Sử dụng vật liệu từ thực vật trong xử lý mặt đứng công trình nhà ở

Sử dụng vật liệu từ thực vật trong xử lý mặt đứng công trình nhà ở

-CÔNG TRÌNH DỰ THIGIẢI THƯỞNG SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC EURÉKA

Chương 2 nêu ra các cơ sở khoa học cho việc nghiên cứu sử dụng vật liệu xâydựng từ thực vật: từ định hướng trong việc phát triển vật liệu xanh trong kiến trúc ViệtNam, lợi thế trong sự dồi dào tài nguyên thực vật của đất nước cho đến ưu của một sốvật liệu từ thực vật hiện có chủ yếu (gỗ, tre, trấu, rơm rạ, thực vật sống,…).

Chương 3 là giải pháp của chúng tôi cho các sản phẩm từ thực vật áp dụng trong

xử lý mặt đứng công trình, mà cụ thể là cho khu vực khí hậu ở thành phố Hồ Chí Minh.Bằng cách sử dụng các bộ phận sử dụng có thể sản xuất từ thực vật, một mặt tiền nhà phốhay dãy phố cụ thể có thể được áp dụng bằng nhiều phương án để mang lại các hiệu quảkhác nhau Từ đó ta đánh giá được các mặt lợi về kinh tế, văn hóa xã hội, môi trườngcũng như giá trị nhân rộng của việc áp dụng vật liệu từ thực vật trong xử lý mặt đứngcông trình nhà ở

Và cuối cùng chương 4 là những đúc kết sau quá trình nghiên cứu khoa học,những ý kiến cùng suy nghĩ của chúng tôi về sản phẩm của mình, tầm quan trọng củaviệc áp dụng giải pháp này vào đời sống cũng như các kiến nghị mà chúng tôi hy vọng sẽđược các cá nhân, ban ngành và đoàn thể xem xét và chấp thuận

NỘI DUNG CÔNG TRÌNH MỤC LỤC

PHẦN I - MỞ ĐẦU

PHẦN II – NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

GIẢI THƯỞNG SINH VIÊN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC EURÉKA

LẦN THỨ XIV NĂM 2012

PHẦN II – NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 7

CHƯƠNG 1: XU HƯỚNG SỬ DỤNG VẬT LIỆU TỪ THỰC VẬT TRONG VIỆC XỬ LÝ MẶT ĐỨNG CÔNG TRÌNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ NƯỚC TA 7

1.1 Xu hướng phát triển công nghệ vật liệu trên Thế giới

1.1.1 Tác động của việc sử dụng vật liệu xây dựng đến môi trường

1.1.2 Vật liệu thực vật – xu hướng phát triển xanh tất yếu trên thế giới

1.1.3 Tiểu kết

1.2 Sử dụng vật liệu từ thực vật trong mặt đứng công trình kiến trúc Việt Nam

1.2.1 Truyền thống sử dụng vật liệu xây dựng từ thực vật trong kiến trúc dân gian ở nước ta

1.2.2 Thực trạng hiện nay – Xu hướng thiết kế kiến trúc xanh tại Việt Nam

1.2.3 Tiểu kết

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG VẬT LIỆU XÂY DỰNG TỪ THỰC VẬT 12

2.1 Định hướng trong việc phát triển vật liệu xanh trong kiến trúc Việt Nam

2.2 Sự phân bố nguyên vật liệu tự nhiên ở nước ta

2.3 Đặc điểm một số loại vật liệu từ thực vật chủ yếu

2.3.1 Vật liệu từ thực vật đang thịnh hành

2.3.2 Vật liệu từ phế phẩm nông nghiệp

2.3.3 Thực vật sống - Một xu hướng sử dụng vật liệu xanh đang và sẽ thịnh hành

2.4 Tiểu kết

CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP CHO CÁC SẢN PHẨM TỪ THỰC VẬT TRONG XỬ LÝ MẶT ĐỨNG CÔNG TRÌNH 22

3.1 Đề xuất sản phẩm

3.1.1 Vật liệu sử dụng áp dụng cho khí hậu thành phố Hồ Chí Minh

3.1.2 Bộ phận sử dụng

3.2 Một số cách có thể áp dụng trong việc xử lý mặt tiền nhà phố từ thực vật

trong điều kiện thành phố Hồ Chí Minh

3.2.1 Hiện trạng

3.2.2 Phương án 1

3.2.3 Phương án 2

3.2.4 Phương án 3

3.2.5 Tiểu kết

CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 35

4.1 Kết luận

4.2 Kiến nghị

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHẦN I - MỞ ĐẦU

LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:

Trong thế kỉ 21, dân cư thế giới đang tăng lên nhanh chóng, kéo theo đó là xuhướng đô thị hóa Hệ quả tiêu cực của đô thị hóa ào ạt là bộ mặt thẩm mĩ đô thị đi xuống,giảm chất lượng cuộc sống, ô nhiễm phát sinh từ quá trình xây dựng và đặc biệt là tình

trạng biến đổi khí hậu Một trong những thủ phạm của biến đổi khí hậu là việc xây dựng các công trình. Ngành xây dựng sử dụng đến 30%-40% năng lượng, thải rakhoảng 25% lượng khí CO2 trên toàn cầu Các công trình xanh hoàn toàn có thể làmgiảm tới 35% lượng khí thải CO2, giảm 30%-50% lượng điện tiêu thụ…Từ đó, công

trình xanh là một trong những loại hình được khuyến khích phát triển tại nhiều quốc gia trên thế giới và được dự báo sẽ trở thành một xu hướng tất yếu trong tương lai.

Tuy nhiên, ở Việt Nam, số lượng công trình xanh còn rất ít, chủ yếu là các công trình được xây mới, do khi xây dựng cần có đội ngũ chuyên gia có năng lực, nhận thức

về công trình xanh cũng như các chính sách liên quan và quan trọng hơn cả là chi phí đầu tư Trong khi nhà ở dân dụng hiện nay chiếm tỉ lệ hơn 80%, một loại hình tiềm

năng để áp dụng giải pháp xanh lại chưa được người dân quan tâm đúng mức, dẫn đếnnhững hậu quả về mỹ quan đô thị cũng như môi trường sống bị giảm thiểu

Một dãy phố ở đường Trần Quang Diệu, TP.HCM

Làm thế nào để cải thiện được bộ mặt đô thị như TP.HCM theo xu hướng pháttriển xanh, thân thiện với môi trường, bảo vệ được nét kiến trúc dân tộc, cũng như đảmbảo chất lượng cuộc sống người dân và bài toán kinh tế? Phải chăng cần có thêm những

giải pháp xanh “bình dân” hơn? Từ đó đề tài “SỬ DỤNG VẬT LIỆU TỪ THỰC VẬT TRONG XỬ LÝ MẶT ĐỨNG CÔNG TRÌNH NHÀ Ở TẠI THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH” đã được chúng tôi lựa chọn để làm đề tài dự thi.

Mục tiêu của đề tài:

- Chứng minh ưu thế của việc ứng dụng các giải pháp kiến trúc xanh vào kiến trúc,đặc biệt là sử dụng vật liệu xanh từ thực vật vào công trình kiến trúc nhà ở

- Đề xuất một số phương án thiết kế mặt đứng nhà ở tại thành phố Hồ Chí Minh sửdụng vật liệu từ thực vật

- Kiến nghị tới các cơ quan, ban ngành liên quan về vấn đề sử dụng vật liệu thựcvật, cũng như những chính sách pháp lý, khuyến khích cụ thể có liên quan

- Nâng cao hiểu biết chung về kiến trúc xanh, thân thiện môi trường cho người dân

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu: các loại vật liệu thực vật được sử dụng rộng rãi tại Việt

Nam và cách xử lý các dạng vật liệu từ thực vật nhằm ứng dụng trong công trìnhnhà ở

- Phạm vi nghiên cứu: khảo sát trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

- Hoàn thành bản báo cáo và tóm tắt kết quả nghiên cứu

- Đề xuất các mặt đứng sử dụng vật liệu từ thực vật, từ đó phát triển ứng dụng chothể loại công trình khác

- Minh chứng bằng cách áp dụng các mặt đứng sử dụng vật liệu thực vật vào công trình thực tế

PHẦN II – NỘI DUNG NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 1: XU HƯỚNG SỬ DỤNG VẬT LIỆU TỪ THỰC VẬT TRONG VIỆC XỬ LÝ MẶT ĐỨNG CÔNG TRÌNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ NƯỚC

TA

1.1 Xu hướng phát triển công nghệ vật liệu trên Thế giới

1.1.1 Tác động của việc sử dụng vật liệu xây dựng đến môi trường

Trong quá trình xây dựng và phát triển của các quốc gia,các công trình kiến trúcchiếm một vị thế rất quan trọng Công trình càng mang lại nhiều hiệu quả kinh tế và vănhóa bao nhiêu thì lại càng tùy thuộc vào việc lựa chọn hợp lý các vật liệu có tính bềnvững và mang đậm dấu ấn văn hóa dân tộc bấy nhiêu Tuy nhiên, việc chỉ chú ý đến hìnhthức bên ngoài của công trình đang kéo theo vô số hệ lụy tác động xấu đên môi trường.Theo số liệu của các nước tiên tiến, chỉ riêng tổng năng lượng tiêu thụ cho các công trìnhxây dựng đã chiếm đến 40% - 70% tổng năng lượng cung cấp cho một đô thị

Bảng đồ năng lượng tiêu thụ để sản xuất một số vật liệu xây dựng

Kiến trúc xây dựng là một trong những ngành sử dụng lượng nguyên vật liệunhiều nhất Từ bảng thống kê, năng lượng tiêu tốn để sản xuất vật liệu bê tông xi măng lànhiều nhất trong các vật liệu xây dựng hiện nay.Hiện nay ngành xây dựng sử dụng đến17% lượng nước sạch trên thế giới, 28% lượng gỗ xẻ, 30%-40% năng lượng và 40%-50%các nguyên, nhiên vật liệu xây dựng khác Hoạt động xây dựng cũng làm thải ra khoảng25% lượng khí CO2 trên toàn cầu – loại khí gây hiệu ứng nhà kính phổ biến nhất …Chính vì thế, phát triển đô thị xanh, công trình kiến trúc xanh là xu hướng tất yếu trongbối cảnh biến đổi khí hậu đang diễn ra gay gắt Phải chăng đã đến lúc con người nên

tìm kiếm những loại vật liệu thân thiện hơn với môi trường?

1.1.2 Vật liệu thực vật – xu hướng phát triển xanh tất yếu trên thế giới

Gần đây, cụm từ “kiến trúc xanh” đã quenthuộc hơn với người sử dụng Đây là một tràolưu xây dựng mới mà ở đó con người đã ý thứcđược tác động của việc xây dựng đến môi trường

tự nhiên Kiến trúc xanh không những mang lạilợi ích kinh tế, môi trường, sức khoẻ cho ngườidân mà còn đóng góp tích cực làm giảm sự biếnđổi khí hậu.Nhiều nước phát triển đã đi theo xuhướng xây dựng này từ khoảng vài chục nămnay Các tòa nhà sử dụng vật liệu xanh giúp cảithiện môi trường sống, giảm đáng kể lượng khíthải, lượng nước và năng lượng tiêu thụ mỗingày Hiện nay hàng loạt công trình sử dụng vậtliệu xanh ra đời chỉ tiêu tốn năng lượng thấp màvẫn có tính bền vững với môi trường và xã hội

Tuy nhiên, vật liệu xây dựng xanh thường

có giá thành ban đầu cao vì phải đáp ứng được một số yêu cầu đặc biệt Ví dụ như kính 2lớp để giảm bức xạ nhiệt, sử dụng cảm ứng để điều chỉnh ánh sáng đèn thích hợp… đều

có giá thành sản xuất cao, không thể sử dụng rộng rãi ở các nước nghèo và đang pháttriển Đây là một trong những “vướng mắc” hiện nay trong việc nhân rộng mô hình kiếntrúc xanh

Khắc phục nhược điểm trên, vật liệu có nguồn gốc từ thực vật đang phát triển mạnh mẽ và chiếm ưu thế vượt trội như:

- Giá thành rẻ hơn vật liệu nhân tạo thông thường

- Giảm chất thải, nguồn phát sinh chất thải vào môitrường

- Tái sử dụng nguồn nguyên liệu thô

- Loại trừ các chất độc hại

- Đảm bảo sức khỏe và an toàn cho người sử dụng

- Nâng cao chất lượng cuộc sống cư dân địa phương

1.1.3 Tiểu kết

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu đã và sẽ tác động đến mọi mặt của tựnhiên và xã hội, tiết kiệm năng lượng là vấn đề cực kì cấp thiết Nhiệm vụ người kiếntrúc sư là tìm ra phương pháp hợp lý nhất để sử dụng vật liệu tiết kiệm năng lượng để vừagiúp cho con người có không gian hoạt động thoải mái, đồng thời đảm bảo mối liên hệ tốtnhất với môi trường Vật liệu có nguồn gốc từ thực vật được đưa ra trong khuôn khổ đềtài nghiên cứu này là lời giải hợp lý cho chúng ta

Tòa nhà xanh Fusionopolis ở

Singapre do KTS Ken Yang thiết kế

sử dụng kính tiết kiệm năng lượng

bên cạnh các giải pháp cây xanh và

thông gió toàn nhà

Vật liệu tận dụng từ sản

phẩm nông nghiệp tại Mỹ

1.2 Sử dụng vật liệu từ thực vật trong mặt đứng công trình kiến trúc Việt Nam

1.2.1 Truyền thống sử dụng v ật liệu xây dựng từ thực vật trong kiến trúc dân gian ở nước ta

Nếu nghiên cứu kiến trúc dân gian truyền thống thì chúng ta không thể không đặt

ra các câu hỏi: Tại sao ở trên vùng cao, đồng bào rất nghèo nhưng không gian sống của

họ vẫn tạo lập cho họ đủ ấm vào mùa đông và đủ mát vào mùa hè? Tại sao ở những vùngmiền Trung nắng nóng, người dân vẫn chịu đựng được sự khắc nghiệt mà làm lên nhữngtrang sử thắm đượm vinh quang?

Nhà sàn truyền thống vùng cao phía

Rõ khi thế giới chưa có các phát minh về năng lượng để sử dụng các trang thiết bịhiện đại thì từ xa xưa cha ông ta đó biết sử dụng một cách tài tình các loại vật liệu để tạodựng cho mình một không gian ở hòa hợp với thiên nhiên Kiến trúc nhà ở truyền thốngngười Việt vô cùng sáng tạo Trong điều kiện khắc nghiệt của xứ nhiệt đới ẩm, của cuộcsống nông nghiệp đầy rủi ro, cha ông ta tìm hiểu kỹ về thiên nhiên xung quanh, để cónhững giải pháp ứng phó với môi trường mà vẫn tiết kiệm:tường trình bằng đất chốngnắng mùa hè, lạnh mùa đông.Mái tranh dày chống mưa chống nắng.Tấm che trước hiênnhà vừa tạo không gian kín đáo, riêng tư vừa chắn nắng nóng trực tiếp vào nhà… Nhữngvật liệu xây dựng nhà ở được trực tiếp sử dụng từ chính nguồn nguyên liệu thiên nhiênđịa phương Đây là những kinh nghiệm quý báu mà chúng ta cần phải học tập và gìn giữ

1.2.2 Thực trạng hiện nay – Xu hướng thiết kế kiến trúc xanh tại Việt Nam

1.2.2.1 Hiện trạng

Hiện nay tại Việt Nam, tốc độ đô thị hóa quá nhanh (năm 2011 tỷ lệ đô thị hóa

>30%) đang đặt thêm gánh nặng lên sự phát triển của đất nước.Riêng về lĩnh vực kiếntrúc, Việt Nam cũng đang trên đà hòa nhập với thế giới, xu hướng kiến trúc trở nên đadạng hóa là việc không thể tránh khỏi.Tuy nhiên, bên cạnh những dấu hiệu tích cực, cácgiá trị kiến trúc truyền thống dần mất đi mà thay vào đó là sự bắt chước rập khuôn, thiếubản sắc Một sự thay đổi trong việc xây dựng và phát triển kiến trúc nước nhà là điều cấpthiết

Kiến trúc hiện đại ở Hà Nội, Đà Nẵng và thành phố Hồ Chí Minh:

Chung cư The Manor, Cao ốc công viên phần mềm Đà Nẵng, Tháp Bitexco

,

Một số hình ảnh của nông thôn ngày nay

1.2.2.2 Vấn đề sử dụng vật liệu từ thực vật trong kiến trúc Việt Nam đương đại

Trong xu thế sử dụng vật liệu xanh trên thế giới, Việt Nam chỉ mới bước vào giaiđoạn khởi đầu Kiến trúc xanh là một hướng đi đúng đắn, phù hợp với các nước thuộckhu vực nhiệt đới có nền kinh tế đang phát triển như nước ta.Với lợi thế về tài nguyênthiên nhiên sẵn có, vật liệu xây dựng xanh từ thực vật đang được nói đến ngày càng nhiềuhơn tại Việt Nam, bắt đầu từ xu hướng quay về với thiên nhiên của kiến trúc Việt hiệnđại Tiêu biểu cho xu hướng này,có thể kể đến những kiến trúc sư như KTS Võ TrọngNghĩa, Hoàng Thúc Hào, Nguyễn Xuân Minh,…

Quán Bar Gió và Nước, Bình Dương KTS Võ Trọng Nghĩa

Nhà cộng đồng thôn Suối Rè, Hoà Bình KTS Hoàng Thúc Hào

Những công trình được sử dụng vật liệu từ thực vật không chỉ đánh dấu cho sựphát triển của kiến trúc Việt Nam mà có được các ưu điểm vượt trội:

- Thích ứng biến đổi khí hậu: giảm thiểu tác động đến môi trường tự nhiên, không ônhiễm môi trường (giảm thải, xử lý chất thải)

- Mang tính nhân văn: Bảo tồn, kết nối hài hoà không gian kiến trúc của di tích, disản; phù hợp văn hoá, nếp sống, tập quán truyền thống của địa phương

- Kiến trúc vừa có tính hiện đại, vừa đậm đà bản sắc

1.2.3 Tiểu kết

Trong quá trình hội nhập và phát triển bền vững, chúng ta luôn trăn trở tìm kiếmbản sắc dân tộc Việc lựa chọn vật liệu bền vững với môi trường và đậm tính truyềnthống dân tộclà điều cần thiết để tạo nét riêng biệt cho kiến trúc Việt Nam.Vật liệu thựcvật nếu được nghiên cứu đầy đủ, bài bản và khoa học sẽ có đóng góp đáng kể cho việcxây dựng nên kiến trúc xanh ngay trong lòng các đô thị Việt Nam, và việc khai thác đócũng sẽ góp phần cho bản sắc kiến trúc Việt Nam thực sự hình thành rõ nét từ đô thị đếnnông thôn

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC CHO VIỆC NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG

VẬT LIỆU XÂY DỰNG TỪ THỰC VẬT

2.1 Định hướng trong việc phát triển vật liệu xanh trong kiến trúc Việt Nam

Nhằm sử dụng năng lượng tíêt kiệm và hiệu quả, mô hình kiến trúc xanh cần đượcứng dụng rộng rãi.Bên cạnh việc tiến hành khảo sát, nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm củacộng đồng, luôn luôn cần có một cơ chế, chính sách hợp lý, thiết thực của Nhà nước.Trong thời gian qua, Nhà nước đã hoàn thiện một số khung quy chuẩn về an toàn tiết

kiệm năng lượng đối với công trình xây dựng như: Nghị định 102/2003/NĐ-CP về “Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả”, Quyết định số 40/QĐ-BXD ban hành Quy chuẩn Xây dựng Việt Nam “Các công trình xây dựng sử dụng năng lượng có hiệu quả, Quyết định số 79/2006/QĐ-TTg về việc phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Ngày 1/1/2008 Hội đồng Công trình xanh Việt nam đã phối hợp với trường Đại học Kiến trúc Hà Nội triển khai xây dựng tiêu chuẩn đánh giá các Công trình xanh tại Việt Nam - trong đó tiêu chí quan trọng đầu tiên cần

quan tâm là tiêu chí tiết kiệm năng lượng.Dấu hiệu này cho thấy một bước tiến đáng kểcủa kiến trúc xanh Việt Nam.Riêng đối với thiết kế mặt đứng công trình, để có một ngôinhà sử dụng năng lượng có hiệu quả, chúng ta phải xem xét đến khả năng tiêu hao năng

lượng thấp nhất Ví dụ: tường bao che phải đảm bảo có giá trị cách nhiệt (nhiệt trở) phép thấp hơn giá trị cho không nhỏ hơn giá trị đã được quy định trong Quy chuẩn QCXDVN 09: 2005 “Các công trình xây dựng sử dụng năng lượng có hiệu quả”.

Trong danh mục tiêu chuẩn Việt Nam hiện nay, các tiêu chuẩn về vật liệu xâydựng cơ bản đã đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển ngành công nghiệp vật liệu xây

dựng Tuy nhiên, vấn đề hòan chỉnh hệ thống tiêu chuẩn về vật liệu xây dựng theo hướng “tiết kiệm năng lượng, thân thiện với môi trường” vẫn chưa được nghiên cứu đúng với vai trò của nó trong kiến trúc xây dựng Theo Tiến sĩ KTS Nguyễn Trọng

Hòa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Phát triển TPHCM, một trong những nguyên nhân

làm kiến trúc xanh chưa thể phổ biến rộng rãi là thiếu cơ chế để thực hiện Ví dụ: Chính phủ đã có yêu cầu một số công trình xây dựng bằng vốn ngân sách phải sử dụng một phần gạch không nung thay cho gạch nung để bảo vệ môi trường Thế nhưng, một loạt

cơ chế chính sách đi theo để thực hiện chủ trương này lại chưa có đặc biệt là cơ chế về

nhưng cơ chế, đặc biệt là cơ chế tài chính để đưa vào thực tế cũng chưa thấy quy định rõ

Có thể nói cơ chế tài chính cùng các cơ chế khuyến khích đầu tư khác liên quan đến tàichính có vai trò quyết định đến sự phổ biến của xu hướng kiến trúc xanh

Do đó, nếu muốn lối kiến trúc xanh được thực hiện rộng rãi, Nhà nước cần có

hệ thống chính sách tài chính hỗ trợ phù hợp.

2.2 Sự phân bố nguyên vật liệu tự nhiên ở nước ta

Nước ta có nguồn tài nguyên thực vật phong phú: Gần 12.000 loài thực vật bậccao có mạch thuộc hơn 2.256 chi, 305 họ (chiếm 4% tổng số loài, 15% tổng số chi, 57%tổng số họ thực vật trên thế giới).Trong đó phần lớn phải kể đến tài nguyên gỗ với 81 loàicây gỗ chiếm khoảng 6 triệu ha, còn có loại rừng tre, trúc chiếm khoảng 1,5 triệu ha gồmkhoảng 25 loài đã được gây trồng có giá trị kinh tế cao Ngoài ra trong đó có khoảng 10%

là loài đặc hữu; 800 loài rêu; 600 loài nấm Tài nguyên thiên nhiên sẵn có là lợi thế lớntrong việc phát triển việc sử dụng thực vật làm vật liệu xây dựng ở Việt Nam

Bản đồ phân bố các loại thực vật chủ yếu

PHÂN BỐ MỘT SỐ LOẠI NGUYÊN LIỆU THỰC VẬT VẬT

LIỆU

TRE Vầu đắng Trung tâm Đông Bắc: Thanh Hoá, Lào Cai…

Lồ ô Đông Nam bộ: Tây Ninh, Lâm Đồng, Gia Lai…

Tre gai Đông Bắc, đồng bằng, Bắc Bộ, Tây Bắc, Trung Tâm

Diễn trứng Trung tâm, Đông Bắc

GỖ Keo Đông Nam Bộ, Bắc Bộ, Tây Bắc, Bắc Trung Bộ

Bạch đàn Bắc, Bắc Trung Bộ, Nam Trung Bộ và nhiều nơi ở Việt

Nam

Giáng hương ấn Đồng Nai, đảo Phú Quốc,

Giáng hương trái

to

Kontum, Gia Lai, Đắc Lắc, Phú Yên, Đồng Nai, TâyNinh

Đinh tùng Hà Tây, Thanh Hóa, Quảng Trị, Thừa Thiên Huế,

Kontum, Gia Lai, Lâm Đồng

Bách xanh Lào Cai, Hòa Bình, Hà Tây, Đắc Lắc, Lâm Đồng,

Khánh Hòa, Ninh Thuận

Gỗ Trắc Phú Yên, Khánh Hòa

Gỗ Nghiến Cao Bằng, Quảng Ninh, Sơn La, Lạng Sơn, Tuyên

Quang, Bắc Thái, Hà Bắc, Hoà Bình…

Gỗ Gụ Quảng Ninh, Bắc Ninh, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị,

Thừa Thiên Huế, Quảng Nam – Đà Nẵng, Khánh HòaChiêu lieu Gia Lai, Đắc Lắc, Khánh Hòa, Đồng Nai, Bà Rịa –

Vũng Tàu, Kiên Giang

Gụ lau các tỉnh miền Bắc, như Quảng Ninh, Hà Bắc, Nghệ TĩnhCây Trai Gia Lai - Kong Tum, Tây Ninh, Kiên Giang, Côn Đảo.Cây trắc Gia Lai - Kong Tum, Đắc Lắc, Đồng Nai, Sông Bé,

Thuận Hải

Cây cao su được gây trồng ở đồng bằng sông Cửu Long: Sông Bé,

Đồng Nai, Tây Ninh…

2.3 Đặc điểm một số loại vật liệu từ thực vật chủ yếu

2.3.1 Vật liệu từ thực vật đang thịnh hành

2.3.1.1 Gỗ

Gỗ được sử dụng khá rộng rãi trong xây dựngnhư: làm nhà, lát sàn, đóng đồ gỗ gia dụng Gỗ lànguyên, vật liệu được con người sử dụng lâu đời vàrộng rãi, là một trong những vật tư chủ yếu củanền kinh tế quốc dân

Khi phơi sấy thường dễ nứt nẻ, congvênh, biến hình

Tạo

hình

Dễ nối ghép bằng đinh, mộng keo dán

Có vân thớ đẹp, dễ nhuộm màu, dễ trang

trí bề mặt

Trong thân có chất chiết xuất, khótrang trí bề mặt

Kinh tế Dễ trồng, chăm sóc, kĩ thuật đơn giản Sinh trưởng chậm, đường kính có

hạn, có nhiều khuyết tật tự nhiên

Xử lý vật liệu gỗ tự nhiên thành gỗ công nghiệp

Bao gồm hai phương pháp thường gặp:

- Ngâm tẩm gỗ: tráng phủ các vách ngăn với hóa chất bảo quản để bảo vệ gỗ khỏi

mục nát bị các loại nấm mục và côn trùng gây hại

- Xử lý hóa nhiệt: gỗ đã tẩm nhựa được sấy khô ở nhiệt độ trung bình để loại bỏ

nước, sau đó được gia nhiệt phản ứng để đóng rắn nhựa.Thông qua các phản ứng hóa họcbiến tính hóa học cho gỗ,tạo những liên kết bền trong khi gỗ đã được xử lý vẫn giữ lạiđược các đặc tính mong muốn của gỗ tự nhiên

Một số mặt đứng sử dụng vật liệu gỗ công nghiệp

Ngôi nhà xanh Nieuw

Leyden, Hà Lan – 24H>

Architects

Văn phòng của Damiani -Holz & ko, Ý - Modus Architects

Khách sạn Alpine Celjska

ko č a, Slovenia - Arhitektura Krusec

2.3.1.2 Tre

Tre và những họ hàng liên quan đến tre như nứa, vầu… hiện nay đang được đánh giá

là vật liệu rất thân thiện với môi trường do tính chất tái sinh nhanh và tính dẻo dai bền

Ván gỗ sau khi sấy

Tre trong mặt đứng truyền thống

chắc, được coi là “thép của thế kỷ 21″ Đây còn là nguồn nguyên vật liệu có thể tái chế vìtre là một trong những loài có tốc độ sinh trưởng nhanh nhất Vòng đời của nó ngắn hơnrất nhiều so với các loại cây gỗ, vì vậy nó có thể tiếp tục sinh sôi nhanh chóng

Đặc tính vật liệu từ tre

Đặc tính Bền, nhẹ, có thể tái sử dụng được

Khi cháy không phát sinh khí độc

Độ chịu lửa của công trình rất kém.Nhanh xuống cấp, dễ mối mọtTạo

hình

Dễ dàng tạo hình thiết kế Ứng dụng cho công trình vừa và nhỏ

Khi chịu lực uốn cao sẽ dễ bị tách dọc.Kinh tế Rẻ

Phân bố rộng, mọc rất nhanh

Chi phí xử lý cao

Phương pháp xử lí lí tre công nghiệp

Để đạt được hiệu quả sử dụng tốt nhất, tre phải được xử lý qua hóa chất để biến nóthành vật liệu chống thấm nước và chống mối mọt

- Sấy khô: Sau khi thu hoạch, tre cần dược sấy khô Có 2 giải pháp để sấy khô tre

bao gồm sấy khí thủ công trong môi trường tối kéo dài từ 6-12 tuần và sấy dùng lò nungchỉ cần 2-3 tuần Phương pháp này làm tăng tính chống côn trùng nhờ sự thay đổi cấutrúc bên ngoài của tre

- Ngâm nước: ngâm tre mới thu hoạch dưới nước trong khoảng 1-3 tháng Nước sẽ

làm trôi đường (chất dinh dưỡng của côn trùng) , do đó tre sẽ không bị côn trùng tấncông

Rơm rạ được ép chặt vào nhau

bằng gỗ và khung sắt.(Ảnh: CNN)

loại nhà thông thường vì những kiện rơm được nén rất chặt không chừa chỗ cho khí oxylọt vào trong, và vì thế đây là loại vật liệu rất khó bốc cháy.

Giá thành rẻ so với vật liệu thông thường

Hàm lượng silic cao gây làmmòn thiết bị

Khó tách nước ra khỏi xơ sợitrong quá trình xử lý

Phương pháp xử lí lí rơm thành tấm hay khối rơm

Rơm được bó thật chặt thành những bó tròn dài để ứng dụng làm nhiều thứ trongxây dựng như làm rui mè, tường nội thất… Sợi dùng để quấn quanh các bó rơm được làmhoàn toàn từ vật liệu bỏ đi Không có bất kỳ một loại keo, nhựa hay hóa chất nào đượcdùng để cuộn chặt các bó rơm ngoài những sợi trên

Một số mặt đứng sử dụng vật liệu từ rơm rạ

Felix Jerusalem House,

Thụy Sĩ – Stroh Haus

Nhà bằng kiện rơm, Mỹ Quantum Builders

-Nhà hát bằng rơm NO99,Estonia - Salto AB

2.3.2.2 Trấu

Trấu được sử dụng như là một nguồn vậtliệu xanh thay thế bê tông và gỗ thông thườngtrong sản xuất với giá rất rẻ Với nguồn nguyênliệu trấu dồi dào của một nước nông nghiệp nhưViệt Nam, vật liệu trấu có thể chế biến thành vậtliệu xây dựng sạch, tấm vách ngăn, tấm cáchnhiệt, làm gỗ gia dụng Đây là vật liệu thích hợpvới các vùng bị ngập úng, lũ lụt và nền đất yếu(đồng bằng sông Cửu Long, đồng bằng sôngHồng, miền Trung)

Đặc tính vật liệu từ trấu

Vỏ trấu

Đặc tính Độ bền như gỗ, Chịu uốn, nén

cao, chịu nhiệt, chịu nước

Nhẹ bằng một nửa gạch xây

Dễ mục, dễ bị sinh vật (mối, mọt, ) pháhoại

Khả năng chống chịu thời tiết không caoTạo

hình

Có thể ứng dụng cho kết cấu

ngoài trời (mái nhà, vách ngăn)

Khó trang trí bề mặt, màu sắcChỉ sử dụng như vật liệu trang tríKinh tế Giá thành tương đương gỗ công

nghiệp và rẻ hơn gỗ tự nhiên

- Gỗ trấu: trấu được loại bỏ mày cám, sau đó nghiền ra thành hạt nhỏ kết cấu

xenlulo Các hạt xenlulo được trộn keo và phụ gia để đưa vào ép 2 lần, loại bỏ hơi nước

và đưa vào máy đùn để cho ra đời các loại gỗ định hình theo ý muốn Các phụ phẩm như

vỏ điều, hạt cafe, cói… cũng có thể xử lý bằng công nghệ này.

hỗ trợ cho các loại vật liệu bền, nhẹ trong tương lai

Xơ Chuối

Đặc tính vật liệu từ sợi thực vật

Đặc tính Cách nhiệt, giữ nhiệt, chống

ồn, chịu lửa, co giãn tốt

Trọng lượng nhẹ và độ bền

cao

Khả năng chống chịu thời tiết không cao

Dễ mục, dễ bị sinh vật (mối, mọt, ) pháhoại

Tạo Lắp đặt và trang trí như gạch Chưa đa dạng trong thiết kế bề mặt