Bài Viết hiến kế xây dựng đời sống Văn Hóa trường học 10 11

Ngoài nguyên nhân chủ quan từ phía học sinh thiếu bản lĩnh, kỹ năng sống, tâm lý lứa tuổi…, chiều hướng đi xuống trong giao tiếp ứng xử của học sinh còn xuất phát bởi cách giáo dục của g

Phßng gd & ®t tP hµ tÜnh Trêng thcs Quang trung

-   

-Bµi viÕt:

HiÕn kÕ x©y dùng v¨n ho¸ trêng häc

Ngêi viÕt: KIÒU §×NH TRUYÒN

§ N VÞ ¥N VÞ : TRêng THCS quang trung

Hµ TÜnh ngµy 10 th¸ng 5 n¨m 2011

A/ ĐẶT VẤN ĐỀ:

Bên cạnh những cái "được" dễ thấy của người Việt trẻ như kiến thức rộng, tiếp thu nhanh các tiến bộ khoa học kỹ thuật, tư duy nhạy bén thì cũng có những điều trái khoáy: các bạn "thiếu văn hóa" một cách trầm trọng trong ứng xử Chúng ta vẫn thường nghe "Thanh niên là rường cột của nước nhà", là "hy vọng của quốc gia" và nhiều nữa Vậy thì Việt Nam ta rồi sẽ về đâu, với một thế hệ trẻ thừa-kiến-thức nhưng lại thiếu-văn-hóa như thế nhỉ?

Cứ thế, những minh chứng cho lối ứng xử thiếu văn hóa của người Việt trẻ vẫn đầy dẫy, mà nếu tôi liệt kê chắc cũng được vài trăm hay vài nghìn trang giấy Điều đó thể hiện gì?

Tôi thầm nghĩ, những học sinh ngoài việc học chữ còn phải học cách cư xử, ứng xử

ra sao để trở thành là người có văn hóa, có đạo đức tốt, điều này quan trọng biết nhường nào

Thường có câu tục ngữ: “Tiên học lễ, hậu học văn”, qua nhiều câu chuyện tôi ước mong các bạn học sinh chúng mình không còn ai cư xử thiếu văn hóa nữa nhé

Thực trạng giao tiếp ứng xử của học sinh hiện nay như thế nào? nguyên nhân do đâu? Giải pháp giáo dục nào hữu hiệu giúp nâng cao kiến thức giao tiếp ứng xử có văn hóa cho các em? Nhà trường và các tổ chức xã hội phải làm gì để cùng nhà trường giáo dục học sinh?

Ngoài nguyên nhân chủ quan từ phía học sinh (thiếu bản lĩnh, kỹ năng sống, tâm lý lứa tuổi…), chiều hướng đi xuống trong giao tiếp ứng xử của học sinh còn xuất phát bởi cách giáo dục của gia đình, tấm gương của những người xung quanh, kỹ năng ứng xử có văn hóa chưa được một số nhà trường, giáo viên coi trọng và đặc biệt là do sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội còn chưa chặt chẽ

Cán bộ, giáo viên, công nhân viên, học sinh có cái nhìn đúng hơn về cách cư xử, ứng xử có văn hóa trong giao tiếp, đặc biệt giao tiếp giữa giáo viên với giáo viên; giao tiếp giữ giáo viên với học sinh, giữ học sinh với nhau; giao tiếp của học sinh với xã hội Ứng xử của cán bộ, giáo viên, học sinh, phải mẫu mực là tấm gương để xã hội học tập và kính trọng

Thực hiện phong trào thi đua “xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” Cùng với các cuộc vận động “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”, để tiếp tục tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác giáo dục toàn diện cho học sinh phải bắt đầu từ việc xây dựng chuẩn hành vi đạo đức và thực hiện các quy tắc ứng

xử Văn hóa Làm được điều đó, chúng ta sẽ thực hiện tốt chức năng của các nhà trường là vừa dạy chữ vừa dạy người, góp phần đào tạo thế hệ trẻ vừa hồng vừa chuyên, đóng góp ngày càng nhiều hơn cho sự nghiệp phát triển GD&ĐT

B/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:

I-/ XÂY DỰNG QUY TẮC ỨNG XỬ VĂN HOÁ TRONG TRƯỜNG HỌC.

Nhà trường phải là nơi chủ động vạch ra chiến lược, mục tiêu, đưa ra những chuẩn mực văn hóa giao tiếp cho học sinh Tuy nhiên, để có được thói quen giao tiếp, ứng xử có văn hóa, thói quen ấy lớn dần lên và tạo thành nhân cách đúng đắn cho lớp trẻ thì phải cần sự vào cuộc của cả nhà trường – gia đình và xã hội

Nhà trường phải xây dựng được những quy định về lời nói, hành vi trong giao tiếp, ứng xử một cách mẫu mực, đưa nội dung ứng xử giao tiếp vào các chương trình hoạt

động ngoài giờ lên lớp và các buổi hoạt động tập thể của lớp, của trường Đặc biệt, việc giáo dục kỹ năng sống có vai trò vô cùng quan trọng giúp các em học sinh có được cách ứng xử đúng đắn

Trong những năm qua, trường THCS Quang Trung đã triển khai thực hiện tương đối tốt kỷ cương nền nếp trường học Tích cực triển khai các văn bản của Nhà nước, của Bộ GD&ĐT của UBND tỉnh về xây dựng trường học theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa

Và tính nhân văn trong ứng xử văn hóa của giáo viên, h/s được nâng cao đã góp phần rất quan trọng trong việc giáo dục đạo đức, nhân cách, lối sống của cán bộ, giáo viên Nội dung ứng xử văn hóa của nhà trường trong thời gian qua đã được mở rộng và

đa dạng, phong phú hơn trên tất cả các lĩnh vực của đời sống; phạm vi được mở rộng, không chỉ ứng xử trong nhà trường mà còn giáo dục học sinh, ứng xử trong gia đình, ngoài xã hội, đặc biệt là ứng xử nơi công cộng Trường THCS Quang Trung đã xác định đúng vị trí ứng xử văn hóa trong nhà trường dẫn dến cán bộ, giáo viên chủ động thực hiện quy tắc ứng xử Việc chấp hành các quy tắc ứng xử có nhiều tiến bộ; các vi phạm giảm hẳn Trong khi thực hiện nhiệm vụ, công vụ chấp hành tuyệt đối ý kiến của lãnh đạo giao Sự phối kết hợp trong công việc giữa các bộ phận đã thông thoáng hơn thể hiện sự thống nhất cao trong triển khai thực hiện Giải quyết các công việc có tình, có lý Kỷ luật lao động được thực hiện một cách nghiêm túc Trang phục của cán bộ, giáo viên, học sinh, đúng quy định Khi giao tiếp với lãnh đạo, đồng nghiệp hoặc với công dân, với cán

bộ, công chức, viên chức của các cơ quan, tổ chức khác trong xã hội có thái độ đúng mực; có tinh thần tôn trọng, cầu thị, cởi mở, lịch sự, hòa nhã, văn minh; tinh thần trách nhiệm trong giảng dạy, trong công tác, tinh thần trách nhiệm tất cả vì học sinh đã và đang trở thành nét đẹp trong tập thể Hội đồng sư phạm nhà trường

Trong gia đình, học sinh xưng hô, nói năng thể hiện sự kính trọng, lễ phép Ứng xử khi tham gia sinh hoạt chung đảm bảo đúng giờ giấc, tác phong nhanh nhẹn; ăn mặc đúng quy định Khi làm phiền lòng người khác biết xin lỗi, cảm ơn đối với các em nhỏ tỏ thái

độ ân cần, chỉ bảo, nhường nhịn

Trong lớp học, ứng xử trong thời gian ngồi nghe giảng trong lớp học đảm bảo đúng tư thế, tác phong Kết quả học tập, rèn luyện, ngày càng cao Tất cả những điều đó

đã làm cho học sinh mạnh dạn, tự tin hơn, góp phần nâng cao nhận thức, hành vi, lối sống

có văn hóa trong nhà trường, ở gia đình và ngoài xã hội

Nâng cao chất lượng xây dựng quy ước ứng xử văn hóa trong nhà trường theo hướng đi vào các vấn đề thiết thực trong trường, xuất phát từ ý kiến thực tế của học sinh, của giáo viên chứ không chỉ là lấy từ điều lệ, nội quy nhà trường Từ đó chúng tôi đã cùng nhau xây dựng nên một quy tắc ứng xử đối với giáo viên cũng như quy tắc ứng xử của học sinh Quy tắc này được quán triệt đến tận từng người bằng các đợt học tập; Được công khai trên các phương tiện: bảng tin, trang thông tin điện tử nhà trường, qua phát thanh hàng tuần…

QUY TẮC ỨNG XỬ VĂN HÓA TRƯỜNG HỌC

ĐỐI VỚI HỌC SINH

1 - Đối với gia đình:

- Lễ phép, kính trọng và vâng lời ông, bà, cha, mẹ và người lớn tuổi

- Nhường nhịn, chăm sóc và giúp đỡ em nhỏ

- Tham gia giúp đỡ công việc gia đình tùy theo sức của mình.

- Giữ gìn nhà cửa luôn sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp

- Cùng chia sẽ khi gia đình gặp hoàn cảnh khó khăn, hoạn nạn

2 - Ứng xử với thầy cô giáo:

- Tôn trọng, lễ phép và vâng lời thầy cô giáo

- Biết bày tỏ ý kiến, quan điểm và nguyện vọng trước thầy cô giáo

- Thân thiện nhưng giữ khoảng cách thầy trò, tránh lợi dụng

- Tích cực hợp tác thầy cô trong việc trong mọi hoạt động giáo dục ở nhà trường

3 - Ứng xử với việc học tập - rèn luyện:

- Đi học đúng giờ, đầy đủ sách vở và dụng cụ học tập

- Học sinh khi đến trường phải thuộc bài cũ, chuẩn bị bài đầy đủ theo yêu cầu của thầy

cô giáo

- Chú ý lắng nghe thầy cô giảng bài Tích cực tham gia phát biểu xây dựng bài

- Trung thực, nghiêm túc trong kiểm tra, thi cử

- Tham gia đầy đủ, nhiệt tình trong mọi hoạt động học tập do nhà trường, lớp tổ chức

- Tích cực sáng tạo vận dụng kiến thức vào thực tế cuộc sống

4 - Ứng xử giữa học sinh với học sinh:

- Luôn tôn trọng, hòa nhã với bạn bè

- Giúp đỡ bạn trong lúc khó khăn hoạn nạn

- Giúp bạn học tập tiến bộ, tích cực

- Biết thông cảm, chia sẽ những buồn vui với bạn,cùng chung chí hướng, lí tưởng

- Khiêm tốn khi đánh giá về mình

- Thật thà, trung thực khi đối xử với bạn

5 - Ứng xử với bạn bè:

- Vui vẽ, hòa nhã, biết gọi “bạn” xưng “tôi” trong giao tiếp

- Biết tôn trọng, yêu quý lẫn nhau

- Biết cảm thông và chia sẽ với những bạn có hoàn cảnh gia đình khó khăn

- Biết nhận lỗi và sửa lỗi khi mình làm điều sai với bạn

- Biết tha lỗi khi bạn làm sai với mình

- Trong học tập biết giúp đỡ, hướng dẫn tận tình các bạn học yếu Chịu khó học tập bạn tốt để cùng nhau tiến bộ

6- Ứng xử với trường lớp và nơi công cộng:

- Có trang phục giản dị, hợp lý Thái độ khiêm tốn, thật thà, dũng cảm

- Giữ gìn và bảo vệ cơ sở vật chất, thiết bị dạy học

- Biết làm trường lớp luôn luôn sạch sẽ, an toàn

- Chăm sóc, bảo vệ các loài cây trồng luôn làm môi trường sống xanh, sạch, đẹp

- Chấp hành đầy đủ yêu cầu của nội quy trường lớp và nơi công cộng

7- Ứng xử giữa học sinh với người lớn tuổi:

- Lễ phép kính trọng người lớn tuổi

- Biết kính trên nhường dưới

- Giúp đỡ người lớn tuổi khi gặp khó khăn

QUY TẮC ỨNG XỬ VĂN HÓA TRƯỜNG HỌC

ĐỐI VỚI CÁN BỘ VIÊN CHỨC

1 - Ứng xử với bản thân - gia đình:

- Có lập trường tư tưởng vững vàng

- Luôn trau dồi đạo đức của nhà giáo

- Xây dựng lòng tự trọng và lối sống lành mạnh, giản dị, tiết kiệm văn minh, lịch sự

- Luôn học tập nâng cao trình độ nghiệp vụ sư phạm, kiến thức tin học, ngoại ngữ …

- Xây dựng gia đình văn hóa ở nơi cư trú

2 - Ứng xử với công việc:

- Nghiêm túc thực hiện nhiệm vụ lãnh đạo nhà trường giao

- Tôn trọng và phục tùng quyết định của các cấp lãnh đạo

- Tận tụy, nhiệt tình, sáng tạo trong công việc, giảng dạy, trong các phong trào thi đua, các hoạt động do trường tổ chức

- Thiện chí trong công tác xây dựng trường học thân thiện, văn minh, tiến bộ

3 - Ứng xử với học sinh:

- Thân ái, gần gũi, tôn trọng, nhẹ nhàng, biết chia sẽ với học sinh

- Biết kiềm chế, bình tĩnh khi xử lý các tình huống trước học sinh

- Khách quan, công bằng, minh bạch trong đánh giá, nhận xét học sinh

- Làm gương cho học sinh trong lời ăn, tiếng nói và cả việc làm

- Tôn trọng ý kiến cá nhân, ứng xử công bằng

- Biết lắng nghe và cùng chia sẽ những khó khăn trong cuộc sống

- Ứng xử thân thiện, hòa nhã, không phân biệt đối xử

- Giúp đỡ quan tâm các em có hoàn cảnh đặc biệt

- Thấu hiểu nổi buồn riêng, hoàn cảnh riêng của mỗi học sinh

- Tùy vào từng đối tượng học sinh cụ thể mà có cách ứng xử riêng

- Có tinh thần trách nhiệm cao trong cách cư xử đối với học sinh

- Luôn là tấm gương sáng, mẫu mực cho học sinh noi theo

- Luôn đặt tình thương và trách nhiệm lên đầu

4 - Ứng xử với đồng nghiệp:

- Tôn trọng, chân thành đóng góp xây dựng và bảo vệ uy tín đồng nghiệp

- Hợp tác giúp đỡ cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ

- Thấu hiểu chia sẽ những khó khăn trong công việc cũng như trong cuộc sống

- Luôn gìn giữ sự đoàn kết nội bộ và thương yêu nhau

- Chia sẽ niềm vui, nỗi buồn trong cuộc sống

- Sống hòa đồng, chan hòa, thân thiện

- Ứng xử văn minh, lịch sự trước đồng nghiệp

- Sẵn sàng giúp đỡ đồng nghiệp khi gặp khó khăn hoạn nạn,“một miếng khi đói bằng một gói khi no”

- Biết tự phê bình và phê bình cao trong mỗi cá nhân trước tập thể

- Góp ý chân thành khi đồng nghiệp làm việc sai

- Lắng nghe sự góp ý của người khác

- Nhìn nhận và đánh giá vấn đề một cách khách quan và trung thực.

- Hy sinh quyền lợi cá nhân, đặt cái “ta” trước cái “tôi”.Một người hãy vì mọi người

5 - Ứng xử với PHHS và nhân dân:

- Hòa đồng, vui vẽ, cởi mở khi tiếp xúc với mọi người

- Lắng nghe, tôn trọng những ý kiến của cha mẹ học sinh hoặc của nhân dân

- Tận tình hướng dẫn, giải thích cụ thể, rõ ràng những vấn đề còn vướng mắc của mọi người trong thẩm quyền được giao

- Xác định mối quan hệ mật thiết thường xuyên, qua lại

- Cùng quan tâm chia sẽ những điều trong cuộc sống thường nhật

- Thông tin hai chiều luôn được giữ vững

- Luôn giữ vững uy tín phẩm chất đạo đức nhà giáo

- Giữ vững mối quan hệ mật thiết nhưng phải giữ khoảng cách, tránh lạm dụng tình cảm

- Thường xuyên trao đổi vấn đề vướng mắc của con em, cùng nhẹ nhàng tháo gở

II-/ VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG VÀ XÂY DỰNG ỨNG XỬ VĂN HÓA TRONG TRƯỜNG HỌC:

1-/ Văn hóa giao tiếp không thể tách rời với giáo dục

Giao tiếp có quan hệ chặt chẽ với giáo dục “ Giao tiếp phải là sợi chỉ đỏ xuyên suốt hoạt động giáo dục, xuyên suốt cuộc sống Chính nhờ đó mà mọi người xích lại gần nhau hơn, ứng xử có văn hóa hơn” Hay nói một cách cụ thể hơn thì ở phương diện nào

đó giáo dục chính là giao tiếp Không có giao tiếp không có giáo dục Ngoài ra giao tiếp không chỉ là hình thức, phương tiện của giáo dục mà còn là một nội dung quan trọng của giáo dục giáo dục văn hóa giao tiếp trong nhà trường hiện nay có hai điểm cần lưu ý Thứ nhất là truyền thống và hiện đại Ở đây vai trò của nhà trường là rất quan trọng Chính nhà trường chứ không phải chính phủ, báo chí hay dư luận xã hội sẽ quyết định vấn đề này Chào như thế nào, thưa như thế nào, xưng hô ra sao…nhà trường sẽ lựa chọn

và quy định Quy định này không phải do hiệu trưởng quy định mà phải dựa trên cơ sở khoa học, trên các nghiên cứu, tham vấn… Thứ hai là dân tộc và quốc tế, chính công cuộc hội nhập và phát triển một cách ồ ạt của CNTT đã tạo ra một “thế giới phẳng” khiến cho khoảng cách giữa các dân tộc, quốc gia và con người được rút ngắn lại rất nhiều, cử chỉ, cách xưng hô cũng ảnh hưởng, pha trộn nhau khiến cho tính văn hóa, đạo đức trong ngôn ngữ giao tiếp ít nhiều bị ảnh hưởng

Ngoài việc gắn chặt giáo dục với giao tiếp thì giáo dục văn hóa giao tiếp trong học đường cũng cần phải gắn chặt với giáo dục đạo đức học đường Trong đó, mỗi giáo viên nhà trường phải phấn đấu là tấm gương mẫu mực thể hiện văn hóa giao tiếp trong công việc cũng như cuộc sống hàng ngày Bên cạnh những điểm quan trọng trên, việc giáo dục văn hóa giao tiếp cho học sinh được thực hiện mạnh mẽ trong Đoàn thanh niên, đội thiếu niên và các tổ chức khác trong và ngoài nhà trường có như thế mới mong phục dựng được văn hóa giao tiếp trong học đường đang ngày càng xuống cấp như hiện nay.’’

Từ nền tảng vững bền trên, mỗi nhà trường cần phải tìm ra điều tốt nhất trong mỗi con người, phát huy những ưu điểm, hạn chế thấp nhất những nhược điểm, những bất cập

ảnh hưởng đến quá trình giao tiếp trong nhà trường thì tất yếu chúng ta sẽ tạo được môi trường giao tiếp có văn hóa trong học đường một cách bền vững

2-/ Giải pháp nào để nâng cao văn hóa giao tiếp trong nhà trường

Để có một môi trường văn hóa học đường lành mạnh chúng ta cần phải kết hợp từ

cả ba phía, gia đình cùng với nhà trường và xã hội Trong đó chúng ta cần sớm tổ chức nghiên cứu, đánh giá một cách chính thức về thực trạng văn hóa học đường để trên cơ sở

đó nghiên cứu, xây dựng, cải tiến các chương trình giảng dạy cả chính khóa , ngoại khóa hướng vào đổi mới toàn diện và đi vào thực chất việc giáo dục văn hóa giao tiếp cho học sinh Chúng tôi nghiên cứu các mô hình tổ chức lớp, giáo viên chủ nhiệm, mạng lưới tư vấn học đường, cũng như tập trung cao cho giáo dục văn hóa học đường, nhằm tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và ban đại diện cha mẹ học sinh Nghiên cứu xây dựng chương trình dành riêng nhằm gia tăng vị thế giáo viên trong quá trình rèn luyện, giáo dục văn hóa giao tiếp cho học sinh

Để nâng cao văn hóa giao tiếp trong học đường hiện nay thì văn hóa giao tiếp trong gia đình phải cần được chú ý trong chương trình đào tạo giáo viên nhiều hơn Môi trường lớp học phải được xây dựng gần gũi nhờ môi trường gia đình Vì trong môi trường thân thiện như vậy học sinh sẽ đón nhận những tình cảm yêu thương của thầy cô giáo như người thân trong gia đình Đồng thời, qua việc giao tiếp một cách thoải mái tự nhiên, không bị tâm lý gò bó, không dám nói áp đặt các em học sinh sẽ hợp tác , trao đổi với giáo viên một cách thoải mái hơn

a) Xây dựng trường, lớp xanh, sạch, đẹp - Bảo đảm trường , sạch sẽ, có cây xanh, thoáng mát và ngày càng đẹp hơn, lớp học đủ ánh sáng, thoáng đãng, bàn ghế hợp lứa tuổi học sinh - Tổ chức để học sinh trồng cây vào dịp đầu xuân và chăm sóc cây thường xuyên - Có đủ nhà vệ sinh và giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, không ảnh hưởng xấu đến lớp học

và cảnh quan môi trường - Học sinh tích cực tham gia giữ vệ sinh các công trình công cộng, nhà trường, lớp học và cá nhân

Hiện nay, tại trường THCS Quang Trung đang tiến hành một cuộc vận động lớn trong

học sinh nhằm xây dựng hành vi văn hóa ứng xử với môi trường đó là xây dựng hành vi

bỏ rác đúng nơi qui định và tiết kiệm điện nước, xây dựng trường học xanh, xây dựng lớp học thân thiện với môi trường Đoàn viên thanh niên, đội viên học sinh là lực lượng

tiên phong để hoàn thành nhiệm vụ này

b) Dạy và học có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của học sinh ở mỗi địa phương, giúp các em tự tin trong học tập - Thầy, cô giáo có phương pháp dạy, giáo dục

và hướng dẫn học sinh học tập nhằm khuyến khích sự chuyên cần, tích cực, chủ động, sáng tạo và ý thức vươn lên; góp phần hình thành khả năng tự học của học sinh - Học sinh được khuyến khích đề xuất sáng kiến và cùng các thầy cô giáo thực hiện các giải pháp để việc dạy và học có hiệu quả ngày càng cao

Hơn ai hết cách ứng xử của người thầy phải có tính giáo dục Đứng trên bục giảng, người thầy không chỉ truyền đạy kiến thức cho học sinh mà còn là tấm gương để các em noi theo: từ lời ăn, tiếng nói, cử chỉ đến hành động

Cái khó của người thầy là nói như thế nào, phải ứng xử như thế nào, phải luôn cân nhắc lời ăn tiếng nói cũng như cử chỉ, hành động, phải ứng xử như thế nào để học sinh kính trọng, nếu không, khó có thể dạy được các em “Dạy” ở đây, tôi muốn nói “dạy” theo đúng nghĩa, không chỉ “dạy chữ” mà còn “dạy người” Dạy chữ thì dễ, tất nhiên cũng đòi hỏi khả năng chuyên môn nghiệp vụ của người thầy, nhưng dạy người mới thực

sự khó

Thật vậy, dạy học sinh siêng năng trước hết thầy giáo phải là người siêng năng, dạy học sinh ứng xử có văn hóa trước hết người thầy phải ứng xử có văn hóa Cách ứng xử của thầy giáo tác động rất lớn đến học sinh, có em học sinh bỏ học cũng chỉ vì cách ứng

xử không đúng của thầy cô giáo

Tấm lòng vị tha, tinh thần quảng đại, lòng nhân ái là những giá trị quý báu phải được vun trồng, chăm sóc nhiều năm mới sinh hoa kết trái Một người không được giáo dục ứng xử từ nhỏ thì đến khi trưởng thành khó có một nhân cách hoàn thiện Và tất nhiên, điều quan trọng và căn bản nhất là sự dạy dỗ của người thầy, người cô Chúng ta cũng cần phải nhìn nhận lại vai trò, trách nhiệm của chính mình

c) Tổ chức các hoạt động tập thể - Tổ chức các hoạt động văn nghệ, thể thao một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của học sinh - Tổ chức các trò chơi dân gian phù hợp với lứa tuổi của học sinh Trường THCS Quang Trung đã xây dựng mô hình hoạt động của các CLB học sinh như CLB học sinh tình nguyện xây dựng văn minh học đường, CLB Học sinh tổ chức sự kiện, CLB âm nhạc, CLB phóng viên và nhiếp ảnh trẻ, tạo ra một sân chơi lành mạnh, hiện đại khuyến khích sự sáng tạo của học

sinh và hướng học sinh đến những môi trường hoạt động trong sáng Đặc biệt CLB Văn

minh học đường đã chủ trì, tổ chức thành công Diễn đàn nam sinh với văn minh học

đường và Diễn đàn nữ sinh với văn minh học đường cho toàn bộ học sinh nhà trường mang lại những hiệu quả quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh học sinh nhà trường thanh lịch, hiện đại

Ở Trường THCS Quang Trung đã và đang tiến hành những hoạt động nhằm xây dựng phong cách, hình ảnh đẹp, thanh lịch, văn minh về giáo viên và học sinh nhà trường Đối với cán bộ, giáo viên nhà trường thường xuyên tuyên truyền, trao đổi thông qua các buổi hội họp, hội thảo về những nguyên tắc chung trong ứng xử giao tiếp nơi công sở cho đến những nguyên tắc ứng xử cụ thể với cấp trên, cấp dưới, đồng nghiệp, các đối tượng khách riêng biệt, ứng xử với môi trường làm việc xung quanh Bên cạnh đó, một số biểu hiện của văn hóa trong trường học như ăn mặc, ngôn ngữ, cử chỉ, lời nói cũng được chú trọng và tuân theo những chuẩn mực riêng Trong thời gian vừa qua Đoàn trường đã tổ chức các lớp bồi dưỡng nội dung này cho cán bộ Đoàn - cán bộ Lớp, chi

đoàn cán bộ như 'Tổ chức lớp tập huấn các kĩ năng làm việc nhóm' Chúng tôi cũng nhận

thấy rằng văn hóa ứng xử là hành vi của mỗi cá nhân, nên để xây dựng văn hóa ứng xử đúng trong môi trường chung không phải là điều dễ vì thế cần có nhiều thời gian để mưa dầm thấm lâu cũng như cần đồng hành với các tổ chức khác trong nhà trường như Công đoàn, chi đoàn cán bộ để thực hiện hiệu quả hoạt động này Trong học sinh nhà

trường, phong trào thi đua trở thành 'Học sinh văn minh, thanh lịch' đã được các em học

sinh nhiệt tình hưởng ứng

d) Rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh - Rèn luyện kỹ năng ứng xử hợp lý với các tình huống trong cuộc sống, sinh hoạt - Rèn luyện kỹ năng phòng, chống tai nạn giao thông, đuối nước và các tai nạn thương tích khác - Xây dựng kỹ năng ứng xử văn hóa, loại bỏ bạo lực và tệ nạn xã hội trong học đường - Hình thành thói quen làm việc theo nhóm

Kinh nghiệm cho thấy rằng, lứa tuổi học sinh THCS bao gồm những em từ 11 đến

15, đang theo học từ lớp 6 đến lớp 9 Đây là lứa tuổi thiếu niên có những thay đổi phức tạp về cả tâm lý và sinh lý Các em thường được coi là khó bảo, vì có những biểu hiện nữa trẻ con, nữa người lớn Các em muốn tự khẳng định mình, nhưng lại thiếu kinh nghiệm sống Do vậy, trong quan hệ qua lại với người lớn rất dễ nảy sinh xung đột nếu như người lớn luôn đối xử với các em theo cách cũ, không thay đổi Đó cũng chính là lý

do mà trong HĐGD NGLL, giáo viên không nên áp đặt, bao biện, làm thay học sinh

Có nắm vững những đặc điểm của học sinh THCS, người giáo viên mới có thể tổ chức tốt các HĐGD NGLL theo phương châm “Thầy thiết kế - Trò thi công” đến chỗ “Trò tự thiết

kế - tự thi công”

Hơn nữa, hiện nay với phương châm giáo dục “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” thì việc giáo dục, rèn luyện những kỹ năng sống cơ bản cho học sinh là rất quan trọng Thông qua HĐGD NGLL, những kỹ năng sống của các em sẽ được hình thành và phát triển Giáo viên có thể tổ chức các hoạt động vui chơi bổ ích như các trò chơi dân gian, các hình thức câu lạc bộ, các cuộc thi tìm hiểu, …nhằm giúp cho các em vừa nhận thức được ý nghĩa giáo dục vừa phát huy được tính tư duy, sáng tạo, tích cực của bản thân Rèn luyện được cho các em những KNS cơ bản một cách có hiệu quả, cần đảm bảo những yêu cầu sau:

* Tăng cường sự tham gia của học sinh:

Chúng ta phải tạo điều kiện để các em được tham gia, được tiếp cận thông tin, được bày tỏ ý kiến, được lắng nghe, được tôn trọng, được bàn bạc và quyết định trong các vấn đề có liên quan đến bản thân các em

* Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh:

Đổi mới phương pháp tổ chức HĐGD NGLL cần định hướng vào việc phát triển tính chủ động, tích cực, sáng tạo của học sinh, khả năng hoạt động độc lập, khả năng tự

đề xuất và giải quyết vấn đề trong hoạt động cũng như khả năng tự kiểm tra đánh giá kết quả hoạt động của các em Nói cách khác đó là khả năng tham gia vào các HĐGD NGLL của học sinh Sự tham gia của học sinh tạo điều kiện cho các em phát huy tinh thần trách nhiệm trong việc tổ chức và điều khiển hoạt động của tập thể Chúng ta cần khắc phục tính chất áp đặt, bao biện làm thay học sinh Cụ thể là:

 Phải đưa học sinh vào những tình huống cụ thể với những công việc được giao cụ thể Có như vậy mới giúp các em có điều kiện trưởng thành

 Phát huy cao độ khả năng của đội ngũ cán bộ lớp, đồng thời khéo léo lôi cuốn mọi thành viên trong lớp cùng tham gia vào các khâu của qui trình hoạt động

* Đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động:

Đa dạng hóa các hình thức tổ chức hoạt động là việc sử dụng nhiều hình thức tổ chức hoạt động khác nhau một cách linh hoạt và phù hợp với nội dung hoạt động, với điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, tài liệu, phương tiện, tránh lặp lại nhiều lần, gây nhàm chán, tẻ nhạt đối với học sinh

đ) Học sinh tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương - Mỗi trường đều nhận chăm sóc một di tích lịch sử, văn hóa hoặc di tích cách mạng ở địa phương, góp phần làm cho di tích ngày một sạch đẹp hơn, hấp dẫn hơn, giới thiệu các công trình, di tích của địa phương với bạn bè - Mỗi trường có kế hoạch và tổ chức giáo dục truyền thống dân tộc, văn hóa và tinh thần cách mạng một cách hiệu quả cho tất cả học sinh; phối hợp với chính quyền, đoàn thể và nhân dân địa phương phát huy giá trị của các di tích lịch sử, văn hóa và cách mạng cho cuộc sống của cộng đồng ở địa phương

e) Trang phục hoc sinh: phải sạch sẽ, gọn gàng, giản dị thích hợp với lứa tuổi,

thuận tiện cho việc học tập sinh hoạt ở nhà trường, đi học phải mặc đúng trang phục đúng quy định; áo trắng, quần tây sẩm màu, bỏ áo vào quần trước khi vào cổng trường, nghiêm cấm học sinh đến trường đeo dép tông, khuyến khích đeo dép quai hậu hoặc dày Đầu tốc phải gọn gàng, không để quá dài, không cắt tốc đầu đinh, Tuân thủ đồng phục áo thể thao trong buổi học thể dục Mỗi học sinh phải đeo bảng tên đúng quy cách, khi đi học học sinh không được bôi son, đánh phấn, sơn móng tay, móng chân, nhuộm, uốn tóc để trang điểm, đồ trang sức

Nhà trường xây dựng bản nội qui học sinh chi tiết, cụ thể trong đó nhấn mạnh về thực hiện nghiêm túc trang phục học sinh (bao gồm qui định đồng phục, giày dép, đầu

tóc, ) với phương châm 'đồng phục là biểu hiện của sự thống nhất trong nhà trường

và là trách nhiệm của của học sinh trong việc xây dựng hình ảnh nhà trường' Những

giờ sinh hoạt lớp, những buổi hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là những cơ hội để tuyên truyền giáo dục học sinh về lĩnh vực này

C-/ KẾT LUẬN:

Văn hóa nhà trường (VHNT) hiểu theo nghĩa hẹp là một tập hợp các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin và hành vi ứng xử… VHNT liên quan đến tòan bộ đời sống vật chất, tinh thần của nhà trường Nó biểu hiện trước hết trong tầm nhìn, sứ mạng, triết lí, mục tiêu, các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lí… bầu không khí tâm lí Thể hiện thành hệ thống được xem là tốt đẹp và được mọi người trong nhà trường chấp nhận Những biểu hiện của VHNT: Nuôi dưỡng bầu không khí cởi mở, dân chủ, hợp tác, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau; Mỗi cán bộ, giáo viên đều biết rõ công việc mình phải làm,