Ky nang lam viec voi thieu nhi

Vị trí của việc thiết kế hoạt động đối với ngời làm công tác thiếu nhi:- Chúng ta phải khẳng định rằng năng lựcquan trọng nhất của ngời làm công tác thiếunhi là năng lực hớng dẫn tổ chức

Bài giảng: Kĩ năng làm việc với

thiếu nhi ở địa bàn dân c

GVC- Th.S Vũ Thị Thanh Xuyên- CĐSP

Thái Nguyên

A Phơng pháp thiết kế - tổ chức mô hình hoạt động cho thiếu

nhi.

1 Thế nào là thiết kế hoạt động?

Thứ nhất: Thiết kế hoạt động là sự lựachọn về nội dung, hình thức, phơng pháp giáodục để tạo ra một mô hình nhằm thực hiện mộtchủ đề, một nội dung giáo dục nhất định

Thứ hai: Thiết kế hoạt động là sự sắp xếptheo một trình tự hợp lý tức là phải xác định rõcái nào trớc, cái nào sau:

Thứ ba: Tiến hành trong một thời gian nhất

định, quy định rõ toàn bộ hoạt động và từngcông việc diễn ra trong bao lâu

Thứ t: Phải phù hợp với đối tợng, điều kiệnthực tế, đảm bảo tính khả thi, chi phí tiết kiệm

mà hiệu quả lại cao

2 Vị trí của việc thiết kế hoạt động đối với ngời làm công tác thiếu nhi:

- Chúng ta phải khẳng định rằng năng lựcquan trọng nhất của ngời làm công tác thiếunhi là năng lực hớng dẫn tổ chức hoạt độngthực tiễn cho trẻ em Vì vậy, ngời làm công tácthiếu nhi nhất thiết phải biết thiết kế hoạt

động, đồng thời phải biết tổ chức, hớng dẫnthiếu nhi thi công các hoạt động đó, ví dụmuốn tổ chức một buổi diễn đàn cho trẻ em,vui tết trung thu, hoạt động trại, đêm lửa trại…

đòi hỏi ngời làm công tác thiếu nhi phải biếtthiết kế và tổ chức thi công

Thực tiễn đã chứng tỏ một trong nhữngbiểu hiện quan trọng nhất về năng lực của ngờilàm công tác thiếu nhi là khả năng thiết kế,biết hớng dẫn trẻ em xây dựng kế hoạch và tổchức thành công hoạt động Vậy, ngời làmcông tác thiếu nhi phải học hỏi, suy nghĩ, chịukhó tích luỹ kiến thức kinh nghiệm về thiết kế

và tổ chức thi công hoạt động

3 Phân loại thiết kế.

Hoạt động của thiếu nhi dù nhỏ hay lớn

đều có nhiều dạng khác nhau với nhiều hìnhthức luôn đổi mới, phong phú, hấp dẫn; Chúng

ta có thể chia thiết kế hoạt động thành 2 loại cơbản:

3.1 Thiết kế tổng hợp: Thiết kế cho một

hoạt động lớn bao gồm nhiều nội dung, nhiềuhoạt động ví dụ: 1 đợt đi tham quan, hoạt độngtrại, một lớp tập huấn…

3.2 Thiết kế chuyên đề: Thiết kế từng

hoạt động cụ thể Thiết kế một buổi khai mạctrại, một cuộc thi hát, một đêm lửa trại, mộtcuộc thi đố vui…

4 Những yêu cầu cần nắm vững khi thiết kế hoạt động.

4.1 Thiết kế dù lớn hay nhỏ cũng phải xác định đợc mục đích của hoạt động.

4.2 Phải đảm bảo tính vừa sức, vừa mức, phù hợp với hoạt động của trẻ em.

4.3 Phải tính đến khả năng, các điều kiện khách quan, chủ quan, nêu đợc các ph-

4.4 Phải đảm bảo đạt hiệu quả cao Một bản thiết kế chỉ có giá trị khi thực hiện đạt đ-

ợc kết quả mong muốn nhng lại tiết kiệm đợc thời gian, công sức và kinh phí.

Nhìn chung việc thiết kế hoạt động do

ng-ời làm công tác thiếu nhi đảm nhận, phải biếtphối hợp, thu hút các em cùng tham gia vàoviệc thiết kế, lập kế hoạch cho từng hoạt động

cụ thể dới sự định hớng của ngời làm công tácthiếu nhi , tạo mọi khả năng của các em trongviệc tổ chức thi công hoạt động theo thiết kế

5 Các bớc tiến hành và nội dung một bản thiết kế.

- Phân tích điều kiện cho phép, những điềukiện cần và đủ để tiến hành thi công, tránh quácầu toàn.

- Suy nghĩ, tìm tòi nét đặc trng, nổi bật,

điểm sáng, nét mới của hoạt động, đáp ứngnhu cầu, nguyện vọng của trẻ

- Định lợng nội dung hoạt động đảm bảophù hợp với thời gian cho phép, phù hợp với

đặc điểm hoạt động của trẻ em, tránh ôm đồmnội dung

- Hình dung toàn bộ các hoạt động sẽ diễn

ra trớc khi bắt tay vào thiết kế Hớng dẫn trẻ

em cùng tham gia thiết kế, xây dựng kế hoạchhành động

5.2 Nội dung chủ yếu của một bản thiết

kế hoạt động.

- Đặt tên cho bản thiết kế

- Họ tên ngời thiết kế, chức vụ, đơn vị

- Xác định mục đích, yêu cầu

- Nội dung - chơng trình hoạt động: Diễnbiến, trình tự công việc, thời gian, ngời phụ

- Công tác chuẩn bị - cơ sở vật chất, thiết

bị phục vụ hoạt động; phân công cắt cử ngờiphụ trách các mặt hoạt động, thành lập ban tổchức, các tiểu ban, công tác phối hợp…

- Kết thúc hoạt động - bài học kinhnghiệm- tổng kết

6 Một số điểm cần lu ý khi thiết kế và

tổ chức thi công hoạt động cho trẻ em.

- Trớc hết ngời thiết kế phải am hiểu vềhoạt động định tổ chức, phải có cái nhìn thựctế

- Phải biết cân đối giữa nhu cầu và khảnăng, giữa mong muốn và điều kiện cho phép,giữa hiện đại và truyền thống, phải nắm chắctình hình, đặc điểm, tâm lí của trẻ, luôn sángtạo, tìm cái mới, hấp dẫn

- Khi thiết kế phải suy nghĩ kĩ lỡng, chu

đáo, cụ thể và tỉ mỉ Khi bắt tay vào thiết kếphải hình dung toàn bộ công việc, quá trìnhdiễn biến, bắt đầu từ đâu; đâu là đỉnh cao là nét

đặc trng của hoạt động…

- Nhất thiết phải đặt tên cho từng hoạt

động để chuẩn bị tâm thế (thái độ) và thu hút,hấp dẫn các em

- Với nội dung hoạt động lớn, quan trọngcần phải tiến hành tổng duyệt, có duyệt từngphần, cần giữ lại phần xúc động thể hiện nét

đặc trng, hấp dẫn nhất

- Khi tổ chức thi công phải đảm bảo phốihợp đồng bộ, phải có ngời chỉ huy thống nhất,tránh điều hành chồng chéo Các công việcphân chia thành các bộ phận, mỗi bộ phần đều

có ngời chịu trách nhiệm chính

- Tất cả các công việc: Chuẩn bị thiết kế,bắt tay vào thiết kế, tổ chức thi công đều phải

có sự tham gia tích cực của trẻ, ngời làm côngtác thiếu nhi chỉ định hớng, giúp đỡ, giám sátcho các em thực hiện thứ tự các bớc để đi đếnkết quả cuối cùng, đảm bảo mục đích của hoạt

động

7 Thực hành thiết kế: Bài tập sắm vai.

Đợc sự giúp đỡ về kinh phí, cơ sở vật chất

xã( phờng) có chủ trơng tổ chức một hoạt độnglớn đảm bảo sự tham gia của toàn thể thiếu nhitrong xã Hãy thiết kế một mô hình hoạt động

cụ thể

- Yêu cầu: Coi nhóm của bạn là một nhómthiếu nhi dới sự điều khiển của một ngời làmcông tác thiếu nhi, họp bàn, thiết kế một hoạt

động nhân dịp rằm trung thu cho thiếu nhitrong xã( phờng)

Bài hát: Trung thu hoà bình

Tác giả: Trần Quang Đức

Trời Tháng Tám trong xanh, đêm Trungthu trăng sáng tròn vành, bao chúng em nônức, vui rớc đèn cùng bầy cỗ chơi trăng ĐêmTrung thu vui quá, mời Chị Hằng xuống đâycùng chơi Mời Chú Cuội và gốc cây đa Cuội

ơi dắt theo trâu già Đêm Trung thu vui quá,

đàn em nhảy múa theo đầu Lân, hoà tiếngtrống dinh tùng dinh Hát vang khúc ca hoàbình

HỎI TRĂNG

Xin hỏi vầng trăng chị Hằng và chú Cuội có ở nhà không đấy? để em mờichơi trăng Đêm rằm trăng sáng

trong đàn em vui nô nức, xách đèn điđánh thức, ai ngủ dậy chơi trăng?

Trăng ơi xin hỏi trăng từ khi theo chị Hằng lên ở trên đấy Cuội hay còn

nằm không? Cuội ơi dậy thôi đêm

rằm vui vui quá theo chị Hằng xuống trần mình rước đèn múa lân, mong sao một ngày gần Cuội trở về trần thế lại chăn trâu cắt cỏ cùng thả diềuchơi trăng

CON MUỖI

Đờm khuya con muỗi vo ve cắn tay, cắn đựi rồi bay đi khoe (Úi cha)3 ve

vo ve ỳi chà Vo vo ve ỳi chà

Ơ hay con muỗi đen thui mới bay

xuống đựi rồi bay lờn tay (Ơ hay)2

đưa tay đỏnh bộp, trỳng cỏi phúc,

(Phát vấn nêu TQT) Giúp nângcao uy tín vị thế, dành

Lời khuyên bất hủ đợc niềm tin

và sự kính trọng của

“Nói không gọt dũa ít nhiều.mọi ngời

vận may của bạn nh diều đứt dây" - Là 1

vũ khí quan trọng và lợi hại

Vậy làm thế nào để nói năng lu loát, cótính thuyết phục?

II Bớc chuẩn bị cho việc thuyết trình.

1 Nắm vững một dải thông tin phong phú

về chủ đề định nói (hiểu rộng)

2 Xác định rõ mục tiêu của chuyên đề

3 Bám sát chủ đề (quá say sa, chệch hớng,lòng vòng không quay lại điểm chính - rất taihại) tránh viển vông, cha chín, phiêu lu

4 hãy viết ra giấy những nội dung chínhcủa bài nói dới dạng ghi chú để xác định các b-

- Tự biên soạn và tự đạo diễn - phải ônluyện trớc

Cần nhớ: - Chuẩn bị trớc tốt là đảm bảo

thành công một nửa

- Ngạn ngữ Pháp "Chỉ có rèn mớitrở thành thợ rèn"

III Thuyết trình.

1 Ngôn ngữ ngoại hình: Trang phục, t

thế, nét mặt cử chỉ, điệu bộ tất cả phải gâythiện cảm, sự chú ý của ngời nghe (liên hệ)

- T thế: Chững chạc, tự tin, thoải mái,không quá vội, không quá chậm, không nhìnxuống sàn hay ngõ lên trần…

+ Khi nói nên cử động vừa phải

+ Duy trì ánh mắt với ngời nghe, nên dừnglại lâu hơn ở những ngời chăm chú, háo hức

song phải thể hiện đang chú ý đến tất cả mọingời.

+ Nếu ngời nghe có vẻ không chú ý, cầnthay đổi cách tiếp cận và phơng pháp để họchú ý đến nội dung bài nói

- Ngữ điệu của giọng nói - Năng khiếu

- Khổ luyện

+ Cần chú ý thay đổi âm lợng, âm tần, âmsắc, âm điệu khi nói/ cần ngắt nghỉ, lấy hơi đểchia nhỏ ý của bài nói

+ Chú ý: Cần: Phát âm chuẩn xác; nói đủlớn để mọi ngời nghe rõ; không nói nhanh hayquá chậm; thay đổi nhịp độ, âm điệu

Tránh: Nói đều đều, kiểu ma rơi; ề à,giọng mũi, dùng những từ đệm

2 Sự đồng cảm của ngời nghe:

Chỉ cần nhìn lớt có thể thấy rõ đối tợng

nh thế nào" háo hức chờ đợi hay thờ ơ, khôngmấy thân thiện Tình nguyện nghe hay do cỡngbức

=> Sơ bộ ớc lợng -> cần nói theo kiểu trựctiếp: Cố gắng nói thẳng với họ để mỗi ngời đềucảm thấy nh đang nói riêng với mình.

- Để hấp dẫn ngời nghe cần nói điềm đạm,chân thành về những quan tâm tức thời, những

điều quen thuộc của họ

- Nên xen chuyện vui có liên quan đến nộidung bài nói để tăng tính hấp dẫn nhng phảitập trung vào ý tởng của bài nói

- Tránh dài dòng, dẫn dắt nhiều ý thừakhông cần thiết Nên tập trung để đảm bảo

"nghe một biết mời"

Ghi nhớ: Phải có niềm nay mê khi nói vàthể hiện sự sáng tạo bài nói của mình "con đ-ờng tiến vào trí não của một ngời đi qua tráitim họ"

3 Kế hoạch trình bày:

- Muốn nói hay phải có kĩ năng và nghệthuật viết

- Lập kế hoạch phù hợp và chuẩn bị chu

đáo là điều kiện để thành công phân bổ thời

gian cho từng mục; có thể ghi chú ra cạnh lềnhững chú dẫn cần thiết: tác giả, tên sách…

- Phải hiểu nội dung, khi viết theo ý tởng,hành văn của mình (có thể viết tỉ mỉ, dẫn dắt từ

mở đầu -> kết luận nhng khi trình bày phảithoát li, chỉ lấy đó làm điểm tựa)

IV Rèn luyện kĩ năng thuyết trình.

1 Học tập kinh nghiệm của các bậc tiền bối.

Khẳng định: khả năng hùng biện, vốnkhông phải là một thiên phú bẩm sinh, là kếtquả của một quá trình gian khổ, tự rèn luyện,lao động cần cù, không ngừng tự nâng cao

Lời khuyên của diễn giả nổi tiếng ngờiPháp: "Sự hùng biện chân chính không có gìkhác ngoài việc nói ra tất cả những gì cần thiết

+ Thu thập, chắt lọc kiến thức, thông tin.+ Tiêu hoá kiến thức thông tin.

+ Trí nhớ trình tự (kĩ năng) thứ tự thựchiện…

V Kết cấu của một bài nói.

Động não: Một bài nói cần trải qua những

bớc nào? Ai đã từng rất thành công trong việcthuyết trình? Ai cảm thấy việc nói trớc đôngngời là một việc quá khó khăn? Đã từng cảmthấy bị thất bại? Thành công hay thất bại phụthuộc vào phơng pháp và sự chuẩn bị của từngngời Chuẩn bị kĩ nội dung nói sẽ làm cho tâmthế đợc tự tin, chủ động hơn, đó chính là yếu tốquan trọng làm nên thành công của bài nói

1 Trình tự một bài thuyết trình.

1 Chào mừng và giới thiệu 2 Nói rõmục đích

3 Nêu trình tự bài nói 4 Nộidung chính

5 Tóm tắt 6 Kết luận

7 Giải đáp câu hỏi 8 Từ biệtChú ý các phần 1, 5, 6 phải ngắn gọn; nộidung chính (4) phải chiếm hầu hết thời gian

2 Thực hành thuyết trình:

Ví dụ: - Chào mừng và giới thiệu

- Công bố mục đích - Phác qua sờn bài nói

- Đi vào nội dung chính của bài (kích động

cử toạ: đa ra những câu hỏi động não)

- Tóm tắt nội dung bài nói

- Kết luận: Chúng ta cần phải rèn luyện kĩnăng thuyết trình để đảm bảo theo yêu cầucông tác của ngời phụ trách trong quá trìnhlàm việc với thiếu nhi

- Giải đáp câu hỏi

C Kĩ năng tổ chức trò chơI ,

hoạt động tập thể- kĩ năng dẫn chơng trình

I Kĩ năng của quản trò sinh hoạt.

1 Tính cách của quản trò: Phải

có tâm hồn cởi mở, luôn vui vẻ, hoà nhã, gầngũi; ý thức sâu sắc, biết mình, biết ngời; có bảnlĩnh vững vàng và khả năng đa dạng Năng

động, xử lí tốt các tình huống

2 Vốn liếng của quản trò:

- Giọng nói và nét mặt: Giọng nói cósức mạnh, truyền cảm, ngữ điệu đa dạng; nétmặt phải biểu cảm, hài hớc, dí dỏm

- Cử chỉ và dáng điệu: Đi lại vừaphải, đúng lúc sao cho có duyên

- Sức khoẻ và sự tháo vát, nhanhnhẹn: Là yếu tố hấp dẫn lôi cuốn các em thamgia

- Kiến thức và ý niệm (học lỏm, bắtchớc…)

- Vốn liếng và trang bị: Ngời phụtrách cần trang bị cho mình “ Ngân hàng trò

chơi” phong phú, biết cách sáng tạo trò chơimới để không bao giờ “ cạn”

3 Phơng pháp xây dựng “ Cẩm nang“ trò chơi và hớng dẫn chơi:

- Xây dựng “ cẩm nang ”: Su tầm tròchơi; Sáng tác trò chơi vận dụng theo ngữcảnh, đa ra nhiều dạng trò theo nguyên tắc từmột cốt trò; Su tập các mẩu chuyện vui, câu

đố…

- Hớng dẫn chơi: Đảm bảo sự phùhợp và sự thành công

- Chuẩn bị cơ sở vật chất Ngời hố trợ( nếu cần )

- Trình tự cuộc chơi:

+ ổn định tổ chức: Bố trí độihình vị trí của ngời tham gia, ngời điều khiểnphải đứng ở vị trí sao cho các em dễ nhìn, nghe

rõ để quan sát đợc và ngợc lại

+ Giới thiệu trò chơi: Ngắn gọn,

dễ hiểu, hấp dẫn: Nói tên trò, đề trò, mục đích,yêu cầu; Nêu rõ cách chơi, luật chơi, cách

đánh giá thắng thua và một số tình huống cóthể xảy ra.

+ Chơi thử( Nháp): để các emnắm vững luật – Cần rút kinh nghiệm và điềuchỉnh ngay sai lệch khi chơi thử

+ Chơi thật: Dùng lệnh, còi… cổ

vũ bằng băng reo, hò, vỗ tay Cần kịp thời uốnnắn những trờng hợp phạm luật

+ Đánh giá thắng thua: Công bốkết quả phải chính xác, công bằng, khách quantrung thực

Khái niệm: Băng reo, tiếng reo là lời nói, câu

hát, tiếng động điệu bộ của một tập thể đợc làm đồng loạt, đều đặn, nhịp nhàng nhằm tạo

ra một không khí sôi nổi, vui tơi trong hoạt

động tập thể Nhiều lúc băng reo đợc sử dụng

nh một quảng cáo ngắn gọn để gây sự chú ý với đám đông.

Phơng pháp tạo băng reo: Băng reo, tiếng reo

có thể đợc tạo thành bởi:

- Nhiều loại âm thanh hợp lại

- Một số cầu nói hài hớc, kích động vuinhộn

- Giản dị

- Vui mạnh

- Có ý nghĩa

Thực tế cho thấy, âm thanh nào cũng cóthể trở thành băng reo, tiếng reo vui, hấp dẫn,vấn đề ngời điều khiển (quản trò) phải có vốnliếng, kinh nghiệm nhất định trong việc tạo rabăng reo, tiếng reo cho tập thể thực hiện Ngời

điều khiển phải linh hoạt, sáng tạo, biết "thêmmắm" "thêm muối" để tạo băng reo mới, hấpdẫn, phù hợp với ngữ cảnh, có duyên, có ýnghĩa, đáp ứng đợc nhu cầu của tập thể

Tác dụng của băng reo: Băng reo, tiếng

reo có tác dụng to lớn trong việc tạo nên sựthành công của hoạt động tập thể, ví dụ:

Ngời điều khiển hô to từng chữ một để tậpthể hô theo:

Chao huyền chàoMng huyền mừng(Chào mừng)3

* Băng reo có cử điệu

Cùng hát (theo thể tự do) (Lá la là lá lá lala)

Chào binh, chào bô, chào s cô, chào thầy

đồ, cuối cùng là chào saclô

Cử điệu: - Tất cả cùng hát vỗ tay

+ Chào bình: Đa tay chào kiểu nhà binh+ Chào bô: Khoanh tay trớc ngực

nhanh để động tác liên tục và gây hào hứngcho ngời chơi.

2 Để kích thích tinh thần tập thể hăng say hơn.

Ngời điều khiển: ơ này anh ơi!

Tập thể: ơi (sao)

Ngời điều khiển: 1 cây làm chẳng nên nonTập thể: 3 cây chụm lại nên hòn núi cao.Tất cả: (Dô hò)2 là hò dô ta, dô ta

Ví dụ: Đèo cao thì mặc đèo cao Nếu màcao quá thì ta đi vòng