ dạy tốt , học tốt ”
2.6 Ban giám hiệu nhà trường luôn chăm lo đến vấn đề tăng trưởng cơ sơ vật chất , thường xuyên tham mưu với các ban ngành để xây dựng hoàn thiện cơ sở vật chất nhằm nâng cao chất lượng giáo dục
2.7 Diện tích khuôn viên nhà trường đảm bảo cho các hoạt đông vui chơi, học tập, tập luyện của học sinh thông qua các hoạt động ngoài giờ lên lớp
IV KẾT LUẬN.
Đổi mới phương pháp dạy học là đưa các phương pháp mới vào nhà trường trên
cơ sở phát huy mặt tích cực của ác phương pháp truyền thống để nâng cao chất lượng dạy học, nâng cao hiệu quả giáo dục Chuyển từ cách dạy học cũ sang cách dạy học mới là một quá trình lâu dài và phức tạp Thay đổi thói quen từ hằng năm nay là đòi hỏi
sự kiên nhẫn và quyết tâm cao không chỉ là đội ngũ mà cả toàn ngành và toàn xã hội, vì thế không thể nôn nóng , tránh tư tưởng bảo thủ
Trong các phương pháp dạy học không có phương pháp độc tôn nghĩa là không
có phương pháp nào là duy nhất và hơn hẵn các phương pháp khác Vấn đề quan trọng
là biết sử dụng hợp lý , đúng mức , đúng lúc , đúng chổ những mặt tích cực của phương pháp dạy học, không máy móc rập khuôn các loại thiết kế mà phải linh hoạt xử lý đúng đối tượng
Để đảm bảo sự thành công của việc đổi mới phương pháp dạy học cần phải thực hiện đồng bộ có như vậy chất lượng dạy vàg học mới có sự chuyển biến tích cực
Tóm lại việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực là việc làm không thể thiếu trong trường Tiểu học, bởi lẽ các phương pháp dạy học tích cực này đã phát huy được tính năng động, sáng tạo, tích cực, tự giác học tập của học sinh, phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý phát triển của trẻ em tiểu học ngày nay, nó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đem lại cho giáo dục một sức sống mới./