Để quản lý thống nhất nền tài chính quốc gia, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, sử dụng NSNN, tăng tích lũy nhằm thực hiện công nghi
Trang 1Mở đầu
Ngân sách nhà nước (NSNN) là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước Xung quanh quỹ NSNN có hai hoạt động chủ yếu là thu và chi ngân sách Để quản
lý thống nhất nền tài chính quốc gia, nâng cao tính chủ động và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong việc quản lý, sử dụng NSNN, tăng tích lũy nhằm thực hiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước theo định hướng
xã hội chủ nghĩa, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội, nâng cao đời sống nhân dân, bảo đảm quốc phòng, an ninh, đối ngoại, đặc biệt trong quá trình hội nhập kinh tế, quốc tế như hiện nay thì việc xiết chặt các quy định về
điều kiện chi ngân sách là cần thiết Chính vì vây em xin chọn đề bài “ Phân tích cơ sở khi quy định các điều kiện chi ngân sách nhà nước; thực trạng
áp dụng các điều kiện chi ngân sách nhà nước và ý kiến cá nhân của em để khắc phục những khó khăn trong quá trình áp dụng” để làm bài tập học
kỳ của mình, để làm rõ hơn nữa vấn đề chi NSNN của nước ta hiện nay- trong thời kỳ hội nhập sâu rộng
Trang 2
Giải quyết vấn đề
1 Một số vấn đề chung về chi NSNN
1.1 Khái niệm:
- Chi NSNN là phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhà nước theo dự
toán ngân sách đã được chủ thế quyền lực quyết định nhằm duy trì sự hoạt động của bộ máy Nhà nước và bảo đảm nhà nước thực hiện được các chức năng của mình
- Luật NSNN 2002 cũng đã đưa ra khái niệm chi NSNN ở dạng liệt kê
tại khoản 2 Điều 2 như sau: “Chi ngân sách nhà nước bao gồm các khoản chi
phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh, bảo đảm hoạt động của bộ máy nhà nước; chi trả nợ của Nhà nước; chi viện trợ và các khoản chi khác theo quy định của pháp luật.”.
1.2 Đặc điểm của chi NSNN:
Một là chi NSNN là hoạt động phân phối và sử dụng quỹ NSNN, hoạt động này chỉ được tiến hành trên cơ sở các quy định của pháp luật và theo dự toán NSNN do cơ quan quyền lực Nhà nước quyết định
Điều 15 Luật NSNN 2002 quy định: “Quốc hội là cơ quan duy nhất có
quyền quyết định về tổng số chi, cơ cấu, nội dung, mức động các khoản chi NSNN và quyết định phân bổ ngân sách trung ương.” Điều 25 Luật NSNN
2002 giao cho Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp quyền quyết định dự toán chi ngân sách địa phương và quyết định phân bổ ngân sách cấp mình Mọi hoạt động chi ngân sách phải được thực hiện trên cơ sở các quyết định của Quốc hội và hội đồng nhân dân các cấp
Nội dung chi NSNN phải nằm trong bản dự toán NSNN hàng năm do Quốc hội thông qua Quốc hội là cơ quan quyền lực duy nhất có quyền quyết định tổng số chi NSNN, bao gồm chi ngân sách trung ương và chi ngân sách địa phương, tổng số chi và mức chi cho từng lĩnh vực cụ thể… Chi NSNN là nội dung quan trọng, quyết định đến hiệu quả quản lý Nhà nước của bộ máy Nhà nước, vì vậy, phải được thông qua theo nguyên tắc tập thể, tập trung trí tuệ của tập thể những người đại diện cho các tầng lớp nhân dân và trải qua một quy trình nghiêm ngặt theo quy định của pháp luật Quy trình này được quy định cụ thể tại Chương IV Luật NSNN 2002, cụ thể: Thủ tướng Chính
Trang 3phủ quyết định lập dự toán NSNN năm sau, trong đó có nội dung chi NSNN Căn cứ vào quyết định của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Tài chính ra quyết định hướng dẫn về yêu cầu, nội dung, thời hạn lập dự toán NSNN… Trên cơ sở quyết định của Thủ tướng Chính phủ và hướng dẫn của Bộ Tài chính, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh hướng dẫn lập dự toán NSNN ở từng địa phương Các cơ quan, đơn vị có trách nhiệm trong việc thu chi phải lập dự toán ngân sách trong phạm vi nhiệm vụ được giao, báo cáo cơ quan quản lý cấp trên để cơ quan quản lý cấp trên xem xét, tổng hợp, báo cáo cơ quan tài chính cùng cấp UBND cấp tỉnh lập dự toán ngân sách địa phương, báo cáo Thường trực HĐND cấp tỉnh xem xét, cho ý kiến, gửi Bộ Tài chính và các cơ quan có liên quan để tổng hợp, lập dự toán NSNN trình Chính phủ để Chính phủ trình Quốc hội xem xét và quyết định thông qua bản dự toán
Hai là chi NSNN được tiến hành bởi các chủ thể quyền lực gồm hai
nhóm:
+ Nhóm chủ thể đại diện cho Nhà nước thực hiện việc quản lý, cấp phát, thanh toán các khoản chi NSNN Đó là các cơ quan đại diện cho nhà
nước thực thi quyền hạn có liên quan tới việc xuất quỹ NSNN cho các mục tiêu đã được phê duyệt Nhóm chủ thể này gồm Bộ tài chính; Sở tài chính – vật giá tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; Phòng tài chính quận, huyện, thị xã thuộc tỉnh, thành phố; Sở kế hoạch và đầu tư và Kho bạc nhà nước (KBNN)
+ Nhóm chủ thể sử dụng NSNN Đây là nhóm chủ thể được hưởng kinh
phí từ NSNN để trang trải các chi phí trong quá trình hoạt động của mình Nhóm chủ thể này rất đa dạng nhưng có thể phân thành ba loại chủ yếu gồm: Các cơ quan nhà nước, kể cả các cơ quan hành chính thực hiện khoán biên chế và kinh phí quản lý hành chính; Các đơn vị, kể cả đơn vị sự nghiệp có
thu; Các chủ dự án sử dụng kinh phí NSNN.
1.3 Phân loại chi NSNN:
Trong công tác quản lý NSNN, việc phân loại các khoản chi có ý nghĩa quan trọng Lựa chọn tiêu chí thích hợp để phân loại các khoản chi NSNN có tác dụng hỗ trợ cho việc phân tích, đánh giá một cách chính xác, hiệu quả của từng loại chi, từ đó có thể đưa ra những định hướng, những sửa đổi chính sách chi NSNN một cách hợp lý nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng kinh phí NSNN
Trang 4Có nhiều cách phân loại các khoản chi NSNN khác nhau
- Căn cứ vào mức độ định kỳ của các khoản chi có thể phân các khoản chi ngân sách thành hai nhóm: Chi thường xuyên và chi không thường xuyên
+ Chi thường xuyên là khoản chi nhằm thực hiện nhiệm vụ thường
xuyên của Nhà nước về quản lý các mặt của đời sống xã hội Đây là những khoản chi mang tính ổn định, định kỳ, lặp đi lặp lại và là khoản chi mang tính tiêu dùng, vì vậy nó không có tính tích lũy Những khoản chi này gồm: Chi cho các hoạt động sự nghiệp giáo dục, đào tạo, y tế, xã hội, văn hóa thông tin, văn học nghệ thuật, thể dục thể thao, khoa học và công nghệ; chi cho hoạt động của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội; chi cho các hoạt động sự nghiệp kinh tế; chi cho quốc phòng an ninh, trật tự an toàn xã hội… Chi thường xuyên theo định kỳ được bố trí kinh phí đều trong năm để chi
+ Chi không thường xuyên là những khoản chi như: Chi đầu tư phát
triển kinh tế; chi trả nợ gốc và lãi khoản tiền do Chính phủ vay, chi viện trợ, cho vay theo quy định của pháp luật, chi bổ sung quỹ dự trữ tài chính của trung ương/cấp tỉnh…
-Căn cứ vào các lĩnh vực hoạt động có sử dụng kinh phí ngân sách, các khoản chi NSNN có thể phân chia thành chi phát triển; chia quản lý hành chính; chi quốc phòng an ninh; chi cho giáo dục; chi về y tế
Chi phát triển gồm những khoản chi không gắn với nghiệp vụ của nhà nước,
là các khoản chi nhằm duy trì phát triển các dịch vụ kinh tế và dịch vụ xã hội Như chi cho phát triển nông nghiệp và nông thôn, chi xây dựng các công trình công cộng, choc ho phát triển thương mại, công nghiệp giao thong vận tải… Chi quản lý hành chính gồm những khoản chi nhằm duy trì hoạt động của bộ máy cơ quan quyền lực nhà nước và cơ quan quản lý nhà nước cao cấp
Chi cho quốc phòng, an ninh gồm những khoản chi để xây dựng và củng cố lực lượng vũ trang, để thực hiện công tác bảo vệ tri an trong nước
Chi cho hoạt động giáo dục, đào tạo gồm các khoản chi nhằm duy trì và phát triển hoạt động giáo dục đào tạo
Chi cho y tế là các khoản chi để duy trì và phát triển dịch vụ y tế
2 Cơ sở quy định điều kiện chi NSNN theo quy định của pháp luật hiện
hành
Trang 5* Điều kiện chi NSNN được hiểu là những đòi hỏi, yêu cầu mà pháp luật đặt ra mà chỉ khi đáp ứng đầy đủ những yêu cầu, đòi hỏi đó, hoạt động chi ngân sách mới được thực hiện.
2.1 Các điều kiện chi NSNN theo quy định của pháp luật hiện hành
và một số nhận xét, đánh giá:
Các điều kiện chi NSNN được quy định cụ thể tại khoản 2 Điều 5 Luật NSNN và hướng dẫn tại Điều 51 Nghị định 60/2003/NĐ-CP như sau:
“Chi ngân sách nhà nước chỉ được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau đây:
1 Đã có trong dự toán ngân sách nhà nước được giao, trừ các trường hợp sau:
a) Dự toán ngân sách và phân bổ dự toán ngân sách chưa được cơ quan có thẩm quyền quyết định theo quy định tại Điều 45 của Nghị định này;
b) Chi từ nguồn tăng thu so dự toán được giao và từ nguồn dự phòng ngân sách theo quyết định của cấp có thẩm quyền;
2 Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấp có thẩm quyền quy định;
3 Đã được Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyền quyết định chi;
4 Ngoài các điều kiện quy định tại các Khoản 1, 2 và 3 Điều này; trường hợp sử dụng vốn, kinh phí ngân sách nhà nước để đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm trang thiết bị, phương tiện làm việc và các công việc khác phải qua đấu thầu hoặc thẩm định giá thì còn phải tổ chức đấu thầu hoặc thẩm định giá theo quy định của pháp luật;
5 Các khoản chi có tính chất thường xuyên được chia đều trong năm
để chi; các khoản chi có tính chất thời vụ hoặc chỉ phát sinh vào một số thời điểm như đầu tư xây dựng cơ bản, mua sắm, sửa chữa lớn và các khoản chi
có tính chất không thường xuyên khác phải thực hiện theo dự toán quý được đơn vị dự toán cấp I giao cùng với giao dự toán năm ”.
2.2.1 Khoản chi dự định thực hiện phải có trong dự toán ngân sách được giao:
Lập dự toán NSNN là quá trình xây dựng và quyết định dự toán thu, chi ngân sách của Nhà nước trong thời hạn 1 năm Thực chất bản dự toán NSNN
là sự phản ánh những chương trình, kế hoạch hành động hay chính sách của
Trang 6Nhà nước trong một tài khóa xác định Hàng năm, các cơ quan đơn vị có sử dụng NSNN phải lập dự toán trình các cấp có thẩm quyền phê duyệt Dự toán NSNN của cả nước được Chính phủ tổng hợp trình Quốc hội quyết định Quốc hội tiến hành phân bổ dự toán ngân sách trung ương; HĐND các cấp phân bổ dự toán ngân sách của cấp mình Dự toán chi NSNN hàng năm được lập dựa vào các căn cứ sau: Nhiệm vụ cụ thể của các Bộ, cơ quan ngang bộ, các cơ quan khác ở trung ương và các cơ quan nhà nước ở địa phương Cơ chế phân cấp nguồn thu, nhiệm vụ chi của ngân sách các cấp và tỷ lệ % phân chia các khoản thu và mức bổ sung cho ngân sách cấp dưới (trong năm tiếp theo của thời kỳ ổn định) Lập NSNN dựa trên các chính sách, chế độ, tiêu chuẩn, định mức hiện hành về thu chi NSNN như chi tiền lương, sinh hoạt phí cho cán bộ… Đối với các đơn vị thụ hưởng ngân sách, viêc lập dự toán ngân sách cho ngân sách của cơ quan phải dựa vào số kiểm tra về dự toán ngân sách được thông báo
Việc pháp luật quy định các khoản chi NSNN muốn được thanh toán, chi trả phải có trong dự toán ngân sách được giao là phù hợp bởi mọi nhu cầu chi dự kiến cho năm kế hoạch phải được xác định trong dự toán kinh phí từ cơ
sở thông qua các bước xét duyệt của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền từ thấp đến cao Chỉ sau khi dự toán chi đã được Quốc hội xét duyệt và thông qua mới trở thành căn cứ chính thức để phân bổ số chi cho mỗi ngành, mỗi cấp Xét ở góc độ pháp lý, khoản kinh phí đã được ghi trong dự toán chi NSNN thể hiện cam kết thanh toán của Nhà nước đối với các đơn vị sử dụng ngân sách Dựa trên cam kết này, các đơn vị sử dụng ngân sách có quyền đòi hỏi Nhà nước phải cấp đủ cho mình số kinh phí mà Nhà nước đã cam kết với điều kiện đơn vị sử dụng ngân sách chứng minh được rằng họ có đầy đủ những điều kiện được cấp ngân sách theo quy định của pháp luật
Đây là điều kiện đầu tiên mà khoản chi phải thỏa mãn để có thể được thanh toán từ quỹ NSNN Có thể thấy rằng, đây chính là điều kiện ở cấp trung ương đối với các khoản chi bởi nó quy định khoản chi đó phải nằm trong dự toán ngân sách - đạo luật ngân sách thường niên mà chỉ cơ quan lập pháp cao nhất là Quốc hội mới có quyền thông qua Đối với HĐND các cấp, căn cứ vào nhiệm vụ thu, chi ngân sách được cấp trên giao và tình hình thực tế tại địa phương quyết định dự toán chi ngân sách địa phương, quyết định điều chỉnh
Trang 7dự toán ngân sách địa phương trong trường hợp cần thiết Quy định này đưa
ra nhằm đảm bảo các khoản dự định chi sẽ phù hợp với tổng thể các khoản chi khác, đảm bảo cân đối được NSNN cho các mục tiêu phát triển kinh tế -
xã hội sao cho phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội mà Nhà nước đề ra trong năm ngân sách
Bên cạnh đó, việc quy định điều kiện chi NSNN là phải có trong dự toán ngân sách được giao đã tạo ra tính công khai trong hoạt động chi ngân sách, bởi tất cả đã có trong bản dự toán ngân sách được giao, những đơn vị nào đủ điều kiện là đã có thể được cấp kinh phí từ ngân sách Từ đó, tránh được những khoản chi bất minh, chi không rõ mục đích, gây thất thoát lớn cho quỹ NSNN
Tuy nhiên, điều kiện này cũng có một số ngoại lệ, quy định rõ tại Điều
52, 59 Luật NSNN 2002 và Điều 45 Nghị định 60/2003/NĐ-CP
- Ngoại lệ thứ nhất là trong trường hợp vào đầu năm ngân sách, dự toán ngân sách và phương án phân bổ ngân sách chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định thì cơ quan tài chính các cấp được phép tạm cấp kinh phí cho các nhu cầu không thể trì hoãn được cho tới khi dự toán ngân sách và phương án phân bổ ngân sách được quyết định Mức tạm cấp hàng tháng tối
đa không quá mức chi bình quân 01 tháng của năm trước, Chi nghiệp vụ phí
và công vụ phí… Đây thực chất là việc Nhà nước đưa ra một phương án có tính bổ sung nhằm tạo sự linh hoạt trong hoạt động của các chủ thể sử dụng ngân sách trong tình thế cấp bách nhưng chưa có dự toán ngân sách, đảm bảo ứng phó kịp thời với các trường hợp xảy ra ngoài dự kiến, tạo điều kiện để các chủ thể sử dụng ngân sách có thể thực hiện chức năng, nhiệm vụ được giao Tuy nhiên, các chủ thể được tạm cấp kinh phí phải đảm bảo hoàn trả ngay khi dự toán ngân sách và phân bổ ngân sách được quyết định, nguồn vốn
đã được chuyển về Đây là quy định thể hiện sự linh hoạt của các nhà làm luật, tạo điều kiện để việc thực hiện nhiệm vụ của các đối tượng thụ hưởng ngân sách không bị gián đoạn
- Ngoại lệ thứ hai là trong quá trình chấp hành NSNN, có sự thay đổi
về thu chi, khoản chi từ nguồn tăng thu so với dự toán được giao và từ nguồn
dự phòng ngân sách theo quyết định của cấp có thẩm quyền Nguồn tăng thu
là nguồn thu phát sinh tăng thêm, nằm ngoài dự toán ngân sách vì vậy chi từ
Trang 8khoản này cũng không thể nằm trong dự toán ngân sách Chi từ nguồn tăng thu ở cấp ngân sách nào sẽ do cơ quan có thẩm quyền của cấp ngân sách đó quyết định Số tăng thu này sẽ được sử dụng để giảm bội chi, tăng chi trả nợ, tăng chi đầu tư phát triển, bổ sung quỹ dự trữ tài chính, tăng dự phòng ngân sách Còn các khoản chi từ nguồn dự phòng ngân sách được sử dụng trong trường hợp có nhu cầu chi đột xuất ngoài dự toán ngân sách Khoản chi ngoài
dự toán này sẽ giúp giải quyết kịp thời vấn đề phát sinh đột xuất ngoài dự kiến Trường hợp có nhu cầu chi đột xuất ngoài dự toán nhưng không thể trì hoãn được mà dự phòng ngân sách không đủ đáp ứng, Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch UBND phải sắp xếp lại các khoản chi trong dự toán được giao hoặc
sử dụng các nguồn dự trữ để đáp ứng nhu cầu chi đột xuất đó
Tóm lại, đây chính là điều kiện đầu tiên, cốt lõi và quan trọng nhất mà khoản chi cần thỏa mãn để có thể được cấp ngân sách
2.2.2 Khoản chi dự định thực hiện phải đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấp có thẩm quyền quyết định:
Đây là điều kiện thứ hai mà một khoản chi cần phải đáp ứng để được cấp ngân sách Mỗi lĩnh vực chi, mỗi khoản chi mang những điểm đặc thù riêng có, vì vậy, không thể có một tỷ lệ dự toán chi chung cho tất cả các khoản chi, các lĩnh vực chi Các chủ thể lập dự toán NSNN khi đưa ra bản dự toán với những khoản phân bổ ngân sách đã tính toán rất kỹ đến đặc thù từng lĩnh vực chi và hơn thế là chiến lược kinh tế - xã hội đã được hoạch định Vì vậy, các khoản chi phải phù hợp với chiến lược kinh tế - xã hội đã được xây dựng Do đó, mỗi lĩnh vực được quy định một chế độ, tiêu chuẩn, định mức
chi khác nhau Ví dụ: Từ năm 2001 đến nay, hàng năm, Nhà nước dành 2%
tổng chi ngân sách cho lĩnh vực khoa học – công nghệ; đối với lĩnh vực giáo dục là 20% tổng chi; hơn 10% tổng chi là tỷ lệ dành cho an ninh quốc phòng
Nhà nước ban hành các chế độ, tiêu chuẩn, định mức về chi ngân sách, tạo cơ sở để quản lý chi ngân sách một cách khoa học và thống nhất Việc xây dựng các định mức, tiêu chuẩn, chế độ phải căn cứ vào các văn bản pháp luật
và phải dựa trên con số liên quan trên thực tế Ví dụ: Tiêu chí xây dựng định mức: Đầu biên chế đối với quản lý hành chính Đầu dân số các loại sự
nghiệp Sự nghiệp giáo dục, đào tạo: Đầu học sinh Sự nghiệp y tế: Đầu
Trang 9giường bệnh, đối với chữa bệnh Ngoài ra còn phân vùng và một số tiêu chí phụ như tỷ lệ chi cho con người và chi cho hoạt động Thủ tướng Chính phủ
vừa ký Quyết định số 59/2010/QĐ-TTg ban hành Định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước áp dụng cho năm ngân sách 2011 - năm đầu của thời kỳ ổn định ngân sách mới Theo đó, định mức phân bổ dự toán chi quản lý hành chính cho khối cơ quan hành chính từ 19-30 triệu đồng/biên chế/năm (tùy thuộc vào số biên chế của cơ quan) Đối với khối các cơ quan
Tư pháp, Kiểm toán Nhà nước, Thanh tra Chính phủ, định mức phân bổ năm
2011 là 30 triệu đồng/biên chế/năm)
Điều kiện này đã đặt ra một giới hạn cho các khoản chi dự định thực hiện, ràng buộc chúng luôn phải nằm trong định mức đã được xác định trong
dự toán Việc chi NSNN theo định mức, chế độ, tiêu chuẩn đã tạo ra sự công bằng trong việc sử dụng NSNN giữa các ngành, địa phương, hạn chế tình trạng sử dụng ngân sách không đúng mục đích, gây thất thoát, lãng phí; đảm bảo chỉ đủ, chi đúng, hạn chế việc chi quá mức rồi lại xin cấp thêm Thêm vào
đó, việc quy định rõ chế độ, tiêu chuẩn và định mức chi cũng sẽ tạo điều kiện
để các cơ quan có nhiệm vụ giám sát, kiểm soát ngân sách có căn cứ phát hiện
và xử lý kịp thời những hành vi vi phạm trong sử dụng quỹ NSNN
Tuy nhiên, việc quy định định mức cho các khoản chi ngân sách có thể làm giảm tính chủ động của các đơn vị sử dụng ngân sách, hơn nữa có thể làm xuất hiện tình trạng các đơn vị sử dụng ngân sách chỉ quan tâm chi cho hết số ngân sách đã được phân bổ mà không quan tâm đến hiệu quả của khoản chi
đó Thêm vào đó, việc xác định các định mức, tiêu chuẩn, chế độ sao cho phù hợp là một vấn đề rất cần được quan tâm theo dõi và có những điều chỉnh, thay đổi sao cho phù hợp với tình hình đất nước từng giai đoạn, thời kỳ nhất định
2.2.3 Khoản chi dự định thực hiện phải được Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyền quyết định chi:
Khi đã đáp ứng đủ hai điều kiện trên thì vấn đề còn lại là ra quyết định chi Đây có thể coi là điều kiện đủ để một khoản chi NSNN có thể được thực hiện trên thực tế Một khoản chi đã nằm trong dự toán NSNN, đã đúng với chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấp có thẩm quyền quyết định nhưng nếu
Trang 10không được thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách hoặc người được ủy quyền quyết định chi thì khoản chi đó cũng không thể thực hiện được
Thủ trưởng đơn vị là người đứng đầu một cơ quan, là người điều hành, chịu trách nhiệm về tình hình hoạt động của toàn đơn vị Vì thế, thủ trưởng đơn vị là người nắm rõ mọi vấn đề liên quan đến tài chính của đơn vị như khoản chi nào là cần thiết và phải chi như thế nào cho hợp lý Quy định này không chỉ đảm bảo quyền quản lý của những người đứng đầu đơn vị sử dụng ngân sách mà còn đảm bảo cho hoạt động chi được tiến hành đúng, đủ và hiệu quả Không những thế, quy định này cũng góp phần tăng cường tính sáng tạo,
tự chủ của thủ trưởng các đơn vị trong việc cân nhắc và đưa ra những quyết định chi sao cho phù hợp với tình hình của đơn để đạt được hiệu quả cao bởi nếu như quyết định chi sai, chi không đúng mục đích làm thất thoát NSNN thì người phải chịu trách nhiệm ở đây chính là thủ trưởng cơ quan hoặc người được thủ trưởng ủy quyền quyết định chi
Trách nhiệm của thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách trong việc sử dụng NSNN được quy đỉnh rất rõ tại khoản 4 Điều 52 Nghị định
60/2003/NĐ-CP Thủ trưởng đơn vị sử dụng ngân sách: “(a) Quyết định chi
đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức và trong phạm vi dự toán được cấp có thẩm quyền giao; (b) Quản lý, sử dụng ngân sách và tài sản nhà nước theo đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức; đúng mục đích, tiết kiệm, có hiệu quả Trường hợp vi phạm, tuỳ theo tính chất và mức độ, sẽ bị xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật ».
Đối với những khoản chi do cơ quan tài chính cấp phát trực tiếp thì
quyết định chi là lệnh chi tiền của cơ quan tài chính Đối với các khoản chi cơ
quan tài chính không cấp phát trực tiếp thì khi có nhu cầu chi, đơn vị sử dụng ngân sách lập và gửi KBNN giấy rút dự toán NSNN cùng với quyết định chi
do thủ trưởng đơn vị ký
2.2.4 Một số điều kiện cụ thể khác:
* Khoản chi dự định thực hiện phải có đủ hồ sơ, chứng từ thanh toán đầy đủ:
Đây là một điều kiện cụ thể được quy định tại Thông tư 79/2003/TT-BTC
về việc hướng dẫn chế độ quản lý, cấp phát, thanh toán các khoản chi NSNN