- GV Giới thiệu mở rộng tiểu thuyết : “ Nhà thờ đức bà Paris” : Tiểu thuyết này, bên cạnh việc phê phán sự lộng hành vô nhân đạo của tầng lớp quý tộc và giới tôn giáo đương thời, tác g
Trang 1Người dạy : Lê Thị Phượng
Giáo viên hướng dẫn : Ngô Thị Thủy Ngày soạn : 9/3/2011
Ngày dạy :
Tiết 97 : Đọc văn
(Trích: ‘’Những người khốn khổ” )
V Huy - gô
A Mục tiêu bài học
Giúp Hs:
- Hiểu được sức mạnh và sự cảm hóa của lòng yêu thương và căm giận của những con người khốn khổ
- Nắm được đặc trưng cơ bản của bút pháp lãng mạn chủ nghĩa của Huy-gô
B Phương tiện dạy học
- SGK
- Sách giáo viên
- Bài soạn
- Ảnh chân dung của tác giả V.HuyGô
- Cuốn tiểu thuyết “ Những người khôn khổ”
C Cách thức thực hiện
- GV tổ chức giờ dạy hoc theo cách kết hơp các phương pháp hướng dẫn HS: Đoc-Hiểu, trao đổi thảo luận,trả lời các câu hỏi
D Tiến trình dạy học
1) Ổn định tổ chức lớp
2) Kiểm tra bài cũ
3) Bài mới
• Giới thệu bài mới : Có ai đó đã ví sáng tạo nghệ thuật với việc thả diều
Cánh diều dù có bay bổng bao nhiêu vẫn gắn với mặt đất bằng một sợi dây vững chắc Cũng theo ý tưởng đó, được viết bằng bút pháp lãng
Trang 2mạn dựa trên nền hiện thưc của xã hội Pháp thế kỷ 19, bộ tiểu thuyết ‘
Những người khốn khổ’- V.HuyGô đã được nhiều bạn đọc biết đến và
đón nhận Hôm nay cô và các em sẽ đi tìm hiểu một đoạn trích trong bộ tiểu thuyết này với nhan đề:
NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN.
Hoạt động 1: Khái quát tác giả - tác phẩm
GV: Dựa vào phần tiểu thuyết sách giáo
khoa một em hãy nêu những nét cơ bản về
tác giả V.HuyGô?
HS: Dựa vào SGK tóm tắt lại những ý chính
GV nói thêm: Ông sinh ra ở Bơ-đăng-xông
một tỉnh nhỏ ở miền đông nước Pháp,bố ông
là một sỹ quan cao cấp thời kỳ Napoleong
Đệ nhất Mẹ ông thuộc gia đình chủ nghĩa
quân chủ và ngoan đạo Lúc nhỏ ông sống
với mẹ, chịu ảnh hưởng tư tưởng của mẹ
Thời thanh xuân ông ở Paris nên sớm hấp
thụ những tư tưởng cách mạng, tinh thần dân
chủ Từ 1820-1830 HuyGô liên lạc với
nhóm nhà văn lãng mạn và trở thành thủ lĩnh
của nhóm này
- GV Giới thiệu mở rộng tiểu thuyết : “
Nhà thờ đức bà Paris” : Tiểu thuyết này,
bên cạnh việc phê phán sự lộng hành vô
nhân đạo của tầng lớp quý tộc và giới tôn
giáo đương thời, tác giả đã ca ngợi mối tình
trong sáng giữa thằng gù kéo chuông nhà thờ
- một kẻ có bộ dạng xấu xí với một cô gái Ai
Cập xinh đẹp
I .Tìm hiểu chung
1) Tác giả
- V.HuyGô (1802-1885)
- Gia đình: Tuổi thơ của V.HuyGô
xảy ra ngững giằng xé trong tình cảm do giũa cha mẹ có mâu thuẫn nhưng bản thân lại là người có trí thông minh đã tận dụng đươc kho sách quý báu cũng như sự giáo dục của mẹ và những trải nghiệm theo cha chuyển quân để vươn lên
- Thời đại: Đầy biến động với
những cuộc bão tố cách mạng Điều này đã được phản ánh rất rõ trong tác phâm của ông
- Đánh giá: HuyGô sáng tác nhiều
thể loại Ông là nhà văn lãng mạn lớn nhất nước Pháp thế kỷ 19 và là người mang khuynh hướng tiến bộ thời đại
- Những tác phẩm chính: SGK
- Là nhà văn đầu tiên của nước Pháp khi mất được đưa vào chôn cất
ở điện Păng-tê-ông,nơi trước đó chỉ được dành cho vua chúa và các danh tướng Ông được công nhận là danh nhân văn hoá nhân loại (1985)
Trang 3* Giáo viên thuyết giảng về hoàn cảnh
sáng tác.
- Những người khốn khổ là tác phẩm có giá
trị nhất trong sự nghiệp văn chương của V
Huy- gô Tác phẩm được thai nghén ngót 30
năm
- Ngay từ 1829,V.Huy- gô đã có ý định viết
một cuốn tiểu thuyết về người tù khổ sai
Sau năm 1830 Huy gô đặc biệt chú ý đến các
vấn đề xã hội( phong trào đấu tranh của
nhân dân lao động, những bất công xã hội,
sư xa đoạ của con người) Huy-gô bắt tay
vào việc sưu tầm tài liệu và bắt đầu viết bộ
tiểu thuyết này vào năm 1840, thoạt đầu gọi
là “ Những cảnh cùng khổ” và hoàn thành
nó vào năm 1861
2) Tác phẩm: ‘ Những người
khốn khổ’
a) Hoàn cảnh sáng tác
- Năm 1862 tác phẩm xuất bản đồng thời ở Bơ-ruych-xen(Bỉ) và ở Paris (Pháp)
*GV nói mở rộng:
- Tác phẩm đã ghi lại những nét hiện thực
về xã hội Pháp vào khoảng năm 1830 - cái
xã hội tư sản tàn bạo và tình trạng cùng khổ
của người dân lao động
- Tác phẩm chứng tỏ được tài năng của
Huy-gô qua bút pháp mang khuynh hướng
nghệ thuật lãng mạn
b) Giá trị tác phẩm.
- Giá trị nội dung
- Giá trị nghệ thuật
GV: Để có thể nắm được những nét sơ lược
nhất về nội dung tác phẩm, một em hãy đọc
phần tóm tắt tác phẩm trong SGK / 76
HS: Đứng lên đọc tóm tắt trước cả lớp
GV: Tác phẩm này gồm mấy phần? Tên cụ
thể của từng phần?
HS: Trả lời SGK
c) Tóm tắt
- Tóm tắt SGK/76
- Tác phẩm gồm 5 phần: SGK
GV: Hãy cho biết vị trí của đoạn trích và
nội dung của đoạn trích?
HS: Trả lời dựa vào SGK và qua việc đọc
trước tác phẩm
3) Văn bản.
a) Vị trí:
- Đoạn trích nằm ở quyển 8( quyển cuối cùng của phần thứ nhất) và
Trang 4trich gần trọn vẹn chương IV
- Vì muốn cứu một nạn nhân mà Gia- ve bắt oan la Săng-ma-chi-ơ,Giăng-van-giăng buộc phải rự thú mình là ai và Ma-đơ-len chỉ là một cái tên giả Bởi vậy, ông phải đến từ giã Phăng - tin trong khi nàng chưa biết gì về sự thật tàn nhẫn đó Đoạn trích đã kể lại tình huống thanh tra cảnh sát Giave - một hung thần ác sát đối với thế giới tội phạm dẫn lính đến bắt Giăng-van-giăng ở phòng bệnh của Phăng - tin, trước sự chứng kiến của Phăng- tin
GV: Em hãy chia bố cục cho đoạn trích?
HS: GV gợi ý,Hs trả lời
b) Bố cục (5 phần)
- Phần 1: Từ đầu đến chị rùng mình
Giăng-van-giăng chưa mất hết
uy quyền
- Phần 2: Tiếp theo đến Phăngtin đã tắt thở
Giăng-van-giăng đã mất hết
uy quyền
- Phần 3: Còn lại
Giăng-van-giăng khôi phục
uy quyền
GV gợi ý, hướng dẫn: Đoạn trích có 4
nhân vật( Giăng-van-giăng, Gia - ve, Phăng -
tin, người kể chuyện) trong đó có 2 nhân vật
được khắc hoạ rõ nét
- GV sử dụng bảng phụ
Sau khi đọc văn bản, cảm nhận chung của
em về tên thanh tra mật thám Giave la gì?
A) Một kẻ nham hiểm độc ác
B) Một con ác thú ghê tởm
C) Một tên lưu manh tàn bạo
D) Một tên mật thám cáo già
(Hs chọn đáp án đúng nhất)
II Đọc-hiểu văn bản
Trang 5Gv : Hình ảnh nhân vật Gia - ve được miêu
tả qua chi tiết nào?
Hs: Tìm dẫn chứng, phân tích dẫn chứng
GV giải thích thêm về Trữ tình ngoại đề:
Một trong những yếu tố ngoài cốt truyện,
một trong nhũng bộ phận của ngôn ngữ
người kể chuyện trong đó tác giả bộc lộ
những tư tưởng, tình cảm, quan niệm của
mình đối với cuộc sống và nhân vật Nó
cũng là phương tiện quan trọng giúp tác giả
soi sáng thêm nội dung, tư tương tác phẩm
1 Hình tượng nhân vật Gia - ve
** Ngoại hình:
+) Giọng nói:
- Qua lời bình luận của người kể
chuyện (Trữ tình ngoại đề): “Có
cái gì man rợ và điên cuồng”,”không còn là tiếng người nói mà là tiếng thú gầm”.
Với lời bình luận trữ tình ngoại
đề tác giả đã cho ngươi đọc cảm nhận được hình ảnh về một con ác thú đội lốt người Trong người con mãnh thú ấy,chứa đựng sự điên cuồng, giọng nói không khác gì
“tiếng thú gầm” Chỉ với 1 tiếng
“gầm” cũng là một động từ mạnh
chỉ dùng để nói về tiếng thú vật mà Giave lại có tiếng đó Vậy Giave chỉ
là một con thú man rợ hung dữ
+) Xưng hô:
- Hắn gọi Giăng-van-giăng bằng
“mày”
- Quát lớn: “Mau lên!”
Cách xưng hô xấc xược, khinh miệt và coi thường Ăn nói cộc lốc, cụt lủn, trống rỗng
+) Cặp mắt:
- Như cái móc sắt và với cái nhìn
ấy hắn từng quen kéo giật vào hắn bao kẻ khốn khổ.
Cặp mắt như có thể “đâm thẳng
xuyên thủng”,”ăn tươi nuốt sống”
con mồi Đây là một cặp mắt đầy thú tính, không buông tha cho ất kỳ đối tượng nào
+) Cái cười:
- “Phô ra tất cả hai hàm răng”
Tác giả không dùng “tiếng cười”
mà là “cái cười” Nếu là “tiếng
cười” thì hắn còn là con người,
Trang 6- GV: Hình ảnh Gia - ve không chỉ biểu hiện
ở bên ngoài mà ngay cả nội tâm hắn cũng
không hơn không kém Điều này được thể
hiện thông qua những hành động của hắn với
Giăng-van-giăng và Phăng - tin
GV: Vậy em hãy cho biết thái độ của Gia -
ve được miêu tả như thế nào khi phát hiện ra
ngài Thị trưởng chính là Giăng-van-giăng?
(Chú ý thái độ đó được thể hiện qua hành
động nào?)
Hs: Suy nghĩ, trả lời
GV: Thái độ và cách xử sự của Giave trước
Phăng-tin(một người bệnh) và truơc tình
mẫu tử?
Hs: Tìm chi tiết, nhận xét chi tiết
nhưng không, còn lại chỉ là sự phô bày về hình ảnh một con ác thú với hai hàm răng lúc nào cũng thèm khát ngấu nghiến con mồi
Tác giả đã sử dụng biên pháp nghệ thuật so sánh, phóng đại mang tính ẩn dụ rõ nét khiến chân dung Giave hiện lên như một con ác thú ghê tởm Hắn giống như một con chó giữ nhà trung thành của chính quyền tư sản nước Pháp đương thời
**Nội tâm:
+) Với Giăng-van-giăng:
- Hành động: Ban đầu “hắn đứng lì
một chỗ mà nói”, ”kéo giật vào hắn”, sau đó hắn mới “lao tới tiến vào giữa phòng” , “nắm lấy cổ áo ông Thị trưởng”.
Tác giả sử dụng hàng loạt những động từ mạnh kế tiếp nhau với mức
độ tăng dần nhằm miêu tả hành động của Gia - ve chứa đựng đầy đủ sự bạo tàn nham hiểm của một con ác thú Hành động của hắn không khác
gì hành động của một con hổ đang điên cuồng khát máu Ban đầu với tư thế rình mồi, phóng tầm mắt quan sát con mồi, dũng mãnh lao tới khi rượt đuổi và cuối cùng chỉ cần giơ những móng vuốt sắc nhọn chộp lấy chỗ nguy hiểm nhất của con mồi
“cổ áo Giăng-van-giăng”
Quả thật, Gia - ve hiện nguyên hình là một con ác thú không hơn không kém
+) Với Phăng-tin:
- Giave không hề quan tâm đến người bệnh là Phăng-tin
- Hắn quát tháo làm náo loạn cả phòng bệnh
Trang 7- Hắn không dấu điều mà Giăng-van-giăng phải bí mật với Phăng-tin
khi hắn giễu cợt “Mày nói giỡn!
Mày xin tao 3 ngày để chuồn hả? Mày bảo là đi tìm đứa con cho con
đĩ kia! Á à! Tốt thật, tốt thật đấy!”
Thái độ hống hách, quát đạt trịnh thượng, coi khinh con người
- Ông thị trưởng Ma-đơ-len là vị cứu tinh, là niềm hi vọng để Phăng-tin mong gặp con, Gia -
ve cũng vùi dập nốt niềm hi vọng ấy bằng lời tuyên bố thẳng
thừng: “ Tao đã bảo không có
ông Ma-đơ-len, không có ông thị trưởng nào cả Chỉ có một tên kẻ cắp, một tên kẻ cướp, một tên tù khổ sai là Giăng-van-giăng”
- GV: Bình giảng về nhân vật Giave để kết
thúc giờ dạy
Chính Gia - ve là người trực tiếp gây ra cái
chết của Phăng-tin Nếu không có những lời
độc địa kia thì Phăng-tin đã không bị sốc để
rồi cái chểt đến với chị qua nhanh Nếu Gia -
ve có một chút tình người thì hắn đã biết
cảm thông,đã làm phước cho một người mẹ
sum vầy với đứa con nhỏ của mình- đã làm
được một điều thiện Và nếu còn một chút
lương tâm thì hắn hẳn đã cư xử khác hoặc
thay đổi một phần nào đó thái độ
***Giave lạnh lùng tàn nhẫn Trước tình máu mủ thiêng liêng hắn không một chút động lòng thương xót
***Trái tim hắn không một chút
tình người, hắn là một kẻ vô tình - một kẻ lòng lang dạ thú
- Tiếng kêu tuyệt vọng của Phăng-tin không thể khiến hắn lay động mà thậm chí, trái lái
hắn còn” giậm chân” buông ra
những lời nói thô bỉ tàn nhẫn
Một kẻ mất hểt tính người, lòng lim dạ đá không buông tha, không xổng xích con mồi
Tiểu kết:
Trang 8Nhà văn đã kết hợp nghệ thuật so sánh, phóng đại và bình luận ngoại đề bằng cách phối hợp các nghệ thuật trên, nhân vật Giave hiện lên sinh động, hấp dẫn giống hệt một con ác thú điên dại, tàn bạo, độc ác Đó cũng là hình ảnh tiêu biểu cho sự tàn bạo của giai cấp tư sản Pháp trong xã hội lúc bấy giờ
Giave chính là đại diện của cái ác, của cái xấu xa đáng lên án trong xã hội
E Củng cố dặn dò:
HS học thuộc bài và chuẩn bị về nhân vật Giăng-van-giăng để lên lớp tiết 2
NGƯỜI CẦM QUYỀN KHÔI PHỤC UY QUYỀN (Tiết 2)
A/ Kiểm tra bài cũ:
1 Câu hỏi
- Qua đoạn trích, hình ảnh thanh tra Gia-ve được hiện lên như thế nào? Nhà đã sử dụng nghệ nào để khắc họa hình tượng nhân vật này?
2 Trả lời
- Nhân vật Giave hiện lên sinh động, hấp dẫn giống hệt một con ác thú điên dại, tàn bạo, độc ác Đó cũng là hình ảnh tiêu biểu cho sự tàn bạo của giai cấp tư sản Pháp trong xã hội lúc bấy giờ
Giave chính là đại diện của cái ác, của cái xấu xa đáng lên án trong xã hội
- Nhà văn đã kết hợp nghệ thuật so sánh, phóng đại và bình luận ngoại đề để khắc họa nhân vật này
B/ Bài mới:
Giới thệu bài mới : Ở tiết trước chúng ta đã tìm hiểu nhân vật thanh tra cảnh sát
Gia-ve Đối lập với hình tượng Gia-ve là hình tượng Giăng-van-giăng Hôm nay, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu nhân vật này
*Hoạt động của Gv-Hs *Nội dung cần đạt
I Tìm hiểu chung
II Đọc – hiểu
1 Hình tượng nhân vật Gia-ve
Trang 9- GV: Dựa vào phần tóm tắt cốt
truyện SGK, em hãy cho biết
Giăng-van-giăng xuất thân từ tầng lớp nào?
Có bản chất ra sao?
- Hoàn cảnh của Giăng-van-giăng
trước đoạn trích có gì đặc biệt?
- HS: Tìm chi tiết ở cốt truyện và đưa
ra ý kiến
2 Hình tượng nhân vật Giăng-van-giăng a) Hoàn cảnh trước đoạn trích
- “Giăng-van-giăng là người nông dân nghèo
làm thợ xén cây, sống cùng chị gái và bảy cháu nhỏ”
=> Xuất thân: từ tầng lớp lao động nghèo khổ, có bản chất lương thiện
- Hoàn cảnh: Vì muốn cứu một người bị Gia-ve bắt oan nên Giăng-van-giăng đã đi tự thú Ma-đơ-len chỉ là cái tên giả Từ một thị trưởng giàu
có, quyền lực Giăng-van-giăng trở thành tù nhân
=> Hoàn cảnh: khó khăn, ngặt nghèo, vừa sẵn sằng vào tù, vừa muốn Gia-ve gia hạn thêm cho
ba ngày để lo cho Phăng-tin
- GV: Chỉ cần tiếp xúc với văn bản
chắc hẳn trong chúng ta ai cũng nhận
thấy rằng nhân vật Giăng-van-giăng ở
tuyến đối đầu với Gia-ve Vậy nếu
như ở hình tượng Gia-ve tác giả đã
khắc họa thông qua ngoại hình và nội
tâm thì ở nhân vật Giăng-van-giăng
nhà văn khắc họa hình tượng nhân vật
thông qua những cách thức nghệ thuật
nào?
(GV gợi ý HS)
- HS: Suy nghĩ, trả lời
b) Hình tượng nhân vật Giăng-van-giăng
Cách thức miêu tả nhân vật :
- Miêu tả trực tiếp:
+ Qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động
- Miêu tả gián tiếp:
+ Qua thái độ của Phăngtin + Qua câu chuyện của bà xơ Xem-pli-rơ + Qua lời bình luận trữ tình ngoại đề
- GV: Bất kì nhân vật nào cũng thế dù
xấu hay tốt; dù thiện hay ác thì chúng
ta đều có thể nhận biết được thông
qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động Ở
Giăng-van-giăng, những biểu hiện này
được biểu hiện thông qua mối quan hệ
với nhân vật nào?
- GV: Với Phăng-tin Giăng-van-giăng
có hành động, ngôn ngữ, cử chỉ ra
sao?
(Gợi ý: + Khi Phăng-tin bị bệnh –
Trang 76
+ Khi Phăng-tin qua đời –
Trang 79)
- Miêu tả trực tiếp: Qua ngôn ngữ, cử chỉ, hành động
* Với Phăng-tin:
+ Khi Phăng-tin bị bệnh: Nếu như sự xuất hiện
của Giave khiến Phăng tin “không thể chịu đựng
được bộ mặt gớm ghiếc” phải “lấy tay che mặt
và kêu lên hãi hùng” thì sự xuất hện của
Giăng-van-giăng đã đem đến cho người phụ nữ bất hạnh
đó một niềm an ủi, một sự bình yên bằng “một
giọng nói hết sức nhẹ nhàng và điềm tĩnh: cứ yên tâm Không phải nó đến bắt chị đâu”.
=> Có thể nói, Giăng-van-giăng là người biết đồng cảm và sẻ chia Sự xuất hiện của con người này thật sự trở thành niềm an ủi, hạnh phúc cho
Trang 10- HS : Tìm chi tiết dẫn chứng để
chứng minh
- GV : Qua đó nói lên điều gì trong
phẩm chất của Giăng-van-giăng ?
- HS : Nhận xét phẩm chất nhân vất
- GV : Khi Phăng-tin qua đời
Giăng-van-giăng đã có thái độ như thế nào ?
- HS : Tìm chi tiết
- GV : Em có nhận xét gì về những
câu văn trên ? Qua đó thể hiện điều
gì ?
- HS : Nhận xét rút ra ý nghĩa
người khác Với lời an ủi Phăng-tin Giăng-van-giăng đã củng cố tinh thần cho Phăng-tin đồng thời cũng cho Phăng-tin một chỗ dựa tinh thần chắc chắn => Điều này chứng tỏ Giăng-van-giăng là một người có bản lĩnh thép, không sợ
cường quyền => “Lửa thử vàng, gian nan thử
sức”, ở trong hoàn cảnh này, bản lĩnh thép của
Giăng-van-giăng lại tỏa sáng
+ Khi Phăng-tin qua đời :
- « Giăng-van-giăng tì khuỷu tay lên đầu giường,
bàn tay đỡ lấy trán, ngắm Phăng-tin nằm dài không nhúc nhích Ông ngồi như thế mải miết im lặng, rõ ràng chẳng nghĩ đến điều gì trên đời này nữa Trong nét mặt và dáng điệu ông cho thấy một nỗi thương xót không tả »
- « Lấy hai tay nâng đầu Phăng-tin lên, đặt ngay
ngắn giữa gối như một người mẹ sủa sang cho con Ông thắt lại dây rút cổ áo chị, vén gọn mớ tóc vào trong chiếc mũ vải Rồi ông vuốt mắt cho chị »
- « Giăng-van-giăng quỳ xuống trước bàn tay ấy, nhẹ nhàng nâng lên và đặt vào đấy một nụ hôn »
=>Có thể nói, hình ảnh Giăng-van-giăng ngồi trước thi hài của Phăng-tin là hình ảnh gợi xúc động trong lòng người đọc nhiều nhất Giăng-van-giăng xa lạ với Phăng-tin nhưng ông chăm sóc Phăng tin như một người mẹ hiền chăm chút đứa con thơ=> Tình cảm như những người ruột thịt trong gia đình
=> Ta cũng nhận thấy ở đây tác giả đã sử dụng
biện pháp nghệ thuật so sánh và đặc biệt là sự
thay đổi nhịp điệu câu văn giữa đoạn nói về
Giave và đoạn nói về Giăng-van-giăng Đoạn miêu tả hành động này của Giăng-van-giăng, người kể không sử dụng nhiều câu gãy gọn, thiếu thành phần như khi miêu tả Gia-ve Tính cân đối của câu văn và nhịp điệu chậm của nó đã diễn tả dược động thái trang nghiêm, từ tốn đầy tình thương yêu con người của một người khốn khổ trước đồng loại khốn khổ