Những giải pháp nhằm tiếp tục bảo tồn và phát triển các khu di tích lịch sử đối với việc phát triển du lịch ở Hà Nội hiện nay

Những giải pháp nhằm tiếp tục bảo tồn và phát triển các khu di tích lịch sử đối với việc phát triển du lịch ở Hà Nội hiện nay

Lời mở đầu

Hà Nội _thủ đô ngàn năm văn hiến, đã trải qua ngàn năn lịch sử chống giặc ngoại xâm dể giữ nền độc lập cho nớc nhà và giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc, ngàn năm cũ đã qua và ngàn năm mới đang tới Ngàn năm đã qua còn ghi lại biết bao công sức của ông cha ta, bao mồ hôi xơng máu đã đổ xuống nơi

đây để giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc và đã để lại những di sản vô giá mà hôm nay chúng ta đợc thừa hởng Ngàn năm mới đang tới với những hình ảnh rực rỡ nhất về đất nớc và con ngời ngày mai, nhng cũng đồng thời đối mặt với những gian nan thử thách mà chúng ta hôm nay và con cháu mai sau phải khắc phục và phát huy Đó là vấn đề khôi phục giữ gìn và phát triển các di sản văn hoá, một yêu cầu cấp thiết đối với Hà Nội hiện nay Đặc biệt khi đất nớc đang trong quá trình công nghiệp hoá hiện đại hoá và du lịch đang và sẽ trở thành nền kinh tế mũi nhọn của đất nớc, vì vậy nhiệm vụ của Hà Nội hiện nay là phải bảo tồn và phát triển các di tích lịch sử tức là di sản văn hoá phi vật thể kết hợp với việc phát triển du lịch văn hoá để đa du lịch thủ đô thành ngành kinh tế mũi nhọn

Dới đây là nội dung của việc bảo tồn và phát triển các di tích lịch sử đối với việc phát triển du lịch ở Hà Nội hiện nay Đề án gồm ba chơng:

-Chơng 1: Lý luận chung về việc bảo tồn và phát triển các khu di tích lịch sử -Chơng 2: Thực trạng phát triển các khu di tích lịch sử trong việc phát triển du

lịch ở Hà Nội

-Chơng 3: Những giải pháp nhằm tiếp tục bảo tồn và phát triển các khu di tích

lịch sử đối với việc phát triển du lịch ở Hà Nội hiện nay

Em xin chân thành cảm ơn THS Lê Trung Kiên đã tận tình hớng dẫn và giúp đỡ em để em có thể hoàn thành tốt đề án này

Chơng 1

Lý luận chung về vai tròcác khu di tích lịch sử đối

với phát triển du lịch hà nội

.1.1.Tất yếu của việc bảo tồn và phát triển các khu di tích lịch sử :

1.1.1.Lịch sử hình thành và phát triển của Hà Nội:

Với lịch sử ra đời và phát triển hàng ngàn năm chống thù trong giặc ngoài, từ thời các vua hùng dựng nớc đến các triều đại vua quan phong kiến,

đến nay mỗi giai đoạn lịch sử đều gắn liền với những biến động lớn Cùng với các biến động đó đã tác động sâu sắc đến sự hình thành của các di tích lịch sử gắn liền với các vị anh hùng dân tộc từ thời Lý-Trần dân tộc ta đã nhiều lần chống lại và đánh thắng các đạo quân xâm lợc kéo đến từ phía Nam ( quân Chăm Pa, quân Giava ) và nhất là từ phía Bắc ( quân Tống, Nguyên- Mông ) tiếp tục đến thời Lê, Mạc, Tây Sơn, Nguyễn tiếp tục đến thời Pháp thuộc, thời

kỳ chống Pháp chống Mỹ Tới nay đất nớc đợc giải phóng bên cạnh việc phục hồi và xây dựng kinh tế nhân dân ta cần phải ra sức phục hồi những di tích lịch

sử và bên cạnh đó cần phải tiếp tục sáng tạo những giá trị lịch sử mới

1.1.2 Tất yếu của việc bảo tồn và phát triển các di tích lịch sử:

Thủ đô Hà Nội với vai trò là một trung tâm chính trị, kinh tế, văn hoá, khoa học-công nghệ và giao lu của cả nớc, đợc xem là hạt nhân của vùng kinh

tế trọng điểm phía Bắc, trung tâm lớn về kinh tế và giao dịch quốc tế của đất ớc

n-Bên cạnh đó với bề dày lịch sử hình thành và phát triển hàng ngàn năm, với tài nguyên tự nhiên và nhân văn phong phú, đa dạng, quy tụ nhiều danh lam thắng cảnh nổi tiếng, gìn giữ đợc trong mình những di sản văn hoá vật thể và phi vật thể có giá trị kể từ các công trình kiến trúc nổi tiếng nh khu phố cổ 36 phố phờng, phố cũ mang dáng kiến trúc châu âu thế kỷ 19, các di tích lịch sử có

mật độ cao nhất cả nớc và nổi tiếng là văn miếu quốc tử giám – trờng đại học

đầu tiên của Việt Nam đợc thành lập từ thế kỷ 11, các đền thờ đền chùa các bảo tàng, các loại hình nghệ thuật truyền thống, các lễ hội truyền thống tôn vinh các nhân vật và địa danh lịch sử, các làng nghề văn hoá ẩm thực, tập quán sinh hoạt

đến truyền thống nhân hậu, cởi mở và mến khách của ngời dân Hà Nội từ nhiều năm nay đã trở thành một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn đối với du khách bốn phơng, đợc UNESCO công nhận là thành phố vì hoà bình của thế giới và đợc tạp chí “ travel and leisure” một tạp chí có uy tín của hoa kỳ chuyên phân tích chất lợng du lịch đánh giá là thành phố du lịch tốt thứ 2 châu á và thứ

13 trên thế giới

Với nhận thức về vai trò và tầm quan trọng của thủ đô Hà Nội, đai hội

đảng bộ thành phố Hà Nội lần thứ 13 cũng đã định hớng mục tiêu phát triển ngành du lịch là:”Nâng cao chất lợng và phát triển đồng bộ dịch vụ du lịch trở thành ngành quan trọng trong cơ cấu kinh tế thủ đô Phát triển du lịch văn hoá -sinh thái, du lịch truyền thống, lễ hội, du lịch kinh doanh kết hợp tốt giữa du lịch văn hoá với tôn tạo các di tích danh lam thắng cảnh, giữa phát triển các sản phẩm du lịch với quảng bá truyền thống lịch sử, văn hoá thăng long – Hà Nội Phối hợp với các địa phơng khác để xây dựng cơ sở vật chất phục vụ cho các ch-

ơng trình phát triển du lịch đa dạng Tổng doanh thu du lịch tăng bình quân 10%/ năm “ điều này cũng phù hợp với nhiệm vụ phải chuyển dịch cơ cấu các ngành kinh tế của Hà Nội theo hớng dịch vụ- công nghiệp- nông nghiệp, trong

đó ngành dịch vụ đặc biệt là du lịch dịch vụ phaỉ đợc phát triển mạnh cả chất và lợng

Đối với Đảng và Nhà Nớc và nhân dân ta đã có nhiều hoạt động nhằm bảo vệ và phát huy kho tàng di sản văn hoá của cha ông, góp phần to lớn vào việc bảo vệ và xây dựng nớc Việt Nam XHCN, xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc văn hoá dân tộc.từ sau cách mạng tháng

8 thành công đến nay Nhà Nớc ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật liên quan đến các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá tạo điều kiện thuận lợi cho việc bảo tồn và phát triển di tích lịch sử đối với việc phát triển du

lịch ở Hà Nội Hiến pháp năm 1992 đã quy định trách nhiệm của nhà nớc, các

tổ chức và nhân dân về bảo vệ giữ gìn và phát huy di sản văn hoá dân tộc Pháp lệnh: “Bảo vệ và sử dụng di tích lịch sử, văn hoá và danh lam thắng cảnh “ ban hành năm 1984, cùng nhiều văn bản pháp luật khác là cơ sở pháp lý quan trọng cho các hoạt động bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hoá dân tộc

1.2 Điều kiện để bảo tồn các khu di tích lịch sử trong phát triển du lịch Hà Nội

1.21.Điều kiện khách quan

Là trung tâm chính trị văn hoá kinh tế khoa học kỹ thuật của đất nớc, thủ

đô Hà Nội từ lâu đã nổi tiếng là thành phố cổ kinh, xinh đẹp trong khu vực Nằm ở trung tâm châu thổ sông hồng Hà Nội có một hệ sinh thái phong phú bao gồm cây xanh hồ nớc với những điểm di tích và danh thắng đã trở nên quen thuộc cùng với những khu phố cổ tồn tại hơn 100 năm nay Hà Nội có hệ thống cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật tơng đối phát triển, là đầu mối giao thông của cả nớc, là trung tâm của các tuyến đờng bộ đờng sắt đờng không và

đờng thủy, cùng hệ thống truyền thông hiện đại Về mặt kinh tế thành phố là một cực trong tam giác tăng trởng Hà Nội – Hải Phòng- Quảng Ninh, khu vực

đang thu hút mạnh các nhà đầu t trong và ngoài nớc

Với những lợi thế trên đây Hà Nội có đủ điều kiện thuận lợi để đẩy nhanh tốc

độ phát triển du lịch góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội chung của cả nớc

đồng thời hoà nhập với trào lu phát triển du lịch khu vực và thế giới để đa nớc

ta trở thành một trung tâm du lịch có tầm cỡ trong khu vực

1.2.2 Điều kiện chủ quan

Nh ta đã biết di sản văn hoá là tải sản vô cùng quý giá của đất nớc ,là chất liệu gắn kết cộng đồng,là cơ sở để sáng tạo những giá trị tinh thần mới và giao lu văn hoá quốc tế Vì thế mà trong những năm qua đảng và nhà nớc và nhân dân ta đã có nhiều hoạt động nhằm phát huy kho tàng văn hoá di sản của

ông cha ta ,góp phần to lớn vào việc bảo vệ và xây dựng nớc việt nam xã hội

chủ nghĩa , xây dựng và phát triển nền văn hoá Việt nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

Thực tế đã chứng minh bằng những hành động cụ thể Nam 2001 Quốc hội nớc cộng hoà xã hội chủ nghĩa việt nam khoá 10 đã thông qua toàn văn luật di sản văn hoá và bộ luật này đợc Chủ Tịch nớc công bố ngày 12 tháng 7 năm 2001

Nh vậy nguyện vọng của các cơ quan nghiên cứu , quảng bá di sản văn hoá dân tộc nói chung ,của các cán bộ bảo tồn bảo tàng nói riêng về sự cần thiết phải có một văn bản luật làm chỗ dựa pháp lý cho các hoạt động của mình đợc đáp ứng Có thể nói đây là bộ luật đàu tiên của nuứơc ta kể từ ngày thành lập nớc

đến nay khẳng dịnh :”di sản văn hóa Việt Nam la tài sản quý giá của cộng đồng các dân tộc Việt Nam và là một bộ phận của di sản văn hoá nhân loại ,có vai trò

to lớn trong sự nghiệp dựng nuớc và giữ nớc của dân tộc ta”

Đối với các di tích lịch sử nói riêng luật di sản văn hoá quy định những nội dung chủ yếu sau:

Mục 1 :”di tích danh lam thăng cảnh “ mục này quy định :phân hạng các

di tích danh lam thăng cảnh ,thẩm quyền xếp hạng các di tích,danh lam thắng cảnh ,tổ chức quản lý bảo vệ ,sử dụng và phát huy giá trị di tịch danh lam thăng cảnh ,bảo quản tu bổ và phục hồi di tích danh lam thắng cảnh

Muc 2 :”di vật ,cổ vật , bảo vật quốc gia” quy định quỳên và trách nhiệm

của tổ chức cá nhân khi mua bán thay đổi ,sở hữu , di chuyển ,xuất khẩu di vật ,

1.2.3. ý nghĩa của bảo tồn và phát triển các khu di tích lịch sử ở Hà Nội

Di sản văn hoá nói chung cũng nh di tích lịch sử nói riêng là kết tinh trí tuệ , ý chí ,tình cảm và công sức của mỗi cá nhân và tập thể ,hình thành lên giá trị chuẩn mực xã hội phản ánh những sắc thái riêng biệt và truyền thống tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc Việt Nam Di sản văn hoá đóng dấu ấn của một thời

đại là bớc thông điệp của thế hệ đi trớc gửi lại cho các thế hệ hôm nay ,là chứng tích phản ánh bớc đi của mỗi dân tộc trải qua nhng giai đoạn lịch sử nhất

định

Vì vậy đối với Hà Nội nếu bảo tồn và phát triển tốt những di tích lịch sử

mà cha ông thế hệ trớc đã để lại thì nó sẽ góp phần làm cho bộ mặt di tích lịch

sử ở Hà Nội trở về với giá trị vốn có của nó ,đồng thời sẽ thuyết phục đợc nhân dân ta , các tổ chức cá nhân trong nớc và quốc tế tham gia vào việc bảo vệ và phát huy các giá trị di tích lịch sử văn hoá ,là động lực cho sự phát triển ,là chất kháng thể chống lại mặt trái của toàn cầu hoá và cơ chế thị trờng ,phát huy đợc truyền thống anh hùng dân tộc dể Hà Nội mãi là thủ đô của ngàn năm văn hiến

Bảo tồn và phát huy những giá trị của di tích lich sử góp phần chủ yếu vào việc phát triển du lịch thủ đô đi lên tầm cao mới Quảng bá rộng rãi không chỉ trong nớc mà tất cả các nớc trong khu vực và thế giới biết về thủ đô ngàn năm văn hiến ,thủ đô của thành phố hoà bình

Chơng 2 Thực trạng phát triển các khu di tích lịch sử đối với

sự phát triển du lịch ở hà nội

2.1.Tình hình phát triển của các khu di tích lịch sử đối với du lịch ở Hà Nội hiện nay

2.1.1.Du lịch Hà nội đang trên đà phát triển

Ngày nay trên thế giới du lịch đợc coi là một trong những ngành kinh tế hàng đầu, phát triển với tốc độ cao để thu hút nhiều quốc gia tham gia vì những lợi ích to lớn về nhiều mặt mà nó đem lại

Trong quá trình đất nớc đổi mới du lịch việt nam đã đạt đợc những thành quả ban đầu quan trọng ,ngày càng khẳng định đợc vai trò là ngành kinh tế mũi nhọn nghị định quyết 9 đã xác định

Hà nội với vai trò là thủ đô -trung tâm kinh tế chính trị văn hoá khoa học công nghệ và giao lu của nhiều nớc ,thành phố hoà bình của thế giới với tài nguyên tự nhiên và nhân văn phong phú đa dạng với bề dày lịch sử ngàn năm đã trở thành một trong những điểm đến du lịch hấp dẫn đối với du khách trong nớc

10 doanh nghiệp làm lữ hành và hầu nh cha xuất hiện hoạt động lữ hành mang tính chất du lịch thực sự

Năm 1990 đợc lấy làm năm du lịch Việt Nam và từ đó hoạt động du lịch bắt đầu khởi sắc.Lợng khách quốc tế vào Hà Nội năm 1994 đạt trên 300 nghìn lợt tăng trên 5 lần so với năm 1990 ,thị trờng khách đã có sự tham gia của khách Pháp ,Nhật Bản ,Đoài Loan Ngành du lịch Hà Nội đã có cơ hội tạo chuyển

biến mới trên đà phát triển một số doanh nghiệp lớn đã đợc thành lập ,một số doanh nghiệp của trung ơng đã tập trung về Hà Nội Trớc nhu cầu thị trờng về khách sạn đạt tiêu chuẩn quốc tế về khách sạn tăng lên một loạt các khách sạn liên doanh vốn nớc ngoài đợc kí kết xây dựng Thành uỷ ,uỷ ban nhân dân thành phố cho phép t nhân đầu t xây dựng một hệ thống khách sạn mini với quy mô không lớn về phòng ,nhng chất lợng tốt khá đầy đủ các dịch vụ phục vụ cho chiến lợc mở cửa của đất nớc.

Đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nớc trong lĩnh vực hoạt động du lịch trên con đờng đổi mới ,Sở du lịch Hà Nội đợc thành lập theo quyết định số 1216/QD_UB ngày21/6/1994 của uỷ ban nhân dân thành phố Hà Nội

Giai đoạn từ năm 2000 trở lại đây là thời cơ thuận lợi cho nghành du lịch Kinh tế khu vực phục hồi mạnh mẽ ,thị trờng du lịch đông nam á ,Hàn Quốc , nhật bản đã khôi phục và phát triển nhanh ,mặt khác đợc sự quan tâm của nhà nớc ,chính quyền thành phố ,thông qua các chủ trơng ,chính sách đã phát huy

có hiệu quả vai trò quản lý của nhà nớc trong lĩnh vực du lịch ,tạo tiền đề cho

du lịch ngày càng phát triển Du lịch Hà Nội cũng tích cực thực hiện cải cách quản lý doanh nghiệp nh sắp xếp đổi mới các doanh nghiệp ,thay đổi ,luân chuyển các cán bộ tại các doanh nghiệp ,cổ phần hoá các doanh nghiệp ,thành lập tổng công ty theo mô hình mới

Với thực tế phân tích trên chúng ta có thể đánh giá chung về những thành tựu du lịch Hà Nội đạt đợc nh sau:

Du lịch phát triển theo đúng định hớng ,bền vững ,gìn giữ đợc giá trị văn hoá lịch sử ,môi trờng ,đảm bảo an ninh trật tự xã hội Hệ thống cơ sở vật chất xã hội đã đợc nâng cấp ,chất lợng dịch vụ đã đợc cải tiến

Về kinh doanh du lịch ,nộp ngân sách cho nhà nớc ngày càng cao năm sau nhiều hơn năm trớc ,và đều đạt đợc chỉ tiêu kế hoạch đợc giao Lợng du khách đến Hà Nội ngày càng nhiều ,ngaỳ khách lu trú cũng nh ngày khách lữ hành ngày càng tăng Cụ thể là :Năm 2000 khách quốc tế đến Hà Nội 500400 l-

ợt ,khách nội địa là 2099600 lợt ,doanh thu từ du lịch đạt 1400 tỷ đồng Năm

2001 khách quốc tế đã tăng lên 700000 lợt và 2300000 lợt khách nội địa ,doanh

thu du lịch đạt 1650 tỷ đồng và nộp ngân sách 230 tỷ đồng Năm 2002 khách quốc tế và khách nội địa đều tăng nhanh ,khách quốc tế 931000 lựot ,khách nội

địa đạt 2850000 lợt ,doanh thu du lịch là 1950 tỷ đồng ,nộp ngân sách 270 tỷ Năm 2003 khách du lịch quốc tê tới giảm nhung khách nội địa tăng tới 3030000 lợt ,doanh thu 2000 , nộp ngân sách 275 tỷ đồng Trong năm vừa qua số lợt khách viếng thăm tăng nhanh 930000 và khách nội điạ 3070000 lợt doanh thu

du lịch tăng lên 2200 tỷ đồng ,nộp ngân sách 290 tỷ đồng Có đuợc kết quả trên

là do công tác đầu t ,quản lý các khu du lịch và công tác tuyên truyền quảng bá sâu rộng của nghành du lịch thủ đô

Có đợc những kết quả đó không thể không kể đến tiềm năng của du lịch thủ đô

đợc đánh giá từ góc độ văn hoá ,lịch sử ,địa lý của Hà Nội là to lớn ,phong phú

và đa dạng ,nhng nghành du lịch cha khai thác hết Hà Nội ngàn năm văn hiến

đã và sẽ mãi mãi là điểm đến đầy quyến dũ đối với du khách Theo nhà nghiên cứu lịch sử Giáo S Lê văn Lan thì tiềm năng có giá trị hàng đầu ,làm nên sức hấp dẫn của Hà Nội là yếu tố lịch sử lâu đời và đặc sắc và đay là một lõi cốt ,thần và hồn của những giá trị thăng long –Hà Nội cổ truyền

Đó là những cơ hội thuận lợi trong nội tại thủ đô ,nếu nhân rộng ra ở tầm

vĩ mô ,thế giới đang chuyển sang xu hớng hợp tác toàn cầu và khu vc hoá thì trong điều kiện hoà bình và hợp tác sẽ tạo cơ hội cho du lịch phát triển mạnh Điều đáng lu ý là gần đây xu thế du lịch đang chuyển dần sang khu vực

Đông á - Thái Bình Dơng ,nhất là khu vực Đông Nam á ,đay là cow hội thuận lợi cho du lịch nớc ta ,trong đó du lịch Hà Nội phát triển nhanh chóng nếu biết

đón nhận và khai thác tốt Nắm bắt những cơ hội này Hà Nội phát triển du lịch theo một số hớng chủ yếu nh mở rộng không gian du lịch Hà Nội dựa trên nguyên tắc không gian kinh tế xã hội và lợi thế so sánh của Hà Nội với các vùng phụ cận để khai thác ,sử dụng các dịch vụ du lịch đặc thù nh các tuyến ,các điểm du lịch ,khu thể thao vui chơi giải trí ,nghỉ ngơi cuối tuần

Bên cạnh cơ hội thuận lợi ,trong lộ trình đa nghành du lịch trở thành nghành kinh tế mũi nhọn vẫn chịu sự chi phối của những thách thức và những khó khăn từ khâu chính sách vĩ mô đến khâu tổ chức thực hiện ở tầm vi mô mà

chúng ta không thể không tính đến ,đó là :sự cạnh tranh du lịch ngày càng cao

và diễn biến khó lờng Trong khi đó sức cạnh tranh của du lịch Hà Nội còn rất hạn chế ,trình độ kết cấu hạ tầng kinh tế ,xã hội ,cơ sở vật chất kỹ thuật ,trình

độ xúc tiến du lịch ,kinh nghiệm quản lý kinh doanh và đặc biệt là thiéu vốn

đầu t cho phát triển du lịch Đồng thời ở trong nớc nhận thức về du lịch thiếu thống nhất trong các cấp các ngành và dân c đối với việc xây dựng ,bảo vệ ,khai thác ,chỉ đạo ,quản lý và thực hiện quy hoạch phát triển du lịch Cơ chế chính sách đầu t cho du lịch còn nhiều bất cập Những vấn đề trên đã và đang là thách thức ,đòi hỏi du lịch Hà Nội cần vợt qua để có thể đứng vững và giành thắng lợi trong cạnh tranh trên thơng trờng du lịch trong nớc và quốc tế

2.1.2.Các di tích ở Hà Nội hiện nay

Hà Nội là nơi hội tụ đầy đủ các di tích lịch sử từ các khu phố cổ ,lăng ,nhà thờ ,thành cổ ,cung điện đến các khu tởng niệm ,các bảo tàng ,đình chùa Dới đây là một số di tích và sự phát triển của chúng trong những năm qua

Cùng với Hoàng Thành ,khu phố cổ Hà Nội là hiện hữu của một kinh thành Thăng Long xa ,là di tích vô cùng quý giá của của thủ đô và cả nớc Năm 1010 trong “chiếu rời đô” Vua lý Thái Tổ đánh giá “ở giữa khu vực trời và đất ,có thế rồng cuộn hổ ngồi “.Đô thị Thăng Long chính thức đợc hình thành với phần

“đô” ở trong cùng ,phần “thị” bao quanh ,chủ yếu ở phía đông nam Tổng thể tam trùng thành quách và kết cấu trong thành ngoài thị là quy hoạch kiến thiết ,xã hội của đô thị Hà Nội cổ Đô thị Thăng Long hình thành từ thời Lý ,mở mang và phát triển vào các thế kỷ 17-18

Khu 36 phố phờng xa cùng vời Hoàng Thành làm lên kinh kỳ thăng long nổi tiếng là đất “ngàn năm văn hiến ,thứ nhất kinh kỳ thứ nhì phố hiến “,đây không chỉ là ,một trung tâm kinh tế mà còn là một trung tâm văn hoá đa dạng Đó không chỉ là các giá trị văn hoá vật thể mà còn là các giá trị văn hoá phi vật thể nh các lễ hội truyền thống trong các di tích lịch sử –văn hoá ,nếp sống thanh lịch của ngời Hà Nội xa ,cùng với sự hiện diện của văn hoá nghề thủ

công truyền thống còn ghi dấu lại bằng tên phố ,các di tích tổ nghề bằng cả hoạt

động buôn bán sản xuất hiện còn lại trên các phố

Nói đến di tích ở Hà Nội không thể không nhắc đến Thành Cổ Loa và

đền thờ An Dơng Vơng ,đây là toà thành cổ vào bậc nhất Việt Nam đợc vua Thục An Dơng Vơng xây dựng từ thế kỷ thứ 3 trớc công nguyên để làm kinh đô nớc Âu Lạc Thành đợc xây dựng kiểu vòng ốc ,dới thành ngoài là hào sâu ngập nớc thuyền bè đi lại đợc Ngày nay cổ loa còn lại 3 vòng thành đất :thành ngoài chu vi 8 km , thành giữa hình đa giác chu vi 6.5 km ,thành trong hình chữ nhật chu vi 1.6km Thân thành ngày nay còn có chiều cao trung bình từ 4-5m,có chỗ còn cao tới 12m ,chân thành rộng tới 20-30m ,các cửa của vòng thành đợc bố trí rất kheó ,không hề năm cùng trên một trục thẳng mà lệch chéo đi rất nhiều Do

đó đờng nối hai cửa thành ở cùng một hớng đều là một đờng quanh co ,lại có ụ phòng ngự ở hai bên nên gây rất nhiều trở ngại cho quân địch khi tiến đánh thành

Từ trung tâm thành phố ,đi 18km đến xã cổ loa thuộc huyện Đông Anh ta

sẽ tìm thấy vết tích còn lại của 3 vòng thành xa bằng đất và nơi các nhà khảo cổ học tìm đợc hàng vạn mũi tên đồng ,lỡi cày ,rìu sắt ,xơng thú vật Qua cổng làng tới đình làng Cổ Loa Theo truyền thuyết thì đó là nền cũ của điện ngự triều ,nơi bá quan triều hội ngày xa thiết triều Cạnh đình là âm Bà Chúa tức miếu thờ Công Chúa Mị Châu ,nằm ép dới gốc đa già cổ thụ Quan âm Mị Châu tới đền thợng tức đền An Dơng Vơng ,tơng truyền là dựn trên nội cung ngày tr-

ớc Đền này mói đợc làm lại thế kỷ 20 ,có đôi rồng đá ở bậc tam cấp ,cửa đền là

di vật đời Trần hoặc Lê sơ Ttong đền có tợng An Dơng Vơng bằng đồng mới

đúc cùng dịp làm lại đền Trớc đền là giếng ngọc ,tơng truyền Trọng Thuỷ tự tử vì hối hận Nớc giếng này mà đi rửa ngọc trai thì ngọc sáng bội phần

Văn Miếu –Quốc Tử Giám đợc xây dựng từ năm 1070, thờ khổng tử ,các bậc hiền triết của nho giáo và tu nghiệp Quốc tử Giám Chu Văn An ,ngời thầy tiêu biểu đạo cao chức trọng của nền giáo dục Việt Nam Năm 1076 ,nhà Quốc Tử Giám đợc xây dựng sau Văn Miếu ,ban đầu là nơi học của các hoàng

tử sau mở rộng thu nhận cả các học trò giỏi trong thiên hạ

Văn Miếu có tờng bao quanh xây bằng gạch Bên trong có những lớp ờng ngăn ra làm năm khu Khu thứ nhất bắt đầu với cổng chính ,trên cổng co chữ Văn Miếu ,dói cổng là đôi rồng đá mang phong cách thời Lê Sơ Lối đi ở giữa dẫn đến cổng Đại Trung Môn mở đầu cho khu thứ hai Hai bên còn hai cổng nhỏ ,vẫn lối đấy dẫn đến KHê Văn Các Hai bên gác cung có hai cổng nhỏ ,khu thứ ba là từ gác Khê Văn tới đại thành Môn ,ở giữa khu này có một hồ vuông gọi là thiên quang tỉnh có tờng bao quanh Hai bên hồ có hai khu vờn bia tức nơi dựng các tấm bia ghi tên những ngời đỗ tiến sĩ HIện có 82 bia ,xa nhất

t-là bia ghi về khoa thi năm 1442 ,muộn nhất t-là bia khoa năm 1779.Đó t-là những

di vật quý nhất của khu di tích Bớc qua cửa Đại thành là tơí khu thứ t một cái sân rộng hai bên là dãy nhà tả Vu ,Hữu Vu vốn dựng làm nơi thờ các danh nho Cuối sân là nhà Đại Bái và Hậu Cung ,kiến trúc đẹp và hoành tráng Tại dây có một số hiện vật quý :bên trái có chuông đúc năm 1768 ,bên phải có một tấm khánh đá ,trên mặt có khắc bài văn nói về công dụng của loại nhạc khí này

Bố cục của toàn bộ Văn miếu nh vậy muộn nhất là cung có từ thời Lê Riêng Khuê Văn Các mới đợc dựng đầu thế kỷ 19 nhng cũng nằm trong quy hoạch tổng thể vốn có của văn miếu Khuê Văn Các ở Văn Miếu Hà Nội thờng

là nơi tổ chức bình các bài văn thơ hay của các sĩ tử Sau khu Đại Bái vốn là ờng Quốc Tử Giám đời Lê,một loại trờng đại học đơng thời Khi nhà Nguyễn dời trờng này vào Huế thì nơi đây chuyển làm đền khải thánh thờ cha và mẹ Khổng Tử ,nhng đền này đã bị h hỏng trong chiến tranh Văn Miêú là quần thể

tr-di tích đa dạng và phong phú hàng đầu của thành phố Hà Nội

Với nhiều chức năng khác nhau di tích lịch sử còn là nơi cửa phật từ bi tu hành đức độ ,đó là các đình chùa đợc xây dựng từ khá lâu đời Chẳng hạn nh chùa Một cột ,chùa Trần quốc ,chùa Quán Sứ Chùa Một Cột là một quần thể kiến trúc gồm ngôi chùa và toà đài giữa hồ, vốn có tên là chùa Diên Hựu và đài Liên Hoa Đài này từ lâu quen gọi là chùa Một Cột Chùa xa nằm ở phía Tây thành Thăng Long, thuộc thôn Ngọc Thanh, Ngọc Hà, nay là địa điểm phía sau Lăng Bác Chùa đợc dựng trên một hồ hình vuông, giữa hồ có một cột đá, cao

chừng hai trợng, chu vi chín thớc, đầu trụ đặt một toà chùa ngói nhỏ, hình một

đoá hoa sen dới nớc mọc lên vì thế chùa có tên là chùa Nhất Trụ hay chùa Một Cột Chùa đợc xây dựng từ năm 1049, tức năm đầu niên hiệu Sùng Hng Đại Bảo vua Thái Tông nhà Lý Tục truyền khi ấy vua Thái Tông tuổi đã cao mà cha có con trai nên thờng đến cầu tự ở các chùa Một đêm vua nằm chiêm bao thấy đức phật Quan Âm hiện trên đài hoa sen trong một cái hồ vuông ở phía Tây thành, tay bế một bé trai cho nhà vua Sau đó quả nhiên nhà vua sinh con trai Thấy ứng nghiệm, vua liền sai lập chùa để thờ phật Quan Âm Khi chùa làm xong vua triệu tập toàn bộ các tăng ni phật tử ở kinh thành đứng chầu xung quanh, tụng kinh suốt bảy ngày đêm và lập thêm một ngôi chùa lớn bên cạnh để thờ phật gọi là chùa Diên Hựu

Năm 1105, vua Lý Nhân Tông cho sửa lại chùa, dựng lên một cây tháp bằng đá trắng trớc chùa Diên Hựu gọi là tháp Bạch Tuynh Tháp cao 13 trợng

Từ tháp vào chùa Một Cột đi bằng một hành lang cầu vồng Mỗi tháng hai ngày Rằm, mồng Một, nhà vua cùng các hậu, phi, cung tần và cận thần tới chùa lễ phật Đặc biệt cứ đến ngày 8 tháng T âm lịch hàng năm là ngày Phật sinh, nhà vua lại ngự ra chùa trớc một đêm, giữ mình chay tịnh để làm lễ tắm phật ngày hôm sau Ngày này rất đông các tăng ni phật tử và nhân dân các nơi tới dự, làm nên ngày hội lớn ở kinh đô Trong ngày này, tại chùa có lễ phóng sinh Lễ phóng sinh bắt đầu ngay sau lễ tắm phật, nhà vua đứng trên đài cao, tay cầm một con chim thả cho bay đi, sau đó đến các tăng ni và các thiện nam tín nữ đua nhau mỗi ngời thả một con, bóng chim bay rợp trời Ngoài ra Hà Nội còn có chùa Kim Liên ,đền Quán Thánh ,Lăng Hồ Chủ Tịch ,nhà thờ lờn Hà Nội

Một trong những di tích đợc xây dựng khá muộn là cá bảo tàng ,nó đợc xây dựng khá muộn so với các nớc khác trên thế giới Do hoàn cảnh lịch sử cụ thể của mình (chiến tranh,đất nớc tạm chia cắt làm hai miền )nên sự phát triển cũng nh sự nghiệp bảo tàng nói chung ,của các bảo tàng nói riêng còn nhiều bất cập và hụt hẫng Quả vậy các bảo tàng ở Hà Nội đợc xây dựng từ khá muộn nh- :bảo tàng Hà Nội ,bảo tàng quân đội ,bảo tàng dân tộc học ,bảo tàng mĩ thuật ,bảo tàng Hồ Chí Minh Về cơ bản các bảo tàng đều không bắt nguồn từ các su

tập , bộ su tập mà bắt nguồn từ mục đích giáo dục Thế rồi cùng với việc mở cửa phục vụ ,trng bày lu động ,các bảo tàng mới tiến hành su tầm ,xây dựng su tập

và nhờ kết quả su tầm đó số lợng cũng nh chất lợng một bộ phận quan yếu của

di sản văn hoá dân tộc đợc lu giữ trong hệ thống các kho bảo quản của các bảo tàng ngày càng phong phú ,góp phần quan trọng cho việc bổ xung ,chỉnh lý hệ thống các phòng trng bày ,tạo cho diện mạo của các bảo tàng khởi sắc hơn nh bảo tàng mỹ thuật ,bảo tàng dân tộc tuy nhiên không phải bảo tàng nào cũng thực thi tốt nhiệm vụ su tầm Do vậy hiện vật ở các bảo tàng còn quá ít ỏi so với tiềm năng lịch sử văn hoá lâu đời của đất nớc Tuy nhiên đối với các bảo tàng ở

Hà Nội thi các hiẹn vật hiện có cũng tơng đối nhiều Ta có thể lấy ví dụ nh bảo tàng dân tộc Bảo tàng là một trung tâm trng bày và lu giữ quý giá về văn hoá của 54 dân tộc, đã có khoảng 10.000 hiện vật, gần 15.000 ảnh màu và đen - trắng, hàng trăm băng ghi hình và ghi âm, đồng thời là một trung tâm nghiên cứu dân tộc học với những chuyên gia về các dân tộc, các lĩnh vực chuyên ngành Ngời ta đến đây không chỉ để tham quan, giải trí, mà còn để tìm hiểu, nghiên cứu về các dân tộc, các sắc thái văn hoá đa dạng và đặc sắc của từng tộc, từng vùng cũng nh những giá trị truyền thống chung của các dân tộc Vì vậy, từ nhân dân khắp các miền trong nớc đến khách nớc ngoài, từ học sinh, sinh viên

đến nhà khoa học đều có thể tìm thấy sự hấp dẫn ở đây

Có thể lấy ví dụ khác nh bảo tàng Hà Nội Hiện nay, trong kho Bảo tàng Hà Nội

đang lu trữ khoảng 16000 hiện vật, trong đó riêng kho cổ vật quý hiếm đã chiếm tới hơn 7000 hiện vật với đủ loại hình và chất liệu khác nhau Nếu chỉ tính riêng các su tập hiện vật văn hoá khảo cổ học đã chiếm tới hơn 2000 hiện vật, là những su tập hiện vật bảo tàng rất có giá trị về khoa học và lịch sử Hà Nội là một trung tâm quần của ngời Việt cổ Điều này đợc thể hiện ở kết quả nghiên cứu các giai đoạn văn hoá khảo cổ đợc diễn biến và phát triển liên tục qua các cuộc khai quật khảo cổ ở các di chỉ Đồng Vông, Xuân Kiều, Bãi Mèn, Tiên Hội, Đình Chàng, Đờng Mây Khu di tích Cổ Loa là ruột kho lu trữ lớn Các hiện vật bảo tàng ở đây có ý nghĩa quan trọng trong việc nghiên cứu lịch sử Việt Nam, Văn minh Đông Sơn trong buổi đầu dựng nớc