I - Đặt vấn đề:Giải bài toán dạng tìm một số biết giá trị phân số của nó là loại toán mà các em học sinh lớp 6 cho là dạng toán khó nhất, qua nhiều năm giảng dạy tôi thấy các em rất lúng
Trang 1I - Đặt vấn đề:
Giải bài toán dạng tìm một số biết giá trị phân số của nó là loại toán mà các
em học sinh lớp 6 cho là dạng toán khó nhất, qua nhiều năm giảng dạy tôi thấy các em rất lúng túng khi gặp các bài toán thực tế có nội dung là dạng này Từ đó rất nhiều em có tâm lý "sợ" mặc dù dạng toán này là phần kiến thức quan trọng của chơng trình toán 6 trong kỳ 2
Để góp phần tháo gỡ khó khăn trên, sau nhiều lần suy nghĩ, qua nhiều năm giảng dạy, tìm tòi, học hỏi và thử nghiệm bản thân tôi đã rút ra đợc kinh nghiệm giải toán dạng này
Sau đây tôi xin trình bày một số phơng pháp hớng dẫn học sinh giải toán " Tìm một số biết giá trị phân số của nó" mà tôi đã áp dụng có hiệu quả
II- Giải quyết vấn đề:
+ Để giải toán dạng này ta cần phải biết dịch ngôn ngữ thông thờng và nội dung của những ngôn ngữ đó
+ Khi đọc bài toán ta cần biết bài toán cho biết các đại lợng nào; cần tìm giá trị đại lợng nào? Tìm mối quan hệ giữa đại lợng cho và tìm
+ Cần xác định dạng toán cơ bản suy ra phơng pháp giải các dạng toán đó là phải vẽ sơ đồ minh hoạ nội dung rồi giải từ phần cuối của sơ đồ, lần ngợc lại Sau đây là một số ví dụ minh hoạ:
Ví dụ 1:
Ngôn ngữ thông th ờng
Một ngời mang đi bán một rổ trứng
Lần thứ nhất bán đợc
4
1
số trứng và 3 quả Lần thứ 2 bán đợc
4
1
số trứng và 6 quả Lần thứ 3 bán đợc 12 quả còn lại
Hỏi số trứng mang đi bán là bao nhiêu?
Mỗi lần bán đợc máy quả?
Sơ đồ minh hoạ
* Cho học đọc kỷ bài toán tóm tắt bài tìm hiểu dạng định hớng giải
H
ớng dẫn học sinh giải
Phân tích nội dung:
Nhìn vào sơ đồ ta biết đợc số trứng lần
thứ mấy?
12 quả + 6 quả bằng mấy phần của số
trứng lần 2 và lần 3?
Tìm số trứng bán lần 2 và lần 3 chính là
tìm một số biết
4
3
của nó bằng 24?
Số trứng bán lần 2?
24 quả + 3 quả = mấy phần của số
trứng mang đi bán?
Tìm số trứng mang đi bán tức là tìm
Cách giải
Số trứng bán lần 3 là 12 quả
Số trứng bán lần thứ 2 và lần thứ 3 là: (12 + 6) :
4
3
= 18
3
4
= 24 (quả)
Số trứng bán lần 2 là:
4
1
24 + 6 = 12 (quả)
Số trứng mang đi bán là:
(24 +3) :
4
3
= 27
3
4
= 36 (quả)
Số trứng bán lần 1 là:
lần 1
3q
6 quả
lần 2
lần 3
Trang 2một số biết
4
3
của nó bằng 27
1
36 + 3 = 12 (quả)
Đáp số: Lần 1: 12 quả; lần 2: 12 quả; lần 3: 12 quả; số trứng đa đi bán: 36 quả
Ví dụ 2:
Ngôn ngữ thông th ờng
Một học sinh đọc một cuốn sách trong
ba ngày Ngày thứ nhất đọc đợc
5 1
cuốn sách và 16 trang Ngày thứ 2 đọc
đợc
10
3
số trang còn lại và 20 trang
Ngày thứ 3 đọc đợc 75% số trang còm
lại và 30 trang cuối cùng Hỏi sách dày
bao nhiêu trang? Mỗi ngày đọc đợc
mấy trang?
Sơ đồ minh hoạ
4
3
30 tr
* Học sinh đọc bài thảo luận tìm hớng giải
H
ớng dẫn học sinh giải
30 trang bằng mấy phàn số trang đọc
ngày thứ 3?
số trang đọc ngày thứ 3?
120 trang + 20 trang = mấy phần số
trang đọc ngày thứ 2 và ngày thứ 3?
tìm số trang đọc ngày th 2 và ngày thứ
3? Tìm số trang đọc ngày thứ 2 và
thứ 3 là tìm một số biết 107 của nó bằng
120 số trang đọc ngày thứ 2 và thứ
3?
200 trang + 16 trang bằng mấy phần
của số trang cả cuốn sách? Tìm số
trang sách là tìm một số biết
5
4
của nó bằng 216
Số trang đọc ngày thứ nhất?
Giải
Số trang đọc ngày thứ 3:
30 : ( 1- 75%) = 30 :
4
1
= 120 (trang)
Số trang đọc trong ngày thứ 2 và thứ 3 là:
(120 + 20) : (1 -
10
3
)
= 140 :
10
7
= 140
7
10
= 216 (trang)
Số trang đọc trong ngày thứ 2 là:
216 - 120 = 80 (trang)
Số trang của cuốn sách là:
(200 + 16) : (1-
5
1
) = 216 :
5
4
= 216
4 5
= 270 (trang) Ngày thứ nhất đọc là:
270 - 200 = 70 (trang)
Đáp số:
Ngày 1 đọc: 70 trang;
Ngày 2 đọc: 80 trang Ngày 3 đọc: 120 trang Cuốn sách dày: 270 trang
Ví dụ 3:
ngày 1
ngày 2
ngày 3
Trang 3Ngôn ngữ thông th ờng
Một ngời đi từ A đến B trong 3 giờ Giờ
thứ nhất đi đợc
3
1
quảng đờng trừ đi 2
km, giờ thứ 2 đi đợc
2
1
quảng đờng còn lại trừ đi 3 km, giờ thứ 3 đi đợc
9 8
quảng đờng con lại và 6 km thì đến B
Tính quảng đờng AB?
H
ớng dẫn học sinh giải:
6km chính là mấy phần quảng đờng đi
trong giờ thứ 3? Tính quảng đờng
trong giờ thứ 3 nh thế nào?
54 km - 3 km chính là mấy phần quảng
đờng đi trong giờ thứ 2 và giờ thứ 3?
Tìm quảng đờng đi trong giờ thứ 2
và thứ 3 chính là tìm một số biết
2
1
của
nó = ?
102 - 2 là mấy phần quảng đờng AB?
Sơ đồ minh hoạ
3
1
giờ 2
giờ 3
Giải:
Quảng đờng trong giờ thứ 3:
6 : (1 -
9
8
) = 6 :
9
1
= 54 (km) Quảng đờng đi trong giờ thứ 2 và giờ thứ 3 là:
(54 - 3):
2
1
= 51 2 = 102 (km) Quảng đờng AB dài là:
(102 - 2) : (1 -
3
1
) = 100 :
3
2
= 100
2 3
= 150 (km)
Đáp số: 150 km
Các ví dụ khác phân tích và giải tơng tự cho học sinh tìm tòi và giải sau đó giáo viên bổ sung sữa chữa Kết quả qua các bài tập và bài kiểm tra tôi nhận thấy các em có tiến bộ rõ rệt về giải toán dạng này Các em không còn cảm giác "sợ" khó và hứng thú học tập hơn
Kết quả: Trên 70% số em đạt điểm trung bình trở lên, số em đạt điểm 8, 9 đạt 14/38 em
Bản thân giáo viên cảm thấy thoải mái trong phong trào học toán đam mê của học sinh từ đó say sa với nghề nghiệp của mình Tự tìm tòi về tài liệu tham khảo
để có thêm kiến thức và phơng pháp giải hay hơn nhằm nâng cao năng lực chuyên môn của mình, đáp ứng mọi đòi hỏi về học tập của học sinh
III- Kết luận:
Từ thực tế trên và qua nhiều năm giảng dạy bản thân tôi nhận thấy: Muốn giải toán tốt nói chung và dạng toán tìm một số biết giá trị phân số của nó" nói riêng giáo viên phải đầu t thời gian, đầu t suy nghĩ, tự tìm tòi ra phơng pháp giải hay
giờ 1
2 1
6km
9 8
Trang 4nhất dễ hiểu nhất đợc học sinh yêu thích nhất, dễ hiểu nhất đợc học sinh yêu thích Bài giải phải gọn, dễ hiểu, rõ ràng
Ngày 22 tháng 04 năm 2008
