Quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại công ty cổ phần đầu tư và thương mại dầu khí nghệ an

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ ---o0o--- NGUYỄN TRỌNG TRUNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI DẦU

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

NGUYỄN TRỌNG TRUNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CÁC DỰ

ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ

VÀ THƯƠNG MẠI DẦU KHÍ NGHỆ AN

LUẬN VĂN THẠC SĨ QUẢN LÝ KINH TẾ

CHƯƠNG TRÌNH ĐỊNH HƯỚNG THỰC HÀNH

HÀ NỘI - 2015

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ

-o0o -

NGUYỄN TRỌNG TRUNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CÁC

DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI DẦU KHÍ NGHỆ AN

CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ KINH TẾ

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực hiện đề tài: “QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÂN

TÍCH TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY

CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI DẦU KHÍ NGHỆ AN”, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ, động viên của nhiều cá nhân và tập thể Tôi xin được bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc nhất tới tất cả các cá nhân và tập thể đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi trong học tập và nghiên cứu

Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu Nhà trường, Phòng Quản lý Đào tạo sau Đại học, các khoa, phòng của Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi về mọi mặt trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự giúp đỡ tận tình của giáo viên hướng dẫn

TS Khu Thị Tuyết Mai

Tôi xin cảm ơn sự giúp đỡ, đóng góp nhiều ý kiến quý báu của các nhà khoa học, các thầy, cô giáo trong Trường Đại học Kinh tế - ĐHQGHN

Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi còn được sự giúp đỡ và cộng tác của các đồng chí tại các địa điểm nghiên cứu, tôi xin chân thành cảm ơn ban lãnh đạo Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại dầu khí Nghệ An, các bạn

bè, đồng nghiệp, và gia đình đã tạo điều kiện mọi mặt để tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu này

Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn sâu sắc đối với mọi sự giúp đỡ quý báu đó

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các số liệu, kết quả đã nêu trong luận văn có nguồn gốc rõ ràng, trung thực và chưa được dùng để bảo vệ một học vị nào và nó xuất phát từ tình hình thực tế đòi hỏi cấp bách của Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại dầu khí Nghệ An Mọi sự giúp đỡ cho việc hoàn thành luận văn đề đã được cảm ơn Các thông tin, trích dẫn trong luận văn đều đã được ghi rõ nguồn gốc./

TÓM TẮT LUẬN VĂN

1 Tên luận văn: “QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI DẦU KHÍ NGHỆ AN”

2 Tác giả: Nguyễn Trọng Trung

3 Chuyên ngành: Quản lý kinh tế

4 Bảo vệ năm: 2015

5 Giáo viên hướng dẫn: TS Khu Thị Tuyết Mai

6 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu:

- Tổng quan các nghiên cứu mật thiết tới đề tài qua đó tìm ra hướng nghiên cứu cho luận văn

- Hệ thống lại cơ sở lý luận của hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ

An

- Đánh giá được thực trạng quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự

án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ

An

- Đề xuất các giải pháp nhăm hoàn thiện hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An

MỤC LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT i

DANH MỤC CÁC BẢNG ii

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ iii

MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH TRONG CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI DOANH NGHIỆP 5

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 5

1.2 Đầu tư và dự án đầu tư 8

1.2.1 Đầu tư 8

1.2.2 Dự án đầu tư 8

1.2.3.Dự án đầu tư xây dựng (Dự án đầu tư Bất động sản) 11

1.2.4 Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư 13

1.3 Phân tích tài chính các dự án đầu tư của doanh nghiệp 15

1.3.1 Khái niệm, mục tiêu và yêu cầu của phân tích tài chính dự án 15

1.3.2 Những điểm lưu ý khi tiến hành quản lý hoạt động phân tích tài chính dự án 18

1.3.3 Nội dung phân tích tài chính của dự án 19

1.4 Phân tích rủi ro tài chính dự án 26

1.4.1 Sự cần thiết phải phân tích rủi ro tài chính trong các dự án đầu tư 26

1.4.2 Các phương pháp phân tích rủi ro tài chính các dự án đầu tư 26

1.5 Chất lượng phân tích tài chính dự án đầu tư của doanh nghiệp 27

1.5.1 Khái niệm 27

1.5.2 Một số chỉ tiêu đánh giá 28

1.6.1 Các nhân tố chủ quan 29

1.6.2 Các nhân tố khách quan 32

CHƯƠNG 2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 35

2.1 Địa điểm nghiên cứu 35

2.2 Thời gian nghiên cứu 35

2.3 Phương pháp nghiên cứu được sử dụng: 35

CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ TÀICHÍNH TRONG CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI DẦU KHÍ NGHỆ AN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 40 3.1 Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An 40

3.1.1 Thông tin chung về công ty 40

3.1.2 Các công trình, dự án tiêu biểu do công ty đầu tư xây dựng 41

3.2 Hoạt động quản lý tài chính các dự án đầu tư tại công ty 44

3.2.1 Đặc điểm các dự án đầu tư tại công ty 44

3.2.2 Quy trình thực hiện các dự án đầu tư tại công ty 44

3.3 Phân tích thực trạng quản lý hoạt động phân tích tài chính trong các dự án đầu tư tại công ty PVIT Nghệ an trong giai đoạn hiện nay 46

3.3.1 Hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tư xây dựng tổ hợp dịch vụ tổng hợp, chung cư cao cấp, nhà ở liền kề Nghi Phú- Vinh 47

3.4 Đánh giá chung công tác phân tích hiệu quả tài chính 56

3.4.1 Một số thành quả đã đạt được 56

3.4.2 Những vấn đề còn tồn tại 58

3.4.3 Nguyên nhân của những tồn tại 61

CHƯƠNG 4 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ VÀ THƯƠNG MẠI DẦU KHÍ NGHỆ AN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 65

4.1 Định hướng hoàn thiện hoạt động thẩm định tài chính các dự án đầu tư 65

4.1.1 Định hướng đầu tư của công ty đến năm 2020 65

4.1.2 Mục tiêu hoàn thiện 65

4.1.3 Đối với lĩnh vực dịch vụ 66

4.1.4 Phương hướng cơ bản hoàn thiện hoạt động quản lý tài chính các dự án đầu tư 67

4.2 Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý tài chính các dự án đầu tư tại công ty PVIT Nghệ An trong giai đoạn hiện nay 68

4.2.1 Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng phân tích hiệu quả tài chính dự án đầu tư tại doanh nghiệp 68

4.2.2 Nhóm giải pháp về kỹ thuật phân tích hiệu quả tài chính dự án 69

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 79

TÀI LIỆU THAM KHẢO 91

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

1 AFTA Khu vực mậu dịch tự do

2 BĐS Bất động sản

3 HĐQT Hội đồng quản trị

4 IRR Hệ số hoàn vốn nội bộ

5 KCN Khu công nghiệp

6 NPV Giá trị hiện tại ròng

7 PVIT Công ty Cổ phần Đầu tư & Thương mại Dầu khí Nghệ

An

8 TSCĐ Tài sản cố định

9 TSLĐ Tài sản lưu động

10 UBND Ủy ban nhân dân

11 WTO Tổ chức thương mại thế giới

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 1.1 Tiến độ thực hiện đầu tư 20

Bảng 3.1: Các hạng mục công trình của dự án 49

Bảng 3.2: Khái toán tổng mức đầu tư của dự án 51

Bảng 3.3: Doanh thu của dự án theo từng năm 54

Bảng 3.4: Bảng tính chi phí hàng năm 54

Bảng 3.5: Tổng hợp các chỉ tiêu tài chính của dự án 56

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ

Hình 2.1 Sơ đồ tổ chức bộ máy Công ty 46Hình 4.1: Quy trình phân tích tài chính dự án 70

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Toàn cầu hoá và hội nhập quốc tế là xu hướng tất yếu trên thế giới hiện nay, Việt Nam cũng đang nằm trong xu hướng đó Chúng ta đã có những bước tiến dài trong việc hội nhập với thế giới trong những năm gần đây thông qua việc ký Hiệp định Thương mại Việt Nam, tham gia vào khu vực mậu dịch

tự do ASEAN (AFTA), gia nhập Tổ chức thương mại thế giới (WTO) Một dự án có thể chỉ có hiệu quả về tài chính hoặc kinh tế - xã hội nhưng cũng có dự án mang lại hiệu quả cả hai Thông thường trong hai kết quả thì kết quả về mặt tài chính thường được coi trọng hơn và nó là mục tiêu chính của hầu hết các hoạt động đầu tư trong xã hội Như vậy, hiệu quả tài chính có vai trò rất quan trọng trong quá trình lập một dự án đầu tư, là tiền đề cho việc đánh giá hiệu quả, lựa chọn dự án và là cơ sở cho tính toán chỉ tiêu kinh tế-xã hội Trong quá trình lập một dự án đầu tư phân tích hiệu quả tài chính dự án đầu tư là một vấn đề quyết yếu đối với chất lượng của một dự án đầu tư Do vậy đánh giá tài chính luôn được giành một mối quan tâm đặc biệt của các chủ đầu tư, các tổ chức tài chính, cơ quan chức năng trong quá trình lập, thẩm định dự án

Công ty Cổ phần Đầu tư & Thương mại Dầu khí Nghệ An (PVIT) là đơn

vị được thành lập theo chủ trương của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam, nằm trong thỏa thuận hợp tác giữa UBND tỉnh Nghệ An và Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam Với nhiều ngành nghề kinh doanh, nhưng trong đó chủ yếu tập trung chính vào Đầu tư kinh doanh Bất động sản; Đầu tư xây dựng quản lý khai thác, kinh doanh các trung tâm thương mại Kể từ khi thành lập

Tỉnh về nguồn vốn, về quản lý và các nguồn lực khác Công ty trực tiếp quản

là một nhiệm vụ cấp bách đòi hỏi phải được thực hiện nghiêm túc

Xuất phát từ những lý do nêu trên, tác giả đã chọn đề tài: "Quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu

tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An” làm đề tài luận văn cao học của mình

Trên cơ sở làm rõ một số nội dung cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính các dự án đầu tư tại công ty PVIT Nghệ An trong giai đoạn hiện nay Luận văn đề xuất những định hướng và giải pháp phù hợp trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính các dự án nhằm góp phần hoàn chỉnh quy trình quản lý dự án và nâng cao hiệu quả kinh tế hơn nữa tại công ty cổ phần Đầu

tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An

Câu hỏi nghiên cứu của đề tài: Giải pháp nào để hoàn thiện quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu

tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An?

2 Mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục đích nghiên cứu

Đánh giá được thực trạng công tác quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An qua đó tác giả đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện Quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng cho công ty 2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Tổng quan các nghiên cứu mật thiết tới đề tài qua đó tìm ra hướng nghiên cứu cho luận văn

- Hệ thống lại cơ sở lý luận của Quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An

- Đánh giá được thực trạng Quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự

án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ

An

- Đề xuất các giải pháp nhăm hoàn thiện Quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An

3 Đối tượng nghiên cứu

Hoạt động Quản lý tài chính dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An

- Thời gian: Giai đoạn từ năm 2010 - 2014

5 Những đóng góp của luận văn

Đề tài nêu lên những căn cứ lý luận và thực tiễn về công tác quản lý tài chính các dự án đầu tư tại công ty cổ phần và đầu tư thương mại PVIT Nghệ

an trong giai đoạn hiện nay Đồng thời, đưa ra những giải pháp thiết thực, có tính thực tiễn cao với mục đích khẳng định tiềm lực tài chính cho việc thực hiện dự án và phân tích những kết quả hạch toán kinh tế của dự án nhằm phát

quản lý tài chính còn cứng nhắc, chưa thật sự phù hợp, phát huy tính chủ động, sáng tạo nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dự án và sự phát triển bền vững lâu dài của công ty PVIT Nghệ an nói chung

* Bố cục của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu gồm bốn chương được sắp xếp có quan hệ mật thiết với nhau từ

cơ sở lý thuyết đến thực tiễn và các giải pháp

Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận của hoạt động quản lý tài chính trong các dự án đầu tư tại doanh nghiệp

Chương 2 Phương pháp nghiên cứu

Chương 3 Thực trạng hoạt động quản lý hoạt động phân tích tài chính các dự án đầu tư xây dựng tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An trong giai đoạn hiện nay

Chương 4 Một số giải pháp nâng cao hoạt động quản lý tài chính các

dự án đầu tư tại Công ty cổ phần Đầu tư và Thương mại Dầu khí Nghệ An trong giai đoạn hiện nay

CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ

SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TÀI CHÍNH TRONG

CÁC DỰ ÁN ĐẦU TƯ TẠI DOANH NGHIỆP

1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu

Về cơ sở lý luận của phân tích tài chính doanh nghiệp hiện nay đã có rất nhiều các công trình nghiên cứu, cũng như các lý thuyết được trình bày trong các tài liệu xuất bản trong và ngoài nước như:

Phân tích tình hình tài chính nhằm hoàn thiện các giải pháp để nâng cao hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp là đề tài đã được sự quan tâm của nhiều tác giả, trong những năm qua đã có nhiều công trình khoa học được công bố, nhiều luận văn, luận án cũng lấy vấn đề phân tích tài chính doanh nghiệp làm đối tượng nghiên cứu như:

Tác giả Châu Tấn Huê (2013) trong đề tài “Phân tích báo cáo tài chính của công ty cổ phần Đường Ninh Hòa” đã đánh giá khái quát tình hình tài chính của công ty cổ phần Đường Ninh Hòa, phân tích cấu trúc tài chính và tình hình đảm bảo nguồn vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, bên cạnh đó tác giả đã đưa ra những khuyến nghị cho nhà đầu tư, các cổ đông có môṭ cái nhìn đúng đắng hơn về cổ phiếu của Công ty cổ phần Đường Ninh Hoà Tuy nhiên tác giả không đi sâu phân tích cấu trúc tài chính và cân bằng tài chính doanh nghiệp

Tác giả Đào Thị Bằng (2012) trong đề tài “Phân tích tình hình tài chính Công ty cổ phần Thực Phẩm Đức Việt” đã làm rõ tình hình tài chính của Công ty cổ phần Thực Phẩm Đức Việt thông qua việc phân tích các nhóm chỉ

số tài chính thể hiện trên báo cáo tài chính từ năm 2009 đến 2011 của Công ty

và các yếu tố khác như lực lượng lao động, việc chấp hành các chính sách của

nhằm lành mạnh hóa và nâng cao hiệu quả tài chính của Công ty Cổ phần Thực Phẩm Đức Việt Tuy nhiên, đề tài không đi sâu phân tích dòng tiền, dự báo tốc độ tăng trưởng và đánh giá về rủi ro tiềm tàng

Tác giả Vũ Thị Bích Hà (2012) trong đề tài “Phân tích tài chính Công ty

cổ phần Kinh Đô” đã phân tích bức tranh toàn cảnh về tài chính của Công ty

cổ phần Kinh Đô qua việc tập trung phân tích các nhóm chỉ số tài chính Tuy nhiên tác giả chưa đi sâu phân tích cấu trúc tài chính và tình hình bảo đảm nguồn vốn cho kinh doanh của doanh nghiệp

Trong đề tài “Phân tích tình hình tài chính Công ty cổ phần Cơ Khí Lắp Máy Lilama”, tác giả Nguyễn Thị Hồng Tân (2011) thông qua việc phân tích tình hình tài chính của Công ty cổ phần Cơ Khí Lắp Máy Lilama đã chỉ ra được những điểm mạnh, điểm yếu trong tài chính của Công ty cổ phần Cơ Khí Lắp Máy Lilama và đưa ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính của Công ty

Đề tài “Phân tích tình hình tài chính tại công ty cổ phần Vinaconex 25”, Luận văn Thạc sỹ của tác giả Bùi Văn Lâm viết năm 2011 cũng đề cập đến thực trạng phân tích tình hình tài chính của công ty Các đề tài trên đã đề cập đến những vấn đề chung về thực trạng phân tích tài chính công ty hiện nay, và đưa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện phân tích tài chính Tuy nhiên, chưa

có đề tài nào phân tích về tình hình tài chính của một doanh nghiệp cung cấp dịch vụ trò chơi trực tuyến cũng như của Công ty cổ phần VTC truyền thông trực tuyến Chính vì vậy, việc nghiên cứu và phân tích tình hình tài chính về báo cáo tài chính mới nhất của Công ty cổ phần VTC truyền thông trực tuyến

và tìm giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động tài chính doanh nghiệp là một việc làm hết sức cần thiết và có ý nghĩa đối với các bên quan tâm bên trong và ngoài doanh nghiệp

Chương trình giảng dạy kinh tế Fulbright năm 2007-2008 có viết “ Giáo trình giới thiệu và hướng dẫn sử dụng các kỹ thuật phân tích các báo cáo tài chính công ty để giúp giám đốc tài chính đánh giá được thực trạng và đánh giá tình hình tài chính công ty nhằm hoạch định hoặc đưa ra các quyết định tài chính ”

Luận văn “Phân tích tài chính ở Techcombank”,tác giả Trần Thị Tuệ Linh: Về cơ bản, luận văn đã trình bày tương đối kỹ về những tồn tại, phân tích các ưu và nhược điểm của Techcombank cũng như chỉ ra các nguyên nhân và hướng gợi mở cho ngân hàng trong việc nâng cao chất lượng công tác phân tích BCTC trong hiện tại và tương lai

Luận văn “Phân tích tài chính và nâng cao hiệu quả tài chính của Tổng công ty Hàng không Việt Nam” tác giảChu Thị Phượng: Trên nền tảng lý thuyết chung về phân tích tài chính và đánh giá hiệu quả tài chính của doanh nghiệp, tác giả luận văn đã phân tích tình hình tài chính và đánh giá hiện trạng tài chính của Tổng công ty Hàng không Việt Nam Từ đó luận văn cũng đã đưa ra được một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả tài chính của doanh nghiệp

Các luận văn trên đã đề cập đến những vấn đề chung về thực trạng phân tích tài chính công ty hiện nay, và đưa ra một số giải pháp cho những thực trạng trên Các nghiên cứu đã đưa ra những phân tích, đánh giá và nhận định

về tầm quan trọng của phân tích tài chính đối với sự phát triển của doanh nghiệp Việt Nam Tuy nhiên các nghiên cứu mới chỉ tập trung đi sâu vào giải pháp cho các doanh nghiệp cụ thể, đặc biệt chưa đưa ra được các giải pháp để nâng cao hoạt động kinh doanh và chưa có những khuyến nghị, những đề xuất mang gói giải pháp mang tính đồng bộ cho các doanh nghiệp Việt Nam nói chung hoàn thiện công tác phân tích tài chính tại doanh nghiệp

1.2 Đầu tư và dự án đầu tư

Theo Luật Đầu tư, “Đầu tư là việc nhà đầu tư bỏ vốn bằng các loại tài sản hữu hình hoặc vô hình để hình thành tài sản tiến hành các hoạt động đầu

tư theo quy định của Luật này và các quy định khác nhau của pháp luật có liên quan” Hay trên bình diện xã hội, đầu tư là việc sử dụng vốn vào quá

trình tái sản xuất xã hội nhằm tạo ra năng lực sản xuất lớn hơn Trên góc độ doanh nhân hoặc doanh nghiệp, đầu tư là việc đưa vốn vào một hoạt động nào

đó nhằm mục đích thu lợi nhuận Hoạt động đầu tư được tiến hành trên cơ sở các dự án đã được soạn thảo và xem xét nhằm đạt được các mục tiêu đã định 1.2.2 Dự án đầu tư

1.2.2.1 Khái niệm

Với các quan điểm khác nhau, có thể có các khái niệm khác nhau về dự

án Một cách tổng quát nhất có thể hiểu dự án là một tập hợp các hoạt động đặc thù liên kết chặt chẽ và phụ thuộc lẫn nhau nhằm đạt được trong tương lai

ý tưởng đã đặt ra (mục tiêu nhất định) với nguồn lực và thời gian xác định [10, 15]

Hoạt động đầu tư của nhà đầu tư được thể hiện tập trung thông qua việc thực hiện các dự án đầu tư

Theo Ngân hàng thế giới “Dự án đầu tư là tổng thể các chính sách, hoạt động và chi phí liên quan với nhau được hoạch định nhằm đạt được những mục tiêu nào đó trong một thời gian nhất định”

Theo Luật đầu tư năm 2005, “Dự án đầu tư là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định”

1.2.2.2 Phân loại

Để thuận tiện cho việc theo dõi, quản lý và đề ra các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của hoạt động đầu tư có thể phân loại hoạt động đầu tư theo các tiêu thức sau:

 Theo cơ cấu vốn, đầu tư có thể được chia thành các loại sau:

 Đầu tư tài sản cố định (TSCĐ)

Đây là loại đầu tư nhằm mua sắm, cải tạo, mở rộng TSCĐ trong doanh nghiệp Thông thường vốn đầu tư cho loại tài sản này chiếm một tỷ trọng lớn trong tổng vốn đầu tư của doanh nghiệp

Loại này có thể bao gồm:

- Đầu tư xây lắp

- Đầu tư máy móc thiết bị

- Đầu tư TSCĐ khác

Đầu tư cho TSCĐ bao gồm đầu tư tài sản hữu hình (nhà xưởng, máy móc, thiết bị…) và đầu tư tài sản vô hình (danh tiếng, bằng phát minh sáng chế, tên thương mại…)

 Đầu tư tài sản lưu động(TSLĐ)

Đây là khoản đầu tư hình thành nên TSLĐ cần thiết bảo đảm cho sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp tiến hành hoạt động bình thường Khi có

sự tăng trưởng của doanh nghiệp ở một mức độ nào đó đòi hỏi phải có sự bổ sung TSLĐ

 Đầu tư tài sản tài chính

Trong các hoạt động sản xuất kinh doanh, các doanh nghiệp có thể lựa chọn đầu tư vào các tài sản tài chính như cổ phiếu, trái phiếu Loại tài sản này

có thể mang lại các lợi ích tài chính trong tương lai

Việc phân loại đầu tư theo cơ cấu vốn giúp cho doanh nghiệp có thể xem xét tính chất hợp lý của các khoản đầu tư trong tổng thể đầu tư của doanh nghiệp, đảm bảo xây dựng được một kết cấu tài sản thích ứng với điều kiện của từng doanh nghiệp nhằm đạt hiệu quả đầu tư cao

 Theo mục tiêu có thể chia thành các loại sau:

 Đầu tư tăng năng lực sản xuất của doanh nghiệp

 Đầu tư đổi mới sản phẩm

 Đầu tư thay đổi thiết bị

 Đầu tư mở rộng xuất khẩu sản phẩm, nâng cao chất lượng, mở rộng thị trường tiêu thụ

 Đầu tư khác: như góp vốn thực hiện liên doanh với các doanh nghiệp,

tổ chức kinh tế khác, đầu tư ra nước ngoài…

Việc phân loại này giúp cho các doanh nghiệp có thể kiểm soát được tình hình thực hiện đầu tư theo những mục tiêu nhất định

Để đảm bảo cho mọi công cuộc đầu tư được tiến hành thuận lợi, đạt được mục tiêu đã đề ra đòi hỏi phải làm tốt công tác chuẩn bị Có nghĩa là phải xem xét, tính toán toàn diện các khía cạnh kinh tế, kỹ thuật, điều kiện tự nhiên, môi trường, xã hội, pháp lý… có liên quan đến quá trình thực hiện đầu

tư, đến sự phát huy tác dụng và hiệu quả đạt được của công cuộc đầu tư, đồng thời phải dự đoán được các yếu tố bất định sẽ xảy ra trong quá trình thực hiện

đầu tư, ảnh hưởng đến sự thành bại của công cuộc đầu tư Tất cả sự chuẩn bị này được thể hiện trong dự án đầu tư

1.2.3 Dự án đầu tư xây dựng (Dự án đầu tư Bất động sản)

Xét về mặt nội dung: Dự án đầu tư kinh doanh BĐS là tổng thể các hoạt động và chi phí cần thiết được bố trí theo một kế hoạch chặt chẽ với thời gian

và địa điểm xác định để tạo mới mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định trong tương lai

1.2.3.2 Đặc điểm

Hoạt động kinh doanh BĐS liên quan đến những loại tài sản cố định không di dời Vì vậy, sản phẩm của hình thức kinh doanh này có tính cố định, bao gồm đất đai, nhà ở, các công trình hạ tầng kỹ thuật… Đất nước Việt Nam hình chữ S kéo dài từ Bắc vào Nam với hơn 50 dân tộc anh em vì thế nó mang tính khu vực, vùng miền và tính cá biệt

Sản phẩm của hoạt động kinh doanh BĐS là các BĐS Nó gắn liền với

sự trường tồn của đất đai, ít khi bị tiêu hủy Và các công trình kiến trúc, công trình xây có tuổi thọ tương đối cao từ 25 năm trở lên Việc xây dựng chiến lược kinh doanh BĐS đòi hỏi được xem xét dưới nhiều góc độ, nhiều yếu tố tác động, đặc biệt là quan tâm đến giá trị thời gian của tiền

Kinh doanh BĐS bao gồm nhiều khâu: thiết kế, tổ chức thi công, kế hoạch kinh doanh sản phẩm và các dịch vụ có liên quan Sản phẩm của hoạt hoạt động có giá trị lớn, thời gian sử dụng lâu dài, vốn tham gia đầu tư kinh doanh BĐS lớn và thời gian thu hồi dài Do vậy, nó đòi hỏi trình độ quản lý kinh doanh và tính chuyên môn nghiệp vụ cao Có như vậy mới thành công trong lĩnh vực kinh doanh đặc biệt này

Hoạt động kinh doanh BĐS chịu sự chi phối của yếu tố pháp luật BĐS

là tài sản có giá trị lớn đối với mỗi quốc gia, với mỗi cộng đồng, với mỗi gia đình cũng như với mỗi công dân Giao dịch BĐS trong đó có hoạt động mua bán nhà cửa, các hoạt động kinh kinh doanh liên quan đến đất đai được nhà nước quản lý chặt chẽ thông qua chính sách pháp luật Có như vậy mới đảm bảo quyền lợi và nghĩa vụ của người sử dụng đất, hay cũng là quyền lợi chính đáng của người bán cũng như người mua BĐS

1.2.3.3 Sự cần thiết của dự án đầu tư kinh doanh BĐS

Các dự án đầu tư phát triển có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của một quốc gia, là một lĩnh vực hoạt động nhằm tạo ra và duy trì sự hoạt động của các cơ sơ vật chất, kỹ thuật mới; duy trì hoạt động của cơ sơ vật chất, kỹ thuật hiện có và vì thế là điều kiện để phát triển sản xuất kinh doanh dịch vụ của các doanh nghiệp

Đầu tư kinh doanh BĐS trong đó có đầu tư cơ sở hạ tầng kỹ thuật luôn

có vị trí quan trọng mang tính chiến lược của cơ sở hạ tầng đối với mỗi một quốc gia Nó luôn phải đi trước một bước so với các lĩnh vực khác vì nó tạo mặt bằng sản xuất kinh doanh cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho các nghành tham gia hoạt động kinh doanh

Kinh doanh BĐS góp phần huy động vốn cho đầu tư phát triển Các giao dịch như thế chấp, góp vốn liên doanh bằng BĐS thực chất là những giao dịch làm tăng vốn cho đầu tư phảt triển Trong giao dịch thế chấp BĐS để đảm bảo

tiền vay, người có BĐS sản thế chấp có lợi kép khi vừa vay đuợc vốn lại vừa tiếp tực sử dụng BĐS đó Chúng ta vẫn trong giai đoạn phát triển, mọi cơ sở vật chất cần được đầu tư nhưng trình độ và nguồn vốn trong nước chưa đủ tiềm lực chính vì vậy kêu gọi đầu tư nước ngoài là một chính sách đã và đang được nhà nước nỗ lực thực hiện Thế mạnh của chúng ta là chỉ có đất đai, cơ

sơ hạ tầng - đó là nguồn vốn chủ yêu đặ biệt quan trọng khi góp vốn liên doanh với nước ngoài

1.2.4 Các giai đoạn thực hiện dự án đầu tư

1.2.4.1 Chuẩn bị đầu tư (Nghiên cứu tiền khả thi và khả thi)

Giai đoạn này cần giải quyết các công việc như nghiên cứu sự cần thiết phải đầu tư và quy mô đầu tư Tiến hành tiếp xúc, thăm dò thị trường trong nước, ngoài nước để xác định nguồn tiêu thụ, khả năng cạnh tranh của sản phẩm, tìm nguồn cung ứng vật tư, thiết bị, vật tư cho sản xuất; xem xét khả năng về nguồn vốn đầu tư và lựa chọn hình thức đầu tư Tiến hành điều tra, khảo sát và lựa chọn địa điểm xây dựng ; Lập dự án đầu tư Gửi hồ sơ dự án

và văn bản trình đến người có thẩm quyền quyết định đầu tư, tổ chức cho vay vốn đầu tư và cơ quan thẩm định dự án đầu tư Giai đoạn này kết thúc khi nhận được văn bản Quyết định đầu tư nếu đây là đầu tư của Nhà nước hoặc văn bản Giấy phép đầu tư nếu đây là của các thành phần kinh tế khác

Trong giai đoạn này Chủ đầu tư được sự hỗ trợ của đơn vị tư vấn phối hợp hoàn thiện Dự án đầu tư xây dựng, hoàn thiện các thủ tục pháp lý về dự

án và quyết định đầu tư

1.2.4.2 Thực hiện đầu tư

Chính thức thành lập Ban quản lý dự án theo Nghị định 18/2003 về quy chế quản lý chất lượng công trình Ban quản lý dự án chịu trách nhiệm hoàn toàn về chất lượng công trình

- Tổ chức giới thiệu liên hệ với các tổ chức và cá nhân có nhu cầu mua nhà, thuê văn phòng làm việc có phương án huy động vốn đầu tư cụ thể

- Thiết kế kỹ thuật thi công công trình

- Thẩm định thiết kế kỹ thuật thi công

- Tổ chức phân chia gói thầu và đấu thầu các hạng mục thi công

- Lựa chọn đơn vị tư vấn giám sát thi công

- Chuẩn bị khởi công công trình

* Giai đoạn 2: Thi công công trình

- Kiểm tra hệ thống quản lý chất lượng phù hợp với yêu cầu nêu trong hợp đồng giao nhận thầu xây dựng, quy trình và phương án tự kiểm tra chất lượng của doanh nghiệp xây dựng

- Kiểm tra sự phù hợp về thiết bị thi công và nhân lực của doanh nghiệp xây dựng được lựa chọn với hồ sơ dự thầu

- Kiểm tra vật liệu, cấu kiện, sản phẩm xây dựng tại hiện trường thông qua chứng chỉ chất lượng của nơi sản xuất và kết quả thí nghiệm do các phòng thí nghiệm hợp chuẩn thực hiện

- Kiểm tra các thiết bị thi công, biện pháp thi công, biện pháp an toàn lao động

- Kiểm tra, kiểm định chất lượng, khối lượng, tiến độ thi công và các sản phẩm xây dựng

Chủ trì phối hợp với các bên liên quan giải quyết các vướng mắc phát sinh khi thi công

Chủ trì phối hợp cùng với các bên liên quan tiến hành nghiệm thu các phần việc, kết cấu che khuất, hạng mục, giai đoạn thi công và toàn bộ công trình

1.2.4.3 Vận hành các kết quả đầu tư và đánh giá sau đầu tư

Giai đoạn này gồm các công việc như nghiệm thu, bàn giao công trình; Thực hiện việc kết thúc xây dựng công trình; Vận hành công trình và hướng

dẫn sử dụng công trình; Bảo hành công trình; Quyết toán vốn đầu tư; Phê duyệt quyết toán

Nghiệm thu bàn giao công trình cho các hộ dân đã đăng ký mua nhà, tổ chức quản lý công trình theo quy định của nhà nước về quản lý chung cư, quản lý văn phòng.1.2 Phân tích tài chính các dự án đầu tư của doanh nghiệp 1.3 Phân tích tài chính các dự án đầu tư của doanh nghiệp

1.3.1 Khái niệm, mục tiêu và yêu cầu của phân tích tài chính dự án

1.3.1.1 Khái niệm

Phân tích hiệu quả tài chính dự án là tập hợp các hoạt động nghiên cứu, phân tích, đánh giá các chỉ tiêu tài chính của dự án trên cơ sở dòng tiền dành cho và phát sinh từ dự án, theo các quan điểm khác nhau của các chủ thể tham gia vào dự án

Nói như thế, có nghĩa là phân tích tài chính dự án đầu tư là đánh giá tính hiệu quả tài chính của dự án dưới giác độ của các tổ chức và cá nhân tham gia đầu tư vào dự án Mối quan tâm chủ yếu của các tổ chức và cá nhân này là việc đầu tư vào dự án có mang lại một lợi nhuận thích đáng hoặc đem lại nhiều lợi nhuận hơn so với việc đầu tư vào các dự án khác hay không Phân tích tài chính có nhiệm vụ cung cấp các thông tin cần thiết để các nhà đầu tư

có thể đưa ra những quyết định đầu tư đúng đắn

Chính vì vậy, mỗi một nhà đầu tư đứng trên những quan điểm khác nhau

sẽ có những mục tiêu khác nhau trong công tác phân tích tài chính dự án đầu

Đứng trên quan điểm chủ đầu tư, phân tích tài chính dự án đầu tư cung cấp các thông tin cần thiết để chủ đầu tư lựa chọn được phương án đầu tư tốt nhất mang lại lợi nhuận cao nhất

Đứng trên quan điểm quản lý nhà nước, phân tích tài chính dự án đầu tư

là phân tích, đánh giá để lựa chọn đầu tư sao cho đảm bảo các lợi ích của người tham gia đầu tư và cả những đóng góp của dự án đối với toàn bộ nền kinh tế quốc dân

Theo các giai đoạn của dự án đầu tư, hoạt động phân tích tài chính dự án đầu tư cũng phải được thực hiện trong cả 3 giai đoạn của dự án, đó là : chuẩn

bị đầu tư, thực hiện đầu tư và vận hành kết quả sau đầu tư Trong đó, giai đoạn chuẩn bị đầu tư là rất quan trọng vì nó quyết định đến khả năng thành công hay thất bại của dự án Dựa vào kết quả phân tích hiệu quả tài chính của giai đoạn này mà chủ đầu tư quyết định chấp thuận hay không chấp thuận dự

- Xác định suất chiết khấu hợp lý cho dự án ;

- Tính toán và phân tích các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tài chính dự án ;

- Phân tích rủi ro của dự án

1.3.1.2 Mục tiêu, vai trò và yêu cầu của phân tích tài chính dự án

 Mục tiêu :

Xem xét, đánh giá tình hình kết quả hoạt động của dự án đầu tư trên góc

độ hạch toán kinh tế của đơn vị thực hiện dự án Cụ thể là xem xét các chi phí

sẽ phải thực hiện kể từ khi soạn thảo cho đến khi kết thúc dự án, xem xét thu nhập mà đơn vị thực hiện dự án sẽ hoặc phải đạt được

 Vai trò của phân tích tài chính dự án đầu tư

Hầu hết các dự án đầu tư hiệu quả kinh tế thường được đặt lên hàng đầu

và ở đâu có hiệu quả cao thì các nhà đầu tư sẽ hướng tới Do vậy, phân tích tài chính dự án là một nội dung quan trọng trong quá trình soạn thảo dự án, mục đích của phân tích tài chính dự án là nhằm đánh giá tính khả thi của dự án về măt tài chính thông qua việc xem xét:

- Thứ nhất là xem xét nhu cầu và sự cung ứng các nguồn lực về vốn cả

về quy mô và đảm bảo đúng thời điểm cần huy động để thực hiện có hiệu quả

dự án đầu tư, phải xác định rõ quy mô đầu tư, cơ cấu các loại vốn và các nguồn huy động;

- Thứ hai là xem xét tình hình, kết quả và hiệu quả hoạt động của dự án trên phương diện hạch toán kinh tế của đơn vị thực hiện dự án Cần xem xét những chi phí thực hiện từ khi soạn thảo dự án cho tới khi kết thúc dự án đưa

dự án vào sử dụng, xem xét các lợi ích mà đơn vị thực hiện dự án thu đựơc do thực hiện dự án

Kết quả của của quá trình phân tích trên là căn cứ để chủ đầu tư quyết định có nên đầu tư hay không? Hiệu quả càng cao sẽ càng thu hút các nhà đầu

tư bởi mối quan tâm chủ yếu của họ là mang lại lợi nhuận

 Yêu cầu của việc thẩm định dự án đầu tư bao gồm:

- Nắm vững các chủ trương, chính sách phát triển kinh tế của Nhà nước, ngành địa phương và quy chế quản lý kinh tế, quản lý đầu tư xây dựng cơ bản của Nhà nước

- Nắm chắc tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, tài chính của doanh nghiệp, các mối quan hệ làm ăn của doanh nghiệp

- Nắm bắt được tình hình kinh tế, chính trị, xã hội của thế giới, khu vực, của nước có liên quan đến việc thực hiện dự án

- Nghiên cứu và kiểm tra một cách khách quan, khoa học và toàn diện về nội dung dự án và tình hình sử dụng vốn, có sự phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn và chuyên gia để đưa ra các nhận xét và kết luận, kiến nghị chính xác

1.3.2 Những điểm lưu ý khi tiến hành quản lý hoạt động phân tích tài chính dự án

1.3.2.1 Giá trị thời gian của tiền

Trong quá trình phân tích tài chính dự án, để tổng hợp các khoản chi phí

có liên quan đến việc thực hiện dự án và những lợi ích thu được từ những dự

án phải sử dụng đơn vị tiền tệ Tất cả những khoản chi phí và thu nhập này luôn xảy ra ở những thời điểm khác nhau

Tiền chịu ảnh hưởng của các yếu tố: lạm phát, các yếu tố ngẫu nhiên và

do thuộc tính vận động và khả năng sinh lợi của của đồng tiền do vậy có giá trị theo thời gian, nên khi so sánh tổng hợp hoặc tính các chỉ tiêu bình quân của các khoản tiền phát sinh trong những khoảng thời gian khác nhau cần phải tính chuyển chúng về cùng một mặt bằng thời gian thông qua việc sử dụng tỉ suất “r”

Mặt bằng này có thể là ở một thời đoạn nào đó (đầu thời kỳ phân tích, cuối thời kỳ phân tích hoặc một năm, một quý, một tháng) Việc lựa chọn năm, quý, tháng nào đó của thời kỳ phân tích nào đó cần căn cứ vào từng trường hợp cụ thể làm sao vừa đơn giản việc tính toán, vừa đảm bảo tính so sánh theo cùng một mặt bằng thời gian của các khoản tiền đưa ra so sánh, tổng hợp

Có thể quy ước nếu gọi năm đầu của thời kỳ phân tích là hiện tại thì các năm tiếp theo sau đó là tương lai so với năm đầu Nếu gọi năm cuối cùng của thời kỳ phân tích là tương lai thì các năm trước năm cuối sẽ là hiện tại so với năm cuối Nếu xét quan hệ giữa hai năm trong thời kỳ phân tích thì quy ước

năm trước là hiện tại và năm sau là tương lai so với năm trước Như vậy, tương quan giữa hiện tại và tương lai chỉ là tương đối

1.3.2.3 Xác định thời điểm tính toán

Xác định thời điểm tính toán cũng phụ thuộc vào từng dự án Đối với dự

án có qui mô vừa và nhỏ, thời gian thực hiện không dài thì thời điểm được chọn để phân tích là thời điểm bắt đầu thực hiện đầu tư

Còn đối với các dự án có qui mô lớn thời gian thực hiện dài thì thời điểm được chọn là thời điểm dự án bắt đầu đi vào hoạt động Các khoản thu chi phát sinh trong giai đoạn hoạt động được tính chuyển về năm được chọn làm thời điểm tính toán thông qua việc tính giá trị hiện tại

1.3.3 Nội dung phân tích tài chính của dự án

Phân tích tài chính dự án đầu tư được thực hiện bằng cách xác định chi phí và thu nhập của dự án một cách chính xác, sau đó sử dụng các phương pháp phân tích dự án nhằm lựa chọn ra một dự án hay một phương án đầu tư tốt nhất, đem lại lợi ích cao nhất Hay nói cách khác, phân tích tài chính dự án đầu tư là nhằm chọn ra một dự án có hiệu quả tài chính cao nhất trong số các

dự án đang có Nhưng trước khi xác định chi phí thu nhập của dự án, việc xác định tổng mức đầu tư và nguồn tài trợ là rất cần thiết và là những nội dung quan trọng của phân tích tài chính

1.3.3.1 Xác định tổng mức đầu tư và vốn đầu tư từng năm theo tiến độ thực hiện đầu tư dự kiến

Để triển khai dự án đầu tư, chủ đầu tư phải tính toán lượng vốn cần thiết cho dự án Trong mỗi dự án đầu tư, việc tính số vốn cần thiết cho từng hạng mục đầu tư và trong từng giai đoạn của quá trình đầu tư giúp các nhà đầu tư tính được tổng nhu cầu về vốn và đó cũng là căn cứ để các nhà đầu tư tìm kiếm nguồn tài trợ cho dự án, tính toán hiệu quả đầu tư và xác định thời gian

Tổng mức đầu tư là vốn đầu tư được dự kiến để chi phí cho toàn bộ kế hoạch đầu tư nhằm đạt được mục tiêu đầu tư, đưa vào khai thác, sử dụng theo yêu cầu của dự án Tổng mức đầu tư được tính toán và xác định trong giai đoạn nghiên cứu khả thi của dự án

Tổng mức đầu tư được xác định trên cơ sở năng lực sản xuất theo thiết

kế, khối lượng các công tác chủ yếu và suất đầu tư, giá chuẩn, đơn giá tổng hợp do cơ quan có thẩm quyền ban hành

Tổng mức đầu tư là toàn bộ chi phí đầu tư và xây dựng, là giới hạn chi phí tối đa của dự án được xác định trong quyết định đầu tư, bao gồm những chi phí cho việc chuẩn bị đầu tư, chi phí thực hiện đầu tư xây dựng, lãi vay Ngân hàng của chủ đầu tư trong thời gian thực hiện đầu tư, vốn lưu động ban đầu cho sản xuất, chi phí dự phòng

 Chi phí chuẩn bị đầu tư

 Chi phí thực hiện đầu tư

 Chi phí mua sắm thiết bị

 Chi phí khác như: lãi vay ngân hàng, đền bù hoa màu…

 Chi phí ban đầu cho sản xuất:

 Chi phí dự phòng:

Sau khi xác định được tổng mức đầu tư cho dự án cần tiến hành đưa vào bảng tiến độ thực hiện đầu tư

Bảng 1.1 Tiến độ thực hiện đầu tư

Tên công việc Chi vốn đầu tư

Năm thứ 1 Năm thứ 2 Năm thứ 3 … Năm thứ n

Bảng này được đưa ra để phản ánh một cách rõ nét khối lượng vốn đầu

tư cho từng công việc của công cuộc đầu tư qua từng năm, để từ đó thấy được

xu hướng của nhu cầu về vốn đầu tư và có kế hoạch huy động và quản lý vốn một cách có hiệu quả nhất

Đối với các dự án lớn trong thành phần tổng vốn trên cần tách riêng theo các nhóm:

- Theo nguồn hình thành: vốn tự có, vay ngắn hạn, vay dài hạn

- Theo hình thức: bằng tiền, bằng hiện vật

Việc dự tính cụ thể thành phần vốn đầu tư của dự án giúp cho các nhà đầu tư, các nhà quản lý có một cách nhìn tổng quát về dự án

1.3.3.2 Nguồn tài trợ của dự án

Khi tiến hành đầu tư cho một dự án, các nhà đầu tư có thể cùng một lúc huy động nhiều nguồn tài trợ khác nhau Vì số vốn đầu tư cho một dự án thường rất lớn nên khó có thể thực hiện đầu tư từ duy nhất một nguồn

Các nguồn tài trợ dự án rất phong phú, nó phụ thuộc vào khả năng nhanh nhạy cuả nhà quản lý nhằm huy động được nhiều vốn nhất với chất lượng tốt nhất Mặt khác, khả năng huy động còn phụ thuộc vào tiềm lực tài chính cũng như uy tín của doanh nghiệp trên thị trường Đồng thời, loại hình doanh nghiệp cũng là một yếu tố tác động rất lớn trong việc phát triển kênh huy động

Nhìn chung nguồn vốn bao gồm những nguồn cơ bản sau:

- Vốn Cổ phần

- Vốn đầu tư trực tiếp

- Vốn liên doanh, liên kết

Để đảm bảo tiến độ thực hiện đầu tư dự án, vừa để tránh thừa vốn các nguồn tài trợ không chỉ xem xét về mặt số lượng mà còn cả về thời gian huy động Các nguồn vốn tuy là dự kiến nhưng phải được đảm bảo một cách chắc chắn, sự đảm bảo chắc chắn này phải được thể hiện bằng những bằng chứng pháp lý Ví dụ nếu là nguồn ngân sách nhà nước thì phải có quyết định cấp vốn, nếu là vốn vay thì phải có thư bảo đảm tín dụng

Tiếp theo, cần so sánh nhu cầu về vốn với khả năng cung ứng đủ vốn tại mỗi giai đoạn của quá trình đầu tư Nếu khả năng lớn hơn hay đáp ứng đủ nhu cầu thì dự án được chấp nhận Nếu không thể đảm bảo đủ vốn thì nhất thiết cần giảm qui mô dự án, hay liên yêu cầu liên kết với các đơn vị hay cá nhân cùng tham gia quá trình đầu tư Nếu không cần tiến hành đầu tư theo từng giai đoạn của toàn bộ dự án nhưng phải tiến hành qui hoạch tổng thể và tiến hành phân chia các gói đầu tư sao cho cuối cùng đạt được mục đích của quy hoạch tổng thể đã nghiên cứu

Xác định được các nguồn tài trợ là một công việc quan trọng nhưng sau

đó cần xác định rõ cơ cấu của từng nguồn thời điểm nào huy động nguồn nào với số lượng bao nhiêu để tiết kiệm tối ưu nhất chi phí về vốn Sử dụng các công cụ để lập tiến độ vốn huy động cho từng năm, từng giai đoạn của qúa trình đầu tư Lập tiến độ huy động vốn phải tính tới lượng tiền tệ thực cần huy động hàng năm cần tính tới cả yếu tố lạm phát

Việc huy động vốn đầu tư từ nhiều nguồn tài trợ giúp cho nhà đầu tư có thể phân tán được rủi ro Thông thường để tiến hành tài trơ cho một dự án các nhà đầu tư thường sử dụng nguồn tài trợ dài hạn

Nguồn tài trợ dài hạn bao gồm vốn vay và vốn chủ sở hữu

 Ước tính doanh thu từ hoạt động của dự án

 Ước tính chi phí sản xuất

 Dự tính lãi lỗ của dự án

 Bảng dự trù cân đối kế toán của dự án

 Dự tính cân đối thu chi

1.3.3.4 Các chỉ tiêu phản ánh tài chính của dự án

 Đánh giá năng lực tài chính của doanh nghiệp

Hệ số vốn tự có so với vốn đi vay, hệ số này tốt nhất là bằng 1 Với những dự án có triển vọng, và hiệu quả của nó là hiển nhiên thì hệ số này có thể nhỏ hơn 1, nhưng luôn đảm bảo ở mức 2/3 là dự án được thuận lợi

Tỷ trọng vốn tự có trong tổng vốn đầu tư lớn hơn hoặc bằng 50% Đối với các dự án có triển vọng và hiệu quả của nó là rõ ràng thì tỷ lệ này có thể nhỏ hơn 50%

Với các dự án đầu tư Bất động sản thì vốn còn được huy động từ khách hàng khi họ thanh toán trả trước, các tỷ số trên vốn vay chỉ được xem xét là vay của các trung gian tài chính Vậy nên, khi đánh giá các tỷ số trên phải xét

đến khả năng thực sự có thể huy động được tiền trả trước của khách hàng hay không

Cần phân tích các tài sản có tính thanh khoản cao của doanh nghiệp, sau

đó phân tích sự luân chuyển nguồn vốn trong năm Chính điều này sẽ đánh giá khả năng sử dụng vốn của doanh nghiệp

 Giá trị hiện tại ròng và giá trị tương lai ròng

 Giá trị hiện tại ròng(NPV):

Là tổng lãi ròng của cả đời dự án được chiết khấu về năm hiện tại với một tỷ lệ chiết khấu được xác định phù hợp

 Giá trị tương lai ròng:

Là lãi ròng của cả đời dự án tích luỹ về năm tương lai cuối cùng theo một tỷ lệ tích luỹ nhất định

 Giá trị hiện tại hàng năm

Là giá trị hiện tại thuần được phân phối đều trong kỳ phân tích

 Tỷ suất lợi nhuận vốn đầu tư (Rate of Return)

Hệ số tuần hoàn vốn nói lên mức độ thu hồi vốn đâu tư ban đầu từ lợi nhuận thuần thu được hàng năm

 Tỷ suất lợi ích – chi phí (BCR)

 Thời gian thu hồi vốn đầu tư (T)

Là số năm cần hoạt động của dự án để lợi nhuận và khấu hao thu được vừa đủ để hoàn trả vốn đầu tư ban đầu Thường sử dụng hai khái niêm về thời gian thu hồi vốn là thời hạn thu hồi giản đơn và thời hạn thu hồi vốn động

 Thời hạn thu hồi vốn giản đơn (t) không tính đến giá trị tiền tệ theo thời gian:

 Thời gian thu hồi vốn động (T) : là thời hạn thu hồi vốn có tính đến giá trị của tiền theo thời gian tính chuyển các dòng lợi nhuận

 Hệ số hoàn vốn nội bộ (IRR)

Đây là tỷ lệ chiết khấu mà tại đó NPV của dự án bằng không Tỷ lệ IRR dùng để thẩm định và ra quyết định đầu tư Dự án được lựa chọn để đầu tư phải có IRR > lãi suất chiết khấu Trong đó lãi suất chiết khấu bao gồm lãi cho vay của Ngân hàng cộng với tỷ lệ lạm phát và rủi ro của khoản cho vay

 Điểm hoà vốn

Điểm hoà vốn là điểm tại đó doanh thu bằng chi phí bỏ ra Điểm hoà vốn được tính cho một năm và thường tính ở năm đơn vị hoạt động sản xuất kinh doanh ổn định Điểm hoà vốn cho biết khả năng sinh lời và mức độ an toàn của dự án thông qua các chỉ tiêu

Phân tích điểm hoà vốn trả nợ cho biết từ điểm này trở đi, Công ty có đủ tiền trả nợ vay và nộp thuế chưa

Tất cả các điểm hoà vốn tính ở trên càng thấp thì tính khả thi của dự án càng cao, rủi ro về thua lỗ càng thấp

 Phân tích độ nhạy của dự án

Thực chất là việc phân tích những thay đổi bất lợi cho dự án ( giá cả, chi phí đầu tư, doanh thu ) làm ảnh hưởng đến IRR và NPV

Ý nghĩa của việc phân tích độ nhậy cảm của dự án là giúp cho Ngân hàng có thể khoanh được hành lang an toàn cho sự đầu tư của doanh nghiệp

 Sự an toàn về nguồn vốn

Để đánh giá độ an toàn về nguồn vốn của dự án cần chú ý các điểm sau: Các nguồn vốn huy động phải được đảm bảo không chỉ về số lượng và cần phải phù hợp với tiến độ phân bổ vốn phụ thuộc vào tiến độ thực hiện dự

Có sự đảm báo về tính pháp lý của nguồn vốn và cơ sở thực tiến của những nguồn vốn huy động Phân tích các điều kiện cho vay vốn, hình thức thanh toán và khả năng trả nợ

1.4 Phân tích rủi ro tài chính dự án

1.4.1 Sự cần thiết phải phân tích rủi ro tài chính trong các dự án đầu tư

Rủi ro là một sự không chắc chắn hay một tình trạng bất ổn và được định nghĩa như là sự khác biệt giữa giá trị thực tế và giá trị kỳ vọng khi đánh giá một chỉ tiêu nào đó

Mặc dù trước khi ra quyết định đầu tư, doanh nghiệp đã tiến hành phân tích, thẩm định các yếu tố kỹ càng và khoa học, nhưng khả năng thu hồi vốn của dự án còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nữa và chẳng ai biết được chắc chắn chuyện gì sẽ xẩy ra Vì thế quyết định đầu tư dự án là một quyết định rủi ro Chúng ta không thể loại bỏ được rủi ro nhưng có thể phân tích, đánh giá mức độ rủi ro nhằm kiểm soát và hạn chế được rủi ro

Phân tích rủi ro tài chính dự án bắt đầu từ việc nhận định các yếu tố rủi

ro, phân tích rủi ro cho đến dự báo các yếu tố rủi ro ảnh hưởng đến hiệu quả tài chính dự án, trên cơ sở đó đề xuất các giải pháp phù hợp để quản lý và hạn chế rủi ro Qua phân tích rủi ro sẽ xác định mức độ chắc chắn về hoạt động của dự án, trên cơ sở cho việc quản lý rủi ro bằng cách phân tán, chia sẽ rủi ro thông qua các yêu tố tính toán của hợp đồng trong quá trình thực hiện đầu tư

và vận hành dự án

1.4.2 Các phương pháp phân tích rủi ro tài chính các dự án đầu tư

1.4.2.1 Phân tích độ nhạy ( Sensitivity Analysis)

Phân tích độ nhạy là xem xét mức độ nhạy cảm của các kết quả khi có sự thay đổi giá trị của một hay một số tham số của dự án (đầu ra, đầu vào)

1.4.2.2 Phân tích tình huống (Scenario Analysis)

Phân tích tình huống còn gọi là phân tích kịch bản giúp xem xét sự thay đổi dòng tiền của một tổ hợp các biến có mối tương quan nhau Phân tích tình huống dựa trên quan điểm các biến có tương quan lẫn nhau và biến động theo chiều hướng dựa trên quan điểm các biến có sự biến động theo chiều hướng dựa thuận lợi hay bất lợi cho dự án

1.4.2.3 Phân tích mô phỏng (Simulation Analysis)

Mô phỏng là xây dung những mô hình mà mỗi mô hình là một ý tưởng thực hay 1 đối tượng nghiên cứu thực Tiến hành thử nghiệm trên các mô hình

đó để đạt tới sự hiểu biết rõ ràng về hành vi của hệ thống hoặc trợ giúp để giải quyết những vấn đề ra quyết định

Phân tích mô phỏng được ứng dụng trong lĩnh vực tài chính là sự mở rộng tự nhiên của phương pháp phân tích độ nhạy và phân tích tình huống Tóm lại, trên quan điểm chủ đầu tư, phân tích tài chính dự án đầu tư là khâu cốt lõi khi ra quyết định đầu tư dự án nhằm đánh giá và nhận diện các rủi ro và đưa ra các giải pháp quản lý và kiểm soát rủi ro Phân tích hiệu quả tài chính của dự án được xem là khâu tổng hợp của tất cả các nội dung liên quan đến dự án

1.5 Chất lượng phân tích tài chính dự án đầu tư của doanh nghiệp 1.5.1 Khái niệm

Quyết định đầu tư dài hạn có ý nghĩa quan trọng hàng đầu quyết định tương lai của doanh nghiệp Do đó một quyết định đầu tư chính xác giúp doanh nghiệp tạo dựng được một cơ sở trang thiết bị tối ưu với chi phí hợp lý, tận dụng được hết ưu thế của doanh nghiệp đồng thời hạn chế rủi ro để đạt hiệu quả đầu tư cao nhất

Việc đảm bảo chất lượng phân tích tài chính dự án có vai trò quan trọng

định đầu tư đúng lúc, tận dụng được cơ hội thị trường, tiết kiệm chi phí để nâng cao hiệu quả của dự án Vì vậy, việc sử dụng vốn đầu tư có hiệu quả hơn, tạo ra năng lực tài chính vững mạnh cho doanh nghiệp giúp cho doanh nghiệp

có thể huy động các nguồn vốn từ bên ngoài nhanh chóng hơn, nâng cao vị thế của doanh nghiệp trên thị trường

Như vậy, việc đảm bảo chất lượng phân tích tài chính dự án vai trò to lớn đối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp nhờ việc đưa ra được những quyết định đầu tư chính xác, đem lại hiệu quả cao nhất

1.5.2 Một số chỉ tiêu đánh giá

1.5.2.1 Thời gian phân tích tài chính dự án

Thời gian phân tích tài chính dự án được tính từ khi bắt đầu tiến hành phân tích cho đến khi hoàn thành quá trình phân tích và được thông qua Thời gian này càng ngắn thì càng tốt vì sẽ tiết kiệm được chi phí và không bỏ lỡ cơ hội đầu tư Tuy nhiên quá trình phân tích phải được đảm bảo không vì muốn rút thời gian mà tiến hành phân tích sơ sài Đồng thời, tiến độ phân tích tài chính dự án phải phù hợp với tiến độ thực hiện các công việc khác trong quá trình lập dự án để đảm bảo đúng thời gian quy định

1.5.2.2 Chi phí cho việc phân tích tài chính dự án

Đây là toàn bộ các khoản chi phí cần thiết liên quan đến quá trình phân tích bao gồm từ khâu chuẩn bị đến khi tiến hành phân tích Cụ thể là các chi phí thu thập số liệu để tiến hành phân tích, chi phí cho các cán bộ phân tích …

Vì các chi phí này được tính vào chi phí của dự án nên phải đảm bảo ở mức hợp lý nhất vì nếu chi phí này quá cao sẽ làm giảm tính hiệu quả của dự án

1.5.2.3 Kết quả phân tích tài chính dự án

Kết quả cuối cùng của phân tích tài chính dự án là đưa ra một quyết định đầu tư chính xác, phù hợp với tình hình hiện tại của doanh nghiệp Một doanh

nghiệp chỉ có thể thực hiện được một hoặc một số dự án do khả năng về tài chính có hạn Vì vậy, những dự án được chọn phải là những dự án mang lại lợi ích lớn nhất cho doanh nghiệp, tránh l•ng phí nguồn lực và đảm bảo việc

sử dụng vốn đầu tư có hiệu quả

Ngoài ra, sau khi dự án đi vào hoạt động kết quả dự kiến trong phân tích

và kết quả thực tế chỉ có sự sai lệch nhỏ, không ảnh hưởng đến kế hoạch đầu

tư như dự kiến Để đảm bảo được như vậy đòi hỏi viịec phân tích phải chính xác, đúng đắn dừa trên những phương pháp khoa học, thích ứng với từng điều kiện cụ thể của doanh nghiệp

Và cuối cùng chất lượng phân tích tài chính dự án còn được thể hiện ở sự chấp nhận của các đối tượng có liên quan như cơ quan chủ quản, ngân hàng, đối tác góp vốn, các nhà đầu tư khác… Mỗi đối tượng sẽ có những cách tiếp cận khác nhau tùy theo yêu cầu công việc của mình nhưng mọi cách tiếp cận đều dựa trên những nguồn thông tin tài chính có liên quan đến dự án Nếu các thông tin này được các đối tượng đánh giá là chính xác, khách quan có nghĩa

là việc phân tích tài chính dự án đạt chất lượng tốt

1.6 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng phân tích tài chính dự

án đầu tư của doanh nghiệp

Việc thực hiện dự án đầu tư là một quá trình lâu dài và trong thực tế rất ít

dự án được tiến hành hoàn toàn đúng như dự định Nguyên nhân là trong quá trình thực hiện dự án thường bị ảnh hưởng bởi nhiều nhân tố mà trong phân tích chưa dự kiến hết được dẫn đến kết quả phân tích bị thay đổi Các nhân tố ảnh hưởng có thể được chia làm hai loại: nhân tố chủ quan và nhân tố khách quan

1.6.1 Các nhân tố chủ quan