ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc vàng đài loan tại phú thọ”

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI------ NGUYỄN VĂN ĐỨC ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN SINH TRƯỞNG PHÁT TRIỂN, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG HOA CÚC VÀNG ĐÀ

Trang 1

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI

- -

NGUYỄN VĂN ĐỨC

ẢNH HƯỞNG CỦA MỘT SỐ BIỆN PHÁP KỸ THUẬT ĐẾN SINH TRƯỞNG PHÁT TRIỂN, NĂNG SUẤT VÀ CHẤT LƯỢNG HOA CÚC VÀNG ĐÀI LOAN TẠI PHÚ THỌ”

LUẬN VĂN THẠC SĨ NÔNG NGHIỆP

Chuyên ngành : Kỹ thuật trồng trọt

Người hướng dẫn khoa học: TS NGUYỄN THỊ KIM THANH

HÀ NỘI - 2011

Trang 2

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp……… i

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác

Tôi xin cam đoan rằng các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc

Hà nội, ngày 23 tháng 11 năm 2011

Tác giả luận văn

Nguyễn Văn Đức

Trang 3

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp……… ii

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài nghiên cứu, tôi luôn nhận được sự quan tâm của cơ quan, nhà trường, sự giúp đỡ tận tình của các thày cô, các đồng nghiệp, bạn bè và gia đình

Nhân dịp hoàn thành luận văn, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến

TS Nguyễn Thị Kinh Thanh, người đã tận tình giúp đỡ, hướng dẫn tôi thực hiện đề tài và hoàn thành bản luận văn tốt nghiệp

Tôi xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo Chi cục bảo vệ thực vật Phú Thọ, đồng nghiệp trong cơ quan, các thầy cô giáo trong Bộ môn Sinh lý thực vật - Khoa Nông học – Trường ĐH Nông Nghiệp, gia đình ông San và bà Loan –

xã Minh Phương – Thành phố Việt Trì – Phú Thọ, nơi tôi thực hiện đề tài đã tạo điều kiện, hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu để có thể hoàn thành luận văn này

Nhân dịp này, tôi xin trân trọng cảm ơn toàn thể gia đình, bạn bè đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Hà nội, ngày 23 tháng 11 năm 2011

Nguyễn Văn Đức

Trang 4

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp……… iii

MỤC LỤC

1.4 Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài 3

2.2 Nguồn gốc và lịch sử phát triển của hoa cúc 5 2.3 Tóm tắt một số đặc điểm thực vật học của cây hoa cúc 6

2.5 Cơ sở khoa học của việc sử dụng phân bón lá 10

Trang 5

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp……… iv

2.6 Tình hình sản xuất và phát triển hoa cúc trên thế giới và Việt Nam 11 2.6.1 Tình hình sản xuất và phát triển hoa cúc trên thế giới 11 2.6.2 Tình hình sản xuất và phát triển hoa cúc tại Việt Nam 12 2.7.1 Tình hình nghiên cứu hoa cúc trên thế giới 14 2.7.2 Tình hình nghiên cứu hoa cúc tại Việt Nam 19

3.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu 25

4.1 Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng phát triển và chất

4.1.1 Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng phát triển của hoa

Trang 6

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp……… v

4.2.1 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến sự sinh trưởng thân lá cây hoa

4.2.2 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến thời gian sinh trưởng của cây 39 4.2.3 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến chất lượng hoa 41 4.2.4 Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tỷ lệ hoa thương phẩm và hiệu

4.4.1 Ảnh hưởng của phân bón lá đến sinh trưởng phát triển của cây 52 4.4.2 Ảnh hưởng của phân bón lá đến thời gian sinh trưởng của cây 53 4.4.3 Ảnh hưởng của phân bón lá đến chất lượng hoa 54 4.4.4 Ảnh hưởng của phân bón lá đến tỷ lệ hoa thương phẩm và hiệu

Trang 7

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp……… vi

Bảng 4.4.Ảnh hưởng của mật độ trồng đến thời gian sinh trưởng của cúc

Bảng 4.5: Ảnh hưởng của mật độ trồng đến chất lượng hoa cúc vàng

Bảng 4.6: Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tỷ lệ thương phẩm 43 Bảng 4.7: Ảnh hưởng của mật độ trồng đến hiệu quả kinh tế (1ha/vụ) 44 Bảng 4.8: Ảnh hưởng của nồng độ GA3 đến sinh trưởng thân lá

Bảng 4.9: Ảnh hưởng của GA3 đến thời gian sinh trưởng của cúc vàng

Bảng 4.10: Ảnh hưởng của GA3 đến tỷ lệ nở hoa và chất lượng hoa

Bảng 4.11: Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến sinh trưởng cây

Bảng 4.12: Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến thời gian sinh

trưởng của giống cúc vàng Đài Loan (ngày)(25/10/2010) 54 Bảng 4.13: Ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến tỷ lệ nở và chất

lượng hoa cúc vàng Đài Loan(25/10/2010) 54 Bảng 4.14: Ảnh hưởng của phân bón lá đến tỷ lệ thương phẩm

Bảng 4.15: Ảnh hưởng của phân bón lá đến hiệu quả kinh tế thu được

Trang 8

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp……… vii

DANH MỤC HÌNH

Hình 4.1: Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tỷ lệ hoa nở 35 Hình 4.2: Ảnh hưởng của mật độ trồng đến chiều dài cành hoa, đường kính

Hình 4.3: Ảnh hưởng của mật độ trồng đến tỷ lệ thương phẩm 44 Hình 4.4: Ảnh hưởng của nồng độ GA3 đến một số chỉ tiêu chất lượng hoa

Hình 4.5: Ảnh hưởng phân bón lá đến một số chỉ tiêu chất lượng hoa cúc 55 Hình 4.6 : Ảnh hưởng của phân bón lá đến tỷ lệ thương phẩm 56

Trang 9

Trường Đại học Nông Nghiệp Hà Nội – Luận văn thạc sĩ khoa học nông nghiệp……… 1

1 MỞ ĐẦU

1.1 Đặt vấn đề

Hoa gắn liền với cuộc sống con người từ bao đời nay Từ xa xưa hoa

đã được sử dụng để trang trí, tô điểm cho cuộc sống thêm tươi đẹp Chính vì vậy hoa là một sản phẩm đặc biệt vừa mang giá trị tinh thần, vừa mang giá trị kinh tế Khi xã hội ngày càng phát triển, cuộc sống con người được nâng cao, nhu cầu đời sống được nâng lên thì ngành sản xuất và kinh doanh hoa, cây cảnh ngày càng được quan tâm và đã khẳng định được vị trí của mình trong nền kinh tế thị trường

Hoa cúc (Chrysanthemum sp.) là loại hoa cắt được trồng phổ biến,

rộng rãi ở nhiều nơi trên thế giới Hoa cúc không chỉ hấp dẫn người tiêu dùng về màu sắc, hình dáng mà còn bởi đặc trưng về tuổi thọ rất lâu của hoa

và nó là một trong 3 loại hoa cắt bán chạy nhất tại các nước xuất khẩu hoa chính

Từ xa xưa hoa Cúc đã được biết đến như một loài hoa đẹp và là một vị thuốc quý Cúc được rất nhiều người ưa chuộng do vẻ đẹp quý phái cùng với

sự đa dạng về màu sắc, kích thước Trong y học, hoa Cúc là một vị thuốc, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tri mụn nhọt, làm giảm béo, chữa đau mắt và làm sáng mắt

Trong các loại hoa của Việt Nam, hoa cúc giữ vai trò quan trọng Diện tích hoa cúc luôn chiếm tỷ trọng từ 15- 20 % trong cơ cấu chủng loại hoa Hoa cúc có ưu điểm là dễ trồng, dễ nhân giống, hoa bền, màu sắc đa dạng, có thể trồng nhiều thời vụ trong năm rất thuận tiện cho việc đầu tư chăm sóc, có thể trồng với quy mô lớn phục vụ thị trường nội địa và xuất khẩu [10] Chính

vì vậy, diện tích trồng hoa Cúc ở nước ta trong những năm qua tăng lên đáng

kể, tạo nguồn thu không nhỏ cho các hộ trồng hoa, góp phần xoá đói giảm nghèo, tạo công ăn việc làm cho người lao động Từ vài năm trở lại đây, sản

Trang 10

xuất hoa cúc ở Việt Nam đã phát triển hơn trước về cả số lượng lẫn chất lượng song do chưa được quan tâm nghiên cứu một cách đúng mức

Việc sản xuất hoa cúc còn gặp rất nhiều hạn chế về diện tích canh tác cũng như năng suất và chất lượng hoa Các giống hoa trong sản xuất được người trồng nhập về từ nhiều nguồn khác nhau không qua khảo nghiệm đánh giá một cách hệ thống cho nên năng suất, phẩm chất hoa chưa đáp ứng được thị hiếu người tiêu dùng Việc nhân giống và chọn tạo giống do nông dân tự làm là chủ yếu nên dẫn đến các giống hoa bị thoái hoá, chất lượng cây giống thấp và dễ bị sâu bệnh

Xuất phát từ thực tế trên, để góp phần vào công tác chọn tạo giống cũng như hoàn thiện quy trình kỹ thuật thâm canh, nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất hoa cúc, chúng tôi tiến hành nghiên cứu đề tài:

“Ảnh hưởng của một số biện pháp kỹ thuật đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc vàng Đài Loan tại Phú Thọ”

- Xác định mật độ trồng thích hợp cho giống hoa cúc vàng Đài Loan

- Xác định nồng độ GA3 phù hợp để đạt chất lượng cành hoa cao

- Nghiên cứu ảnh hưởng của một số loại phân bón lá đến năng suất và chất lượng hoa cắt

Trang 11

1.4.Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài

1.4.1.Ý nghĩa khoa học của đề tài

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ cung cấp các dẫn liệu khoa học có giá trị về ảnh hưởng của thời vụ, mật độ trồng và tác động của chất kích thích sinh trưởng GA3 cũng như các loại phân bón lá đến cây hoa cúc vàng Đài Loan trồng tại Việt Trì - Phú Thọ

1.4.2.Ý nghĩa thực tiễn của đề tài

Các kết quả nghiên cứu của đề tài đã góp phần xây dựng quy trình trồng cây hoa cúc vàng Đài Loan tại Phú Thọ

Từ các kết quả nghiên cứu của đề tài, có thể khuyến cáo cho người trồng hoa cúc ở Phú Thọ và các vùng phụ cận

Trang 12

2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Giới thiệu chung về cây hoa cúc

Trong hệ thống phân loại thực vật, cây hoa cúc được xếp vào lớp 2 lá

mầm (Dicotyledone), phân lớp Cúc (Asterydae), bộ Cúc (Asterales), họ Cúc (Asteraceae), phân họ giống hoa Cúc (Asteroidae), chi Chrysanthemum

Theo nghiên cứu của Langton (1987) cho biết trên thế giới có hơn

7000 giống cúc đã được đưa vào sử dụng với chủng loại và màu sắc đa dạng

Qua hai cuộc hội thảo quốc tế về họ Asteraceae năm 1994 đã có sự

thống nhất tương đối về hệ thống học của họ này Họ cúc trên thế giới được xếp trong 2 phân họ, 13 tông (K Bremer., 1994) Ở Việt Nam có 2 phân họ

và 12 tông nhưng hiện tại chia làm 17 tông Họ cúc có khoảng 1550 chi với 23.000 loài (Takhtajan., 1997)

Soreng và cs (1991) cho rằng hoa cúc có rất nhiều giống nhưng cho đến nay việc phân loại vẫn chưa được thống nhất, còn Nguyễn Quang Thạch

và Đặng Văn Đông (2002) đã dựa vào các cách sau để phân loại hoa cúc ở Việt Nam:

Dựa vào hình dạng hoa để phân biệt cúc đơn hay cúc kép Cúc đơn: Thường là dạng hoa nhỏ đường kính hoa từ 2-5 cm, chỉ có 1-3 hàng cánh ở vòng ngoài cùng còn vòng trong là cánh hoa rất nhỏ thường được gọi là cồi hoa Cúc kép: Hoa có đường kính từ 5-15 cm, có nhiều cánh xếp từng vòng sít nhau, có loại cánh dài cong, có loại cánh ngắn

Dựa vào hình thức nhân giống: Dựa vào hình thức nhân giống vô tính như giâm cành, tỉa chồi hoặc nhân giống bằng phương pháp hữu tính như gieo hạt

Dựa vào thời vụ trồng: dựa vào đặc tính chịu nhiệt của hoa cúc để phân loại và thường phân ra làm hai loại đó là cúc đông và cúc hè Cúc đông

là là cây có nguồn gốc ôn đới, có tính chịu lạnh và trồng chủ yếu vào mùa đông Cúc hè là một số giống chịu nhiệt độ cao trồng được vào mùa hè

Trang 13

Để dễ dàng với người sản xuất và tiêu dùng các giống cúc ở Việt Nam chủ yếu phân thành hai loại cúc đơn (1bông/cành) và cúc chùm (nhiều bông/ cành)

2.2 Nguồn gốc và lịch sử phát triển của hoa cúc

Cây hoa cúc có nguồn gốc Trung Quốc, Nhật Bản và một số nước Châu Âu Hoa cúc được trồng ở trung Quốc từ thời Khổng Tử nghĩa là khoảng năm thứ 500 trước Công nguyên Vào khoảng giữa năm 725 và năm

750 sau Công nguyên, một vài giống hoa được đưa vào Nhật Bản nơi mà về sau nó được tôn sùng là “Hoàng thất quốc hoa” Năm 1939 Edsmit người Nhật đã bắt đầu lai tạo thành công nhiều giống Cúc và ông đã đặt tên cho hơn 100 giống của các thế hệ sau đó, một số giống này vẫn còn duy trì và được trồng đến ngày nay

Vào cuối thế kỷ XVIII và trong suốt thế kỷ XXI, một và giống hoa cúc

đã được mang và Pháp và Anh Năm 1843 một nhà thực vật học R Fortune (người Anh) đến Trung Quốc khảo sát và mang về giống hoa cúc Chusan Daisy, giống này chính là giống bố mẹ của giống hoa cúc hình cầu và hình tán xạ ngày nay Năm 1889 nước Pháp nhập từ Trung Quốc 3 giống hoa cúc đại đoá về trồng và đến năm 1827 Bernet (người Pháp) đã thành công trong việc lai tạo ra một số giống cúc mới, từ đó dẫn đến một sự cải tiến rất mạnh

mẽ về giống cúc ở Châu Âu

Từ đầu thế kỷ XVIII hoa cúc đã được trồng ở Mỹ, nhưng phải đến

1860 hoa cúc mới trở thành hàng hoá và được trồng trong nhà lưới Hiện nay, hoa cúc là loại hoa rất quan trọng, chủ yếu là để cắt cành, một phần trồng trong chậu tại đất nước này

Ở Châu Úc, hoa cúc được trồng tại Tasmania vào năm 1836, tại New Sounth Wales năm 1843, tại Victoria năm 1855 và ở New Zealand năm 1860

Ở Việt Nam, hoa cúc có xuất xứ từ Trung Quốc, Nhật Bản và một số nước Châu Âu Hoa cúc bắt đầu du nhập vào nước ta từ thế kỷ XV Đến nay đã có khoảng trên 70 giống cúc đang được trồng ở Việt Nam

Trang 14

2.3 Tóm tắt một số đặc điểm thực vật học của cây hoa cúc

2.3.1 Rễ

Rễ cây hoa cúc thuộc loại rễ chùm, chỉ khi cây thực sinh còn nhỏ mới

có rễ chính thức rõ ràng Đầu chóp rễ có sức phân nhánh mạnh, trong điều kiện đất thích hợp thì rất nhanh hình thành bộ rễ có nhiều nhánh, điều đó có lợi cho sự hút nước và dinh dưỡng Rễ phần lớn phát triển theo chiều ngang, phân bố ở tầng đất mặt 5 – 20 cm Rễ của các cây nhân từ phương pháp vô tính đều phát sinh từ thân và đều là rễ bất định Thân cúc bất kể ở đốt hay giữa lóng đều rất dễ hình thành rễ bất định, vì vậy cây hoa cúc là một loại cây rất dễ nhân giống từ thể dinh dưỡng

2.3.2 Thân

Cây hoa cúc thuộc loại thân thảo có nhiều đốt giòn, dễ gãy, khả năng phân cành mạnh Thường là những giống cúc đơn thân mập thẳng, giống cúc chùm thân nhỏ và cong Vanderkamp (2000) cho rằng thân đứng hay bò, cao hay thấp, đốt dài hay ngắn, sự phân cành mạnh hay yếu còn tuỳ thuộc vào từng giống Cây có thể cao từ 30 – 80 cm, thậm chí có khi đến 1,5 – 2m Những giống cúc nhập nội thân thường to, mập, thẳng và giòn Những giống

cổ truyền Việt Nam hoặc cúc dại thường có thân nhỏ, mảnh và cong Thân cây có ống tiết nhựa mủ trắng, mạch có bản ngăn đơn

2.3.3 Lá

Lá cúc xẻ thuỳ có răng cưa, lá đơn mọc so le nhau, mặt dưới bao phủ một lớp lông tơ, mặt trên nhẵn, gân hình mạng lưới Từ mỗi nách lá thường phát sinh ra một mầm nhánh Phiến lá to nhỏ, dày mỏng, xanh đậm nhạt hay xanh vàng còn tuỳ theo giống Bởi vậy, trong sản xuất để đạt hiệu quả kinh

tế cao thường tỉa bỏ các cành nhánh phụ đối giống cúc đơn và để cây sinh trưởng phát triển tự nhiên đối với các giống cúc chùm Từ những đặc điểm

về thân lá cho thấy, những giống cúc có năng suất cao thường có bộ lá gọn, thân cứng mập và thẳng, khả năng chống đổ tốt

Trang 15

2.3.4 Hoa

Hoa cúc là hoa lưỡng tính hoặc đơn tính với nhiều màu sắc khác nhau, đường kính hoa từ 1,5 -12cm, có thể là đơn hay kép và thường mọc nhiều hoa trên 1 cành, phát sinh từ các nách lá Hoa cúc chính là gồm nhiều hoa nhỏ hợp lại trên một cuống hoa, hình thành hoa tự đầu trạng mà mỗi cánh thực chất là một bông hoa Tràng hoa dính vào bầu như hình cái ống, trên ống đó phát sinh cánh hoa Những cánh nằm phía ngoài thường có màu sắc đậm hơn và xếp thành nhiều tầng, việc xếp chặt hay lỏng còn tuỳ giống Cánh có nhiều hình dạng khác nhau, cong hoặc thẳng, có loại cánh ngắn đều,

có loại dài, xoè ra ngoài hay cuốn vào trong

Hoa cúc có từ 4 – 5 nhị đực dính vào nhau, bao xung quanh vòi nhuỵ Vòi nhụy mảnh, hình chẻ đôi Khi phấn chín, bao phấn nở tung phấn ra ngoài, nhưng lúc này vòi nhụy còn non chưa có khả năng tiếp nhận hạt phấn Bởi vậy, hoa cúc tuy lưỡng tính nhưng thường biệt giao, nghĩa là không thể thụ phấn trên cùng hoa, nếu muốn lấy hạt phấn phải thụ phấn nhân tạo Nên trong sản xuất, việc cung cấp cây con chủ yếu thực hiện bằng phương pháp nhân giống vô tính

2.3.5 Quả và hạt

Quả cúc thuộc loại quả bế khô, hình trụ hơi dẹt, trong quả chứa rất nhiều hạt Hạt có phôi thẳng và không có nội nhũ

2.4 Giới thiệu về chất điều tiết sinh trưởng Gibberellin

2.4.1.Giới thiệu chung về Gibberellin

Gibberellin (GA) là nhóm phytohormone được phát hiện năm 1926 và năm 1955 thì chính thức xác định công thức

Gibberellin được tổng hợp ở lá non, ngoài ra GA còn được tổng hợp trong phôi đang sinh trưởng, trong các cơ quan còn non khác như lá non, rễ non, quả non và trong tế bào thì được tổng hợp mạnh ở trong lục lạp Gibberellin vận chuyển không phân cực, có thể hướng ngọn và hướng gốc

Trang 16

tùy nơi sử dụng Gibberellin được vận chuyển trong hệ thống mạch dẫn với vận tốc từ 5- 25 mm trong 12 giờ Gibberellin ở trong cây cũng tồn tại ở dạng tự do và dạng liên kết, có thể liên kết với glucose và protein

Hình 2.1: Công thức của GA3

2.4.2 Vai trò sinh lý của Gibberellin

Hiệu quả sinh lý rõ rệt nhất của gibberellin là kích thích mạnh mẽ sự sinh trưởng kéo dài của thân, sự vươn dài của lóng Hiệu quả này có được là

do của gibberellin kích thích mạnh lên pha giãn của tế bào theo chiều dọc

Vì vậy khi xử lý của gibberellin cho cây đã làm tăng nhanh sự sinh trưởng dinh dưỡng nên làm tăng sinh khối của cây Dưới tác động của gibberellin làm cho thân cây tăng chiều cao rất mạnh (đậu xanh, đậu tương thành dây leo, cây đay cao gấp 2-3 lần) Nó không những kích thích sự sinh trưởng mà còn thúc đẩy sự phân chia tế bào

Gibberellin kích thích sự nảy mầm, nảy chồi của các mầm ngủ, của hạt

và củ, do đó nó có tác dụng trong việc phá bỏ trạng thái ngủ nghỉ của chúng Hàm lượng gibberellin thường tăng lên lúc chồi cây, củ, căn hành hết thời kỳ nghỉ, lúc hạt nảy mầm.Trong trường hợp này của gibberellin kích thích sự tổng hợp của các enzyme amilaza và các enzyme thuỷ phân khác như protease, photphatase và làm tăng hoạt tính của các enzyme này, vì vậy mà xúc tiến quá trình phân hủy tinh bột thành đường cũng như phân hủy các polime thành monome khác, tạo điều kiện về nguyên liệu và năng lượng cho

Trang 17

quá trình nảy mầm Trên cơ sở đó, nếu xử lý gibberellin ngoại sinh thì có thể phá bỏ trạng thái ngủ nghỉ của hạt, củ, căn hành kể cả trạng thái nghỉ sâu Trong nhiều trường hợp của gibberellin kích thích sự ra hoa rõ rệt Ảnh hưởng đặc trưng của sự ra hoa của gibberellin là kích thích sự sinh trưởng kéo dài và nhanh chóng của cụm hoa Gibberellin kích thích cây ngày dài ra hoa trong điều kiện ngày ngắn (Lang,1956)

Gibberellin ảnh hưởng đến sự phân hóa giới tính của hoa, ức chế sự phát triển hoa cái và kích thích sự phát triển hoa đực

Gibberellin có tác dụng giống auxin là làm tăng kích thước của quả và tạo quả không hạt Hiệu quả này càng rõ rệt khi phối hợp tác dụng với auxin

2.4.3 Cơ chế tác dụng của Gibberellin

Gibberellin với hoạt động thủy phân khi nảy mầm: Gibberellin gây nên

sự giải ức chế gen chịu trách nhiệm tổng hợp các enzyme này mà trong hạt đang ngủ nghỉ chúng hoàn toàn bị trấn áp bằng các protein histon Gibberellin đóng vai trò như là chất cảm ứng mở gen để hệ thống tổng hợp protêin enzyme thủy phân hoạt động Ngoài vai trò cảm ứng hình thành enzyme thì gibberellin còn có vai trò kích thích sự giải phóng các enzyme thủy phân vào nội nhũ xúc tiến quá trình thủy phân các polime thành các monome kích thích sự nảy mầm của các loại hạt

Gibberellin hoạt hóa bơm proton: Cơ chế kích thích giãn của tế bào bởi gibberellin cũng liên quan đến hoạt hóa bơm proton như auxin Tuy nhiên các tế bào nhạy cảm với auxin và gibberellin khác nhau có những đặc trưng khác nhau Ðiều đó liên quan đến sự có mặt các nhân tố tiếp nhận hormone khác nhau trong các kiểu tế bào khác nhau

Gibberellin hoạt hóa gen: nó đóng vai trò là một nhân tố cảm ứng cho

sự mở gen vốn bị ức chế để thúc đẩy sự phân hóa hoa và giới tính

Trang 18

2.5 Cơ sở khoa học của việc sử dụng phân bón lá

Bên cạnh việc hấp thu dinh dưỡng qua rễ thì cây còn có thể hấp thu qua lá Chất dinh dưỡng được đi qua khí khổng và tầng cutin vào lá nên chất dinh dưỡng cung cấp cho cây nhanh hơn, hiệu suất sử dụng dinh dưỡng cao hơn (tới 95%) do không bị đất và cỏ dại hấp thu Chi phí thấp hơn, ít ảnh hưởng đến môi trường và đất trồng, phân bón qua lá ngày càng được người nông dân nhiều nơi áp dụng vào trong sản xuất

Chất dinh dưỡng ở dạng hoà tan được xâm nhập qua khí khổng cả ngày lẫn đêm Nhiều nghiên cứu cho thấy tổng diện tích bề mặt lá tiếp xúc với phân bón thường cao hơn 8 - 10 lần diện tích tán cây che phủ

Mặc dù không thể thay thế hình thức bón phân qua rễ, nhưng việc bón phân qua lá luôn có hiệu quả đồng hoá các chất dinh dưỡng cao hơn so với phân bón qua rễ (Trần Đại Dũng, 2004)

Bón phân qua lá là biện pháp phun một hay nhiều chất dinh dưỡng cho cây trồng lên các phần ở phía trên mặt đất của cây (lá, cuống, hoa, quả) với mục đích nâng cao sự hấp thu dinh dưỡng qua các phần trên mặt đất của cây trồng

Cơ sở khoa học của việc sử dụng phân bón lá chính là cơ chế hấp thu

và vận chuyển chất dinh dưỡng của bộ lá Sự hấp thu chất dinh dưỡng từ phân bón lá qua lá qua các bước sau:

• Dung dịch phân bón lá làm ướt bề mặt lá : trên bề mặt lá thường có lớp cutin và lớp sáp có tính chống thấm rất mạnh Nước và các chất phụ gia trong phân bón lá tạo thuận lợi cho chất dinh dưỡng được hấp thu dễ dàng, giảm sức căng bề mặt

• Chất dinh dưỡng xâm nhập qua lớp biểu bì thông qua các lỗ nhỏ li ti trên bề mặt lớp ngoại bì hoặc qua các lỗ khí khổng

• Các chất dinh dưỡng xâm nhập và tế bào đi đến mạch dẫn qua con đường apoplast và symplast

Trang 19

Nguyên nhân áp dụng biện pháp bón phân qua lá:

• Rễ bị tổn thương (do sâu bệnh hoặc tổn thương cơ học)

• Điều kiện của đất không thuận lợi cho bộ rễ hấp thu dinh dưỡng: Chất dinh dưỡng bị bất động hóa do vi sinh vật, độ pH đất không hợp lý, đất nhiễm mặn, đất yếm khí, thiếu nước…

• Nhu cầu dinh dưỡng của cây trồng đang ở đỉnh cao, vượt quá khả năng cung cấp của đất đặc biệt là nhu cầu về các chất vi lượng

• Khi cần tập trung dinh dưỡng vào một số bộ phận nào đó trên cây Những lợi ích của việc áp dụng bón phân qua lá:

• Hiệu chỉnh nhanh chóng hiện tượng thiếu dinh dưỡng vì phân bón thường được phun ngay vào chỗ đang thiếu

• Ngăn ngừa hiện tượng thiếu dinh dưỡng trong trường hợp phân bón vào đất không phát huy tác dụng

• Thay thế một phần hoặc bổ sung cho phương pháp bón phân vào đất

do khả năng tác động nhanh chóng

Tăng khả năng chống chịu sâu bệnh và các điều kiện ngoại cảnh bất lợi

2.6 Tình hình sản xuất và phát triển hoa cúc trên thế giới và Việt Nam

2.6.1 Tình hình sản xuất và phát triển hoa cúc trên thế giới

Hoa cúc hiện là một trong những loại hoa thời vụ phổ biến nhất trên thế giới Nó được ưa chuộng bởi sự đa dạng, phong phú về màu sắc, kích cỡ, hình dáng hoa Hơn thế, hiện con người có thể chủ động điều khiển sự ra hoa của cây để tạo nguồn sản phẩm hàng hoá liên tục và ổn định quanh năm

Hà Lan đứng đầu thế giới cả về sản lượng cũng như xuất khẩu hoa, phục vụ cho thị trường tiêu thụ rộng lớn gồm 80 nước trên thế giới Diện tích trồng cúc ở Hà Lan chiếm 30% diện tích trồng hoa tươi Hàng năm Hà Lan

đã xuất khẩu hoa cúc cắt và chậu phục vụ 80 nước trên thế giới thu về hàng trăm triệu USD

Trang 20

Ở Nhật Bản cúc được coi là Quốc hoa Nhật Bản sản xuất khoảng 200 triệu cành hoa phục vụ cho nhu cầu trong nước và xuất khẩu Mặc dù hoa cúc chiếm 2/3 tổng diện tích trồng hoa nhưng hàng năm Nhật Bản vẫn phải nhập một lượng lớn hoa cúc từ các nước khác trên thế giới

Tại Trung Quốc, cúc là một trong mười loài hoa cắt quan trọng, chỉ đứng sau hoa hồng và cẩm chướng, chiếm khoảng 20% tổng số hoa cắt trên thị trường bán buôn ở Côn Minh và Bắc Kinh Đây là quốc gia có tập đoàn hoa cúc phong phú và có kỹ thuật cao trong việc sản xuất hoa cúc khô với đặc điểm giữ được màu tươi lâu, bền, đẹp về hình thức

Ở Thái Lan, cúc là một loài hoa phổ biến và được trồng quanh năm với lượng hoa cắt cành hàng năm khoảng trên 50 triệu cành Còn tại Malaysia, theo báo cáo của Limhengjong (1997), cúc chiếm 23% tổng số hoa cắt với các giống mới nhập từ Hà Lan

Ngoài ra hoa cúc còn được trồng niều ở các quốc gia khác như Israel, Đức, Pháp, Anh, Tây Ban Nha, Bỉ, Italia, Mỹ, Ecuador… Sản xuất hoa trên thế giới sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, nhất là ở các nước châu Á, châu Phi, châu Mỹ La Tinh Mục tiêu mà sản xuất hoa cần hướng tới là giống hoa đẹp, chất lượng cao và giá thành thấp

2.6.2 Tình hình sản xuất và phát triển hoa cúc tại Việt Nam

Hoa cúc du nhập vào nước ta từ thế kỷ XV Theo số liệu của Hoa-Quả Việt Nam (trang web của bộ thương mại chuyên về lĩnh vực rau-hoa-quả của Việt Nam), tính đến năm 2007, nước ta có gần 4000 ha trồng hoa trong đó diện tích trồng hoa cúc chiếm khoảng 30% Cúc được trồng phổ biến ở nước ta nhưng chủ yếu tập trung ở một số vùng trồng hoa chính như

Rau-Hà Nội, Hải Phòng, Lào Cai, Thành Phố Hồ Chí Minh và Đà Lạt

Vùng hoa công nghệ cao Đà Lạt, thiên đường của hoa Việt Nam với hai loại hoa chủ đạo là hoa hồng và hoa cúc Đây là nơi có khí hậu mát mẻ, thuận lợi để các loài hoa sinh trưởng phát triển Hoa cúc có tới 40 loại khác

Trang 21

nhau, chia làm 3 nhóm là cúc đại đoá màu vàng anh, tím, trắng; các giống cúc nhỏ và nhóm tia có muỗng Hoa cúc chủ yếu được trồng trong các nhà che plastic và sản xuất quanh năm Hằng năm, Đà lạt cung cấp cho thị trường tiêu dùng 10-15 triệu cành cúc các loại

Thành phố Hồ Chí Minh là thị trường tiêu thụ hoa lớn nhất Việt Nam Nhu cầu hoa cắt hàng ngày từ 40-50 nghìn cành Trong đó cuộn Gò Vấp và

Sa Đéc, hai vùng chuyên canh lớn của thành phố chỉ cung cấp được 10-15 nghìn cành/ngày Hiện nay thành phố vẫn phải nhập hoa từ Hà Lan, Đài Loan, Đà Lạt và Hà Nội

Ở phía bắc, Hà Nội cũng là một vùng sản xuất và tiêu thụ hoa lớn của nước ta Hoa cúc đứng hàng thứ hai sau hoa hồng về diện tích và sản lượng với chu kỳ thu hoạch 3 tháng/lần Hoa của Hà Nội không chỉ đáp ứng nhu cầu tại địa phương và một số vùng lân cận mà còn được vận chuyển vào phía Nam cũng như xuất khẩu ra nước ngoài Vùng hoa lớn nhất là Từ Liêm với diện tích 500 ha chủ yếu trồng hoa cúc, hoa hồng, hoa đồng tiền, hoa loa kèn…

Tại Lào Cai, hoa cúc được trồng với diện tích 5,1 ha, sản lượng 1,53 triệu cành, tập trung ở thị xã Lào Cai và huyện Bảo Thắng Hoa chủ yếu trồng trên đất đồi hoặc đất vườn

Hiện nay sản xuất hoa ở nước ta được thực hiện bởi hai đối tượng chính: nông dân sản xuất theo xu hướng nhu cầu thị trường trong nước và bởi các doanh nghiệp tư nhân trong nước, liên doanh với nước ngoài hoặc 100% vốn nước ngoài sản xuất hoa cho xuất khẩu

Tuy nhiên nghề trồng cúc nước ta vẫn còn gặp phải nhiều khó khăn do: + Khí hậu không thích hợp: ở phía Bắc, hầu hết các loại hoa chất lượng cao chỉ có thể sản xuất được trong vụ Đông và vụ Xuân, các tỉnh phía Nam khí hậu càng ít thuận lợi hơn (trừ một số vùng đặc biệt)

+ Quy mô sản xuất nhỏ, tổ chức sản xuất đơn lẻ nên khó áp dụng các

Trang 22

tiến bộ kỹ thuật mới trên thế giới Hầu hết những cơ sở sản xuất hoa cắt cành

ở nước ta còn ở quy mô nông hộ nhỏ, tổ chức sản xuất đơn lẻ, với diện tích trung bình từ 2.000 đến 3.000 m2 /hộ Hộ sản xuất hoa lớn cũng chỉ từ 1 đến

2 ha Ở quy mô sản xuất này không thể áp dụng những kỹ thuật tiến bộ như nhà kính, nhà lưới, sân bãi, mặt bằng, dây chuyền chế biến, bảo quản vận chuyển lạnh,…để đưa ngành sản xuất hoa trở thành sản xuất công nghiệp Từng hộ nông dân sản xuất cá lẻ, thiếu hợp tác là trở ngại lớn cho việc tạo nguồn hàng hóa lớn và đa dạng với chất lượng cao, đồng nhất Trên thực tế, đã

có nhiều hợp đồng xuất khẩu không thể thực hiện được do không thể tổ chức cung cấp sản phẩm theo yêu cầu, trong khi tiềm năng sản xuất là rất lớn

+ Kỹ thuật trồng hoa chủ yếu dựa vào kinh nghiệm và phương pháp cổ truyền

+ Bộ giống chưa đa dạng, chưa đáp ứng được sản xuất cúc ở nhiều vùng sinh thái khác nhau Các giống cúc mới nhập nội có năng suất và chất lượng kém ổn định, nhiều sâu bệnh do mẫn cảm với điều kiện khí hậu trong khi các truyền thống thì ngày một thoái hoa do nông dân tự không chú ý định

kỳ phục tráng giống Các cơ sở nghiên cứu chọn tạo giống hoa cúc chưa nhiều, chưa đáp ứng được nhu cầu sản xuất và tiêu dùng ở nước ta

2.7.1 Tình hình nghiên cứu hoa cúc trên thế giới

a Nghiên cứu về tác động của điều kiện ngoại cảnh đối với cây hoa cúc

Nhiệt độ ảnh hưởng đến cây cúc trên hai mặt: một là tác động tới sự sinh trưởng, phát triển của cây Hai là tác động đến sự hình thành chồi, sự phát dục của hoa và ảnh hưởng tới chất lượng hoa

Deong (1984), Hoogeweg (1999) và Karlson (1989) cho rằng, nhiệt

độ tối thích cho sự ra rễ của cúc là 160C

Theo Strelitus và Zhuravie (1986) thì tổng tích ôn của hoa cúc là

17000C và nhiệt độ thích hợp là 20 – 250C, nhiệt độ thấp hơn 100C kìm hãm

sự phát triển của hoa, nhiệt độ cao hơn 300C ảnh hưởng xấu đến màu sắc

Trang 23

hoa, độ bền hoa

Các tác giả Van Ruiten, Okada cũng cho rằng: sự ra hoa của cây cúc ngoài ảnh hưởng của quang chu kỳ, còn chịu ảnh hưởng của nhiệt độ Nhiệt

độ không chỉ ảnh hưởng đến tốc độ phát triển của nụ mà còn ảnh hưởng đến

sự phân hoá và phát dục của hoa cúc Nụ đã được phân hoá nếu gặp nhiệt độ thấp, quá trình phát dục sẽ bị chậm nên hoa cũng nở muộn Thời gian nở hoa sớm hay muộn tuỳ thuộc vào chế độ nhiệt và đặc tính di truyền của giống

Khi nghiên cứu về ảnh hưởng của nhiệt độ tới sự ra hoa của các giống cúc tại Châu Âu, Karlsson chia cúc ra làm 3 nhóm:

+ Nhóm không bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ: trong phạm vi từ 10 – 270C, nhiệt độ không ảnh hưởng gì đến sự phân hoá và phát dục của hoa Nhưng nhiệt độ cao hơn hoặc thấp hơn nhiệt độ trên sẽ ức chế sự ra hoa

+Nhóm giống bị nhiệt độ thấp ức chế ra hoa: bình thường chúng bắt đầu phân hoá mầm hoa từ 160C trở lên, nhiệt độ thấp hơn 160C sẽ ức chế sự phân hoá hoa

+Nhóm giống bị nhiệt độ cao ức chế ra hoa: thời điểm bắt đầu phân hoá của nhóm này ở nhiệt độ cao trên 200C, nhưng nếu nhiệt độ quá cao trên

350C kéo dài thì sự phát dục của nụ bị ngừng trệ

Ánh sáng có ảnh hưởng rất lớn đến sinh trưởng phát triển đặc biệt là

sự ra hoa của cây hoa cúc Yulian, Fujime (1995) đã kết luận, cúc là cây ngày ngắn, ưa sáng và đêm lạnh Thời kỳ đầu mầm non mới ra rễ cây cần ít ánh sáng, nhưng trong quá trình sinh trưởng, ánh sáng quá mạnh cũng làm cho cây chậm lớn Jong (1989) và Strojuy (1985) đã khẳng định, thời gian chiếu sáng rất quan trọng cho cây hay nói cách khác ngày đêm dài hay ngắn

có tác dụng khác nhau đối với loại hoa này Hầu hết, các giống cúc trong thời kỳ sinh trưởng dinh dưỡng cần ánh sáng ngày ngắn, đêm dài trên 13 giờ, còn trong giai đoạn trổ hoa cây chỉ cần ánh sáng ngày ngắn từ 10 – 11h và nhiệt độ không khí dưới 200C

Trang 24

Nhiệt độ, ánh sáng không tác động một cách riêng rẽ mà phối hợp nhau, kìm hãm hay thúc đẩy sự sinh trưởng và phát triển của cây hoa cúc Okada (1999) đã cho rằng: đối với nhóm cúc ra hoa mùa thu, sự hình thành và phát triển chồi là trong điều kiện ngày ngắn, chồi hoa hình thành ở nhiệt độ

>150C Còn nhóm ra hoa mùa đông dù trong điều kiện ngày ngắn, nhưng nếu nhiệt độ cao sẽ ức chế sự phát triển của chồi hoa Riêng nhóm ra hoa mùa hè, chồi thường hình thành ở nhiệt độ 100C trong điều kiện ngày trung tính

Thời gian chiếu sáng 11 giờ cho chất lượng hoa cúc tốt nhất, nhưng nếu ở nhiệt độ cao vẫn ức chế sự ra hoa nên vào những năm nóng ẩm sự ra hoa của cúc sẽ gặp khó khăn hơn mặc đù điều kiện ánh sáng có thể đã phù hợp(Hoogeweg ,1999) Nhiều nghiên cứu khác cũng cho thấy độ dài ngày có ảnh hưởng tới sự ra hoa của cúc, vào thời kỳ ra hoa, cây yêu cầu thời gian chiếu sáng là 10 giờ, nhiệt độ thích hợp là 180C, nếu thời gian chiếu sáng dài

sẽ kéo dài thời gian sinh trưởng của cây, cây cao, lá to và ra hoa muộn

b Nghiên cứu về ảnh hưởng của mật độ đến cây hoa cúc

Mật độ là yếu tố quan trọng ảnh hưởng không chỉ đến sinh trưởng phát triển của cây trồng mà còn ảnh hưởng đến năng suất cây trồng cũng như thu nhập của người sản xuất

Lee JH và cộng sự, 2002 đã nghiên cứu về ảnh hưởng của một số mật

độ (32, 48 và 64 cây/m2) đến hoa cúc cắt trồng trong nhà kính và báo cáo rằng khối lượng tươi, khối lượng chất khô cuối cùng và số hoa trên cây giảm khi tăng mật độ Sự giảm này xảy ra mạnh hơn ở mùa hè so với mùa đông Chiều dài thân hầu như không ảnh hưởng bởi mật độ trồng còn tổng lượng chất khô tính trên mét vuông tăng tuyến tính với mật độ trồng Trọng lượng khô của cây không ảnh hưởng bởi mật độ Nghiên cứu này cũng chỉ ra rằng ảnh hưởng của mật độ đến sinh trưởng của hoa cúc chủ yếu là thông qua sự cạnh tranh về ánh sáng

S.Ab Kahar và T.M.M.Mahmud, 2005 cũng báo cáo rằng mật độ

Trang 25

trồng có ảnh hưởng đến sinh trưởng, sự ra hoa và chất lượng hoa của cây hoa

cúc Các tác giả đã làm thí nghiệm trên giống cúc V720 (Chrysanthemum

đường kính thân, số lá, diện tích lá và trọng lượng tươi của cây giảm 16, 7,

36 và 25% tương ứng nhưng diện tích lá ở mật độ cao nhất (104 cây/m2) tăng tới 50% so với mật độ thấp nhất (44 cây/m2) Ở mật độ cao, cây chậm

ra hoa và chậm thu hoạch hơn Chiều dài cuống hoa và độ bền cắm lọ không

bị ảnh hưởng bởi mật độ trồng Có sự giảm rõ rệt số nhánh cây và số bông/cây ở các mật độ cao (88 và 104 cây/m2) Giống cúc V720 trong nghiên cứu này có thể chịu được mật độ cao (83 cây/m2) ở đất thấp và có khả năng cho chất lượng hoa tốt

Ngày trồng và mật độ là những yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến ra hoa và chất lượng hoa cúc Các nghiên cứu của Li Xiang Mao và cộng sự,

2007 [30] đối với hoa cúc đơn trồng trong nhà kính tại Thượng Hải chỉ ra rằng sự tương tác mật độ cao và thời vụ muộn khiến chiều cao cây và chiều dài cổ bông tăng lên trong khi số lá/ cây, đường kính thân, khối lượng tươi

và đường kính hoa giảm Mật độ không ảnh hưởng đến chiều cao của cây Mật độ và thời vụ tối thích để cho chất lượng hoa loại A là trồng giữa tháng

8 với mật độ 64 cây/m2; hoa loại B là cuối tháng 8, đầu tháng 9 với mật độ

Shanmugan và cộng sự, 1973 báo cáo rằng phun GA3 ở các nồng độ

100 – 400 ppm trong 3 lần (30, 45 và 60 ngày sau trồng) có tác dụng tăng

Trang 26

chiều dài thân, chiều dài lóng và chiều dài cuống hoa cũng như thúc đẩy sự

ra hoa sớm của hoa cúc

Abou – Dahab và cộng sự, 1987 cũng tiến hành thí nghiệm phun GA3

ở nồng độ 250, 500 và 1000 ppm ba lần trong giai đoạn đầu sinh trưởng của hoa cúc Chrysanthemum frutescens Kết quả cho thấy ở các công thức 500

và 1000 ppm, chiều cao, đường kính thân, số chồi trên cây và chiều dài của chồi tăng lên rõ rệt GA3 cũng thúc đẩy sự ra hoa song lại làm giảm số hoa/ cây Catro và cộng sự, 1979 báo cáo rằng chiều cao của giống cúc Chrysanthemum leucanthemum tăng mạnh nhất khi được xử lý ở nồng độ

GA3 50 hoặc 100ppm

Nghiên cứu của El – Keltawi và cộng sự (1996) cho thấy trong điều kiện đất nhiễm mặn, việc phun GA3 (ở nồng độ 50, 100 ppm) cho hoa cúc có tác dụng thúc đẩy sinh trưởng phát triển và ra hoa của hoa cúc

Chrysanthemum moxifolium Ramat Ở nồng độ 100 ppm làm chiều cao cây

tăng 9,8%, trọng lượng tươi tăng 16%, trọng lượng khô của rễ tăng 8,6%, số bông trên cây tăng 7,5% và chiều dài cuống tăng 10% so với đối chứng

Dehale và cộng sự, 1993 cho rằng bên cạnh việc tăng đường kính thân, cụm hoa và đĩa hoa, việc ứng dụng GA3 với liều lượng 100 mg/l cũng làm tăng tuổi thọ của 12 giống cúc được trồng trong nhà kính Hiệu ứng này cũng quan sát thấy ở ở giống cúc Gompier – cha trong đó việc phun GA3 ở nồng

độ 100mg/l kéo dài tuổi thọ trung bình của cây thêm 16 ngày so với đối chứng không phun (Freitas,2001) Trong điều kiện nhiệt độ cao, việc xử lý

GA3 với nồng độ thấp (10 – 20 mg/l) cũng có tác dụng tương tự ở một số loài cúc (Laschi,1999) Tuy nhiên ảnh hưởng của các chất điều tiết sinh trưởng đến hoa cúc vẫn chưa được biết đến nhiều và còn nhiều mâu thuẫn Brackmann và cộng sự (2005) đã đánh giá ảnh hưởng của GA3 trên ba giống cúc và nhận thấy việc phun GA3 ngoài đồng ruộng không làm nhanh hay chậm quá trình lão hóa ở cả thân lá và hoa của giống cúc Faroe Tác giả này

Trang 27

cũng nghiên cứu về sự thay đổi sinh hóa sau thu hoạch của hoa cúc Faroe và thấy rằng nồng độ GA3 khác nhau làm tăng mức độ polyamines trong cây

Nghiên cứu của Kim JH và cộng sự, 2000 đối với hoa cúc Dendranthema grandiflorum trái vụ cho thấy chiều cao thân và chiều dài cuống hoa tăng tương ứng với việc tăng nồng độ GA3 (100, 200, 400 mg/l) Ở nồng độ GA3 cao có xảy ra một số rối loạn sinh lý ở cây hoa cúc như việc nụ hoa bị méo và bị hở tâm Tuy nhiên chất lượng hoa thương phẩm và năng suất hoa cao hơn rõ rệt so với đối chứng không phun

Thí nghiệm trong điều kiện nhà lưới của S.R Dalal và cộng sự thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 7/2008 đến tháng 2/2009 đã cho thấy việc phun GA3 với nồng độ 200 ppm tăng chiều dài thân, chiều cao cuống hoa cũng như thúc đẩy sự ra hoa , tăng đường kính hoa, chiều dài cuống và cho năng suất hoa cao

d Nghiên cứu về ảnh hưởng của phân bón đến cây hoa cúc

Năm 1993, Nakamura và Kageyama khi nghiên cứu lượng phân đạm bón cho giống cúc Fukusuke đã kết luận rằng: hàm lượng đạm tốt nhất để cung cấp cho mỗi cây/vụ là 800mg, kết quả này đã được áp dụng rộng rãi trong sản xuất và thu được chất lượng hoa cúc trồng chậu rất cao

Năm 1995, Danai và Tongmai khi đánh giá về ảnh hưởng của phân bón lá đã cho thấy việc sử dụng phân bón qua lá đã làm tăng số lượng lá trên cây Với mức phân bón 150N-K (đạm - Kali) đã làm tăng số lá/cây từ 2 – 3

lá đồng thời tăng được độ bền hoa cắt từ 3 – 5 ngày so với không bón

2.7.2 Tình hình nghiên cứu hoa cúc tại Việt Nam

a Nghiên cứu về bố trí thời vụ hợp lý cho cây hoa cúc

Nguyễn Xuân Linh và cộng sự qua nghiên cứu và đánh giá một số giống địa phương và nhập nội cho thấy các loại Cúc này đều có thể trồng được vào các thời vụ khác nhau như vụ Hè Thu, Thu Đông và Đông Xuân, vì vậy cho phép chúng ta có thể sản xuất hoa Cúc quanh năm Tuy nhiên cần

Trang 28

xác định đúng thời điểm trồng cho phù hợp với đặc điểm của các giống hoa:

- Để có hoa Cúc vào dịp 20/11 có thể sử dụng một số giống như Họa mi, Đồng tiền trắng, Cao bồi tím, Nhài hồng (các giống Cúc này trồng vào thời điểm (5/7) hàng năm sẽ cho hiệu quả kinh tế cao gấp 5,68 lần so với đối chứng (trồng 5/6)

- Để Cúc ra hoa vào dịp 8/3, có thể sử dụng một số giống như Cao bồi,

Tổ ong, Nhài hồng, Tua vàng Nhưng cho năng suất chất lượng cao nhất là giống Tím xoáy, trồng vào (9/12) hàng năm (hiệu quả kinh tế gấp 2,3 lần so với đối chứng trồng vào (9/11)

- Để Cúc ra hoa vào dịp tết nguyên đán có thể trồng CN97, Vàng Đài Loan, Đỏ Ấn độ, Cúc gấm Trong đó hiệu quả kinh tế cao nhất là Vàng Đài Loan trồng vào (10/10), gấp 3,17 lần so với đối chứng trồng vào (20/9)

- Thông thường các dịp lễ hội hàng năm thường tập trung vào thời điểm sau tết nguyên đán, khiến cho việc tiêu thụ hoa và giá hoa cũng cao hơn, nên nhìn chung các thời vụ Cúc trồng từ tháng 11 trở đi (trồng giống cúc chùm

Hà Lan), vẫn được áp dụng nhiều nhất (giá hoa ở thời điểm này thường cao hơn so với các thời điểm khác từ 200 - 300đồng/bông)

Không phải chỉ riêng Việt Nam mà tình trạng chung ở các nước sản xuất hoa vào các thời điểm thu hoạch rộ (chính vụ), giá hoa thường rất rẻ

Để sản xuất hoa trái vụ, Đặng Thị Tố Nga (1999) khi nghiên cứu thời vụ trồng Cúc Singapo tại thành phố Thái Nguyên đã kết luận giống Cúc chi nhị tím thích hợp với vụ Đông, thời vụ tốt nhất là từ tháng 7 và để thu hoạch vào

20 /11 thì nên trồng vào 15/7 Đặng Văn Đông (2000) cho rằng thời vụ cho trồng Cúc Singapo đầu đỏ là từ 15/7 – 15/11, tốt nhất là trong tháng 9, nếu trồng sớm hay muộn hơn thì năng suất chất lượng hoa sẽ bị giảm

Theo nghiên cứu mới đây của viện nghiên cứu Rau quả năm 2010, giống cúc CN07 – 6 nếu trồng trong tháng 8 trong điều kiện tự nhiên thì thời gian sinh trưởng là 100 ngày, thời vụ trồng tháng 10 có chiếu sáng bổ sung là

Trang 29

97 ngày trong khi giống đối chứng vàng đông dài hơn 28 ngày và giống tím sen sinh trưởng dài hơn 13 ngày Riêng giống vàng đông nếu trồng vào tháng

8 thì thời gian sinh trưởng kéo dài đến 150 ngày và không ra hoa hoặc ra hoa rất ít, do vậy mà giống vàng đông chỉ trồng được ở thời vụ muộn từ tháng 9-

11 trong năm

b Nghiên cứu về mật độ trồng hoa cúc

Tùy thuộc vào đặc điểm của giống, mục đích sử dụng, loại đất, mức

độ phân bón, kỹ thuật thâm canh và chăm sóc mà quyết định trồng ở mật độ nào cho phù hợp

Đặng Văn Đông và Đinh Thế Lộc, 2003 cho rằng đối với các giống cúc hoa to, thân to, cứng, để 1 bông/cây và không cần làm cọc giàn (như Vàng Đài Loan, Vàng Tàu, CN93, Cn98, Cn97) thì mật độ phù hợp là 480.000 cây/ha tương đương với khoảng cách trồng là 12 × 15 cm Đối với các giống hoa trung bình, thân bụi, cành cong, để hoa chùm (cúc chi trắng, tím nồi, vàng nhị nâu…) mật độ thường đạt 300.000 cây/ha ( trồng với khoảng cách 15 × 20 cm) Đối với giống hoa nhỏ, cần bấm ngọn nhiều lần để

cả cây hay trồng chậu (như cúc mâm xôi, đỏ Ấn Độ) thì mật độ khoảng 80.000 cây/ha (khoảng cách là 30 × 40 cm)

Theo kết quả nghiên cứu của Viện nghiên cứu rau quả, 2003 thì mật

độ trồng cúc ảnh hưởng đến tốc độ sinh trưởng phát triển của cây Mật độ càng cao thì chiều cao cây giảm, số lá/ cây ở các mật độ khác nhau hầu như không có sự sai khác, chất lượng hoa ở mật độ thấp tốt hơn mật độ cao còn năng suất hoa và hiệu quả kinh tế thu được chịu ảnh hưởng bởi mật độ trồng Mật độ thích hợp nhất cho cúc chùm là 500.000 cây/ha (khoảng cách 15 × 15 cm), cúc đơn là 300.000 cây/ ha (khoảng cách 12 × 12 cm)

c Nghiên cứu ảnh hưởng của GA 3 đến sinh trưởng phát triển và chất lượng của hoa cúc

Hoàng Minh Tấn và Nguyễn Quang Thạch (1993), đã nghiên cứu để

Trang 30

cây cúc hè có thể ra hoa vào mùa đông bằng xử lý GA3 nồng độ 20 – 25 ppm phun vào đỉnh sinh trưởng và GA3 ở nồng độ 10 – 50 ppm có thể làm tăng chiều cao cây hoa cúc Ngoài ra để loại bỏ tác động xấu của Etylen tác nhân gây già hoá ở hoa có thể dùng AgNO3, muối Clo của các kim loại nặng như Titan, Niken và một số chất có tác dụng đối kháng với Etylen như Auxin,

GA3 và Xytokinin có thể ngăn cản quá trình này

Theo Nguyễn Mạnh Khải, Nguyễn Quang Thạch (1999) và thông tin KHKT rau hoa quả (1997), việc sử dụng các chế phẩm và chất kích thích sinh trưởng như Spray N – grow (SNG) 1%, Antonik 0,5%, GA3 (Gibberllin) 50ppm đều có tác dụng rõ rệt đến sự sinh trưởng, phát triển của cúc Vàng Đài Loan Trong đó, GA3 tác động mạnh ở giai đoạn sinh trưởng sinh dưỡng, làm tăng chiều cao cây và rút ngắn thời gian nở hoa, còn SNG và Antonik tác động mạnh ở giai đoạn sinh trưởng sinh thực nâng cao tỷ lệ nở hoa và kéo dài độ bền hoa cắt Hai loại thuốc SNG 1% và GA3 100 ppm cũng có ảnh hưởng tốt đến sinh trưởng phát triển của cúc CN93 trong vụ Đông, làm tăng tỷ lệ nở hoa, đặc biệt là chiều cao cây, mang lại hiệu quả kinh tế cao

Nguyễn Xuân Linh và cộng sự, 2006 đã tiến hành thí nghiệm về xử lý một số chế phẩm cho hoa cúc CN97 Kết quả cho thấy nếu chỉ xử lý GA3(nồng độ 10 g/l) thì cây cao, thẳng nhưng yếu, cuống hoa dài, cánh hoa thưa, nhỏ, không cân đối với thân cành Nếu kết hợp xử lý GA3 và phân bón lá thì cây cao, thẳng, cứng, mập, hoa to, cánh đều, cân đối với thân cành

d Nghiên cứu về phân bón cho cây hoa cúc

Trung tâm Hoa cây cảnh- Viện Di truyền Nông nghiệp đã sử dụng kích phát tố của Công ty Thiên Nông với liều lượng 1g thuốc pha trong 1 lít dung dịch sạch rồi nhúng phần gốc của cành vào khoảng 30 phút, sau

đó đem phần dung dịch thuốc còn lại pha thêm 5g phân bón lá và phun lại trên cành giâm, cứ 3 – 5 ngày phun dung dịch này 1 lần, có thể đảm bảo từ

80 – 90% số cây ra rễ với thời gian rút ngắn hơn so với đối chứng từ 2 – 4

Trang 31

ngày, phương pháp này được áp dụng cho việc nhân giống cúc vào mùa hè

để đạt hiệu quả cao

Phạm Thị Thu Trang (2003) đã tiến hành nghiên cứu ảnh hưởng của chế độ phun phân bón lá phức hữu cơ Pomior đến sinh trưởng phát triển của giống cúc vàng Đà Lạt và đưa ra kết luận: phân Pomior có thể sử dụng để bón thúc cho cây hoa cúc mà không cần phải bón thêm phân khoáng, với nồng độ dung dịch đã pha là 0,4% và phun 10 ngày/lần sẽ cho năng suất và chất lượng hoa cao hơn khi sử dụng phân khoáng để bón thúc

Hoàng Ngọc Thuận (2005) cho rằng lượng phân bón cho 1 sào bắc bộ là: 500 – 1000 kg phân chuồng + 10 kg ure + 17 kg supe lân + 20 kg Kali sunlfat + phân bón lá phứuc hữu cơ Ponior khoảng 500 ml (dùng phun 3 lần, tưới 1 lần) Trong đó, lượng phân dùng bón lót: toàn bộ lượng phân chuồng

và phân lân + 4 kg ure + 4 kg kali Lượng phân bón còn lại dùng để bón thúc Có thể dùng phân chuồng pha loãng tưới thúc thêm cho cây sau trồng

15 – 20 ngày và 30 – 45 ngày Ông cho rằng cũng có thể thay thế bón thúc hoặc bón thúc bổ sung thời kỳ khủng hoảng dinh dưỡng (chuẩn bị phân hoá mầm hoa) bằng phân bón lá, phân phức hữu cơ sẽ làm tăng năng suất, chất lượng hoa Trong một thí nghiệm khác năm tác giả này đã so sánh việc bón thúc 2 loại phân bón NPK Sông Gianh và phân bón qua lá Pomior ở 4 nồng

độ khác nhau (từ 0,2 – 0,5%) cho hoa cúc đồng tiền và kết luận rằng tất cả các công thức có bón phân Pomior, phun định kỳ 5 ngày/lần đều cho khả năng sinh trưởng và năng suất cao hơn công thức đối chứng: bón phân thúc bằng NPK Sông Gianh, trong đó, phun Pomior nồng độ 0,4% đã làm tăng năng suất và chất lượng hoa cúc đồng tiền rất rõ rệt, thể hiện tỷ lệ hoa loại 1 đạt cao hơn so với các công thức khác

Nguyễn Xuân Linh và cộng sự, 2006 cũng kết luận rằng bổ sung phân bón lá cho cúc CN97 không chỉ khiến cây sinh trưởng phát triển tốt mà còn cho năng suất và chất lượng hoa cao hơn, từ đó tăng thu nhập cho người trồng hoa

Trang 32

Như vậy có thể thấy rằng đã có không ít kết quả nghiên cứu về cây hoa cúc trong nhiều lĩnh vực khác nhau Tuy nhiên những nghiên cứu này chưa thể toàn diện và đầy đủ để đáp ứng nhu cầu của thực tiễn sản xuất Ngày nay khi mà bộ giống cũng như yêu cầu của thị trường ngày càng đa dạng thì càng cần những nghiên cứu cơ bản và chuyên sâu để đáp ứng với đặc tính của từng giống cúc cũng như các yêu cầu phong phú của thị trường Điều này sẽ giúp các nhà khoa học mở rộng kiến thức và giúp người trồng hoa có thể xây dựng được những quy trình sản xuất phù hợp trong từng điều kiện cụ thể

Trang 33

3: ĐỐI TƯỢNG, ĐỊA ĐIỂM, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG

PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tiến hành trên giống hoa cúc vàng Đài Loan, đây là giống hoa cúc được trồng phổ biến tại địa phương

Đặc điểm: Thời gian sinh trưởng

120 – 150, Thường trồng vụ

Đông Đạt năng suất 20.000

cành/sào Hoa có màu sắc hoa

vàng nghệ, dạng hoa đơn, đường

Hình 3.1: Hoa cúc vàng Đài Loan

3.1.2 Vật liệu nghiên cứu

- Gibberellin (GA3): Sử dụng chế phẩm GA3 dạng bột của Trung

Quốc với hàm lượng 70%

- Chế phẩm phân bón lá

* YoGen 2: Thành phần: Đạm (N): 31,7%, Lân (P2O5): 10,6%, Kali

(K2O): 10,6%, Trung - vi lượng: 2760ppm

Nơi sản xuất: Công ty phân bón Miền Nam

Công dụng: Giúp cây phát triển tốt, đâm chồi khỏe, đẻ nhánh mạnh, tán lá rộng, xanh mượt, cây lớn nhanh, làm tăng khả năng hấp thụ dinh

Trang 34

dưỡng và quang hợp mạnh, làm tăng sức đề kháng với sâu bệnh và thời tiết khắc nghiệt, làm giảm đáng kể lượng phân bón qua đất

*Delta K:

Thành phần: Kali (K2O): 50%, Lưu huỳnh (S): 18%, Sulfur Oxide (SO3): 46%

Nơi sản xuất: Greendelta Co.Ltd

Tác dụng: Kích thích ra hoa đều, cây cứng cáp, hạn chế sâu bệnh

* Pomior:

Thành phần: Đạm (N) : 5,5%, Lân (P2O5): 10,5%, Kali (K2O): 4,8%, Canxi (CaO): 0,04%, Mg++: 540 mg/l, Cu++: 163 mg/l, FeO: 322 mg/l, Mn++:

163 mg/l, B3-: 84 mg/l, Ni++: 78,4 mg/l, Mo++: 3 mg/l, chất điều tiết sinh

trưởng <2%, 17 loại axit amin cao cấp: 240 mg/l

Nơi sản xuất: Trung tâm giống cây trồng Phú Thọ

Tác dụng: Tăng cường sinh trưởng rễ, chồi, mầm, tăng cường hấp thu và chuyển hóa dinh dưỡng, tăng khả năng kháng bệnh cho cây

3.1.2 Địa điểm nghiên cứu

Thí nghiệm được tiến hành tại xã Minh Phương –Việt Trì – Phú Thọ

3.1.3 Thời gian nghiên cứu

Từ tháng 08 năm 2010 đến tháng 05 năm 2011

3.2 Nội dung nghiên cứu

Đề tài tiến hành với 4 nội dung sau:

- Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc

- Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc

- Nghiên cứu ảnh hưởng của GA3 đến sinh trưởng phát triển, năng suất

và chất lượng hoa cúc

Trang 35

- Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc

3.3 Phương pháp nghiên cứu

- Thí nghiệm 1: Nghiên cứu ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh

trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc

cm (đây là mật độ trồng phổ biến trên các giống hoa cúc đơn thông thường)

- Thí nghiệm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng của mật độ trồng đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc

Thí nghiệm gồm 4 công thức:

Công thức 1: 60 cây/m2 (400.000 cây/ha)

Trang 36

Thí nghiệm được tiến hành ở vụ Đông (25/10/2010) là thời vụ trồng phổ biến cho cây hoa cúc tại Phú Thọ

Thí nghiệm 3 Nghiên cứu ảnh hưởng của GA 3 đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc

Thí nghiệm 4 Nghiên cứu ảnh hưởng của phân bón lá đến sinh trưởng phát triển, năng suất và chất lượng hoa cúc

Thí nghiệm gồm 4 công thức:

Công thức 1: Phun nước lã (Đối chứng)

Công thức 2: YoGen

Công thức 3: Delta K

Công thức 4: Phun Pomior

Thí nghiệm được tiến hành trồng ở vụ Đông (25/10/2010) với mật độ

Trang 37

trưởng của cây Các công thức được phun định kỳ 10 ngày/lần, bắt đầu từ giai đoạn 15 ngày sau trồng cho đến khi ra hoa (khi cánh hoa bắt đầu mở)

3.3.2 Các chỉ tiêu theo dõi

*Các chỉ tiêu về sinh trưởng cây :

-Tỷ lệ sống (%): số cây sống / tổng số cây trồng

-Chiều cao cây (cm): Đo từ sát mặt đất (gốc) lên đến đỉnh sinh trưởng

Chiều cao Tb/cây = Tổng chiều cao / Số cây theo dõi

-Số lá trên cây (lá): Đếm toàn bộ số lá trên thân từ gốc đến ngọn

Số lá Tb / cây = Tổng số lá / Tổng số cây theo dõi

-Đường kính thân (cm): Được đo bằng thước kẹp ở vị trí to nhất của thân (cách mặt đất 5 – 10 cm)

* Chỉ tiêu về thời gian sinh trưởng (ngày)

- Thời gian xuất hiện nụ (10 % nụ xuất hiện)

- Thời gian đóng nụ rộ (50% nụ xuất hiện)

- Thời gian bắt đầu nở hoa (10 % hoa nở)

- Thời gian hoa nở rộ (50 % hoa nở)

- Thời gian hoa nở hoàn toàn (90% hoa nở)

*Chỉ tiêu về chất lượng hoa

-Chiều dài cành hoa (cm): phụ thuộc chiều cao cây Đo từ sát đất đến bông hoa

Chiều dài Tb/cành hoa = Tổng chiều dài / số hoa theo dõi

-Chiều cao bông hoa (cm): đo từ sát cuống hoa đến cánh hoa cao nhất Chiều cao Tb/bông = Tổng chiều cao / số hoa theo dõi

-Đường kính bông hoa (cm) đo bằng thước kẹp ở nơi to nhất của bông hoa -Đường kính cuống hoa (cm) đo bằng thước kẹp ở vị trí sát bông hoa -Độ bền hoa trên đồng ruộng (ngày) tính từ khi hoa bắt đầu nở đến khi hoa tàn 70%

-Độ bền hoa cắt (ngày) : cắt về cắm lọ đến khi héo 70% cắm lọ

Trang 38

*Chỉ tiêu về năng suất

-Số cây trồng/đơn vị diện tích (cây/m2)

-Số hoa nở/đơn vị diện tích (hoa/m2)

-Số hoa thương phẩm (hoa/m2)

*Chỉ tiêu về hiệu qủa kinh tế

Tổng thu, chi trồng cúc ở điều kiện không xử lý

Tổng thu, chi trồng cúc ở điều kiện xử lý

Phần lãi thu được

3.4 Kỹ thuật chăm sóc cây hoa cúc

• Phân bón: Lượng phân bón cho 1 hecta như sau:

Phân chuồng hoai mục: 30 tấn + 600Kg Supelân + 150kg Kali Sufat + 300kg Urê

• Cách bón: Bón làm 4 đợt

- Bón lót toàn bộ phân chuồng và phân lân

- Bón thúc: Lượng phân còn lại chia làm 3 đợt để bón, lần 1 sau 20 ngày, lần

2 sau 40 ngày, lần 3 sau 60 ngày

Trang 39

• Làm dàn chống đổ: khi cây cao khoảng 30 cm, dùng cọc tre và căng dây nilon để làm dàn chống đổ cho cây Dùng dây nilong chăng thành lưới trên mặt luống chớm ngọn cây sao cho cây cúc phân bố đều trong mắt lưới Khi cây lớn dần thì lưới được nâng dần lên theo độ cao của cây

• Làm cỏ, xới xáo và tỉa cành: thường xuyên làm cỏ và tỉa các cành nhánh, chỉ để 1 hoa trên thân

• Thu hái : Lựa chọn những bông hoa nở khoảng 2/3 số cánh, hoặc nở gần hoàn toàn cánh vòng ngoài, dùng kéo cắt cành cắt cách mặt đất khoảng

10 cm, cắt vào lúc sáng sớm hoặc chiều mát vào các ngày khô ráo

• Phòng trừ sâu bệnh định kỳ

3.5 Phương pháp xử lý số liệu

Số liệu được xử lý theo phương pháp thống kê toán học của Phạm Chí Thành (1998), Phạm Tiến Dũng (2003), Excel 4.0 và chương trình CROPSTAT

Trang 40

4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

4.1.Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng phát triển và chất

lượng hoa của giống cúc vàng Đài Loan

Thời vụ trồng sẽ liên quan đến các yếu tố nhiệt độ, ánh sáng, độ ẩm…và

độ dài chiếu sáng trong ngày Trong đó nhiệt độ và ánh sáng đóng vai trò rất quan trọng đối với cây hoa cúc Cúc vàng Đài Loan thuộc nhóm cúc đông, thích hợp sinh trưởng trong điều kiện nhiệt độ thấp và ra hoa trong điều kiện ánh sáng ngày ngắn Chúng tôi bố trí thí nghiệm ở một số thời vụ khác nhau, mỗi thời vụ cách nhau 20 ngày để tìm ra thời vụ thích hợp nhất cho giống này tại Phú Thọ

4.1.1.Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng phát triển của hoa cúc

Ảnh hưởng của thời vụ đến một số chỉ tiêu sinh trưởng phát triển của hoa cúc vàng Đài Loan được thể hiện ở bảng 4.1 sau:

Bảng 4.1 : Ảnh hưởng của thời vụ trồng đến sinh trưởng của hoa cúc

Sinh trưởng của câyảơ giai đoạn ra nụ hoa Công

thức

Tỷ lệ sống (%)

TG trồng đến ra nụ (ngày) cao cây Chiều

(cm)

ĐK thân (cm)

Số lá/câ

y (lá)

TG trồng đến nở hoa (ngày)

Định dạng
Số trang	111
Dung lượng	9,78 MB