- Thế nào là bố cục rành mạch và hợp lý để bước đầu xây dựng được những bố cục mạch lạc, hợp lý cho bài văn.. - Tính phổ biến và hợp lý của bố cục 3 phần, nhiệm vụ của mỗi phần trong bố
Trang 1Tiết 7
Tuần: 2
Tập làm văn
BỐ CỤC TRONG VĂN BẢN
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
Giúp học sinh hiểu rõ
1 Kiến thức
- Tầm quan trọng của bố cục trong VB, trên cơ sở đó có ý thức xây dựng bố cục khi tạo lập văn bản
- Thế nào là bố cục rành mạch và hợp lý để bước đầu xây dựng được những bố cục mạch lạc, hợp lý cho bài văn
- Tính phổ biến và hợp lý của bố cục 3 phần, nhiệm vụ của mỗi phần trong bố cục để từ đó có thể làm các phần MB, TB, KB đúng hướng và đạt kết quả tốt hơn
2 Tư tưởng
- HS quan tâm đến bố cục để xây dựng bố cục trước khi tạo lập trong văn bản là hết sức cần thiết
- HS thấy bố cục trong văn bản là gần gũi thiết thực với đời sống, kinh nghiệm sống
3 Kĩ năng
Sự sắp đặt nội dung các phần MB, TB, KB trong bố cục VB theo 1 trình tự hợp
lý
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên: SGK; SGV; soạn giáo án, TLTK
2 Học sinh: SGK,vở ghi
III TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp(1’)
2 Kiểm tra bài cũ: (5’) Mỗi lớp 2 em
- Em hiểu thế nào là liên kết trong văn bản ?
- Muốn cho văn bản có tính liên kết ta phải sử dụng những phương tiện liên kết nào ?
3 Bài mới
a Giới thiệu bài (1’)
Bài học trước các em đã biết liên kết làm cho văn bản trở nên có nghĩa, dễ hiểu
Để người đọc tiếp thu văn bản dễ dàng, người viết phải biết sắp xếp bố cục các phần các đoạn theo trình tự, rành mạch và hợp lý đó là yêu cầu của bài học hôm nay
b Ti n trình ho t đ ng ến trình hoạt động ạt động ộng
I Bố cục và những yêu
Trang 2Hoạt động 1
Gọi HS đọc VD SGK tr
22
Lấy thêm ví dụ: Khi em
viết đơn xin nghỉ học em
có thể đưa ra lời hứa
trước rồi mới nêu lý do
xin nghỉ học hay không?
? Vậy nội dung trong đơn
phải được sắp xếp như
thế nào?
? Vì sao khi xây dựng
văn bản em cần phải
quan tâm tới bố cục?
Giáo viên kết luận
Gọi HS đọc VD
? Đọc câu chuyện ở ví dụ
a, em có hiểu gì không?
Câu chuyện đó có bố cục
chưa?
Cho học sinh đọc 2 ví dụ
SGK
? Văn bản trên gồm mấy
đoạn?
? Nội dung của 2 đoạn
văn trên có tương đối
thống nhất không?
? Nêu nội dung của đoạn
1 và đoạn 2? Nói như vậy
thì các ý của các đoạn có
phân biệt với nhau rõ
ràng không?
? So với văn bản các em
đã học ở lớp 6 thì VB
trên bất hợp lý ở chỗ
nào?
- Học sinh đọc VD SGK
tr 22
- Không thể đưa lời hứa trước rồi mới nêu lý do
- Sắp xếp theo một trật tự,
hệ thống
- Nếu không xây dựng VB theo bố cục thì các ý, các phần lộn xộn với nhau, người đọc không hiểu người viết muốn nói gì
- Học sinh đọc ví dụ a
- Đọc xong thấy khó hiểu
chưa có bố cục rành mạch, trình bày lộn xộn
- Học sinh đọc
- Hai đoạn
- Nội dung từng đoạn có thống nhất, nhưng so cả hai đoạn thì không
- Đ1: Nói anh khoe của chưa khoe được áo một cách chung chung Đ2 cũng chưa hẳn là đã khoe được áo
- Truyện cười nhằm phê phán, đả kích, những cách
kể trên không nêu bật được ý nghĩa phê phán và
cầu về bố cục trong văn bản.
1 Bố cục của văn bản
Ví dụ a:
Nội dung trong văn bản phải được sắp xếp theo một trật tự
Ví dụ b:
Các phần các đoạn phải được sắp xếp theo một trình tự, một hệ thống rành mạch và hợp lý
2 Những yêu cầu về bố cục trong văn bản
Vda: Trình bày các ý các câu lộn xộn không có bố cục
Trong văn bản bố cục cần phải rõ ràng
Vd b:
- Các ý chưa có sự phân biệt rõ ràng
- Muốn thể hiện rõ ràng nội dung của hai văn bản phải được sắp xếp lại bố cục
Bố cục văn bản phải hợp lý
Trang 3? Đối với văn bản miêu tả
và VB tự sự thì phần mở
bài phải viết như thế nào?
? Nêu nhiệm vụ của phần
thân bài, kết bài?
? Có phải cứ chia bố cục
làm 3 phần là văn bản trở
nên rành mạch và hợp lý
không?
? Có nhất thiết VB nào
cũng phải được xây dựng
bố cục 3 phần không?
Giáo viên kết luận
Hoạt động 2
Cho học sinh tiến hành
làm ra giấy nháp, trình
bày, giáo viên điều chỉnh
? Bố cục của văn bản đã
rành mach và hợp lý
không còn buồn cười do
có sự thay đổi câu, đoạn
- MB: Giới thiệu khái quát
về người, vật, cảnh cần kể hoặc tả
- TB: Đi sâu vào kể, tả về người, vật, việc … theo một trình tự hợp lý
- KB: Nhắc lại vấn đề trình bày, nêu cảm tưởng, hứa hẹn để gây ấn tượng cho người đọc
- Không, phải viết đúng theo nhiệm vụ của từng phần
- Không nhất thiết
- Học sinh đọc ghi nhớ
- MB: Giới thiệu tình cảnh dẫn đến việc hai anh em phải chia đồ chơi và chia tay nhau
- TB:
+ Cảnh vật và cuộc sống vẫn diễn ra bình thường
mà Thành và Thủy phải đau khổ
+ Tình cảm trong sánh của của hai anh em
+ Hai anh em chia tay nhau
- KB: Kết cục của sự việc
Bố cục rất rành mạch
và hợp lý
3 Các phần của bố cục
Bố cục 3 phần: MB, TB,
KB có khả năng giúp văn bản trở nên rành mạch và hợp lý
4 Ghi nhớ: SGK tr 30
II Luyện tập
Bài tập 2: Ghi lại bố cục của truyện “Cuộc chia tay của những con búp bê”
- MB: Giới thiệu tình cảnh dẫn đến việc hai anh
em phải chia đồ chơi và chia tay nhau
- TB:
+ Cảnh vật và cuộc sống vẫn diễn ra bình thường
mà Thành và Thủy phải đau khổ
+ Tình cảm trong sánh của của hai anh em
+ Hai anh em chia tay nhau
- KB: Kết cục của sự việc
Bố cục rất rành mạch
và hợp lý
Trang 4? Có thể kể chuyện ấy
theo một kết cục khác
được không?
- Có thể kể theo một kết cục khác
4 Củng cố: (4’)
Thế nào là mạch lạc trong văn bản?
5 Dặn dò: (1’)
- Xem kỹ lại các ví dụ trong bài học, học thuộc ghi nhớ, làm bài tập 1,3
- Chuẩn bị trước bài : Mạch lạc trong văn bản
V RÚT KINH NGHIỆM
………
………
………