Bài giảng giải phẫu bệnh bệnh cầu thận

Các vị trí lắng đọngChất kính hoặc phức hợp miễn dịch - Lắng đọng trong màng đáy dưới nội mô - Lắng đọng ngoài màng đáy dưới biểu mô - Lắng đọng giữa màng đáy - Lắng đọng trung mô... Viê

Tổn thương cơ bản của cầu thận

và một số bệnh viêm cầu thận

nguyên phát

TS.BS- Nguyễn Văn Hưng

Mục tiêu

1 Trình bày một số khái niệm thuật ngữ và

4 tổn thương cơ bản của viêm cầu

thận

2 Mô tả đặc điểm vi thể, MDHQ và siêu

cấu trúc của 8 loại viêm cầu thận

nguyên phát.

5 T¨ng tb ngo¹i m¹ch (biÓu m«

vµ trung m«)

TB trụ thấp, B/tg ưa eozin,

Có bờ bàn chải rộng, dài,

Đk gấp 2 ống lượn xa

Biểu mô dẹt, đk bằng ½ ống lượn xa, không bờ bàn chải

Đk bằng ½ ống lượn gần, biểu

mô trụ thấp, khó thấy bở bàn chải (do quá ngắn, ít)

Đk thường lớn hơn ống lượnGần.TB hình lập phương hoặc trụ, giới hạn TB rõ, bào tương bắt màu yếu hoặc không nhuộm màu

Một số khái niệm thuật ngữ

• Lan toả: tổn thương toàn bộ các cầu thận

• Tăng sinh Thay đổi màng

• Viêm cầu thận màng tăng sinh (vừa có tổn thương tăng sinh vừa có thay đổi màng)

• Hình liềm tế bào

3 Tăng sinh tế bào

4 Tổn thương khác: hoại tử; xơ và kính

hóa.

Các vị trí lắng đọng

(Chất kính hoặc phức hợp miễn dịch)

- Lắng đọng trong màng đáy (dưới nội mô)

- Lắng đọng ngoài màng đáy (dưới biểu mô)

- Lắng đọng giữa màng đáy

- Lắng đọng trung mô

Lắng đọng dưới

biểu mô

(ngoài màng)(trong màng)

Mét sè typ viªm cÇu thËn nguyªn ph¸t

• Viªm cÇu thËn cÊp

• Viªm cÇu thËn tiÕn

• Viªm cÇu thËn mµng t¨ng sinh

• Viªm cÇu thËn IgA

ANCA:

Kháng thể chống bào tương của bạch cầu đa nhân trung tính

Viªm cÇu thËn tèi thiÓu

Viªm cÇu thËn mµng I, II

Viªm cÇu thËn mµng III, IV

Viêm cầu thận màng (H&E)

Tăng số lượng quai mao mạch với vách dày, không tăng mật độ tế bào Một số nguyên nhân: nhiễm khuẩn mạn (viêm gan B), UT biểu mô, Lupus ban đỏ hệ thống, có thể bệnh tự phát

Viêm cầu thận màng (nhuộm bạc)

Chất lắng đọng giống màng dáy như những “gai” mọc ra quanh các quai mao mạch

Viêm cầu thận màng (MDHQ)

Chất lắng đọng chủ yếu là IgG và bổ thể tập trung ở màng đáy quai mao mạch

dưới dạng hạt lan tỏa

b

Viêm cầu thận màng (HVĐT)

Chất lắng đọng đặc điện tử rải rác trong chiều dày màng đáy Chất căn bản màng đáy (b)

nằm xen giữa các lắng đọng dạng gai (a) (nhìn thấy khi nhuộm bạc)

Viªm cÇu thËn sau nhiÔm khuÈn(t¨ng sinh néi – ngo¹i m¹ch)

(viªm cÇu thËn cÊp)

Viªm cÇu thËn sau nhiÔm khuÈn (VCT c¸p)

T¨ng sinh tÕ bµo lµm mê c¸c quai mao m¹ch

Viêm cầu thận sau nhiễm khuẩn (VCT cáp)

Tăng số lượng các tế bào biểu mô, nội mô, trung mô và cà bạch cầu đa nhân trung tính

Bệnh xuất hiện vài tuần sau nhiễm liên cầu trùng tan máu nhóm A typ β

Viêm cầu thận sau nhiễm khuẩn (VCT cáp)

Chất lắng đọng miễn dịch dạng hạt, u (bướu) bán dọc theo quai mao mạch

By Viêm cầu thận sau nhiễm khuẩn (VCT cáp)

Chất lắng đọng miễn dịch chủ yếu nằm dưới biểu mô trông như những u (bướu) đặc điện tử

Viªm cÇu thËn mµng t¨ng sinh

Viêm cầu thận màng tăng sinh

Tăng mật độ tế bào (chủ yếu là tế bào trung mô) trong cầu thận

Viêm cầu thận màng tăng sinh (nhuộm bạc)

Màng đáy quai mao mạch có dạng đường viền đôi hoặc “đường ray xe lửa”

Viêm cầu thận màng tăng sinh

Chất lắng đọng miễn dịch (IgG và C3) nằm rải rác dọc theo vách mao mạch

và trong vùng trung mô

Viªm cÇu thËn h×nh liÒm (viªm cÇu thËn tiÕn triÓn nhanh)

Viêm cầu thận “hình liềm”

Viêm cầu thận hình liềm (H&E)

Tăng sinh các tế bào biểu mô lá thành làm khoang niệu hẹp dần, tạo “hình liềm” (trongbệnh lupus ban đỏ hệ thống) Các quai mao mạch có vách rất dày do chất lắng đọng,

Gợi dạng “mắt lồng gà”

Viªm cÇu thËn :h×nh liÒm” (MDHQ)

X¬ cÇu thËn æ – côc bé

Xơ cầu thận ổ – cục bộ (Nhuộm trichrome)

chất lắng đọng collagen màu xanh

Viªm cÇu thËn IgA (bÖnh thËn IgA, bÖnh Berger)

Bệnh thận IgA (bệnh Berger)

IgA lắng đọng trong vùng trung mô kèm tăng sinh tế bào trung mô

Bệnh nhân thường đái máu

BÖnh thËn IgA

Kh¸ng thÓ IgA n»m trong vïng trung m«