Bài bào cáo thực tập tốt nghiệp trong thời gian làm việc tại ban chánh hàn của mình ở xí nghiệp vietsovpetro về máy hàn hồ quang chìm FKR 500 DC cũng như quy trình hàn tàu hàn biển về các chi tiết tiếp xúc với nước cần một công nghệ hàn cũng như kĩ thuật riêng, với những thuật ngữ nôm na chân tay mong các bạn sử dụng làm tài liệu tham khảo bổ ích vì mình học tại chức nên không trình bày bài bản như các bạn chính quy, thanks all
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT
KHOA TẠI CHỨC
BÁO CÁO THỰC TẬPTỐT NGHIỆP
KHẢO SÁT CÔNG NGHỆ
MÁY HÀN HỒ QUANG CHÌM FKR500 (DC)
Trình độ đào tạo: Đại học
Trang 2Nhận xét của đơn vị thực tập
, ngày tháng năm
Xác nhận của đơn vị (ký tên, đóng dấu)
Trang 3MỤC LỤC
NỘI QUY AN TOÀN TẠI BAN HÀN 8
Sơ đồ mạch điện của xí nghiệp, bộ phận Ban Chánh Hàn: 9
Chương I KHÁI NIỆM VỀ CÔNG NGHỆ HÀN 10
1 Ưu nhược điểm của hàn: 10
2 Một số khái niệm 11
Chương 2 CÁC PHƯƠNG PHÁP HÀN HỒ QUANG CƠ BẢN 12
Chương 3 ĐỊNH NGHĨA HÀN HỒ QUANG TAY DƯỚI LỚP THUỐC (HÀN HỒ QUANG CHÌM): 14
Chương IV THÔNG SỐ KĨ THUẬT MÁY HÀN TỰ ĐỘNG FKR 500(DC) 32
Chương V: ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆ HÀN NÓI RIÊNG VÀ NGÀNH HÀN NÓI CHUNG TẠI VIỆT NAM 35
Chương VI: TÀI LIỆU THAM KHẢO 38
Trang 4LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên, em xin cảm ơn ban giám đốc Công Ty Vietsovpetro cùng bộ phậnBan Chánh Hàn đã tạo điều kiện tốt nhất cho em trong suốt quá trình thực tập tìmhiểu về công nghệ hàn chìm, giúp em củng cố được kiến thức đã được học với thực
tế Đồng thời xin chân thành cảm ơn sự giảng dạy của thầy cô trong khoa đã chỉ dạy
và trang bị cho em những kiến thức trong suốt thời gian qua
Trong quá trình thực tập và làm báo cáo, bản thân em không tránh khỏi nhữngsai sót Mong được sự góp ý để em ngày càng hoàn thiện hơn
Lời cuối em xin gửi đến Ban Giám Đốc, Ban Quản Lý, cùng các anh chị em trong xí nghiệp và quý thầy cô lời chúc sức khỏe, thành công trong cuộc sống cũng như trong công việc
Trang 5Giới thiệu về công ty
Liên doanh Việt - Nga “Vietsovpetro” là Liên doanh đầu tiên của Việt Nam với nước ngoài trong lĩnh vực dầu khí
Liên doanh Việt - Nga “Vietsovpetro" được thành lập trên cơ sở các Hiệp định Việt - Xô về hợp tác thăm dò, khai thác dầu khí trên thềm lục địa Việt Nam ký ngày 03/07/1980 và Hiệp định liên Chính phủ giữa Việt Nam - Liên Xô ký ngày 19/06/1981 về việc thành lập Liên doanh Dầu khí Việt - Xô, Hiệp định liên Chính phủ giữa CHXHCN Việt Nam và Liên Bang Nga về tiếp tục hợp tác trong lĩnh vực thăm dò địa chất và khai thác dầu khí tại thềm lục địa Việt Nam trong khuôn khổ
"Liên Doanh Việt - Nga Vietsovpetro" ký ngày 27/12/2010
Trang 6Hiện nay, Liên doanh Việt – Nga Vietsovpetro đang khai thác các mỏ Bạch Hổ, Rồng, Gấu Trắng, Thỏ Trắng và Nam Rồng - Đồi Mồi.
Tính đến giữa năm 2015, Vietsovpetro đã khai thác được hơn 215 triệu tấn dầu thô,vận chuyển hơn 30 tỷ m3 khí về bờ, đạt doanh thu trên 66 tỷ USD
Trong quá trình hoạt động, Vietsovpetro luôn luôn được sự quan tâm chỉ đạo, động viên kịp thời của 2 Chính phủ Việt Nam và Liên bang Nga về những thành tựu
to lớn mà Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro đạt được, đã phong tặng 2 lần danh hiệu Anh hùng Lao Động, Huân chương cao quý Hồ Chí Minh, Huân chương Sao vàng và nhiều Huân chương, Huy chương khác của 2 Nhà nước
Trang 7Địa chỉ công ty: 105 Lê Lợi, Phường Thắng Nhì, Thành phố Vũng Tàu, Tỉnh Bà
Rịa-Vũng Tàu, Việt Nam
Điện thoại: +84.64.3839 871 Fax: +84.64.3839857
Nguồn nhân lực
Từ khi được thành lập, LD Việt Nga Vietsovpetro đã đề xuất nhiều chiến lược vàphương pháp hữu hiệu nhằm đào tạo đội ngũ cán bộ, tập trung vào các cán bộ quản
lý, kỹ thuật viên và công nhân có tay nghề
Gửi các cán bộ quản lý và kỹ thuật viên sang Nga để đào tạo nhằm nâng cao các kỹ năng quản lý và chuyên môn
Đưa các kỹ thuật viên sang các nước phát triển để học hỏi kỹ thuật mới nhằm phục
vụ cho công việc ở LD Việt Nga
Tổ chức các buổi hội thảo khoa học và kỹ thuật nhằm mở rộng mối quan hệ giao lưutrao đổi kiến thức với các quốc gia khác và xí nghiệp khác
Các trung tâm huấn luyện kỹ thuật và chuyên gia được thành lập nhằm đào tạo tay nghề cho công nhân trong nhiều lĩnh vực kỹ thuật khác nhau
Khuyến khích học tập và nghiên cứu khoa học kỹ thuật áp dụng vào sản xuất
Nhờ các chuyên gia của Nga giúp đỡ kỹ thuật viên và công nhân Việt Nam trong kỹthuật Đây là một trong các phương pháp hữu hiệu nhất nhằm có được các công nhân tay nghề cao trong thời gian ngắn
Hiện nay LD Việt Nga đã có đội ngũ công nhân tay nghề cao với hơn 25.000 người (bao gồm chuyên gia, kĩ sư, thợ và công nhân…), riêng ở Ban Chánh Hàn là hơn
3000 người, giàu kinh nghiệm sẵn sàng phục vụ cho công tác sản xuất của
Vietsovpetro
Trang 8NỘI QUY AN TOÀN TẠI BAN HÀN
Trước khi làm việc cần kiểm tra:
Hệ thống điện nguồn, điện áp vào đã đúng chưa Cầu dao có an toàn không
Mày hàn có hoạt động bình thường không
Đường dây cáp hàn có cách điện tốt không Bố trí chạy dây cáp hàn phải gọn,không gây vướng đường đi lại dễ vấp ngã sinh tai nạn, …
Kiểm tra và vặn chặt các ốc vít trên máy, đảm bảo máy chạy êm không rungđộng, không để phóng điện do vít không chặt, …
Các máy hàn phải đặt đúng vị trí, không để bị nghiêng vênh dễ đổ ngã, …Làm sạch bụi bằng khí nén, lau dầu mỡ bám dính trên máy có thể sinh cháy,gây nổ
Khi sửa chữa máy, khi cần chỉnh đổi dòng điện hàn (bằng cách thay đổi sốvòng dây hay thay đổi điện áp, hoặc đấu lại dây) thì nhất thiết phải cắt điệncầu dao, công nhân phải đeo găng tay cách điện
Hết giờ làm việc nhất thiết phải ngắt cầu dao máy hàn và cầu dao chính
Trang 9Sơ đồ mạch điện của xí nghiệp, bộ phận Ban Chánh Hàn:
Trang 10Chương I KHÁI NIỆM VỀ CÔNG NGHỆ HÀN
Hàn là quá trình công nghệ sản xuất các kết cấu không thể tháo rời được từ kim loại, hợp kim và các vật liệu khác
Bằng sự hàn nóng chảy có thể liên kết được hầu hết các kim loại và hợp kim với chiều dày bất kỳ Có thể hàn các kim loại và hợp kim không đồng nhất
Nguyên lý của hàn: Khi hàn nóng chảy kim loại ở mối hàn hàn đạt tới trạng thái lỏng Sự nóng chảy cục bộ của kim loại cơ bản được thực hiện tại các mép của phần
tử ghép Có thể hàn bằng cách làm chảy kim loại cơ bản hoặc làm chảy kim loại cơ bản và vật liệu bổ sung kim loại cơ bản, hoặc kim loại cơ bản và kim loại bổ sung nóng chảy tự rót vào bể hàn và tẩm ướt bề mặt rắn của các phần tử ghép Khi tắt nguồn đốt nóng kim loại lỏng nguội và đông đặc-kết tinh, sau khi bể hàn kết tinh tạothành mối hàn nguyên khối với cấu trúc liên kết hai chi tiết làm một
1 Ưu nhược điểm của hàn:
Trang 12Chương 2 CÁC PHƯƠNG PHÁP HÀN HỒ QUANG CƠ BẢN
1 MMA (Melt Metal Arc Welding - Hàn hồ quang tay):
Là phương pháp hàn bằng tay và sử dụng điện cực nóng chảy (que hàn thuốc bọc)
để điền đầy kim loại vào mối hàn
2 TIG (Tungsteng Inert Gas - Hàn bằng điện cực không nóng chảy trong khí trơ):
Là phương pháp hàn trong khí bảo vệ, sử dụng khí Ar, và điện cực không nóng chảy
- Bằng hàn hồ quang plasma có thể kết nối các kim loại đen và mầu khác nhau: Nhôm và hợp kim titan, thép cacbon thấp và thép không gỉ, đồng, đồng thau, niken
và các vật liệu không đồng dạng với chúng
5 Cắt plasma
- Các phưng pháp cắt thông thường(cắt oxy, cắt hồ quang điện) chỉ cho phép cắt thép cacbon thấp và thếp hợp kim thấp không thể cắt dược gang , thép hợp kim cao, nhôm đồng và các hợp kim của chúng
- Nguyên lý cắt plasma dựa trên sự tận dụng nhiệt độ rất cao và tốc độ truyển động lớn của khí từ miệng phun của đầu plasmatron để làm nóng chy và thổi kim loại khỏi rãnh cắt
- Thông thường sử dụng hỗn hợp khí 65% Ar + 35%H2; 80%N2+20%H2 Khi ứng
Trang 13dụng chế độ thích hợp mép cắt phẳng không sần sùi, để tạo mép cắt vuông góc cần gim tốc độ cắt.
- Chất lượng cắt pasma phụ thuộc vào cường độ dòng điện , khí sử dụng , tốc độ cắt
và khoảng cách từ vật tới mỏ cắt plasma
Trang 14Chương 3 ĐỊNH NGHĨA HÀN HỒ QUANG TAY DƯỚI LỚP THUỐC (HÀN HỒ QUANG CHÌM):
Hàn hồ quang dưới lớp thuốc bảo vệ còn gọi là hàn hồ quang chìm, tiếng Anh viếttắt là SAW (Submerged Arc Welding) là quá trình hàn nóng chảy mà hồ quang cháygiữa dây hàn (điện cực hàn) và vật hàn dưới một lớp thuốc bảo vệ
Hàn hồ quang dưới lớp thuốcSAW là quá trình hàn hồ quang kín trong đó hồ quang cháy giữa đầu dây điện cực
và kim loại cơ bản được bảo vệ nhờ lớp thuốc hàn Thuốc hàn nóng chảy tạo thành
xỉ lỏng bảo vệ vùng hồ quang và kim loại lỏng Kim loại cơ bản và kim loại dây hànnóng chảy tạo thành mối hàn
Trang 15b Khả năng ứng dụng.
- Ưu điểm
+ Tốc độ đắp cao, dây hàn được tận dụng cao,
+ Độ ngấu sâu
+ Chất lưượng mối hàn cao, đồng đều, mối hàn mịn, không bắn toé
+ Không loé hồ quang, ít khói nên ít ảnh hưưởng tới sức khỏe của người công nhân,không yêu càu cao đối với thợ vận hành
+ Có thể tạo ra mối hàn có tính chất cơ lý hoá mong muốn
Nhược điểm
+ Thiết bị hàn phức tạp, đắt tiền
+ Không phù hợp cho những mối hàn ngắn hoặc cong, hoặc trong vị trí hàn leo và hàn trần
+ Yêu cầu gá lắp mối hàn phải chính xác
+ Ch?t lượng của kim loại mối hàn phụ thuộc rất lớn vào thành ph?n hoá học của kim loại cơ bản và điều kiện hàn
- Phạm vi áp dụng
Phù hợp cho hàn các mối hàn dày, đưưuờng hàn dài, tốc độ đắp cao, yêu cầu chất lưưuợng mối hàn cao nhưu chế tạo bình, bồn, bể chứa, nghành công nghiệp đóng tàu v.v
Trang 17Các thông số công nghệ hàn
Trưuớc khi tiến hành hàn các thông số công nghệ phải đưuợc tính toán lựa chọn trưuớc và thành lập một quy trình hàn hợp lý
Kích thước điện cực (dây hàn): de
Kích thước điện cực ảnh hưởngtới hình dáng mối hàn và chiều sâu ngấu ở một cường độ dòng nhất định.Ih = 600A,Vh = 750mm/p,Uh = 30v
Cùng một chế độ nhuư trên, với de nhỏ sẽ cho mối hàn ngấu sâu, bề rộng mối hàn quá hẹp tạo cho mối hàn nguội không không đồng đều gây nứt trong mối hàn, ngược lại de quá lớn sẽ cho mối hàn quá rộng gây nứt trên bề mặt mối hàn Hợp lý nhất phải lựa chọn de sao cho tỉ số b/h gần bằng 1,3
de nhỏ được sử dụng với cường độ dòng điện thấp, thích hợp cho hàn bán tự động
do đặc tính cơ động trong di chuyển của nó, nó được sử dụng hàn những mối hàn nhỏ, thép tấm mỏng
de lớn có khả năng lấp đầy khe hở hàn tốt hơn de nhỏ do lỗi gá nắp của mối hàn gây
ra Nếu cùng cưuờng độ dòng điện mật độ dòng điện ở de lớn sẽ thấp hơn so với de nhỏ do đó tốc độ đắp thấp hơn, tuy nhiên với de lớn có thể hàn ở cường độ dòng điện cao do đó tốc độ đắp sẽ cao hơn nhiều Với loại que de lớn cho ta mối hàn rộngngấu sâu nên nó thích hợp với hàn thép tấm dầy
Nếu tốc độ cấp dây mong muốn cao hơn tốc độ động cơ cấp dây có thể cấp được ta
có thể thay bằng dây hàn có de lớn hơn
Trang 19Điện áp hàn
Điện áp hàn ảnh hưuởng tới chiều dài hồ quang giữa đầu mút điện cực và vũng kim loại nóng chảy, nếu điện áp cao thì chiều dài hồ quang sẽ lớn và ngưuợc lại điện áp thấp thì chiều dài hồ quang ngắn
Điện áp hàn ít ảnh huưởng tới tốc độ đắp của điện cực mà nó ảnh hưởng chủ yếu tớihình dáng tiết diện ngang của mối hàn và hình dáng bề mặt mối hàn
Ta thấy khi tăng điện áp hồ quang khi cuường độ dòng điện không đổi sẽ cho kết quả:
- Bề mặt mối hàn phẳng và rộng hơn
- Mức tiêu thụ thuốc hàn tăng
- Có khả năng giảm khuyết tật rỗ do chất bẩn và dầu mỡ trên kim loại cơ bản gây ra
- Hàn đưuợc liên kết hàn có khe hở chân mối hàn lớn do quá trình gá ghép gây lên
- Tăng khả năng luyện kim của mối hàn do thời gian đồng đều hoá lâu và giúp cho các nguyên tố hợp kim từ thuốc hàn đi vào kim loại mối hàn với tỷ lệ cao hơn
Tuy nhiên nó có nhược điểm sau:
- Nó tạo ra mối hàn rộng nên nhạy cảm với khuyết tật nứt do tỷ lệ giữa về rộng và chiều sâu ngấu lớn
Trang 20- Xỉ hàn khó làm sạch khi hàn giáp mối.
- Tạo mối hàn lõm dễ nứt khi hàn mối hàn góc
- Tăng khả năng gây khuyết cạnh mối hàn khi hàn mối hàn góc
- Gây khuyết tật không ngấu khi hàn liên kết vát mép với,góc vát nhỏ
Điện áp hồ quang thấp sẽ tạo hồ quang mạnh, tăng độ ngấu và ngăn hiện tượng thổi lệch hồ quang, tuy nhiên nếu điện áp quá thấp sẽ tạo ra mối hàn hẹp, cao và khó làmsạch xỉ
Dòng điện hàn.
Dòng điện hàn là thông số quan trọng nhất bởi nó điều khiển tốc độ nóng chảy của dây hàn do đó điều khiển được tốc độ đắp, điều khiển chiều sâu ngấu và lượng chảy của kim loại cơ bản
Khi dòng điện quá cao thì chiều sâu ngấu quá lớn do đó mối hàn có khuynh hướng cháy thủng, nó cũng dẫn tới lãng phí kim loại hàn do hình thành phần lồi của mối hàn, điều này cũng dẫn tới tăng sự co ngót gây ứng suất và biến dạng hàn
Dòng điện quá thấp mối hàn sẽ không đủ ngấu, không chảy do đó gây khuyết tật hàn Hình bên: Thể hiện
Trang 21Cường độ dòng Ih=điện hàn tới hình dáng và kích thứơc mối hàn với chế độ hàn de
= 6mm, Uh = 34v, Vh = 750mm/p
Từ hình vẽ ta thấy:
- Cường độ dòng điện tăng thì chiều sâu ngấu tăng và tốc độ chảy tăng tạo cho mối hàn có tiết diện lớn
- Cường độ quá cao gây khuyết cạnh mối hàn, mối hàn cao và hẹp
- Cường độ dòng điện qúa thấp sẽ tạo hồ quang không ổn định gây bắn téo kim loại hàn và vón cục
Tốc độ hàn.
Với sự kết hợp của cường độ dòng điện và điện áp hàn, sự thay đổi của tốc độ hàn
sẽ ảnh hưởng tới hình dạng của mối hàn.Nếu tốc độ hàn tăng thì nhiệt cấp trên 1 đơn vị dài của mối hàn sẽ giảm đồng thời kim loại điền đầy trên một đơn vị dài của giảm sẽ làm cho mối hàn nhỏ không đủ độ chắc
Hình vễ thể hiện sự ảnh hưởng của vận tốc hàn
Trang 22Hàn tự động với de = 6mm, Uh = 34v, Ih = 850A
Độ ngấu chịu ảnh hưởng bởi tốc độ hàn nhiều hơn bất cứ yếu tố nào, tốc độ thấp sẽ cho mối hàn có chiều sâu ngấu cao hơn tuy nhiên nếu tốc độ quá thấp thì vùng kim loại cơ bản sẽ bị bao phủ bởi kim loại nóng chảy của vũng hàn, do đó hồ quang sẽ không làm nóng chảy kim loại cơ bản nên chiều sâu ngấu lúc này giảm
Tốc độ hàn quá cao sẽ gây khuyết cạnh mối hàn, mối hàn nhỏ và hẹp
Trong một giới hạn nhất định tốc độ hàn có thể điều khiển kích thước và độ ngấu của mối hàn, tốc độ hàn cao sẽ gây khuyết chân, thổi lệch hồ quang, rỗ trong khi tốc
độ hàn thấp sẽ tạo một khoảng thời gian cho khí thoát khỏi kim loại mối hàn do đó giảm rỗ khí
Tầm với điện cực le.
Với mật độ dòng điện trên le = 125A/mm2 thì tầm với điện cực là một thông
số quan trọng
Trang 23Ở mật độ dòng điện cao thì nhiệt điện trở của điện cực giữa bép hàn và đầu mút điện cực tăng do đó tốc độ nóng chảy của điện cực cũng tăng.Với quy trình hàn thì tầm với điện cực bằng 8-10 lần đường kính điện cực là hợp lý, trong việc lập quy trình hàn cần điều chỉnh tầm với điện cực hợp lý để đạt tốc độ chảy hợp lý nhất với từng trị số của dòng điện.Khi hàn với tầm với điện cực lớn dẫn tới điện áp hàn sẽ giảm do sự sụt áp sẽ làm cho mối hàn gồ cao, chiều sâu ngấu thấp do đó để bù sự sụt áp này thì cần phải đặt điện áp hàn cao để đạt được tốc độ dắp cao đồng thời có chiều dài hồ quang hợp lý Điều kiện tiếp xúc của bép hàn cũng ảnh hưởng tới tầm với điện cực do vậy bép hàn cần phải được kiểm tra và có thể thay thế trước khi tiếnhành hàn nhằm đảm bảo cho quá trình hàn liên tục.
Với việc sử dụng tầm với điện cực lớn thì tốc độ đắp có thể tăng từ 25% - 50%, tuy nhiên việc tăng tốc độ đắp đồng thời với việc giảm độ ngấu cho nên việc này chỉ ứng dụng cho hàn không cần độ ngấu Khi hàn loại kim loại mỏng dễ cháy thủng thìviệc lựa chọn tầm với điện cực dài là hợp lý tuy nhiên sẽ gây khó găn cho việc duy trì dây hàn ở cị trí mong muốn
Chiều dầy và chiều rộng lớp thuốc hàn
Với lớp thuốc qúa dầy hồ quang sẽ bị cô lập, chèn ép nên hình dáng bề mặt mối hàn
sẽ bị sần sùi, khí hàn sẽ không thể thoát ra khỏi lớp thuốc do đó bề mặt mối hàn bị biến dạng Với lớp thuốc quá mỏng hồ quang hàn sẽ không được phủ hoàn toàn, tia
hồ quang và sự bắn téo xuất hiện nên bề mặt mối hàn xấu và bị rỗ Để đạt được lượng thuốc hợp lý cần cho thuốc chảy từ từ tới khi hồ quang không xuất hiện là được Chú ý xỉ hàn không nên làm sạch khi nhiệt độ mối hàn lớn hơn 600C0 chỉ có thể được làm sạch một đoạn nhỏ khi cần kiểm tra mối hàn
Loại dòng và cực tính.
