Tiết 23 đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể

Kể tên một số dạng đột biến gen?- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit, xảy ra tại một điểm nào đó trên ADN - Nguyên nhân: Cá

Đột biến gen là gì? Nguyên nhân phát sinh đột biến gen? Kể tên một số dạng đột biến gen?

- Đột biến gen là những biến đổi trong cấu trúc của gen liên quan tới một hoặc một số cặp nuclêôtit, xảy ra tại một điểm nào đó trên ADN

- Nguyên nhân: Các yếu tố bên trong và bên ngoài cơ thể tác

động làm rối loạn quá trình tự sao chép của phân tử ADN gây

ra đột biến gen.

- Các dạng đột biến gen: mất, thêm, thay thế một hoặc một số cặp nuclêôtit.

KIỂM TRA

Hình 22 Một số dạng đột biến cấu trúc NST

Chỉ điểm bị đứt : Chỉ quá trình dẫn đến đột biến

Nhiễm sắc thể bị biến đổi

cấu trúcNhiễm sắc thể ban đầu

Chữ cái A,B,C Ký hiệu các đoạn NST

Trình tự các

đoạn

Số đoạn

Điểm khác vớí NST ban đầu

Tên dạng đột biến

T

Nhiễm sắc thể ban đầu Nhiễm sắc thể bị đột biến cấu trúc

Số đoạn Trình tự các đoạn đoạn Số Điểm khác vớí NST ban đầu Tên dạng đột biến

a

b

c

NST bị đột biến cấu trúc Nhiễm sắc thể ban đầu

8 8 8

ABCDEFGHABCDEFGHABCDEFGH

7108

A B B D C E F G H Lặp đoạn

H D

C

Mất đoạn

Câu 2: Nêu khái niệm và

các dạng đột biến cấu trúc NST?

Quan sát hình vẽ Hãy nhận dạng các đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể sau?

TÁC NHÂN VẬT LÍ GÂY ĐỘT BIẾN

Các tia tử ngoại Bụi phóng xạ và các bức xạ

từ phóng vũ khí hạt nhân

Mỹ ném bom nguyên tử xuống hai thành phố Hiroshima và Nagasaki ở Nhật Bản trong chiến tranh thế giới lần thứ II

TÁC NHÂN HOÁ HỌC GÂY ĐỘT BIẾN

Chất độc da cam Mỹ rải xuống

trong chiến tranh

Hoá chất BVTV: thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, diệt

nấm

Chôn thuốc trừ sâu ở Công ty CP Nicotex Thanh Thái (2013)

Rác thải không

được xử lý gây ô nhiễm sông Thị Vải Công ty Vedan Việt Nam

HẬU QUẢ CỦA NHIỄM CHẤT ĐỘC MÀU DA CAM ( DIOXIN )

Huyện miền núi Hướng Hoá (Quảng Trị) là địa phương có nhiều nạn nhân chất độc da cam/ đioxin nhất, chính chất độc ấy đã để lại nhiều hậu quả nặng nề:

KHE HỞ MÔI HÀM BÀN TAY MẤT MỘT SỐ NGÓN

BÀN CHÂN MẤT NGÓN

VÀ DÍNH NGÓN

BÀN TAY NHIỀU NGÓN

- Mất đoạn nhỏ ở đầu NST 21 gây ung thư máu ở người

1 Lúa mạch thường 2.Lúa mạch đột biến

Lặp đoạn NST mang gen quy định enzim thủy phân tinh bột làm tăng hoạt tính ở lúa mạch  Sản xuất bia từ lúa mạch

Cần làm gì để hạn chế đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể?

Tích cực tham gia bảo vệ môi trường

Sử dụng phương tiện ít gây ô nhiễm môi trường Sử dụng thực

phẩm an toàn

Đảo đoạnLặp đoạnMất đoạn

chủ yếu

1.Cho 1 nhiễm sắc thể, có trình tự phân bố của các đoạn như sau:

A• B• C• D• E• F• G• H•

a Nếu đột biến làm mất đoạn BC

b Nếu đột biến làm lặp đoạn BC

c Nếu đột biến làm đảo đoạn BCD

d Nếu đột biến làm đảo đoạn EFG

3 Nguyên nhân chủ yếu gây đột biến cấu trúc NST là:

a Các tác nhân vật lý của ngoại cảnh.

b Các tác nhân hoá học và vật lý trong môi trường.

c Hoạt động co xoắn và tháo xoắn của nhiễm sắc thể trong phân bào.

d Các tác nhân hoá học của ngoại cảnh

So sánh đột biến gen và đột biến cấu trúc nhiễm sắc thể

* Giống nhau:

- Vật chất di truyền

- Nguyên nhân phát sinh

- Tính chất

- Là loại biến dị di truyền

* Khác nhau: -Vật chất di truyền

- Các dạng:

Biến đổi trong cấu trúc vật chất di truyền

Phần lớn gây hại cho SV

Biến đổi trong cấu trúc của gen

Gồm:Mất, thêm thay thế cặp Nu…

Biến đổi trong cấu trúc của NST

Gồm :Mất,lặp, đảo đoạn NST

+ Đột biến số lượng nhiễm sắc thể là gì?

+ Nguyên nhân dẫn đến đột biến số lượng NST

+Đột biến số lượng NST có vai trò gì?

- Khoảng 70.000 người chết trong vụ ném bom tai Nagasaki.

- Ô nhiễm chất phóng xạ kéo dài hàng trăm năm.

Chất độc màu da cam

EM CÓ BIẾT

Từ 10/ 8/ 1961 – 1971: Mỹ thực hiện 19.905 phi vụ rải hơn 80 triệu lít chất độc

hóa học gây tác hại nghiêm trọng đến môi trường tự nhiên và sức khỏe con người

- Hơn 75,8 triệu người nhiễm chất độc màu da cam được Mỹ rải xuống Miền Nam

Việt Nam.

- Hơn 2 triệu nạn nhân bị nhiễm trong đó hàng vạn đứa trẻ sinh ra bị nhiễm.

- 45% diện tích rừng của Miền Nam Việt Nam bị phá hủy.

- Hiện Việt Nam có khoảng:

+ 4,8 triệu người bị nhiễm chất độc màu da cam.

+ Độc tố con lưu lại trong đất và gây độc từ 20 – 100 năm nữa.

+ Tiếp tục gây biến đổi gen ở thế hệ thứ 2, 3 và 4 của các nạn nhân bị nhiễm Thế

hệ con, cháu của các nạn nhân do nhiễm chất độc da cam đã bị dị dạng, dị tật bẩm sinh, liệt hoàn toàn hoặc một phần cơ thể, như: mù, câm, điếc, thiểu năng trí tuệ, tâm thần, ung thư…và đang chịu cuộc sống vô cùng khó khăn, nhiều gia tộc có nguy cơ tuyệt tự

Mất một phần cánh ngắn của

NST số 5 ở người gây hội

chứng tiếng mèo kêu.

Lặp đoạn 16a trên NST của ruồi giấm

sẽ làm mắt lồi của ruồi trở thành mắt dẹp (lặp càng nhiều thì mắt càng dẹp)

Mắt ruồi giấm có bộ NST bình thường

Mắt ruồi giấm có một đoạn NST

nhân đôi

Mắt ruồi giấm có một đoạn NST

nhân ba

Em có biết ?

Tác hại lớn nhất từ một vụ thử hạt nhân và bom nguyên

tử là do bụi phóng xạ gây ra Bụi phóng xạ và các bức

xạ làm tăng nguy cơ bị ung thư máu, vô sinh và các dị tật bẩm sinh Sự ảnh hưởng của bụi phóng xạ có thể kéo dài hàng trăm năm.

TRÂN TRỌNG CẢM ƠN QUÝ THẦY CÔ

GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH

THAM DỰ