Kiến thức - Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn hoặc quẩn quanh.. Kĩ năng Làm thế nào để các phần, cá
Trang 1Tiết 8
Tuần: 2
Tập làm văn
MẠCH LẠC TRONG VĂN BẢN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp học sinh hiểu rõ
1 Kiến thức
- Có những hiểu biết bước đầu về mạch lạc trong văn bản và sự cần thiết phải làm cho văn bản có mạch lạc, không đứt đoạn hoặc quẩn quanh
- Chú ý đến sự mạch lạc trong các bài tập làm văn
2 Tư tưởng
Giúp HS nhận thức, cố gắng tìm tòi những cách nói, những hình ảnh đơn giản, gần gũi để dễ hình dung dễ nhớ
3 Kĩ năng
Làm thế nào để các phần, các đoạn của một văn bản vẫn được phân cách rành mạch mà lại không mất đi sự liên kết chặt chẽ với nhau
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: SGK; SGV; soạn giáo án, TLTK
2 Học sinh: SGK,vở ghi
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp(1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’) Mỗi lớp 2 em
? Thế nào là bố cục của văn bản?
? Nêu các điều kiện để bỗ cục văn bản được rành mạc và hợp lý?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài (1’)
Nói đến bố cục là nói đến sự bố trí sắp xếp, phân cắt rành mạch Nhưng các phần các đoạn của văn bản vẫn không mất sự liên kết chặt chẽ: Đó là nội dung bài học hôm nay
b Ti n trình ho t đ ng ến trình hoạt động ạt động ộng
Hoạt động 1(23’)
Giải nghĩa “mạch lạc”
theo SGK đó là nghĩa
đen
? Vậy khái niệm mạc lạc
trong văn bản có được
- Không dùng theo nghĩa đen
I Mạch lạc và những yêu cầu về mạch lạc trong văn bản.
1 Mạch lạc trong văn bản
Mạch lạc trong văn bản
có tính chất
Trang 2dùng theo nghĩa đen
không?
? Nội dung khái niệm của
mạch lạc trong văn bản
có hoàn toàn xa rời với
nghĩa đen của từ “mạch
lạc” không?
? Vậy mạch lạc trong văn
bản có tính chất gì trong
những tính chất đã cho ở
SGK?
? Em có tán thành với ý
kiến ở mục b SGK trang
31 không?
Cho học sinh đọc mục 2
(a) tr 31
? Toàn bộ sự việc trong
văn bản xoay quanh sự
việc chính nào?
? “Sự chia tay” và
“những con búp bê” đóng
vai trò gì trong truyện?
? Hai anh em Thành và
Thủy có vai trò gì trong
truyện?
Cho học sinh tìm hiểu
mục 2 (b) tr 32
? Các từ ngữ “chia tay”;
“chia đồ chơi”; “chia
ra”… lặp lại nhiều lần có
phải là vấn đề chủ yếu
của văn bản không? Và
nó liên quan các sự việc
thành một thể thống nhất
không?
? Các đoạn văn trong văn
bản được nối với nhau
theo mối liện hệ nào?
- Không rời xa nhau mà có
ý nghĩa về nội dung tương đối gần nhau
- Mạc lạc trong văn bản có tất cả những tính chất đã nêu (3 tính chất)
- tán thành vì hoàn toàn chính xác
- HS đọc
- Xoay quanh những nỗi đau khổ của Thành và Thủy khi chia tay và tình cảm trong sáng của hai anh em
- Thể hiện đề tài (ý đồ của tác giả)
- Thành và Thủy là nhân vật chính đóng vai trò làm thể hiện chủ đề của văn bản
- HS tìm hiểu
- Các từ ngữ đó liên kết thể hiện chủ đề của văn bản Đó chính là sự mạch lạc của văn bản
+ Liên hệ thời gian;
+ Liên hệ không gian;
+ Liên hệ tâm lý;
- Trôi chảy thành dòng, thành mạch;
- Tuần tự đi qua kắp các phần, các đoạn trong văn bản
- Thông suốt liên tục không đứt đoạn
Trong văn bản mạch lạc là sự tiếp nối của các câu, các ý theo một trình
tự hợp lý
2 Các điều kiện để một văn bản có tính mạch lạc
- Nội dung của văn bản phải luôn bám sát đề tài, luôn xoay quanh một sự việc chính với những nhân vật chính
- Trong mỗi văn bản cần
có một mạch văn thống nhất, trôi chảy liên tục qua suốt các pần các đoạn
mạch lạc và liên kết có
sự thống nhất với nhau
- Các bộ phận trong văn bản phải liên kết chặt chẽ với nhau một cách hợp lý,
Trang 3? Những mối liện hệ giữa
các đoạn văn ấy có tự
nhiên và hợp lý không?
Gọi HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 2(10’)
Cho học sinh đọc bài tập
1
+ Liên hệ ý nghĩa
Đó là những mối liên
hệ với nhau một cách tự nhiên hợp lý
- Học sinh đọc
- Học sinh đọc
tự nhiên
3 Ghi nhớ: SGK tr 32
II Luyện tập
1 Bài tập1 Tìm hiểu tính mạch lạc
a) Văn bản “ mẹ tôi”
- Có lời giới thiệu nhân vật tôi rõ lý do bố viết thư để lại cho con
- Sau đó là bức thư được em Hà gửi lại
-> Chủ đề xuyên suốt là “lòng mẹ” Tất cả các đoạn văn đều trôi chảy mạch lạc
b) Văn bản : “Lão nông và các con”: MB: 2 đầu dòng, TB: 14 dòng, KB: 4 dòng cuối đáp đủ ba phần của văn tự sự: Giới thiệu nhân vật, sự việc, diễn biến và kết quả sự việc
c)Ý chủ đạo xuyên suốt: sắc vàng trù phú đầm ấm của làng quê vào mùa đông, giữa ngày mùa
- ý được dẫn dắt theo “dòng chảy” hợp lý: câu đầu giới thiệu bao quát về sắc vàng trong thời gian và không gian
2 Bài tập2
? Tác giả không thuật lại tỉ mỉ nguyên nhân dẫn đến sự chia tay của người lớn Như vậy có làm cho tác phẩm thiếu mạch lạc không?
- Việc không thuật lại tỉ mỉ nguyên nhân đó vẫn không làm mất sự mạch lạc của truyện
4 Củng cố: (4’)
Thế nào là mạch lạc trong văn bản?
5 Dặn dò: (1’)
- Xem kỹ lại các ví dụ trong bài học, học thuộc ghi nhớ
- Soạn trước bài : Ca dao – dân ca phần “Những câu hát về tình cảm gia đình”
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………