Ngày dạyTiết 3 Bài 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI Ở CHÂU ÂU 1/Mục tiêu: a.Kiến thức:Giúp học sinh hiểu nguyên nhân xuất hiện và nội dung t
Trang 1Ngày dạy
Tiết 3
Bài 3: CUỘC ĐẤU TRANH CỦA GIAI CẤP TƯ SẢN CHỐNG
PHONG KIẾN THỜI HẬU KÌ TRUNG ĐẠI
Ở CHÂU ÂU
1/Mục tiêu:
a.Kiến thức:Giúp học sinh hiểu nguyên nhân xuất hiện và nội dung tư tưởng của phong
trào văn hoá Phục hưng(thế kỉ XIV-XVII)
Hiểu rõ nguyên nhân dẫn tới phong trào cải cách tôn giáo và những tác động trực tiếp của phong trào này đối với chế độ phong kiến Châu Aâu lúc bấy giờ
b.Kĩ năng:Rèn kĩ năng phân tích cơ cấu giai cấp để chỉ ra mâu thuẫn xã hội từ đó thấy
được nguyên nhân sâu xa của cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống phong kiến
c.Thái độ:tiếp tục bồi dưỡng cho HS nhận thức về sự phát triển hợp qui luật của xã hội
loài người, về giai trò của giai cấp tư sản
-Giúp HS thấy được loài người đang đứng trước một bước ngoặt lớn: Sự sụp đổ của chế độ PK –một chế độ lạc hậu, lỗi thời
2/
Chuẩn bị:
a.GV:Bản đồ Châu Aâu hoặc bản đồ thế giới, tư liệu nói về Can-vanh và Lu-thơ
b.HS:SGK, bảng phụ.
3/Phương pháp dạy học:Diễn giảng, trực quan, kể chuyện, thảo luận nhóm
.4/ Tiến trình:
4.1 Ổn định tổ chức : Kiểm diện
4.2 Kiểm tra bài cũ:
Câu 1(10đ):
a Ai là người đi vòng quanh trái đất?(3đ)
A.Cô-lôm-bô
B.Ma-gien-lan (chọn)
C.Va-xcô-đơ Ga-ma
D.Đi-a-xơ
b.Nêu nguyên nhân và tác dụng của các cuộc phát kiến địa lí?(7đ)
(TL:Nguyên nhân:Do sản xuất phát triển cần nhu cầu về thị trường, vốn, nguyên liệu (2đ)
-Tìm ra những con đường mới, những vùng đất mới, những cư dân mới(3đ)
-Thúc đẩy công thương nghiệp Châu Aâu phát triển, mang lại cho giai cấp tư sản nguồn nguyên liệu quý giá(2đ))
Câu 2(10đ);
a.Phong trào rào đất cướp ruộng xuất hiện đầu tiên ở đâu?
A.Anh (chọn)
B.Pháp
C.Đức
D.Ý
b.Quan hệ sản xuất tư bản hình thành như thế nào?
Trang 2(TL:Bọn quý tộc và thương nhân Châu Aâu ra sức cướp bóc của cải buôn bán nô lệ, rào đất cướp ruộng để mở rộng kinh doanh (lập các công ty thương mại, các công trường thủ công, đồn điền…)(5đ)
-Xã hội có 2 giai cấp chính tư sản và vô sản.2 giai cấp này luôn mâu thuẫn với
PK(2đ)
Họ tìm cách đấu tranh chống PK tạo tiền đề cho nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển
4.3 Giảng bài mới :
- Giới thiệu :Chế độ PK Châu Aâu hình thành và phát triển cực thịnh sau đó bị khủng hoảng trầm trọng.Những mầm mống tư bản chủ nghĩa và chuẩn bị cho sự thắng lợi của nó trên phạm vi thế giới bằng cuộc đấu tranh của giai cấp tư sản chống PK thời hậu kì trung đại, mở đầu là cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá
GV ghi tựa bài
Giáo viên giải thích:Văn hoá Phục hưng đó là sự
khôi phục lại giá trị của nền văn hoá cổ Hy lạp và
Rô Ma cổ Đại, sáng tạo nền văn hoá mới của giai
cấp tư sản.Hay nói cách khác là sự phục hồi và
phát triển của nền văn hoá Hy-La do các tri thức
tư sản và các nhà hoạt động văn hoá thời bấy giờ
thực hiện
? Nguyên nhân nào dẫn tới phong trào văn hoá
phục hưng ?
HS trả lời GV chốt ý ghi bảng
?Cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá diễn ra đầu
tiên ở đâu?(Quê hương của phong trào văn hoá
Phục hưng ?)
HS:Nước Y,Ù lan sang các khu vực khác trở thành
phong trào lớn
Thảo luận nhóm:Nêu tên các nhà thiên tài, các
danh nhân khoa học lớn ở thế kỉ XIV-XVII ?
(có thể cho các nhóm thi đua lên bảng ghi )
GV nhận xét cho điểm nhóm, sau đó GV giảng
thêm về các danh nhân:
Ra-bơ-le(1494-1553) người Pháp, vừa là nhà
văn vừa là nhà y học
Đê-cac-tơ:là nhà toán học, triết học xuất sắc
-Lê-ô-na-đơ Vanh-xi là nhà hoạ sĩ, kĩ sư nổi
tiếng
-Cô-pec-ních:nhà thiên văn học
-Ga-li-lê(I-ta-li-a) nhà toán học
Đan-tê:nhà văn học
Sếch-xpia (Anh) nhà soạn kịch vĩ đại với tác
phẩm nổi tiếng Rô-mi-ô và Ju-li-et
-Mô-da(Aùo) nhà soạn nhạc nổi bật
1/Phong trào văn hoá phục hưng(thế kỉ XIV-XVII)
Nguyên nhân:Giai cấp tư sản có
thế lực kinh tế nhưng không có địa vị xã hội =>họ đấu tranh giành địa vị xã hội, mở đầu bằng cuộc đấu tranh trên lĩnh vực văn hoá
Trang 3? Thành tựu nổi bật của phong trào văn hóa
phục hưng là gì( khoa học kĩ thuật tiến bộ vượt
bậc, sự phong phú về văn học, thành công trong
các lĩnh vực nghệ thuật)
? Qua các tác phẩm của mình, các tác giả thời
phục hưng muốn nói điều gì
-GV mở rộng thêm về nhân vật lịch sử danh nhân
văn hoá để thấy được tinh thần và khả năng độc
lập sáng tạo của họ
HS quan sát hình 6/8: Bức tranh của nhà danh
hoạ Lê-ô-na-đơ Vanh-xi(1452-1519)
GV kể về ông: Ôâng là một nhà nghệ sĩ lớn của
nền văn hoá Phục hưng là nhà điêu khắc kiến trúc
đại tài, nhà văn, nhạc sĩ, toán học, địa lí học, hoá
học, vật lí học, giải phẩu học, kĩ sư cơ khí Các tác
phẩm của ông đạt đến trình độ hoàn thiện, hoàn
mỹ, tiêu biểu nhất là bức tranh Ma-đô-na bên cửa
sổ
Nhà thiên văn học Cô-pec-ních đã chứng minh
trung tâm hệ thống hành tinh của chúng ta là hệ
mặt trời.Trái đất tự quay xung quanh trục của nó
và quay quanh mặt trời Học thuyết của ông thực
sự là một cuộc cách mạng
Sau đó,Ga-li-lê chứng minh tính khoa học vững
chắc của thuyết nhật tâm của Cô-pec-ních
GV giới thiệu về đại văn hào Đan-tê như SGV
*Chốt ý: Các tác phẩm văn học nghệ thuật thời
văn hoá Phục hưng mang tư tưởng mới đó là chủ
nghĩa nhân văn Tức là con người là trung tâm của
vũ trụ chứ kh6ng phải là thượng đế Chủ nghĩa
nhân văn đòi trả con người về với tự nhiên coi tự
nhiên như khuôn vàng thước ngọc của thời
hưng.coi trọng và yêu mến con người, chăm lo
cho con người, tin tưởng vào sức mạnh và nguồn
sống con người
-Tác dụng của phong trào văn hoá Phục hưng?
? HS khá giỏi: Vì sao họ lại đấu tranh chống PK ?
HS:Vì chế độ PK kìm hãm sự phát triển của xã
hội, nhất là hạn chế quyền của tư sản nên họ đấu
tranh
HS đọc đoạn”Trong suốt…….giáo hội đó”
? Vì sao xuất hiện phong trào cải cách tôn giáo?
GV giảng:Trong suốt 1000 năm giai cấp phong
kiến dùng kinh thánh của đoạo Ki-tô làm hệ tư
tưởng chính thống để thống trị nhân dân về mặt
-Nội dung:Phê phán xã hội PK
và giáo hội, đả phá trật tự PK Đề cao giá trị con người, đề cao khoa học tự nhiên
-Tác dụng:Phát động quần
chúng đấu tranh chống PK
-Là cuộc cách mạng tiến bộ vĩ đại mở đường cho sự phát triển văn hoá Châu Aâu và văn hoá nhân loại
2/ Phong trào Cải cách tôn giáo:
-Nguyên nhân: Giáo hội tăng
cường bóc lột nhân dân, cản trở sự phát triển của giai cấp tư sản
Trang 4tinh thần.
? Ai đã khởi xướng phong trào cải cách tôn
giáo?
HS quan sát hình 7/9
GV kể tóm tắt về Lu-thơ (Đức) (1483-1556) 63
tuổi ông là một tu sĩ Ôâng chủ trương cứu vớt con
ngưlời bằng lòng tin, tức là phủ nhận vai trò thống
trị của tôn giáo, giáo hội.Tư tưởng cải cách của
ông nhanh chóng lan rộng sang Thuỵ Sĩ, Anh,
Pháp Tại Thuỵ Sĩ một giáo phái khác ra đời đó là
đạo Tin lành do Can-vanh sáng lập được đông đảo
nhân dân tin theo
Nhưng phái Ki-tô >< Tin lành
? Phong trào cải cách tôn giáo có tác động như
thế nào đối với xã hội PK Châu Aâu?
GV giải thích thêm:Đạo Ki-tô còn gọi là đạo
Cơ đốc do chúa Giê-su sáng lập Phong trào cải
cách tôn giáo bùng nổ dẫn đến cuộc chiến tranh
của nông dân Đức rất lớn Đây được coi là cuộc
đấu tranh vũ trang đầu tiên của nhân dân dưới
ngọn cờ của tư sản chống PK Châu Aâu
Hạn chế của phong trào cải cách tôn giáo ?
HS:Tư sản không xoá bỏ tôn giáo mà chỉ thay
thế cho phù hợp với quyền lợi của tư sản
Phong trào văn hoá Phục hưng có vai trò quan
trọng:lên án nghiêm khắc giáo hội Thiên chúa,
tấn công vào trật tự xã hội PK, đề cao giá trị chân
chính của con người Thực chất của phong trào
văn hoá Phục hưng là cuộc đấu tranh công khai
đầu tiên của tư sản với PK đã suy tàn Nó có vai
trò tích cực trong việc phát động quần chúng
chống lại chế độ cũ
Các tư tưởng cải cách tôn giáo gắn liền với cải
cách xã hội và tư tưởng nhân văn của phong trào
văn hoá Phục hưng, tấn công trực tiếp vào giáo
hội Thiên chúa và PK Nó châm ngòi cho các
cuộc chiến tranh bùng nổ mở đầu là chiến tranh
nông dân
-Nội dung: Phủ nhận vai trò thống trị của giáo hội, đòi bãi bỏ những lễ nghi phiền toái, đòi quay về với giáo lý Ki-tô nguyên thuỷ
-Can-vanh lập tôn giáo mới đó là đạo Tin lành
-Tác động:Thúc đẩy châm ngòi
cho các cuộc khởi nghĩa, tôn giáo bị phân hoá thành 2 phái: đạo Ki-tô và đạo Tin lành
4.4 Củng cố và luỵên tập:
-Gọi 4 HS của 4 tổ lên thi đua lên ghi tên các nhà bác học trong phong trào văn hoá Phục hưng
GV nhận xét, tuyên dương
-Nêu nội dung của phong trào văn hoá Phục hưng?
4.5 Hướng dẫn HS tự học ở nhà:
Trang 5Về học bài và làm bài tập
Xem trước bài 4:”Trung Quốc thời phong kiến”(mục 1,2,3)
Soạn :-Xã hội Trung Quốc hình thành như thế nào?
-Nêu chính sách đối nội và đối ngoại của nhà Đường
-Đọc trước bảng niên đại TQ
5/RÚT KINH NGHIỆM: