Hiện nay chương trình giáo dục môi trường đã được đưa vào giảng dạy ở các cấp tiểu học, trung học và đại học. Nhưng giải pháp chỉ là giảng dạy lý thuyết và chưa được hiệu quả trong việc nâng cao nhận thức cũng như ý thực tự giác bảo vệ môi trường.Với đối tượng là sinh viên- tầng lớp tri thức trẻ của đất nước, ngoài việc được trang bị kiến thức chuyên môn, xã hội thì việc nhận thức được vấn đề môi trường là một vấn đề thiết yếu nhưng không phải chỉ là hiểu mà sinh viên cần phải đưa những hiểu biết về môi trường của mình thành những thói quen ý thức bảo vệ môi trường. Và từ đó tuyên truyền rộng rãi đến tất cả mọi người, để nhiệm vụ bảo vệ môi trường không phải là của bất kỳ cá nhân hay tập thể nào cả mà là nhiệm vụ chung của tất cả mọi người đang sống trên hành tinh này.Đánh giá hiệu quả của công tác truyền thông môi trường đã và đang thực hiện tại trường Tp. Phan Rang – Tháp Chàm và đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả truyền thông.
Trang 1LỜI NÓI ĐẦU
Trước tiên em xin cảm ơn trường Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ TP.HCM đã tạo điều kiện cho em có thể vào học tại ngôi trường này
Để hoàn thành khóa luận tốt nghiệp này, em xin gửi lời cảm ơn quý Thầy Cô khoa Môi Trường và Công Nghệ Sinh Học đã giảng dạy và truyền đạt kiến thức cho em trong suốt ba năm vừa qua để em có thể hoàn thành tốt chuyên đề tốt nghiệp này
Để có được kết quả của chuyên đề tốt nghiệp này em xin đặc biệt gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến thầy Hoàng Hưng đã hết lòng quan tâm, chỉ bảo và hướng dẫn tận tình
để em có thể hoàn thành chuyên đề tốt nghiệp trong thời gian qua
Xin cảm ơn quý anh chị và các bạn tại trường Đại học Kỹ Thuật Công Nghệ Tp.HCM
đã giúp đỡ nhiệt tình và tạo điều kiện thuận lợi nhất cho em trong suốt quá trình làm chuyên đề tốt nghiệp
Cuối cùng xin chân thành cảm ơn gia đình đã tạo cho em những điều tốt đẹp nhất Với điều kiện thời gian có hạn cũng như kinh nghiệm và kiến thức còn hạn chế nên chuyên đề tốt nghiệp của em sẽ không tránh khỏi những thiếu sót Em rất mong nhận được sự chỉ bảo, đóng góp ý kiến của quý Thầy Cô cùng toàn thể các bạn để em có điều kiện bổ sung, nâng cao kiến thức phục vụ cho công việc thực tế sau khi tốt nghiệp
Em xin chân thành cảm ơn
TP.HCM ngày 16 tháng 4 năm 2012
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Trần Thiên Di
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Là sinh viên năm cuối của trường Đại Học Kỹ Thuật Công Nghệ, nay được vinh
dự làm bài Chuyên Đề Tốt Nghiệp để hoàn tất chương trình học của mình và ra trường
Em rất tự hào khi mình là người được thực hiện bài chuyên đề này, do đó em thấy mình phải có trách nhiệm thực hiện tốt bài khóa luận này, em xin cam đoan không sao chép nội dung bài khóa luận của người khác dưới bất kỳ hình thức nào Những số liệu và nội dung trong bài làm này đều được cho phép thu thập một cách trung thực
Vì những lý do trên, em thấy mình phải có trách nhiệm thực hiện đúng với những gì
đã cam đoan như trên, thực hiện đúng và không có bất cứ sai phạm gì
TP.HCM ngày 16 tháng 4 năm 2012
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Trần Thiên Di
Trang 3MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU I LỜI CAM ĐOAN II MỤC LỤC III DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT VII DANH MỤC CÁC HÌNH VIII TÀI LIỆU THAM KHẢO IX
CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU 1
1.1 L Ý DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
1.3 P HƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 2
1.3.1 Phương pháp luận 2
1.3.2 Phương pháp cụ thể 2
1.4 N ỘI DUNG ĐỀ TÀI 2
1.5 Ý NGHĨA KHOA HỌC - THỰC TIỄN 3
1.5.1 Ý nghĩa khoa học 3
1.5.2 Ý nghĩa thực tiễn: 3
1.6 G IỚI HẠN ĐỀ TÀI 3
CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG 5
2.1 G IÁO DỤC MÔI TRƯỜNG 5
2.1.1 Định nghĩa về giáo dục môi trường 5
2.1.2 Mục đích của giáo dục môi trường 6
2.1.3 Một số thành tựu GDMT trên thế giới và ở Việt Nam 6
2.1.3.1 Một số thành tựu GDMT trên thế giới 6
2.1.3.2 Một số thành tựu GDMT ở Việt Nam 8
Trang 42.2 T RUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG 10
2.2.1 Truyền thông 10
2.2.2 Truyền thông môi trường 12
2.2.2.1 Tại sao lại cần truyền thông môi trường 12
2.2.2.2 Nguyên tắc của truyền thông môi trường 13
CHƯƠNG 3: CÁC HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN TP HỒ CHÍ MINH 14
3.1 C ÁC CHỦ TRƯƠNG CHÍNH SÁCH CỦA ĐẢNG , NHÀ NƯỚC VÀ NGÀNH GIÁO DỤC ĐÀO TẠO VỀ BVMT – GDMT 14
3.1.1 Nghị quyết 41-NQ/TW của Bộ chính trị ngày 15/11/2004 về “BVMT trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” 14
3.1.1.1 Một số nội dung quan trọng của Nghị quyết 14
3.1.1.2 Các giải pháp thực hiện 14
3.1.2 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 1363/QĐ –TTG ngày 17/10/2001 về việc phê duyệt dự án “Đưa nội dung BVMT vào hệ thống giáo dục quốc dân” 15 3.1.2.1 Mục tiêu của dự án 15
3.2 CÁC TỔ CHỨC TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG 16
3.2.1 Tổ chức Đoàn thanh niên- Hội sinh viên 16
3.2.2 Một số tổ chức truyền thông về môi trường 18
3.2.2.1 Hội bảo vệ thiên nhiên môi trường Việt Nam (VACNE) 18
3.2.2.2 Trung tâm truyền thông bảo vệ môi trường (Media Center Environment Protection) 18
3.2.3 Một số tổ chức phi chính phủ về truyền thông môi trường 19
3.2.3.1 Trung tâm Phát triển Sáng kiến Cộng đồng và Môi trường (C&E) 19
3.2.3.2 Trung tâm phát triển nông thôn bền vững (SRD) 19
Trang 53.2.3.3 Tổ chức hành động vì môi trường 20
3.2.3.4 Tổ chức 350.org 20
CHƯƠNG 4: CÔNG TÁC TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG TẠI TP PHAN RANG – THÁP CHÀM 22
4.1 T ỔNG QUAN VỀ T P P HAN R ANG – T HÁP C HÀM 22
4.1.1 Lịch sử hình thành 22
4.1.2 Vị trí địa lý 23
4.1.3 Đặc điểm Khí hậu và đất đai 23
4.1.4 Đặc điểm kinh tế 23
4.2 H Ệ THỐNG CÁC TRƯỜNG HỌC TẠI THÀNH PHỐ P HAN R ANG – T HÁP C HÀM 29
4.3 CÁC HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG TẠI T P P HAN R ANG – T HÁP C HÀM 33
4.3.1 chương trình giáo dục môi trường ở cấp trunng học 33
4.3.2 Các hoạt động truyền thông môi trường tại Tp.Phan Rang – Tháp Chàm 37 4.3.2.1 “Tết trồng cây nhớ ơn Bác Hồ” 37
4.3.2.3 Hưởng ứng ngày Nước thế giới 39
4.3.2.4 Đạp xe vì môi trường 40
4.3.2.5 Chương trình dọn vệ sinh bờ biển : Vì biển xanh quê hương 40
Một trong những hoạt động thương niên của diễn đàn www.PRLH.info Cứ mỗi năm 1 lần, vào dịp hè, các bạn sinh viên đang học tập tại các tỉnh thành khác nhau sẽ phối hợp cùng các bạn học sinh, sinh viên trên địa bàn tỉnh cùng chung sức làm sạch các bãi biển tại Tp Phan Rang – Tháp Chàm 40
4.3.2.6 Chương trình đạp xe vì môi trường : Khám phá thành phố yêu thương 41 4.3.2.7 Cuộc thi ảnh PRLH’s Picture Contest 42
4.3.3 Kết quả đạt được sau những hoạt động 43
Trang 64.3.3.1 Những thành công đạt được sau những hoạt động 43
4.3.3.2 Những mặt còn hạn chế 43
CHƯƠNG 5: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP 45
5.1 N ÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA CÔNG TÁC TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG 45
5.1.1 Biện pháp về nguồn lực và tổ chức 45
5.1.2 Phát triển hệ thống truyền thông môi trường 46
5.1.3 Nội dung thông điệp truyền thông môi trường 46
5.2 X ÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH GIÁO DỤC TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG 47
5.2.1 Chương trình giáo dục truyền thông môi trường thông qua các cuộc thi triễn lãm tranh ảnh, thông qua các buổi sinh hoạt tọa đàm tại các trường THCS, THPT, các buổi sinh hoạt cùng các trường cấp 1 và mầm non v…v… 48
5.2.2 Các chương trình hành động 48
5.3 T HUẬN LỢI – KHÓ KHĂN KHI XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH 50
5.3.1 Thuận lợi 50
5.3.2 Khó khăn 50
CHƯƠNG 6: KẾT LUẬN - KIẾN NGHỊ 52
6.1 K ẾT LUẬN 52
6.2 K IẾN N GHỊ 52
Trang 7DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
MT: Môi Trường
BVMT: Bảo vệ môi trường
GDMT: Giáo dục môi trư
SRD: Trung tâm phát triển nông thôn bền vững
Trang 8DANH MỤC CÁC HÌNH
Hình 2.1 Mô hình truyền thông đơn giản 6
Hình 3.1: Hình 3.1 Sinh viên Hutech tham gia ngày chủ nhật xanh - làm sạch đẹp mỹ quan TPHCM 17
Hình 4.1: Chiều tà Mỹ Nghiệp 24
Hình 4.2: Đồi cát Nam Cương 24
Hình 4.3: Vân cát đồi cát Nam Cương 25
Hình 4.4: Bãi biển Cà Ná 26
Hình 4.5: Tháp chàm 27
Hình 4.6: Đàn cừu Ninh Thuận 27
Hình 4.7: Làm gốm Chăm ở Bầu Trúc 28
Hình 4.8: Hưởng ứng “Tết trồng cây - Nhớ ơn Bác Hồ“ năm 2012 37
Hình 4.9: dọn dẹp vệ sinh ở khu phố 38
Hinh 4.10: Người dân chung sức dọn dẹp vệ sinh môi trường 39
Hình 4.11: đạp xe tuyên truyền bảo vệ môi trường 39
Hình 4.12: chung tay dọn dẹp bãi biển 40
Hình 4.13: Bông hành, nét đẹp ẩn chứa đầy thú vị 41
Hình 4.14 :Toàn cảnh ruộng lúa Ninh Thuận 41
Trang 9TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] PGS.TS Hoàng Hưng , “Con người và môi trường”, Đại học Quốc gia Hà Nội, 2009 [2] Viện Khoa học khí tượng thủy văn và môi trường,“Tài liệu hướng dẫn Đánh giá tác động biến đổi khí hậu và xác định các giải pháp thích ứng”, Nxb Tài Nguyên-Môi
Trường và bản đồ Việt Nam
[3] Trần Hồng Hà, 2004 Vấn đề nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường cho cộng đồng ở Việt Nam Hội thảo “Nâng cao hiệu quả các hoạt động giáo dục cộng đồng về BVMT”
Trang 10CHƯƠNG 1: MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Môi trường đang trở thành vấn đề chung của nhân loại, được cả thế giới quan tâm Việt Nam cũng là nước có môi trường đang bị hủy hoại nghiêm trọng do các hoạt động của con người như phá rừng, khai thác tài nguyên thiên nhiên vô tội vạ… gây nguy cơ mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống cũng như sự phát triển của đất nước Một trong những nguyên nhân chính dẫn đến hậu quả trên là do nhận thức và thái độ của con người về môi trường còn nhiều hạn chế Từ đó yêu cầu đặt ra là phải làm thế nào để nâng cao hiệu quả giáo dục môi trường, truyền thông môi trường
Tại Việt Nam trong những năm gần đây, nền kinh tế đã đạt được những thành tựu đáng kể nhưng môi trường thì bị ô nhiễm nghiêm trọng bởi nhiều nguyên nhân Bên cạnh
đó, ý thức hiểu và bảo vệ môi trường của người dân nói chung, học sinh – sinh viên nói riêng còn nhiều sự hạn chế, nhất là bộ phận học sinh, sinh viên đang ở trong quá trình hình thành nhân cách, dễ tiếp thu….là đối tượng quan trọng trong việc góp phần xây dựng, bảo vệ môi trường một cách hiểu quả nhất
Hiện nay chương trình giáo dục môi trường đã được đưa vào giảng dạy ở các cấp tiểu học, trung học và đại học Nhưng giải pháp chỉ là giảng dạy lý thuyết và chưa được hiệu quả trong việc nâng cao nhận thức cũng như ý thực tự giác bảo vệ môi trường
Với đối tượng là sinh viên- tầng lớp tri thức trẻ của đất nước, ngoài việc được trang bị kiến thức chuyên môn, xã hội thì việc nhận thức được vấn đề môi trường là một vấn đề thiết yếu nhưng không phải chỉ là hiểu mà sinh viên cần phải đưa những hiểu biết
về môi trường của mình thành những thói quen ý thức bảo vệ môi trường Và từ đó tuyên truyền rộng rãi đến tất cả mọi người, để nhiệm vụ bảo vệ môi trường không phải là của bất kỳ cá nhân hay tập thể nào cả mà là nhiệm vụ chung của tất cả mọi người đang sống
trên hành tinh này
1.2 Mục tiêu nghiên cứu
Trang 11Đánh giá hiệu quả của công tác truyền thông môi trường đã và đang thực hiện tại trường Tp Phan Rang – Tháp Chàm và đề xuất các biện pháp nâng cao hiệu quả truyền thông.
1.3 Phương pháp nghiên cứu
1.3.1 Phương pháp luận
Khi xã hội phát triển mạnh mẽ, con người đã nhận thức được sự ảnh hưởng của việc ô nhiễm môi trường đến cuộc sống của mình, và họ ra sức khắc phục hậu quả Tuy nhiên, đó chỉ là cách sửa chữa tạm thời vì chính con người là nguyên nhân dẫn đến sự ô nhiễm môi trường ngày càng trầm trọng Vì vậy, để môi trường trở nên tốt đẹp hơn thì ý thức bảo vệ môi trường sẽ là công cụ giải quyết vấn đề này một cách hiệu quả nhất
Để nâng cao ý thức bảo vệ môi trường phải thông qua hình thức giáo dục môi trường, truyền thông môi trường đến với tất cả mọi người Việc giáo dục môi trường phải gắn liền với các yếu tố thực tiễn, hình thành thói quen tự nguyện bảo vệ môi trường
Để vừa đảm bảo sự phát triển xã hội cùng với sự phát triển bền vững là vấn đề thách thức, ưu tiên hàng đầu của nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam Vì vậy hơn lúc nào hết việc giáo dục nhận thức bảo vệ môi trường thông qua hình thức truyền thông môi
trường đang được các nước hưởng ứng như một chiến lược toàn cầu
Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Thống kê số liệu sau khi khảo sát để có thể
đánh giá hiệu quả công tác truyền thông môi trường có hiệu quả hay không?
1.4 Nội dung đề tài
Để đạt được mục tiêu đã đề ra, nội dung cần nghiên cứu bao gồm:
Trang 12Nghiên cứu hiện trạng giáo dục môi trường tại Việt Nam và nhất là công tác truyền thông môi trường tại các trường trên địa bàn TPHCM
Khảo sát công tác truyền thông môi trường tại trường Tp Phan Rang – Tháp Chàm qua các hoạt động truyền thông môi trường, phiếu khảo sát…
Đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả truyền thông, nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho sinh viên…
1.5 Ý nghĩa khoa học- thực tiễn
Đề tài cập nhật và đánh giá đầy đủ nhất về công tác truyền thông đang được triển khai, đưa ra những ưu điểm, nhược điểm trong công tác truyền thông đang được triển khai
Vì vậy, việc thực hiện đề tài này, tác giả mong muốn có thể đánh giá được hiệu quả của công tác truyền thông môi trường tại Tp Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận, qua đó đề xuất những biện pháp hiệu quả, thực tế nhất để có thể nâng cao hiệu quả truyền thông môi trường tại địa bàn Tp Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận
1.6 Giới hạn đề tài
Trang 13Đề tài chỉ giới hạn tổng hợp thông tin, giới hạn trên cơ sở lý thuyết các công tác truyền thông có khả năng thay đổi nhận thức người dân địa bàn Tp Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận Điều tra và đánh giá hiệu quả công tác truyền thông môi trường trong phạm vi Tp Phan Rang – Tháp Chàm, tỉnh Ninh Thuận hiện nay
Trang 14CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN VỀ GIÁO DỤC TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG 2.1 Giáo dục môi trường
2.1.1 Định nghĩa về giáo dục môi trường
Giáo dục môi trường được phát triển trong nửa thế kỷ 20 từ các môn học như: nghiên cứu tự nhiên, giáo dục về bảo tồn và giáo dục ngoại khóa…Khái niệm giáo dục môi trường có thể tóm tắt trên một số quan điểm sau đây:
- Giáo dục môi trường nhằm hiểu biết mối quan hệ môi trường tự nhiên, môi trường xã hội và vai trò của con người trong đó
- Giáo dục môi trường là quá trình học hỏi liên tục phát triển theo kinh nghiệm của chúng ta trong quá trình trải nghiệm cuộc sống
- Mục tiêu cuối cùng đạt được qua học hỏi, trải nghiệm là thay đổi hành vi của nhân loại
- Nỗ lực giáo dục của chúng ta cần tập trung vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống bền vững và thân thiện với môi trường
Con người với các tổ chức khác nhau coi giáo dục môi trường như một phương tiện để tiến đến sự bền vững hơn, bảo vệ môi trường tốt hơn và thay đổi hành vi của con người
Một số định nghĩa về giáo dục môi trường
- Tổ chức giáo dục, khoa học và văn hóa thế giới (UNESCO), (Belgrade- Nam Tư năm 1975): “Mục tiêu của giáo dục môi trường là phát triển một thế giới mà mọi người nhận thức và quan tâm về môi trường cũng như các vấn đề liên quan và có kiến thức, kỹ năng, thái độ, tình cảm và cam kết hành động cá nhân hay tập thể hướng đến các giải pháp cho các vấn đề hiện tại và ngăn chặn các vấn đề mới phát sinh”
- Báo cáo kết luận hội nghị liên chính phủ về Giáo dục môi trường (Tbilisi, USSR,1977): “…nhằm tiếp tục làm cho mỗi cá nhân và cả cộng đồng hiểu tính phức tạp của môi trường tự nhiên và xã hội trong sự tác động lẫn nhau giữa các phương diện vật
lý, sinh học, xã hội, kinh tế và văn hóa; thu được kiến thức, giá trị, thái độ và các kỹ năng thực hành để tham gia với tinh thần trách nhiệm và hiệu quả, nhằm giải quyết các vấn đề
về môi trường trong việc quản lý nâng cao chất lượng môi trường”
Trang 15- Hội bảo tồn thiên nhiên quốc tế (IUCN-1971): “…quá trình nhận thức giá trị và làm sáng tỏ các khái niệm để phát triển kỹ năng và thái độ cần thiết, giúp hiểu biết sâu sắc mối liên quan lẫn nhau giữa con người với nền văn hóa nhân loại và môi trường sinh học xung quanh Giáo dục môi trường cũng đòi hỏi thực hành trong việc đưa ra các quyết định và tự tạo lập một chuẩn mực cho hành vi về vấn đề liên quan đến chất lượng môi trường”
2.1.2 Mục đích của giáo dục môi trường
GDMT trong nhà trường nhằm đạt đến mục đích cuối cùng là người học được trang bị:
Một ý thức trách nhiệm sâu sắc đối với sự phát triển bền vững của Trái Đất
Một khả năng cảm thụ, đánh giá vẻ đẹp của nền tảng đạo lý môi trường
Một nhân cách được khắc sâu nền tảng đạo lý môi trường
Năm mục tiêu có quan hệ tương hỗ trong giáo dục môi trường:
Nhận thức: giúp cho các đoàn thể xã hội và cá nhân đạt được một nhận thức và
sự nhạy cảm đối với môi trường và những vấn đề liên quan
Kiến thức: giúp cho các đoàn thể xã hội và cá nhân tích lũy được nhiều kinh nghiệm khác nhau và có sự hiểu biết cơ bản về môi trường và những vấn đề liên quan
Thái độ: giúp cho các đoàn thể xã hội và cá nhân hình thành được những giá trị và ý thức quan tâm vì môi trường, cũng như động lực thúc đầy trong việc tham gia tích cực vào việc bảo vệ và cải thiện môi trường
Kỹ năng: giúp các đoàn thể xã hội và cá nhân có được những kỹ năng trong việc xác định và giải quyết các vấn đề môi trường
Tham gia: tạo cơ hội cho các đoàn thể xã hội và cá nhân tham gia một cách tích cực ở mọi cấp trong việc giải quyết những vấn đề môi trường
2.1.3 Một số thành tựu GDMT trên thế giới và ở Việt Nam
2.1.3.1 Một số thành tựu GDMT trên thế giới
Trang 16Ở Đức, có chương trình “Tìm hiểu đất nước” trong bậc tiểu học Các cấp học từ trung học trở lên thì nội dung GDMT được gắn hữu cơ vào chương trình Sinh học và Địa lí
ở Bungari, cấu tạo chương trình khoa học ở cấp 1 và học sinh ở cấp 2và 3 theo tư tưởng chủ đạo “Con người và Môi trường” Trong chương trình cấp 1 có hẳn một môn riêng biệt là “Kiến thức về môi trường”, cung cấp cho học sinh nội dung đơn giản nhưng rất cơ bản về môi trường xung quanh như: nhà trường, làng mạc, thôn xóm, địa phương, đường xá, giao thông, vườn cây, rừng, nước, lửa, động vật có ích, có hại Chương trình học sinh cấp 2 biên soạn theo quan điểm “Tìm hiểu môi trường từ gần tới xa” như môi trường thôn xóm, môi trường rừng, các cây nông nghiệp, sinh vật đồng ruộng,…
Ở Nhật, trọng tâm của GDMT là chống ô nhiễm và bảo vệ sức khỏe, nội dung này đựơc lồng ghép vào các môn học đặc biệt là môn Sinh học và Địa lý
Ở Indonesia, người ta đã thiết lập các trung tâm nghiên cứu về môi trường trong các học viện Các trung tâm này là nơi cung cấp các chuyên gia cho việc nghiên cứu, đào tạo cho các công việc khác có liên quan đến khoa học môi trường ở các cấp quốc gia và khu vực Tuy nhiên ở các vùng sâu vùng xa thì trình độ dân trí về môi trường chưa được cao
Ở Malaysia, các trường đại học đã có mối liên kết với các học viện trong và ngoài nước để đào tạo các chuyên gia về môi trường Một số trường đại học đã tổ chức các khóa chính trị, các khóa học ngoại khóa về môi trường cho hầu hết các sinh viên ở các ngành khác nhau Trình độ môi trường của nhân dân Malaysia khá cao
Ở Singapore, các chương trình giảng dạy môi trường ở các trường đại học tổng hợp, đại học bách khoa Học viện giáo dục được tiến hành tốt nhất Việc giáo dục về môi trường được các quy định về pháp luật đi kèm Các trường đại học thành lập các ủy ban để cố vấn cho chính phủ về mặt môi trường nhằm đưa ra những chính sách, những chủ trương kịp thời và thích hợp Ngoài ra, các trường còn tập trung vào các “Dự án thành phố sạch và xanh”, “Nguồn gốc của ô nhiễm không khí và sự kiểm soát nó”,
“Quản lý chất thải nguy hiểm”, “Bảo quản, lọc và xử lí nước thải”…
Trang 17Ở Philipines, hầu hết các trường đại học đều có khoa học hay chỉ ít cũng có một bộ môn môi trường (Hoặc Environmental Sciences hoặc Environmental Study) Ơ đây đào tạo cả chuyên ngành môi trường tài nguyên, môi trường sinh thái lẫn công nghệ môi trường Là một đất nước chịu nhiều thiên tai nên Philipines rất chú trọng giáo dục các sự
cố môi trường và phòng chống
Ở Thái Lan, nơi có trường AIT là nguồn cung cấp và đào tạo các kỹ thuật viên môi trường, giáo dục ở cấp học sau trung học bao gồm đào tạo chuyên nghiệp và chuyên gia môi trường cũng được xúc tiến mạnh mẽ Hầu hết các trường đại học ở Thái Lan đều có quyền cấp bằng cử nhân hoặc thạc sĩ về môi trường Một số trường còn có cả chương trình đào tạo tiến sĩ trong lĩnh vực này Tuy nhiên người Thái Lan vốn sợ rằng, trong tương lai gần sẽ có một sự cung cấp quá dư các nhà môi trường được đào tạo một cách tổng quát mà thiếu hẳn những chuyên gia sâu trong một số lĩnh vực môi trường học Các báo cáo của các chuyên gia Thái ở Hội nghị GDMT cho rằng: “Thái Lan cần có nổ lực hơn nữa để đưa giáo dục và đào tạo, huấn luyện GDMT vào các chương trình học hiện hành dành cho tất cả các ngành học mà họ sắp tốt nghiệp có liên quan đến sự phát triển” Mặt khác, TS Chunaphicun cũng xác nhận “GDMT, nước chúng tôi được quan tâm và đạt đươc những cao trào rộng khắp, có lẽ chỉ đứng sau giáo dục AIDS”
Tuy hình thức và phương phháp GDMT ở mỗi nước có khác nhau nhưng đều đã khẳng định sự cần thiết và tính cấp bách của giáo dục môi trường trong nhà trường và trong cộng đồng xã hội Hội nghị thượng đỉnh về Trái Đất họp tại Rio Janeiro (Braxin) năm 1992 đã xác định chiến lược hành động cho loài người về môi trường và phát triển môi trường ở thế kỷ 21, trong đó có hành động xem xét lại tình hình GDMT và đưa GDMT vào chương trình giáo dục cho tất cả mọi lớp và ở các cấp học Đây cũng là một trong những mục tiêu chủ yếu của chương trình GDMT quốc tế (IEEP) của UNESCO và UNEP Sau hội nghị này tất cả các nước xem lại tình hình GDMT ở quốc gia mình và xây dựng những mô hình giáo dục mới phủ hợp nhằm nâng cao hiệu quả
2.1.3.2 Một số thành tựu GDMT ở Việt Nam
Ở nước ta, việc GDMT mới được bắt đầu từ những năm cuối thập niên 70, còn việc GDMT trong trường phổ thông chỉ mới được thực hiện vào thập niên 80 cùng với kế hoạch cải cách giáo dục Để thực hiên nhiệm vụ GDMT trong trường phổ thông, ngay từ
Trang 18thời kỳ đó đã có hai đề tài cấp nhà nước được tiến hành nghiên cứu về phương thức nội dung GDMT trong nhà trường, trong đó tập trung chủ yếu là môn sinh học và địa lý Từ năm 1982 – 1983 khoa học địa lý trường Đại học Sư phạm Hà Nội đã đưa môn bảo vệ tự nhiên, mà nay là GDMT vào chương trình đào tạo Đến năm 1985, cuốn “Quán triệt tinh than giáo dục kỹ thuật tổng hợp, hướng nghiệp, dân số và bảo vệ môi trường” của nhà xuất bản Giáo dục và cuốn “Giáo dục bảo vệ môi trường trong nhà trường phổ thông” của PGS Nguyễn Dược in vào năm 1986 cho thấy rõ sự nhận thức về GDMT ở nước ta Hiện nay, các hoạt động GDMT được tiến hành một cách mạnh mẽ Ngoài việc GDMT cho quần chúng nhân dân thông qua phương tiện truyền thông đại chúng rất đa dạng và phong phú ( chương trình “Dân số và Môi trương”, “Môi trường và Đời sống” Các phong trào “Sạch và Xanh” của các thành phố lớn, các trường đại học đã đóng góp đáng
kể vào công tác GDMT) trong nhiều trường đại học đã có các môn học về môi trường
Từ năm học 1995 – 1996 trở đi, tất cả trường đại học khoa học tự nhiên (Hà Nội), năm học 1993 – 1994 khoa “Môi trường học” được thành lập và triển khai đào tạo các cán bộ
về khoa học môi trương Ơ Tp Hồ Chí Minh, khoa môi trường cũng được thành lập ở trường Đại học Khoa học Tự nhiên và Đại học Kỹ thuật Công nghệ vào năm 1999
Song song với việc giảng dạy trong nhà trường, nhiều đề tài nghiên cứu khoa học
về GDMT cấp nhà nước và cán bộ quản lý, nhiều đề tài luận án phó tiến sĩ và thạc sĩ đã
và đang được thục hiện, có tác dụng mở rộng nôi dung và nâng cao hiệu quả của việc GDMT
Thật ra, hành động có ý nghĩa biểu trung lớn nhất ở nước ta về GDMT là ngay từ năm 1962, Bác Hồ đã khai sinh ra “Tết trồng cây” và cho đến nay, phong trào này phát triển ngày càng mạnh mẽ Năm 1991, Bộ Giáo dục – Đào tạo đã có chương trình trồng cây hỗ trợ phát triển giáo dục và đào tạo BVMT (1991 – 1995)
Từ năm 1986 trở đi, cùng với các đề tài nghiên cứu về BVMT đã xuất hiện (Hoàng Đức Nhuận 1982, Nguyễn Dược 1982; 1986, Trịnh Ngọc Bích 1982,…)
Thông qua việc thay đổi sách giáo khoa (Cải cách giáo dục) (1986 – 1992) các tài liệu chuyên ban và thí điểm, tác giả sách giáo khoa đã chú trọng đến việc GDMT vào sách, đặt biệt là ở môn Sinh, Địa, Hoá, Kỹ thuật Đợt thay sách bắt đầu từ năm 2002 đã tích hợp kiến thức môi trường vào tất cả các môn học
Trang 19Trong “Kế hoạch hành động quốc gia về môi trường và phát triển bền vững của Việt Nam gia đoạn 1996 – 2000” GDMT được ghi nhận như bộ phận cấu thành
Từ năm 1996, Dự án GDMT trong nhà trường phổ thông Việt Nam (VIE 95/041) của Bộ Giáo dục và Đào tạo do UNDP (Chương trình phát triển Liên Hiệp Quốc) tài trợ
đã nhằm vào mục tiêu cơ bản:
Hỗ trợ xây dựng một bản chính sách và chiến lược thực hiện quốc gia về GDMT tại Việt Nam
Tăng cường năng lực của Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc truyền đạt những nội dung và phương pháp GDMT vào các chương trình đào tạo giáo viên
Xây dựng các hoạt động GDMT cụ thể để thực hiện ở cấp Tiểu học và Trung học
Các mục tiêu trên được thực hiện ở mức chi tiết và cụ thể hơn trong thực tiễn thông qua dự án VIE 98/018
Ngày 17 tháng 10 năm 2001 Thủ tướng Chính Phủ đã có Quyết định số 1363/QĐ– TTG về việc phê duyệt đề án “Đưa nội dung BVMT vào hệ thống giáo dục quốc dân”
2.2 Truyền thông môi trường
2.2.1 Truyền thông
Khái niệm : Truyền thông là quá trình trong đó người gửi, truyền các thông điệp tới người
nhận hoặc trực tiếp hoặc thông qua các kênh, nhằm mục đích thay đổi nhận thức, kiến thức,
thái độ, kỹ năng thực hành của người nhận thông điệp
Truyền thông có thể phổ biến các tri thức, trình bày các giá trị, các chuẩn mực xã hội Các tri thức bao gồm kiến thức, nhận thức và ý thức trách nhiệm về bất cứ hành
vi nào vì lợi ích tốt đẹp, vì mục tiêu chính đáng của phát triển bền vững
Trang 20Hình 2.1 Mô hình truyền thông đơn giản
Các yếu tố của hệ thống truyền thông
Với mô hình truyền thông như trên thì một hệ thống truyền thông bao gồm các yếu tố sau:
Người gửi
Thông điệp
Kênh truyền thông
Người nhận
Mô hình truyền thông có thể được diễn giải đơn giản như sau:
Người gửi có một thông điệp ( thông tin, ý tưởng, tình cảm, suy nghĩ, thái độ) muốn
được gửi đi
Người gửi phải mã hoá thông điệp đó, nghĩa là phải chuyển thông điệp đó thành âm
thanh, từ ngữ, ký tự (thể hiện bằng ngôn ngữ) hay dùng cử chỉ, ký hiệu, ra hiệu, tư thế…(thể hiện bằng phi ngôn ngữ) để người nhận có thể hiểu được
Người nhận thông điệp bằng các giác quan của mình Nếu không có gì cản trở, gây nhiễu hay làm sai lạc thì người nhận sẽ có một bản sao chính xác, nghĩa là nguyên si thông điệp đã được gửi
Người nhận phải giải mã và diễn dịch, phân loại, chấp nhận thông điệp để có thể hiểu nó một cách chính xác
NNgười gửi
gửi
Người nhận
Ý tưởng Suy nghĩ Tình cảm Chuyển tải thông điệp Chấp nhận thông điệp
Giải mã
iải
Mã hoá
iải
Trang 21Cuối cùng, người nhận phải xác nhận là đã được nhận thông điệp, nghĩa là người đó phải cho người gửi biết là thông điệp đã được thu nhận, tái tạo và đã được hiểu rồi
Như mô hình trên, truyền thông có vẻ như là một chu trình đơn giản, dễ dàng Trong thực tế, rất hiếm khi diễn ra suôn sẻ như vậy Việc sử dụng mô hình giản lược này không phải là cung cấp giải pháp cho quá trình truyền thông mà chính là các tham số để phân tích các quá trình truyền thông và để xác định ra các khiếm khuyết nhằm cải thiện chúng một cách có hiệu quả hơn
Trên thực tế, một người vừa là người gửi, vừa có thể đồng thời là người nhận Nội dung thông điệp tác động tới hành vi của chúng ta, và cũng ảnh hưởng tới hình thức, cường
độ và nội dung của quá trình truyền thông Các yếu tố gây nhiễu có thể xuất hiện ở bất kỳ bước nào trong quá trình truyền thông và dẫn tới hiểu nhầm hoặc chẳng hiểu gì
2.2.2 Truyền thông môi trường
Khái niệm: Truyền thông môi trường là một công cụ quan trọng, cơ bản của quản lý môi
trường, nó tác động trực tiếp hoặc gián tiếp làm thay đổi thái độ, hành vi của con người trong cộng đồng từ đó thúc đẩy họ tự nguyện tham gia vào các hoạt động bảo vệ môi trường từ đơn giản nhất đến phức tạp nhất, và không những chỉ tự mình tham gia mà còn
lôi cuốn những người khác cùng tham gia tạo ra các kết quả có tình đại chúng
2.2.2.1 Tại sao lại cần truyền thông môi trường
Các dự án/ chương trình môi trường thường đem lại kết quả hạn chế, vì những sự đổi mới
và giải pháp của dự án hay chương trình đưa ra không được những người có liên quan hiểu
rõ và cùng tham gia
Những người thực hiện các dự án hay chương trình môi trường thường nghĩ rằng các sự kiện khoa học và sự quan tâm đến môi trường của họ có sức thuyết phục, tuy nhiên, người dân thường nhận thức vấn đề thông qua xúc cảm và giao tiếp xã hội hơn là bằng lý lẽ và kiến thức
Những xung đột, mâu thuẫn về lợi ích giữa những người trong cuộc không được điều đình, hoà giải với nhau Cách tiếp cận đối đầu nhau đã dẫn đến thông tin một chiều, không quan tâm đến sự hiểu biết và hoàn toàn không dựa vào cách truyền thông hai chiều
Trang 22là hình thức truyền thông hướng về “cùng chia sẻ” và về các tình huống “đôi bến cùng có lợi”
Nhiều cấp ra quyết định không biết cách làm thế nào để lồng ghép một chiến lược truyền thông vào các dự án về môi trường
2.2.2.2 Nguyên tắc của truyền thông môi trường
Truyền thông môi trường cần phải:
Là mắt xích để gắn kết các vấn đề môi trường với quá trình hoạch định chính sách
và sự tham gia của người dân
Quan tâm tới lợi ích của đối tượng truyền thông /cộng đồng
Cách thức truyền thông cần phù hợp với đối tượng truyền thông, có nghĩa là cần phải đơn giản, cụ thể và phù hợp về văn hoá - xã hội
Truyền thông có định hướng tới các vấn đề cần được giải quyết, hay các nhu cầu của cộng đồng
Tính tới chi phí - hiệu quả và có tính sáng tạo bằng cách sử dụng các cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, phương tiện truyền thông sẵn có ở địa phương, hơn là dựa vào các sản phẩm truyền thông đắt tiền
Trao quyền cho cộng đồng
Có sự hợp tác giữa những người có trình độ khác nhau, chức năng khác nhau (giữa các cấp chính quyền, các tổ chức cộng đồng, khu vực tư nhân, các cơ quan nghiên cứu…)
Kết hợp các kênh, phương tiện, sản phẩm truyền thông khác nhau
Thử nghiệm trước sản phẩm truyền thông
Có sự hoà hợp giữa người truyền thông và cộng đồng
Nhấn mạnh vào tính bền vững
Trang 23CHƯƠNG 3: CÁC HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG TẠI CÁC
TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN TP HỒ CHÍ MINH 3.1 Các chủ trương chính sách của đảng, nhà nước và ngành giáo dục đào tạo về BVMT – GDMT
3.1.1 Nghị quyết 41-NQ/TW của Bộ chính trị ngày 15/11/2004 về “BVMT
trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”
3.1.1.1 Một số nội dung quan trọng của Nghị quyết
BVMT là một trong những vấn đề sống còn của nhân loại, là nhân tố đảm bảo sức khỏe và chất lượng cuộc sống của nhân dân, góp phần quan trọng vào việc phát triển kinh tế- xã hội, ổn định chính trị, an ninh quốc gia và thúc đẩy hội nhập kinh tế của nước ta
BVMT vừa là mục tiêu, vừa là một trong những nội dung cơ bản của phát triển bền vững, phải được thực hiện trong các chiến lược, quy hoạch, kế hoạch, dự án phát triển kinh tế xã hội của từng ngành và từng địa phương Khắc phục tư tưởng chỉ chú trọng phát triển kinh tế xã hội mà coi nhẹ việc BVMT, đầu tư cho BVMT là đầu tư cho phát triển bền vững
BVMT là quyền lợi và nghĩa vụ của mọi tổ chức, mọi gia đình và của mỗi người,
là biểu hiện của nếp sống văn hóa, đạo đức, là tiêu chí quan trọng của xã hội văn minh và
là sự nối tiếp truyền thống yêu thiên nhiên, sống hài hòa với tự nhiên của ông cha ta
BVMT phải theo phương châm lấy phòng ngừa và hạn chế tác động xấu đối với môi trường là chính, kết hợp với xử lý ô nhiễm, khắc phục suy thoái, cải thiện môi trường
và bảo tồn thiên nhiên, kết hợp giữa sự đầu tư của nhà nước với đẩy mạnh huy động nguồn lực trong xã hội và mở rộng hợp tác quốc tế, kết hợp giữa công nghệ hiện đại với các phương pháp truyền thống
BVMT là nhiệm vụ vừa phức tạp, vừa cấp bách, có tính đa ngành và liên vùng rất cao, vì vậy cần có sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của các cấp Ủy Đảng, sự quản lý thống nhất của nhà nước, sự tham gia tích cực của mặt trận tổ quốc và các đoàn thể nhân dân
3.1.1.2 Các giải pháp thực hiện
“Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức và trách nhiệm BVMT”- đây là nội dung rất quan trọng, tăng cường đa dạng hóa các hình thức tuyên
Trang 24truyền, phổ biến chính sách, chủ trương, pháp luật và các thông tin về môi trường và phát triển bền vững cho mọi người, đặc biệt là trong thanh niên, thiếu niên
“Tăng cường công tác quản lý nhà nước về bảo vệ môi trường” trong đó chú ý đến việc hoàn thiện hệ thống pháp luật về BVMT, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, sớm xây dựng, ban hành quy định giải quyết bồi thường thiệt hại về môi trường
“Đẩy mạnh xã hội hóa hoạt động BVMT” trong đó chú trọng tạo cơ sở pháp lý và
cơ chế, chính sách khuyến khích cá nhân, tổ chức và cộng đồng tham gia công tác BVMT, xây dựng và thực hiện các quy ước, cam kết về BVMT của cộng đồng dân cư
“Áp dụng các biện pháp kinh tế trong BVMT, tạo sự chuyển biến cơ bản trong đầu tư BVMT”, ngân sách nhà nước sẽ có mục chi riêng cho sự nghiệp môi trường và tăng dần mức đầu tư hằng năm để đến năm 2006 đạt ít nhất 1% tổng chi ngân sách nhà nước Ngoài đầu tư của Nhà nước, sẽ có chính sách khuyến khích các tổ chức cá nhân trong và ngoài nước đầu tư BVMT
“Đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và ứng dụng công nghệ, đào tạo nguồn nhân lực
về môi trường, mở rộng hợp tác quốc tế về môi trường”
3.1.2 Quyết định của Thủ tướng Chính phủ số 1363/QĐ –TTG ngày
17/10/2001 về việc phê duyệt dự án “Đưa nội dung BVMT vào hệ thống giáo dục quốc dân”
3.1.2.1 Mục tiêu của dự án
Giáo dục học sinh, sinh viên các cấp học, bậc học, trình độ đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân có hiểu biết về pháp luật và chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước về BVMT, có kiến thức về môi trường để tự giác thực hiện BVMT
Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ giảng dạy, giáo viên, cán bộ nghiên cứu khoa học công nghệ và cán bộ quản lý về BVMT
3.1.2.2 Các hoạt động thực hiện dự án
Bộ giáo dục và Đào tạo chủ trì, phối hợp với các cơ quan có liên quan thực hiện các dự án thành phần như sau:
Trang 25o Xây dựng chương trình, giáo trình, bài giảng về giáo dục BVMT cho các bậc học, cấp học và trình độ đào tạo
o Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên về BVMT
o Tổ chức chỉ đạo việc đào tạo đội ngũ cán bộ khoa học và quản lý về lĩnh vực môi trường để đảm bảo nguồn nhân lực cho việc nghiên cứu, quản lý và thực hiện công nghệ bảo vệ môi trường, phát triển bền vững
o Tăng cường cơ sở sản xuất cho việc giảng dạy, học tập, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ về môi trường trong các trường học
o Truyền thông rộng rãi thông tin giáo dục BVMT trong khu vực, trong nước
và trên thế giới
3.2 CÁC TỔ CHỨC TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG
3.2.1 Tổ chức Đoàn thanh niên- Hội sinh viên
Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác GDMT và nâng cao nhận thức về bảo
vệ môi trường trong học sinh- sinh viên; được sự quan tâm và hỗ trợ của các Bộ, Ban ngành liên quan, các trường, địa phương Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên Việt Nam nói chung và Đoàn thanh niên- Hội Sinh viên TPHCM nói riêng trong thời gian qua đã có những cố gắng rất lớn trong việc giáo dục và nâng cao nhận thức, kỹ năng hoạt động môi trường cho sinh viên cũng như tổ chức các hoạt động thiết thực góp phần bảo vệ môi trường
Đoàn- Hội thường xuyên tổ chức các hoạt động truyền thông nâng cao nhận thức cho sinh viên về công tác giữ gìn và bảo vệ môi trường, phát động phong trào xây dựng môi trường học đường xanh- sạch- đẹp; tuyên truyền về luật bảo vệ môi trường trong sinh viên thông qua nhiểu hình thức khác nhau như : thành lập các đội tuyên truyền viên; tổ chức nhiều đêm nhạc với nội dung bảo vệ môi trường, xây dựng cuộc sống lành mạnh, gần gũi với môi trường thiên nhiên; tổ chức hiệu quả nhiều hoạt động tuyên truyền qua hình thức sân khấu hóa, thi xây dựng các dự án, tổ chức hội thảo môi trường và phát triển bền vững…
Tổ chức phong trào thi đua xây dựng “Giảng đường văn minh- sạch- đẹp”, “Lớp học kiểu mẫu” tại các trường trên địa bàn TPHCM
Trang 26Hưởng ứng tuần lễ quốc gia về nước sạch và vệ sinh môi trường được phát động vào ngày 5/6 – Ngày Môi trường thế giới hằng năm, các cấp Bộ, Ban ngành, Đoàn - Hội sinh viên các cấp đã phát động nhiều hoạt động tuyên truyền thu hút đông đảo sinh viên tham gia giao lưu văn hóa mang nội dung tìm hiểu về môi trường; mít-ting kỷ niệm Ngày Môi trường thế giới; ra quân tổng vệ sinh- Ngày chủ nhật xanh; đạp xe tuyên truyền bảo
vệ môi trường…
Hình 3.1 Sinh viên Hutech tham gia ngày chủ nhật xanh- làm sạch đẹp mỹ quan TPHCM
Vào dịp hè hằng năm, Trung ương Hội Sinh viên phát động chiến dịch Mùa hè Xanh, các cấp bộ Hội phối hợp với Đoàn thanh niên tổ chức các đội sinh viên tình nguyện
về hoạt động tại các vùng sâu xa, khó khăn với nhiều hoạt động phong phú Trong đó hoạt động tuyên truyền người dân bảo vệ môi trường thiên nhiên luôn được đẩy mạnh hoạt động với nhiều chương trình thiết thực như tuyên truyền người dân ăn chín, uống sôi; sử dụng các công trình vệ sinh đúng cách; chăn nuôi gia súc gia cầm hợp vệ sinh; phát quang bụi rậm; tư vấn về y tế công đồng; hướng dẫn người dân cách lọc nước…Các hoạt động tình nguyện của sinh viên đã và đang có những chuyển biến tích cực, để lại
Trang 27hình ảnh đẹp trong xã hội, góp phần xây dựng bảo vệ môi trường lành mạnh và phát triển bền vững
Xây dựng công tác giáo dục môi trường không chỉ tác động đến cuộc sống trước mắt của thế hệ hôm nay mà còn tác động lâu dài cho thế hệ mai sau Vì vậy, làm tốt công tác giáo dục bảo vệ - truyền thông môi trường sẽ tạo nên những lớp người thấm nhuần ý
thức bảo vệ môi trường, phát triển bền vững
3.2.2 Một số tổ chức truyền thông về môi trường
3.2.2.1 Hội bảo vệ thiên nhiên môi trường Việt Nam (VACNE)
Hội được thành lập ngày 23/11/1988 do Chủ tịch Hội đồng Bộ trưởng ký quyết định Hội hoạt động với các mục tiêu cụ thể như:
Tư vấn và phản biện xã hội trong lĩnh vực bảo vệ thiên nhiên và môi trường
Nghiên cứu khoa học, công nghệ về bảo vệ môi trường (BVMT) và phát triển bền vững (PTBV) và áp dụng vào thực tiễn
Xây dựng và phổ cập các mô hình BVMT & PTBV
Xuất bản các tạp chí, ấn phẩm về môi trường
Sản xuất phim, tổ chức sáng tác tranh về môi trường
Đào tạo, giáo dục, tập huấn về BVMT & PTBV
Tổ chức các cuộc thi, triển lãm về môi trường
Truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng
Xét và trao giải thưởng vì sự nghiệp BVMT hàng năm
Hợp tác quốc tế về BVMT
Các dịch vụ liên quan đến BVMT
3.2.2.2 Trung tâm truyền thông bảo vệ môi trường (Media Center
Environment Protection)
Trung tâm truyền thông bảo vệ môi trường hoạt động thông qua website
www.yeumoitruong.com là nơi cung cấp thông tin, hoạt động môi trường, tài liệu chuyên
Trang 28ngành là nơi sinh viên quan tâm đến vấn đề môi trường cập nhật tin tức, trao đổi kinh nghiệm, giao lưu với nhau Trung tâm bao gồm các câu lạc bộ :
- Câu lạc bộ yêu môi trường
-Câu lạc bộ C4E
-Câu lạc bộ Gogreen
3.2.3 Một số tổ chức phi chính phủ về truyền thông môi trường
3.2.3.1 Trung tâm Phát triển Sáng kiến Cộng đồng và Môi trường (C&E)
- Là 1 tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận C&E hoạt động nhằm thúc đẩy sự tham gia cũng như tăng cường năng lực cho các tổ chức/nhóm cộng đồng để giải quyết tốt hơn các vấn đề môi trường liên quan đến cuộc sống của chính họ và cộng đồng, góp phần phát triển xã hội dân sự và phát triển bền vững môi trường ở Việt Nam
- Trung tâm được hình thành trên nền tảng kế thừa nhân sự và kinh nghiệm của Quỹ Môi trường Sida (SEF) Sáng lập viên Trung tâm là các thành viên Nhóm Cố vấn của Quỹ SEF là những người đã và đang hoạt động thực tiễn liên quan đến môi trường và phát triển bền vững Quỹ SEF do Đại sứ quán Thuỵ Điển tại Hà nội thành lập nhằm khuyến khích và hỗ trợ các sáng kiến của cộng đồng trong bảo vệ môi trường và sử dụng bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên Với 12 năm hoạt động (1997-2008) Quỹ SEF đã hỗ trợ 300 dự án nhỏ trong cả nước, tăng cường năng lực cho các tổ chức cộng đồng, nâng cao nhận thức môi trường cho công chúng và thúc đẩy mạng lưới xã hội dân sự về bảo vệ môi trường và quản lý tài nguyên thiên nhiên
3.2.3.2 Trung tâm phát triển nông thôn bền vững (SRD)
Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững (SRD) là một tổ chức phi chính phủ phi lợi nhuận của Việt Nam SRD cam kết làm việc với các cộng đồng chịu thiệt thòi ở miền núi, hỗ trợ họ cải thiện chất lượng cuộc sống và nâng cao khả năng quản lý và sử dụng các nguồn lực một cách bền vững
SRD là một phần của tổ chức CIDSE Việt Nam cũ – „Coopération Internationale pour le Développement et la Solidarité‟ (Tổ chức Hợp tác Quốc tế về Phát triển và Đoàn kết) CIDSE Việt Nam là một tổ chức phi chính phủ quốc tế triển khai nhiều dự án phát triển trên toàn quốc từ những năm 1978 đến cuối năm 2005 Với sự hình thành của SRD,
Trang 29CIDSE đã hiện thực hóa được mục tiêu cuối cùng của mình là quốc gia hóa các hoạt động phát triển địa phương
SRD đã được Liên hiệp các Hội Khoa học Kỹ thuật Việt Nam cho phép thành lập theo quyết định số 281/QD-LHH vào ngày 21 tháng 3 năm 2006 và giấy phép hoạt động của Bộ Khoa học Công nghệ và Môi trường (MOSTE) ngày 30 tháng 3 năm 2006
3.2.3.4 Tổ chức 350.org
- Là 1 tổ chức phi chính phủ, phi lợi nhuận có địa chỉ tại website www.350.org Những hành động của 350.org trên toàn cầu đều hướng đến mục tiêu cao nhất là đưa lượng CO2 về lại mức 350ppm, để tránh các hậu quả nghiêm trọng của tình trạng BĐKH đang diễn ra khắp nơi
Chiến dịch 350.org được triển khai dựa trên những hình thức truyền thông đầy sáng tạo, với những chiến dịch trực tuyến, những hoạt động truyền cảm hứng từ cấp cơ sở, và những ngày hành động toàn cầu được tổ chức bởi đông đảo các tình nguyện viên tại 188 quốc gia Chính nguồn nhân lực này đã góp sức tổ chức hơn 5200 hoạt động ở 181 quốc gia vào ngày 24 tháng 09 năm 2009, mà đài CNN đã bình luận là “Ngày hành động có sức lan tỏa lớn nhất trong lịch sử nhân loại” Bước sang năm 2010, 350.org tiến hành một cuộc tổng động viên mạnh mẽ với quy mô lớn hơn Ngày 10 tháng 10 năm 2010, Ngày hội Hành động Toàn cầu đã có hơn 7200 sự kiện cắt giảm phát thải cácbon tại 188 quốc gia, trong đó có 53 sự kiện tại Việt Nam Hàng ngàn bạn trẻ tại thành phố Hồ Chí Minh,
Hà Nội, Nha Trang, An Giang, Huế, Đà Lạt, Đà Nẵng, và nhiều tỉnh thành khác, đã đại diện cho Việt Nam cất tiếng kêu gọi hành động để ứng phó với biến đổi khí hậu Một số hoạt động có thể kể tới như Ngày hội Bức tranh Tương lai, Ngày đi bộ tại Hội An, Ngày hội Chung tay Bảo vệ môi trường, Chiến dịch 26 độ (kêu gọi các cơ quan và gia đình tăng
Trang 30nhiệt độ máy lạnh lên 26oC nhằm giảm phát thải cácbon), chiến dịch Tôi đồng ý (cam kết bảo vệ môi trường), chiến dịch “Ăn chay vì môi trường”, hoạt động Rửa xe Gây quỹ
nhằm gây quỹ phát triển bền vững cho một xã tại Lâm Đồng, v.v
Trang 31CHƯƠNG 4: CÔNG TÁC TRUYỀN THÔNG MÔI TRƯỜNG
TẠI TP PHAN RANG – THÁP CHÀM 4.1 Tổng quan về Tp Phan Rang – Tháp Chàm
Phan Rang - Tháp Chàm (thường được gọi tắt là Phan Rang) là thành phố tỉnh lị của tỉnh Ninh Thuận, Việt Nam
Tên Tháp Chàm được đặt theo cụm tháp Poklong Garai phía bắc thành phố
4.1.1 Lịch sử hình thành
Vùng đất này từng là kinh đô Panduranga của Vương quốc Champa cổ
Thị xã Phan Rang được thành lập theo đạo dụ của Khải Định ban hành ngày 4 tháng 8 năm 1917
Trước năm 1976, Phan Rang là tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận Từ 1976 đến 1991, khi tỉnh Ninh Thuận hợp nhất với tỉnh Bình Thuận (kể cả tỉnh Bình Tuy của Việt Nam Cộng hòa) thành tỉnh Thuận Hải thì Phan Rang không còn là tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận, mà thuộc tỉnh Thuận Hải
Ngày 27 tháng 4 năm 1977 thị xã Phan Rang bị chia hai và hạ cấp xuống thành thị trấn Phan Rang, huyện lỵ huyện Ninh Hải, và thị trấn Tháp Chàm, huyện lỵ huyện An Sơn Thị trấn Phan Rang là địa bàn 6 phường Mỹ Hương, Tấn Tài, Kim Định, Thạnh Sơn, Phủ
Hà, Đạo Long của thị xã cũ, còn thị trấn Tháp Chàm là địa bàn 3 phường Đô Vinh, Bảo
An và Phước Mỹ của thị xã cũ
Thị xã Phan Rang được tái lập với tên mới là thị xã Phan Rang - Tháp Chàm, theo Quyết định số 45/HĐBT của Hội đồng Bộ trưởng ngày 1-9-1981, đồng thời với việc tái lập ba huyện là Ninh Sơn, Ninh Hải và Ninh Phước trên cơ sở 2 huyện An Sơn và Ninh Hải Lúc đó thị xãPhan Rang - Tháp Chàm gồm 9 phường: Bảo An, Đô Vinh, Phước Mỹ, Phủ
Hà, Thanh Sơn, Mỹ Hương, Kinh Dinh, Đạo Long, Tấn Tài, và 3 xã: Văn Hải, Khánh Hải
và Thành Hải
Khi tỉnh Ninh Thuận được tái lập (1992), thị xã Phan Rang hợp nhất cùng với Tháp Chàm thành thị xã Phan Rang - Tháp Chàm, đồng thời trở thành tỉnh lỵ tỉnh Ninh Thuận
