Quản lý đăng ký khai sinh cho trẻ trên địa bàn xã phổ phong huyện đức phổ

của xã, đồng thời hướng tới khắc phục những hạn chế, tháo gỡ những khó khănmắc phải trong quá trình quản lý đăng ký khai sinh trên địa bàn xã.1.2 Mục tiêu nghiên cứu 1.2.1 Mục tiêu chung

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu.

Trong các loại giấy tờ tùy thân, Giấy khai sinh là loại giấy tờ được cơ quanNhàn nước có thẩm quyền cấp sớm nhất cho một con người Đối với mỗi người saukhai có giấy khai sinh , hộ tịch gốc, người đó có đủ quyền, nghĩa vụ theo pháp luậtđối với Nhà nước và xã hội Tất cả những thông số có liên quan đến cuộc đời cánhân luôn bắt đầu từ hộ tịch gốc này

Với tầm quan trọng đó, nếu trong quá trình thực hiện có sai sót mà khôngđược phát hiện kịp thời sẽ gây khó khăn cho công tác quản lý cũng như khắc phục,sửa chữa sai sót, và đặc biệt sẽ gây ra không ít những phiền hà cho công dân trongviệc thống nhất giấy tờ quan trọng khác sau này: hồ sơ đi học, xin việc làm hayxuất ngoại …

Nhận rõ tầm quan trọng của giấy tờ “hộ tịch gốc” đối với công tác quản lýcũng như gắn với quyền lợi chính đáng của mỗi công dân, Đảng, Nhà nước ta đãban hành nhiều văn bản pháp luật liên quan tới công tác đăng ký và quản lý hộ tịch

mà mới đây nhất là : Nghị định số 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chínhphủ về đăng ký và quản lý hộ tịch (thay thế Nghị định số 83/1998NĐ-CP ngày10/10/1998)

Nhìn chung mảng đề tài về công tác đăng ký và quản lý hộ tịch nói chung từtrước tới nay đã có nhiều học giả tập trung nghiên cứu và đạt được những kết quảđáng khích lệ nhưng xét một cách khách quan, những đề tài đó còn mang tầm vĩ

mô chưa sát hợp vào địa phương cụ thể Với tư cách là sinh viên đang được nghiêncứu về khía cạnh này tôi xin mạnh dạn đưa ra những ý kiến của mình về công tácđăng ký và quản lý hộ tịch

Xuất phát từ những lý do trên, em đã lựa chọn đề tài: “ Quản lý đăng ký khai sinh cho trẻ trên địa bàn xã Phổ Phong huyện Đức Phổ” làm vấn đề

nghiên cứu Thông qua nội dung nghiên cứu này em xin khái quát về thực trạngcông tác quản lý đăng ký khai sinh trên địa bàn xã, từ đó đưa ra những giảipháp, kiến nghị nhằm tăng cường hơn nữa công tác quản lý đăng ký khai sinh

của xã, đồng thời hướng tới khắc phục những hạn chế, tháo gỡ những khó khănmắc phải trong quá trình quản lý đăng ký khai sinh trên địa bàn xã.

1.2 Mục tiêu nghiên cứu

1.2.1 Mục tiêu chung

Đánh giá tình hình thực hiện quản lý nhà nước về giấy khai sinh tại xã PhổPhong, trên cơ sở đó đề xuất một số giải pháp và kiến nghị góp phần giúp cấp ủychính quyền địa phương đua ra những chủ trương đúng đắn nhằm tăng cườngcông tác quản lý đăng ký giấy khai sinh tại địa phương

1.2.2 Mục tiêu cụ thể

- Góp phần hệ thống hoá cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý đăng kýgiấy khai sinh

- Đánh giá thực trạng quản lý đăng ký giấy khai sinh tại xã

- Đề xuất một số giải pháp và kiến nghị nhằm góp phần công tác quản lýđăng ký giấy khai sinh tại địa phương tốt hơn

1.3 Đối tượng, địa bàn, phạm vi nghiên cứu

1.3.1 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu những vấn đề có tính lý luận và thực tiễn về đăng ký giấy khaisinh

1.3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi không gian: Xã Phổ Phong, huyện Đức Phổ

- Phạm vi thời gian:

+ Thời gian thực hiện đề tài từ 20/6/2015 đến 20/8/2015.

1.4 Phương pháp nghiên cứu

1.4.1 Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu thứ cấp

Đây là phương pháp được áp dụng để tiến hành thu thập các tài liệu như:điều kiện tự nhiên, kinh tế văn hóa xã hội, … đã được công bố thông qua sách,báo, báo cáo của địa phương nhằm mô tả, đánh giá được những nét cơ bản củađịa phương cũng như công tác quản lý đăng ký giấy khai sinh

1.4.2 Phương pháp điều tra, thu thập tài liệu sơ cấp

- Cùng cán bộ địa phương có chuyên môn, tham khảo ý kiến của một sốngười dân bản địa để đánh giá tình hình quản lý đăng ký giấy khai sinh tại xã.

1.4.3 Phương pháp xử lý số liệu

Các số liệu thu thập được tổng hợp và xử lý trên phần mềm Excel

1.4.4 Phương pháp phân tích số liệu

- Phương pháp thống kê mô tả: mô tả các chỉ số lớn nhất, nhỏ nhất, tổng

Chương 3: Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý đăng ký khaisinh của xã Phổ Phong (2013-2014)

NỘI DUNG PHẦN I: BÁO CÁO TỔNG QUAN

1 Nội dung thực tập

- Khái quát một số thông tin về UBND xã Phổ Phong

- Những đặc điểm cơ bản của xã Phổ Phong

- Thực trạng quản lý nhà nước về đăng ký giấy khai sinh của xã PhổPhong

- Các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý đăng ký giấy khai sinh củaxã

- Những thuận lợi và khó khăn trong việc đăng ký giấy khai sinh của xã

- Các giải pháp đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác đăng ký giấykhai sinh cho xã Phổ Phong

2 Quá trình thực tập

2.1 Cơ quan thực tập: UBND xã Phổ Phong, huyện Đức Phổ

2.2 Thời gian thực tập:

- Thời gian thực tập: 02 tháng, keå từ ngày 20/6/2015 đến ngày 20/8/2015

2.3 Giảng viên hướng dẫn: Ngô Thị Nghĩa Bình

3 Tóm tắt quá trình thực tập:

- Tuần 1+2 (từ 20/6/2015 đến 27/6/2015): tìm hiểu và làm quen với tổ chức

bộ máy cơ quan nơi thực tập và cơ chế làm việc của UBND xã Phổ Phong

- Tuần 3+4 (từ 30/6/2015 đến 10/7/2015): Thực tập và nghiên cứu một sốvăn bản của UBND xã Phổ Phong, tìm hiểu văn bản lý luận về đăng ký giấykhai sinh

- Tuần 5+6 (từ 13/7/2015 đến 24/7/2015): Tìm hiểu thực trạng về đăng kýgiấy khai sinh xã Phổ Phong trong thời gian qua

- Tuần 7+8+9 (từ 27/7/2015 đến 15/8/2015): Thu thập một số tài liệu chuẩn

bị viết báo cáo thực tập và tiến hành viết báo cáo thực tập, tham khảo ý kiến

lãnh đạo UBND xã sau khi viết báo cáo xong, sửa lỗi, bổ sung những thiếu sótcủa báo cáo trên cơ sở tham khảo ý kiến thu được Hoàn thành báo cáo thực tậpgửi cơ quan nơi thực tập và học viện.

2 Tổng quan về xã Phổ Phong, huyện Đức Phổ.

2.1 Điều kiện tự nhiên và tình hình kinh tế xã hội ở xã Phổ Phong:

+ Đông giáp: xã Phổ Thuận

+ Tây giáp : xã Ba Liên, huyện Ba Tơ và xã Hành Tín Đông, Nghĩa Hành+ Bắc giáp : xã Đức Lân, Đức Phú, huyện Mộ Đức

+ Nam giáp : xã Phổ Nhơn

2.1.2 Diện tích tự nhiên:

Diện tích tự nhiên: 5.433,05ha

Địa bàn xã có 07 thôn: Gia An, Hiệp An, Vĩnh Xuân, Tân Phong, Vạn lý,Hùng Nghĩa và Trung Liêm

2.1.3 Đặc điểm, địa hình, thổ nhưỡng, thuỷ văn:

Xã Phổ Phong có địa hình phức tạp, đa dạng và bị chia cắt do núi và đồngbằng xen kẻ, điểm cao nhất là 1.200m và Sông Ba Liên cắt một phần diện tíchcủa xã Có hệ thống giao thông xuyên suốt với Quốc lộ 1A liên thông với các xãtrong và ngoài huyện, có đường sắt Bắc Nam và một điểm Ga Thạch Trụ trênđịa bàn thôn Hiệp An, có Quốc lộ 24 đi qua nối với các tỉnh Tây nguyên và cáctỉnh đồng bằng chạy qua trên địa bàn xã

Điều kiện khí hậu:

+ Lượng mưa trung bình: 2.465mm

+ Độ ẩm không khí trung bình năm: 85%.

Xác định nền kinh tế mũi nhọn của xã là phát triển nông nghiệp và địnhhướng phát triển nông nghiệp, thương mại dịch vụ và tiểu thủ công nghiệp nênlãnh đạo xã, HĐND xã đã đặt chỉ tiêu tập trung phát triển nông nghiệp với nhiềuhoạt động thiết thực Ví dụ như để hỗ trợ nông dân phát triển chăn nuôi, nângcao chất lượng hàng hóa nông sản, xã đã phối hợp với Trạm khuyến nông,khuyến ngư, Hội nông dân, chi cục bảo vệ thực vật mở hàng trăm lớp tập huấn

và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, các phương thức phòng trừ sâu bệnh,

xử lý dư lượng chất bảo vệ thực vật, xử lý các loại bệnh trên giống cây trồng,vật nuôi không để xảy ra dịch bệnh trên diện rộng thu hút hơn 3.700 lượt ngườitham gia

Để tạo điều kiện thuận tiện hơn cho người dân trong việc đi lại, trao đổithông tin và giúp các thương lái có thể đến tận các chân ruộng để thu mua sản

phẩm nông sản do người dân làm ra, chính quyền xã cũng đã rất chú trọng đếnviệc phát triển hệ thống đường giao thông nông thôn trong xã Những con đườnglớn được trải nhựa hoặc đổ đất đã vươn đến những chân ruộng xa nhất, xe ô tôhoặc xe chở hàng đã có thể vào tận ruộng để tải hàng hóa.

Lâm nghiệp

Trên địa bàn xã diện tích đất Lâm nghiệp chiếm 50,82% so với diện tích

tự nhiên, năm qua xã đã trồng mới 15ha rừng và tiếp tục quản lý bảo vệ rừng,phòng chóng cháy rừng, hạn chế tình trạng, chặt phá, khai thác trái phép Hiệnnay đất trống đồi núi trọc trên địa bàn xã còn khá nhiều, chiếm khoảng 50,82%diện đất lâm nghiệp, để phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, chống xói mòn, giữnguồn nước

Tiểu thủ công nghiệp – thương mại – dịch vụ

Hiện nay toàn xã có 02 xí nghiệp gạch ngói, 01 xí nghiệp xay đá, 15 cơ sởxay xát, 03 xưởng cưa, đã quy hoạch 01 khu công nghiệp Phổ Phong, 01 cụmcông nghiệp, điểm công nghiệp và 01 làng nghề, đã hình thành khu công nghiệpPhổ Phong là 140ha Toàn xã có 510 cơ sở kinh doanh công nghiệp thuộc cácthành phần kinh tế…có khoảng 300 hộ buôn bán, làm dịch vụ các nghề khác.Nhìn chung hoạt động tiểu thủ công nghiệp, thương nghiệp dịch vụ ở xã PhổPhong có chiều hướng phát triển mạnh, góp phần đáp ứng một phần nhu cầu tiêudùng của nhân dân trong vùng, giải quyết lực lượng lao động dư thừa của địaphương

2.2.2 Về văn hóa – xã hội

Trong những năm gần đây, ngoài việc quan tâm phát triển kinh tế - xã hộicho người dân trong xã, chính quyền xã còn luôn quan tâm đến việc nâng caođời sống tinh thần cho nhân dân Vào các dịp lễ, tết, các ngày kỷ niệm lớn, Vănhóa xã hội đã phối hợp với các Ban ngành đoàn thể tổ chức các buổi giao lưuvăn nghệ - thể thao cho các tầng lớp nhân dân trong xã tham gia nâng mứchưởng thụ 10 lần/người năm Bên cạnh đó, cùng với việc đời sống kinh tế đượccải thiện, đa số các hộ dân trong xã đều đã trang bị được cho gia đình mình các

phương tiện nghe nhìn, có điều kiện thực hiện nếp sống văn minh Đến hết năm

2013, đã có gần 85% hộ gia đình trong toàn xã đạt danh hiệu gia đình văn hóa.Công tác xóa đói giảm nghèo, công tác đền ơn đáp nghĩa ngày càng được chútrọng và nâng cao

2.2.3 Giáo dục – Y tế

Trên địa bàn xã hiện có 07 trường mẫu giáo với 14 lớp học, 11 giáo viên

Có 228 trẻ trong độ tuổi được đến học tại các trường mẫu giáo

Có 01 trường Trường THCS , 03 trường Tiểu học với 44 lớp học 70 giáoviên thuộc các khối lớp học thu hút 1.422 em trong độ tuổi đến trường

Về y tế : Trên địa bàn xã hiện có 01 trạm y tế xã với 06 cán bộ y tế hoạt

động nổ lực chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân trong xã

2.2.4 Xây dựng nông thôn mới:

Năm 2014 thực hiện đạt 04 tiêu chí gồm:

- Tiêu chí số 5: Trường học.

- Tiêu chí số 6: Cơ sở vật chất văn hoá

- Tiêu chí số 9: Nhà ở dân cư.

- Tiêu chí số 19: An ninh trật tự xã hội

* Tổng số tiêu chí đến nay UBND xã thực hiện đạt 08/19 tiêu chí, tăng

01 tiêu chí so với năm 2013, đạt 33,3% so với chỉ tiêu NQ đề ra (NQ là thựchiện đạt từ 3-5 tiêu chí), cụ thể các tiêu chí đạt được:

- Tiêu chí số 4: Điện

- Tiêu chí số 5: Tường học

- Tiêu chí số 6: Cơ sở vật chất văn hoá

- Tiêu chí số 8: Bưu điện

- Tiêu chí số 9: Nhà ở dân cư.

- Tiêu chí số 12: Tỷ lệ lao động có việc làm thường xuyên

- Tiêu chí số 13: Hình thức tổ chức sản xuất (HTX hoạt động có hiệuquả)

1.1.1 Khái niệm cấp cơ sở

Cấp cơ sở là đơn vị hành chính nhỏ nhất trong hệ thống hành chính bốn cấp

ở nước ta Đây là nơi thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách phápluật của Nhà nước Nghị quyết Hội nghị lần thứ 5 Ban chấp hành Trung ƯơngĐảng Cộng sản Việt Nam khóa IX đã chỉ rõ “cấp cơ sở xã, phường, thị trấn là nơituyệt đại bộ phận nhân dân cư trú, sinh sống Hệ thống chính trị cở sở có vai tròquan trọng trong việc tổ chức, vận động nhân dân thực hiện đường lối, chính sáchcủa Đảng, pháp luật của Nhà nước, tăng cường đại đoàn kết toàn dân, phát huyquyền làm chủ của nhân dân, huy động mọi khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổchức cuộc sống cộng đồng dân cư”

Từ những nội dung trên có thể khái quát về chính quyền cấp cơ sở như sau:

 Cấp cơ sở là cấp xã, phường, thị trấn, là đơn vị hành chính lãnh thổ nhỏnhất

 Cấp cơ sở là cấp hành chính thấp nhất trong hệ thống hành chính củanước ta

1.1.2 Quản lý xã hội cấp cơ sở

Quản lý xã hội cấp cơ sở là sự tác động bằng quyền lực nhà nước và bằngcác thiết chế xã hội khác điều chỉnh các quá trình xã hội ở cơ sở và hành vi của conngười nhằm duy trì trật tự xã hội ổn định xã hội ở cấp cơ sở.

1.1.3 Khái niệm về Đăng ký khai sinh (ĐKKS)

 Giấy khai sinh (GKS)

Quyền được khai sinh là một trong những quyền nhân thân quan trọng củamỗi người được pháp luật quy định và bảo vệ

Điều 29 (Bộ luật Dân sự nước Việt Nam) quy định: Quyền được khai sinh

Cá nhân khi sinh ra có quyền được khai sinh

Điều 7(Công ước Liên hiệp quốc về quyền trẻ em) quy định: “Trẻ em phảiđược đăng ký ngay lập tức sau khi sinh ra và có quyền có họ tên, có quốc tịch vàtrong chừng mực có thể, có quyền được biết cha mẹ mình và được cha mẹ mìnhchăm sóc”

Nguyên tắc 3 trong Tuyên ngôn của Liên Hiệp Quốc về quyền trẻ em năm

1959 ghi nhận: “Trẻ em sinh ra có quyền được khai sinh”

Ngoài ra quyền được khai sinh của trẻ cũng được quy định trong Luật bảo

vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Việt Nam: “Trẻ em có quyền được khai sinh và cóquốc tịch” (khoản 1, điều 5)

Có thể nói, quyền được khai sinh là quyền đầu tiên khẳng định mỗi trẻ em làmột công dân một quốc gia, một công dân bình đẳng như mọi công dân khác

Sự quan trọng của GKS thể hiện:

- Điều 5 Nghị Định 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 về đăng ký vàquản lý hộ tịch có hiệu lực từ ngày 1/4/2006 khẳng định “GKS là giấy tờ hộ tịchgốc của mỗi cá nhân Mọi hồ sơ, giấy tờ của cá nhân có nội dung ghi về: họ tên,chữ đệm, ngày tháng năm sinh, giới tính, dân tộc, quốc gia, quê quán, quan hệ cha

mẹ, con phải phù hợp với GKS của người đó”

- GKS là một “chứng từ gốc” của con người khi mới sinh ra, làm cơ sởcho việc cấp các giấy tờ tùy thân khác, xác định các mối quan hệ ràng buộc về mặtpháp lý của con người trong quá trình sống

 Đăng ký khai sinh

Là việc cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ghi nhận sự kiện pháp lý liên quantới nhân thân của một cá nhân

Nghị định số 36/2005/NĐ-CP ngày 17/03/2005 của Chính phủ về …quyđịnh:

- Cha mẹ, người giám hộ có trách nhiệm khai sinh cho trẻ em đúng thời hạn.Việc khai sinh cho trẻ em được thực hiện theo quy định của pháp luật về đăng ký

- Cán bộ hộ tịch tư pháp có trách nhiệm giúp UBND cấp xã tiếp nhận hồ sơ,xác minh, kiểm tra, làm thủ tục ĐKKS; thường xuyên kiểm tra, ĐKKS kịp thời;phổ biến, vận động nhân dân chấp hành các quy định của pháp luật về hộ tịch; thựchiện việc báo cáo tình hình; sử dụng biểu mẫu theo quy định, lưu trữ sổ sách, hồ sơ

về ĐKKS Đối với những khu vực có điều kiện đi lại khó khăn, người dân còn bịchi phối bởi những phong tục tập quán, cán bộ hộ tịch tư pháp phải có loichj định

ký đến tận nhà dân để ĐKKS cho trẻ em

- Trẻ em của hộ nghèo không phải nộp lệ phí ĐKKS UBND cấp xã xácđịnh gia đình thuộc diện hộ nghèo theo quy định chuẩn nghèo hiện hành được ápdụng trong từng thời kỳ

- Cơ quan dân số, gia đình và trẻ em các cấp chủ trì, phối hợp với cơ quan tưpháp cùng cấp tuyên truyền hướng dẫn, giúp đỡ cha mẹ, người giám hộ để họ khaisinh cho trẻ đúng thời hạn

Vai trò việc ĐKKS:

Không ĐKKS thì trẻ thật khó có thể được hưởng những dịch vụ thiết yếunhư: chăm sóc y tế, giáo dục và hỗ trợ pháp lý

Việc không có giấy khai sinh cũng phủ nhận quyền bầu cử, ứng cử, tham giacác tổ chức, đoàn thể xã hội …

Trẻ em không được ĐKKS rất dễ bị xâm hại và bị đối xử tệ, trở thành nạnnhân của nạn buôn người, mại dâm, cưỡng ép tảo hôn …

1.1.4 Khái niệm quản lý ĐKKS

Đây là công việc quan trọng, diễn ra hàng ngày, hàng giờ ở mọi nơi mọi lúc

Là việc chính quyền cấp cơ sở dựa trên quyền lực công quản lý sự kiện pháp

lý liên quan sự kiện sinh của các công dân trên địa bàn mình quản lý

1.2 Vai trò của công tác quản lý ĐKKS

Công tác quản lý ĐKKS có vai trò to lớn đối với Nhà nước, xã hội và bảnthân mỗi cá nhân

Đăng ký khai sinh là một loại sự kiện đăng ký hộ tịch, là sự kiện đăng ký đầutiên có liên quan đến nhân thân của một người từ khi mới sinh ra.Từ khái niệmđăng ký hộ tịch nêu ra ở trên chúng ta suy ra khái niệm đăng ký khai sinh là việc cơquan nhà nước có thẩm quyền xác nhận và ghi vào Sổ đăng ký khai sinh sự kiệnđược sinh ra của một cá nhân Nội dung đăng ký là việc xác định những thông tin

về bản thân người được đăng ký khai sinh như họ tên, ngày tháng năm sinh, giớitính, dân tộc, quốc tịch, nơi sinh và thông tin về cha, mẹ của người được đăng kýkhai sinh…Sau khi được đăng ký khai sinh cá nhân được cơ quan đăng ký cấp choGiấy khai sinh có ghi nhận đầy đủ các thông tin liên quan đến nhân thân của cánhân như nội dung mà cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã ghi nhận

Ở mỗi thời kỳ, tùy thuộc vào điều kiện hoàn cảnh của đất nước, tùy thuộc vàomong muốn của nhà quản lý, việc đăng ký khai sinh có một ý nghĩa nhất định.Cùng với sự phát triển của đất nước, ngày nay việc đăng ký khai sinh được hoànthiện dần cùng với công tác đăng ký hộ tịch qua các văn bản về hộ tịch mà Nhànước đã ban hành Đăng ký khai sinh là một lĩnh vực trong công tác đăng ký hộtịch, đăng ký khai sinh có vai trò ý nghĩa rất quan trọng đối với công dân và đốivới Nhà nước, đăng ký khai sinh tạo mối quan hệ giữa Nhà nước và công dân

Thứ nhất, vai trò của đăng ký khai sinh đối với việc quản lý nhà nước:Nhà nước đăng ký khai sinh cho công dân là để Nhà nước quản lý về mặt pháp

lý từng người dân, qua đó quản lý toàn bộ dân cư trong cả nước, nắm bắt đượcbiến động tự nhiên về dân cư Nhà nước quản lý con người, thống kê được dân

số, tình hình tăng dân số giúp Nhà nước có cơ sở hoạch định chính sách dân số

và kế hoạch hóa gia đình Qua đó, Nhà nước có cơ sở khoa học để hoạch địnhcác chính sách phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và trật tự an toàn

xã hội Mặt khác công tác đăng ký khai sinh một yêu cầu không thể thiếu trongquản lý nhà nước về hộ tịch, là ghi nhận về mặt pháp lý sự tồn tại của một cánhân, là cơ sở ràng buộc trách nhiệm giữa Nhà nước và công dân, từ đó phátsinh trách nhiệm của Nhà nước trong việc chăm lo đời sống người dân, đảm bảocác quyền và lợi ích hợp pháp của người dân Hơn thế nữa, đối với Nhà nướcthông qua việc đăng ký này đảm bảo được quyền của công dân, quyền được khaisinh mà pháp luật đã quy định Đặc biệt đối với trẻ em đối tượng Nhà nước quantâm bảo vệ, thì đăng ký khai sinh cho trẻ em là nghĩa vụ phải làm của Nhà nướcnhằm đảm bảo quyền và lợi ích của trẻ em, đối tượng được quan tâm hàng đầutrong mọi xã hội

Khi đăng ký khai sinh Nhà nước cấp cho người dân chứng thư pháp lý làGiấy khai sinh Giấy khai sinh góp phần hỗ trợ hoạt động các cơ quan nhà nướctrong việc xác định nhân thân của một người như độ tuổi, giới tính, cha mẹ….,phục vụ cho các quan hệ khác Ví dụ: Giấy khai sinh dùng để xác định cha và

mẹ đẻ của một cá nhân, giúp cơ quan nhà nước có thẩm quyền giải quyết việcphân chia di sản thừa kế trong trường hợp người chết không để lại di chúc, phânchia tài sản theo pháp luật, hay Giấy khai sinh dùng để hỗ trợ cho cơ quan tiếnhành tố tụng trong việc xác định tuổi của một người để áp dụng chính sách trong

tố tụng cho phù hợp…

Thứ hai, vai trò của đăng ký khai sinh đối với công dân: Đăng ký khaisinh là quyền của mỗi người được pháp luật quốc tế ghi nhận, đồng thời cũngđược ghi nhận trong pháp luật của quốc gia Đăng ký khai sinh có vai trò, ý

nghĩa là sự ghi nhận về mặt pháp lý tình trạng nhân thân của một người đượcsinh ra, thông qua đăng ký khai sinh, cá nhân được cấp Giấy khai sinh, là cơ sởxác định nguồn gốc các mối quan hệ nhân thân, quan hệ gia đình; là một trongnhững chứng cứ pháp lý tạo ra sự ràng buộc về mặt pháp lý giữa Nhà nước vàcông dân và có giá trị chứng minh đối với các mối quan hệ khác trong xã hội ví

dụ như truy nhận cha, mẹ con, thừa kế di sản, học tập…Đăng ký khai sinh chomột cá nhân là cơ sở đầu tiên để cá nhân đó trở thành công dân một quốc gia,làm phát sinh quyền của mình, công dân thực hiện được các quyền của mìnhđược Nhà nước ghi nhận và là cơ sở để được Nhà nước bảo vệ quyền và lợi íchhợp pháp của cá nhân Nếu cá nhân không đăng ký khai sinh, cá nhân sẽ khônghưởng được các quyền dành cho công dân mà Nhà nước quy định, cũng nhưcông dân sẽ không được bảo vệ khi quyền và lợi ích bị xâm hại Nếu không cókhai sinh thì không có cơ sở chắc chắn để phân biệt cá nhân này với cá nhânkhác thông qua các yếu tố cơ bản như: họ tên, ngày tháng năm sinh, giới tính,dân tộc, nơi sinh, thông tin về cha mẹ…

Trong cộc sống, Đăng ký khai sinh có vai trò và ý nghĩa quan trọng đối vớingười dân, tuy nhiên nếu không thực hiện đúng quy định pháp luật thì sẽ gây thiệthại đến quyền và lợi ích hợp pháp của công dân Đăng ký khai sinh đòi hỏi phảiđược đăng ký chính xác tuyệt đối các thông tin liên quan đến nhân thân của một cánhân Nếu trong việc đăng ký khai sinh có sự không chính xác trong việc ghi nhậncác thông tin đã đăng ký thì hệ lụy này do người dân gánh chịu

1.2.1 Đối với Nhà nước, xã hội

Hoạt động quản lý ĐKKS ngày càng khẳng định vị trí, vai trò trong tiến trìnhxây dựng một xã hội phát triển và được Chính phủ xác định là một trong nhữnglĩnh vực trong tâm trong xây dựng nền hành chính phục vụ

Thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, các đoàn thể, các cấp chínhquyền tới người dân mà ở đây là những mầm non - chủ nhân tương lai của đấtnước

Đảm bảo quyền được khai sinh của đứa trẻ và nghĩa vụ trách nhiệm phải đikhai sinh cho con em mình của bậc cha mẹ và những người thân khác.

Tạo điều kiện thuận lợi trong hoạt động quản lý dân cư trên địa bàn cả nướccũng như từng địa phương để từ đó có biện pháp, kế hoạch phát triển kinh tế xãhội, ổn định dân số, chính sách y tế - giáo dục, an ninh quốc phòng phù hợp đảmbảo quyền lợi ích hợp pháp của cá nhân gia đình

Phát hiện những sai sót, khó khăn trong công tác đăng ký, quản lý khai sinhcủa các cấp chính quyền từ đó có giải pháp, phương hướng giải quyết kịp thời

Là căn cứ phát sinh quyền, nghĩa vụ pháp lý của một cá nhân với tư cách làcông dân của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam: xác định tuổi được hưởngnhững phúc lợi xã hội dành cho trẻ; xác định tuổi đi học; phát sinh quyền nghĩa vụ

cơ bản của công dân trên các lĩnh vực đặc biệt quyền được tham gia bầu cử, ứng cửcủa công dân; thực hiện nghĩa vụ với Nhà nước và xã hội…

Tạo trật tự xã hội ổn định hướng tới mục tiêu “xây dựng dân giàu, nướcmạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh”

1.2.2 Đối với bản thân công dân

Đây là quyền cơ bản của công dân được pháp luật bảo vệ và quy định rõ tạiĐiều 29 Bộ Luật Dân sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Công dân được hưởng quyền, lợi ích chính đáng của mình thông qua hệthống chính sách của Đảng, pháp luật Nhà nước Đồng thời đó cũng là căn cứ làmphát sinh các nghĩa vụ khác của công dân với Nhà nước và xã hội

Đánh dấu sự kiện pháp lý về sự sinh của một cá nhân Nếu không có sự quản

lý ĐKKS thì công dân nghiễm nhiên bị tước những quyền chính đáng mà Nhà nướcghi nhận: quyền đi học, khám chữa bệnh miễn phí cho trẻ em tại các cơ sở y tế Nhànước, quyền bầu cử, ứng cử …

Đặc biệt với trẻ em cha mẹ mất sớm nếu không có công tác đăng ký và quản

lý ĐKKS thì rất có thể em đó sẽ không biết cha mẹ mình là ai, tên tuổi, năm sinhthế nào, như thế rất thiệt thòi cho đứa trẻ

Việc quản lý ĐKKS đó cũng tạo thuận lợi khi cá nhân đánh mất các giấy tờtùy thân khác hay muốn xin cấp lại GKS bản gốc hay bản sao căn cứ vào hồ sơ lưutrữ cán bộ tư pháp hộ tịch sẽ giải quyết đơn giản hơn.

1.3 Nội dung quản lý ĐKKS cấp cơ sở

Chính quyền cơ sở thực hiện ĐKKS theo thẩm quyền của cấp mình quản lý.Thẩm quyền ĐKKS của cấp xã được quy định cụ thể tại Nghị Định số158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 và nhiều văn bản quy phạm pháp luật khác

Tuyên truyền, phổ biến, vận động nhân dân từ biết, đến hiểu, làm đúng cácquy định của pháp luật về ĐKKS

Quản lý, sử dụng sổ ĐKKS, biểu mẫu ĐKKS theo quy định của Bộ Tư pháp.Thực hiện công tác lưu trữ và quản lý giấy tờ sổ sách, biểu mẫu liên quan tớicông tác khai sinh

Cấp bản sao GKS từ sổ ĐKKS

Căn cứ vào quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền tiến hành cảichính, bổ sung, thay đổi những nội dung liên quan tới GKS: họ tên đệm, ngàytháng năm sinh, dân tộc, địa điểm thường trú, cha, mẹ, nghề nghiệp của công dânkhi yêu cầu của họ là chính đáng và có căn cứ pháp luật

Tổng hợp, thống kê số liệu về tình hịnh ĐKKS ở địa phương cho UBNDhuyện theo định kỳ (6 tháng một lần)

Giải quyết khiếu nại tố cáo của công dân, có biện pháp xử lý nghiêm minh vớinhững hành vi vi phạm

 Nội dung công tác ĐKKS

- Căn cứ pháp lý

Quyết định 01/2006/QĐ-BTP về việc ban hành sổ hộ tịch, biểu mẫu hộ tịch.Thông tư 01/2008/TT-BTP hướng dẫn thực hiện một số quy định của Nghịđịnh số 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chính phủ về đăng ký và quản lý

hộ tịch

Nghị định số 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 về đăng ký và quản lý hộtịch

- Về thẩm quyền ĐKKS:

UBND cấp xã, nơi cư trú của người mẹ thực hiện việc ĐKKS cho trẻ em.Nếu không xác định được nơi cư trú của người mẹ, thì UBND xã, nơi cư trúcủa người cha thực hiện việc ĐKKS

Trong trường hợp không xác định được nơi cư trú của cả cha lẫn mẹ, thìUBND cấp xã, nơi trẻ em đang sinh sống trên thực tế thực hiện việc ĐKKS

Trẻ em bị bỏ rơi thì ĐKKS tại UBND cấp xã, nơi cư trú của người đang tạmthời nuôi dưỡng đứa trẻ đó

- Về thời hạn đăng ký khai sinh

Trong vòng 60 ngày, kể từ ngày sinh con, cha, mẹ có trách nhiệm đi khaisinh cho con Nếu cha mẹ không thể đi khai sinh cho con thì ông, bà hoặc nhữngngười thân thích khác đi khai sinh cho trẻ em

- Về thủ tục đăng ký

Nộp giấy chứng sinh (theo mẫu quy định) Giấy chứng sinh ra cơ sở y tế, nơisinh trẻ em cấp; nếu trẻ em sinh ra ngoài cơ sở y tế, thì Giấy chứng sinh được thaybằng văn bản xác nhận của người làm chứng Trong trường hợp không có ngườilàm chứng, thì người đi khai sinh phải làm giấy cam đoan về việc sinh là có thực

Xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn của cha mẹ trẻ em (nếu có) Trongtrường hợp cán bộ hộ tịch biết rõ về quan hệ hôn nhân của cha mẹ trẻ em, thì khôngbắt buộc phải xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn

Cán bộ hộ tịch tư pháp sau khi kiểm tra các giấy tờ, nếu thấy hợp lệ thì tiếnhành ghi vào Sổ ĐKKS và bản chính GKS, chủ tịch UBND cấp xã ký và cấp chongười đi khai sinh một bản chính GKS Bản sao GKS được cấp theo yêu cầu củangười đi khai sinh

Trong trường hợp khai sinh cho con ngoài giá thú, nếu không xác định đượcngười cha, thì phần ghi về người cha trong Sổ ĐKKS để trống Nếu vào thời điểmĐKKS có người nhận con, thì UBND cấp xã kết hợp giải quyết việc nhận con vàĐKKS