Phân tích các nhân tác động đến hành vi đóng bảo hiểm xã hội của doanh nghiệp trên địa bàn quận 8 thành phố hồ chí minh

B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O HĨăTH ăTHANHăDI U HĨNHăVIă ịNGăB OăHI MăXĩăH IăC Aă DOANHăNGHI PăTRểNă AăBĨNăQU Nă8 THĨNHăPH ăH ăCHệăMINH LU NăV NăTH CăS KINHăT Tp... Phân tích hành vi đóng B

B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O

HĨăTH ăTHANHăDI U

HĨNHăVIă ịNGăB OăHI MăXĩăH IăC Aă DOANHăNGHI PăTRểNă AăBĨNăQU Nă8

THĨNHăPH ăH ăCHệăMINH

LU NăV NăTH CăS KINHăT

Tp H ăChíăMinh,ăn mă2015

B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O

HĨăTH ăTHANHăDI U

HĨNHăVIă ịNGăB OăHI MăXĩăH I C Aă DOANHăNGHI PăTRểNă AăBĨNăQU Nă8

THĨNHăPH ăH ăCHệăMINH

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan đ tài lu n v n “ Phơnătíchăcácănhơnăt ătácăđ ngă

đ năhƠnhăviăđóngăB oăhi măxưăh iăc aăDoanhănghi pătrênăđ aăbƠnă

q u nă8 thƠnhăph ăH ăChíăMinh”ăhoàn toàn do tôi th c hi n d i s

h ng d n c a Ti n s Nguy n Qu nh Hoa Các đo n trích d n và s

li u s d ng trong lu n v n đ u đ c d n ngu n và có đ chính xác cao

M CăL C

TRANGăPH ăBỊA

L IăCAMă OAN

M CăL C

DANHăM CăCỄCăB NGăBI U

DANHăM CăCỄCăHỊNH

D ANHăM CăCỄCăCH ăVI TăT T

M ă U

CH NGă1.ăT NGăQUANăV ăBHXHăVĨăCỄCăNGHIểNăC UăLIểNăQUAN 1

1.1 Khái ni m v BHXH và các khái ni m khác có liên quan đ n BHXH 1

1.1.1 Khái ni m chung v BHXH 1

1.1.2 c đi m BHXH 2

1.1.3 Ch c n ng BHXH 2

1.1.4 S l c v Qu BHXH 4

1.2 Hành vi đóng BHXH c a DN (NSDL ) 5

1.2.1 Khái ni m chung v hành vi đóng BHXH c a DN (NSDL ) 5

1.2.2 nh h ng c a n đ ng, tr n đóng BHXH đ i v i ng i lao đ ng và qu BHXH 7

1.3 Kinh nghi m các n c 8

1.4 Các k t qu nghiên c u liên quan 9

CH NGă2 C ăS ăLụăTHUY TăVĨăMỌăHỊNHăNGHIểNăC U 14

2.1 C s lý thuy t 14

2.1.1 Thuy t hành đ ng h p lý (TRA) 14

2.1.2 Thuy t hành vi d đ nh (TPB) 15

2.1.3 Mô hình nghiên c u đ xu t 16

2.1.4 Phân tích nh ng nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN 17

2.1.5 Phân tích hành vi đóng BHXH c a DN 25

2.1.6 Các gi thuy t c a mô hình nghiên c u đ xu t 25

CH NGă3.ăăPH NGăPHỄPăNGHIểNăC U 28

3.1 Thi t k mô hình nghiên c u: 28

3.1.1 Ph ng pháp nghiên c u: 28

3.1.2 Thi t k nghiên c u 28

3.2 Nghiên c u s b và Xây d ng thang đo 29

3.2.1 Nghiên c u s b 29

3.2.2 Xây d ng thang đo 29

3.2.3 Xây d ng b ng h i đi u tra 32

3.2.4 Ph ng pháp ch n m u và quy mô m u 33

3.3 Ph ng pháp phân tích d li u: 34

3.3.1 Ph ng pháp Cronbach’s ’s Alpha (đánh giá đ tin c y) 34

3.3.2 Phân tích nhân t khám phá (EFA - Exploratory Factor Analysis): 34

3.3.3 Ph ng pháp h i quy tuy n tính đa bi n: 36

CH NGă4.ăK TăQU ăNGHIểNăC U 38

4.1 Th c tr ng đóng BHXH c a doanh nghi p trên đ a bàn Qu n 8, thành ph H Chí Minh 38

4.1.1 Tình hình kinh t - xư h i trên đ a bàn qu n 8 38

4.1.2 Tình hình tham gia BHXH trên đ a bàn Qu n 8, thành ph H Chí Minh 38

4.2 Thông tin m u nghiên c u 42

4.2.1 Phân lo i các DN đ c kh o sát theo quy mô lao đ ng 42

4.2.2 Phân lo i Doanh nghi p đ c kh o sát theo lo i hình Doanh nghi p 43

4.2.3 Tình hình n BHXH c a nh ng DN phân theo lo i hình DN 44

4.2.4 Tình hình gi i quy t ch đ c a DN 45

4.3 ánh giá thang đo 45

4.3.1 ánh giá đ tin c y c a thang đo thông qua h s Cronbach’s Alpha c a các nhân t 45

4.3.2 Phân tích h i quy 54

4.4 Ki m đ nh s khác bi t c a các bi n đ nh tính 57

4.4.1 Ki m đ nh s khác bi t v hành vi đóng BHXH gi a nh ng DN có quy mô khác nhau 58

4.4.2 Ki m đ nh s khác bi t v hành vi đóng BHXH gi a nh ng DN có lo i hình khác nhau 59

4.4.3 Ki m đ nh s khác bi t v hành vi đóng BHXH gi a nh ng DN có m c đ gi i quy t ch đ BHXH khác nhau 60

4.5 K t qu nghiên c u 61

CH NGă5.ăG IăụăCHệNHăSỄCH 66

K TăLU N 69 TĨIăLI UăTHAMăKH O

PH ăL C

DANHăM CăCỄCăB NG

B ng 2.1: T l m c đóng BHXH áp d ng qua các n m 20

B ng 2.2: M c ph t ch m đóng BHXH hàng n m 21

B ng 4.1: Tình hình DN tham gia BHXH trên đ a bàn Qu n 8 (2005 – 2014) 39

B ng 4.2 : Tình hình DN n BHXH hàng n m (2005 – 2014) 41

B ng 4.3: S lao đ ng s d ng trong Doanh nghi p 43

B ng 4.4: B ng phân lo i DN kh o sát theo lo i hình ho t đ ng 44

B ng 4.5: T l DN n BHXH phân theo lo i hình DN 44

B ng 4.6: Tình hình gi i quy t ch đ BHXH c a DN 45

B ng 4.7: o l ng h s Cronbach’s Alpha c a các nhân t (l n 1) 46

B ng 4.8: o l ng h s Cronbach’s Alpha c a các nhân t (l n 2) 48

B ng 4.9: o l ng h s Cronbach’s Alpha c a bi n ph thu c 50

B ng 4.10: KMO và Ki m đ nh Bartlett’s Test (bi n đ c l p) 51

B ng 4.11: K t qu phân tích nhân t khám phá EFA 51

B ng 4.12: KMO và Ki m đ nh Bartlett’s Test (bi n ph thu c) 53

B ng 4.13: K t qu phân tích nhân t khám phá EFA c a bi n ph thu c 53

B ng 4.14: ánh giá s phù h p c a mô hình Model Summary b 55

B ng 4.15: K t qu ki m đ nh ANOVA 56

B ng 4.16: K t qu h i quy theo ph ng pháp Enter 56

B ng 4.17 Ki m đ nh ph ng sai theo quy mô DN 58

B ng 4.18 Ki m đ nh ANOVA _ quy mô DN 58

B ng 4.19 Ki m đ nh ph ng sai theo l ai hình DN 59

B ng 4.20 Ki m đ nh ANOVA _ lo i hình DN 59

B ng 4.21 Ki m đ nh ph ng sai theo tình hình gi i quy t ch đ BHXH 60

B ng 4.22 Ki m đ nh ANOVA _ gi i quy t ch đ 60

DANHăM CăCỄCăHỊNH

Hình 2.1 Thuy t hành đ ng h p lý (TRA) 15

Hình 2.2: Thuy t hành vi d đ nh (TPB) 16

Hình 2.3 Mô hình nghiên c u đ xu t 16

Hình 2.4: Các gi thuy t nghiên c u 27

Hình 3.1 Quy trình nghiên c u 28

Hình 3.2: Danh sách nh ng bi n quan sát đ c dùng đ xác đ nh các nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN trên đ a bàn Qu n 8, thành ph H Chí Minh 32

Hình 4.1: Bi u đ s DN, L và S thu b t bu c 40

Hình 4.2: Bi u đ DN n so v i DN tham gia BHXH 42

DANHăM CăCỄCăCH ăVI TăT T

ch đ BHXH, BHTN, BHYT và B o hi m khác cho ng i lao đ ng theo quy

đ nh c a pháp lu t Tuy nhiên, do tình hình kinh t ph c h i còn ch m, s n

xu t, kinh doanh c a doanh nghi p còn nhi u khó kh n, s doanh nghi p gi i

th , ng ng ho t đ ng còn cao, d n đ n tình tr ng tr n đóng, ch m đóng, n

đ ng BHXH v n còn ti p di n Tình tr ng n BHXH, BHTN di n ra h u

h t các đ a ph ng và có chi u h ng gia t ng qua các n m c v s đ n v và

s ti n n Báo cáo c a BHXH Vi t Nam v tình hình n BHXH, BHTN và

t ng ng t l n so v i s ph i thu qua các n m l n l c là: n m 2011 là 4.291 t đ ng (6,2%), n m 2012 là 5.939 t đ ng (6,03%), n m 2013 là 6.829

t đ ng (5,81%) Riêng n m 2014, n BHXH là 5.578 t đ ng (4,93%), n BHTN là 336 t đ ng (2,95%) i u này làm nh h ng nghiêm tr ng đ n ngu n thu Qu BHXH và quy n l i c a ng i lao đ ng ây là v n đ r t đáng quan tâm b i không phù h p v i b n ch t và m c tiêu c a BHXH là b o

hi m dài h n, nh m b o đ m an sinh xư h i cho ng i lao đ ng khi v già

đ c h ng ch đ h u trí và nh v y m c tiêu m r ng đ i t ng tham gia

b o hi m xư h i là khó kh thi Vì v y c n có s quan tâm c a các cá nhân, t

ch c và Doanh nghi p trong vi c th c hi n các chính sách BHXH, BHTN, BHYT đ n v i NL k p th i

ư có nhi u nghiên c u tìm hi u v đ tài đ m b o qu tài chính BHXH, hay n đ ng BHXH, nh ng theo nghiên c u c a tác gi ch a có nhi u nghiên

c u sâu v nguyên nhân d n đ n n đ ng do hành vi đóng BHXH c a DN,

nh ng nhân t nào là nguyên nhân chính tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH

c a DN, t đó nghiên c u, t ng h p đ a ra m t s g i ý gi i pháp c n thi t

Do đây là l n đ u tiên th c hi n đ tài, nên tác gi ch ch n m t đ a ph ng

đi n hình c a thành ph H Chí Minh đ th c hi n nghiên c u T i Qu n 8 đa

s các doanh nghi p trên đ a bàn đ u có quy mô siêu nh , ho t đ ng không

hi u qu , tình tr ng n đ ng BHXH còn cao và khai thác m r ng đ i t ng

v n còn h n ch , trên c s đó tác gi ch n đ tài nghiên c u là “ Phân tích

các nhơnă t tácă đ ngă đ nă hƠnhă viă đóngă B oă hi mă xưă h iă c aă Doanhă nghi pătrênăđ aăbƠnăQu nă8,ăthƠnhăph ăH ăChíăMinh” v i hy v ng k t qu

nghiên c u này có th ng d ng đ c trong th c t , nh m có đ c ch đ an sinh xư h i cao cho nh ng ng i x ng đáng đ c th h ng nó i u này có

th thúc đ y s tích c c làm vi c c a ng i lao đ ng, góp ph n phát tri n kinh t , xư h i và n đ nh chính tr

2 M cătiêuănghiênăc u

M c tiêu nghiên c u c a đ tài là xây d ng mô hình các nhân t tác đ ng

đ n hành vi đóng BHXH c a DN trên đ a bàn Qu n 8, thành ph H Chí

Minh, và s nh h ng c a nh ng nhân t này đ n k t qu đóng BHXH c a

DN, t đó đ a ra các khuy n ngh và g i ý chính sách nh m nâng cao tính tuân th trong hành vi đóng BHXH c a DN trên đ a bàn Qu n 8, thành ph

b Nh ng nhân t nào tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN ?

c Nh ng gi i pháp nào đ m b o DN s có hành vi tuân th đóng BHXH đúng quy đ nh?

3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u

i t ng nghiên c u c a lu n v n : là các nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN

Ph m vi nghiên c u: Lu n v n nghiên c u v quy đ nh đóng BHXH c a

DN và Quy trình x lý khi DN đóng BHXH không đúng quy đ nh

i t ng kh o sát : là các DN và NL đang tham gia đóng BHXH trên

đ a bàn Qu n 8, thành ph H Chí Minh bao g m các DN có hành vi đóng BHXH đúng quy đ nh (DN không n BHXH) và nh ng DN đóng BHXH

không đúng quy đ nh (DN đang n và đư t ng n BHXH)

tr c ti p b ng cách g i b ng câu h i đ n DN đang tham gia BHXH trên đ a bàn Qu n 8, thành ph H Chí Minh Ph ng pháp đ nh l ng ch y u đ c

s d ng là ph ng pháp nhân t khám phá (EFA) v i công c x lý là ph n

m m SPSS 20

5 ụăngh aăc aăđ ătƠi

Sau khi th c hi n xong đ tài, thông qua k t qu t cu c kh o sát các

DN trên đ a bàn Qu n 8, thành ph H Chí Minh chúng ta không nh ng xác

đ nh đ c nh ng nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN, mà còn đánh giá đ c m c đ nh h ng đ n ng i lao đ ng do các hành vi đóng BHXH c a doanh nghi p mang l i, đ t đó đ a ra các g i ý gi i pháp giúp nâng cao kh n ng đóng BHXH c a DN trên đ a bàn Qu n 8, thành ph H

Chí Minh Bên c nh đó, đ tài c ng s phân tích đ c m i quan h 3 bên gi a NSDL – NL –BHXH, nh ng ki n ngh đ c đ a ra t đ tài có th s

d ng làm tài li u tham kh o đóng góp th c t vào s phát tri n c a ngành BHXH và góp ph n gi m thi u tình tr ng n , tr n đóng BHXH nh hi n nay,

t ng s thu, hoàn thi n công tác thu trên đ a bàn qu n, đ m b o đ y đ quy n

l i cho ng i ng i lao đ ng, và gia đình h tài c ng mong mu n đóng góp vào s phát tri n kinh t - xư h i c a đ a ph ng, đ m b o h th ng an sinh xư h i đ c phát tri n ngày m t cao

6 K tăc uăc aălu năv n

Ngoài ph n m đ u và k t lu n, đ tài đ c chia thành 5 ch ng nh sau:

Ch ng 1: T ng quan v BHXH và các nghiên c u liên quan:

Ch ng này nh m m c đích gi i thi u khái quát v BHXH và nh ng nghiên c u tr c đây liên quan đ n hành vi đóng BHXH c a DN bao g m các

ph n sau: Khái ni m v BHXH và các khái ni m khác có liên quan đ n BHXH, Qu BHXH, N BHXH; kinh nghi m qu n lý BHXH c a m t s

n c có ph ng th c qu n lý gi ng Vi t Nam và sau cùng là k t qu t

nh ng nghiên c u tr c có liên quan đ n hành vi đóng BHXH c a DN rút ra

m t s nhân t liên quan đ n hành vi đóng BHXH đ xu t vào mô hình nghiên c u

Ch ng 2: C s lý thuy t và mô hình nghiên c u:

Ch ng này gi i thi u hai h c thuy t chính s d ng trong đ tài nghiên

c u là Thuy t hành đ ng h p lý và Thuy t hành vi d đ nh, t đó đ xu t mô hình nghiên c u s s d ng trong đ tài; ti n hành phân tích các nhân t tác

đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN; và đ xu t các gi thuy t c a mô hình nghiên c u

ti n hành đánh giá đ tin c y c a các thang đo thông qua h s Cronbach’s Alpha;

và phân tích h i quy nh m xác đ nh m c đ t ng quan c a các nhân t , ki m

đ nh các bi n đ nh tính có liên quan nh th nào đ n hành vi đóng BHXH Sau cùng là phân tích các nhân t d a vào k t qu h i quy

Ch ng 5 : G i ý chính sách

Ch ng này nh m tóm l c l i các k t qu chính c a ch ng 4 và đ a ra

nh ng g i ý chính sách phù h p v i th c ti n nghiên c u

CH NGă1 T NGăQUANăV ăBHXHăVĨăCỄCăNGHIểNă

C UăLIểNăQUAN

1.1 Kháiăni măv ăBHXHăvƠăcácăkháiăni măkhácăcóăliênăquanăđ năBHXHă

1.1.1 Kháiăni măchungăv ăBHXH

Trong cu c s ng có nh ng r i ro không th l ng tr c đ c ho c cá nhân đư ch đ ng d phòng các r i ro thì c ng không th đáp ng đ c t t

c Vì v y c n có m t bi n pháp d phòng và kh c ph c t ng th lâu dài, hi u

qu nh t và BHXH là bi n pháp phòng ch ng kh c ph c r i ro mang l i hi u

qu nh t đáp ng đ c các yêu c u đ t ra

Theo T ch c Lao đ ng Qu c t (ILO): BHXH là s b o v c a c ng đ ng

xư h i v i các thành viên c a mình thông qua s huy đ ng các ngu n đóng góp vào qu BHXH đ tr c p trong các tr ng h p m đau, tai n n, th ng t t, già

y u, th t nghi p đ ng th i ch m sóc y t và tr c p cho các gia đình đông con đ

n đ nh đ i s ng c a các thành viên và b o đ m an toàn xư h i

Lu t BHXH ( s 71/2006/QH11 ngày 29/06/2011) quy đ nh : BHXH là

s b o đ m thay th ho c bù đ p m t ph n thu nh p c a ng i lao đ ng khi

h b gi m ho c m t thu nh p do m đau, thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh nghi p, th t nghi p, h t tu i lao đ ng ho c ch t, trên c s đóng vào qu

1.1.2 căđi măBHXH

BHXH mang tính nhân đ o, c ng đ ng và nhân v n sâu s c: BHXH là

ho t đ ng ph c v an sinh xư h i, m c tiêu không ph i là l i nhu n th hi n qua các ch đ tr c p c a BHXH nh m b o v ng i lao đ ng nh ng lúc g p khó kh n v kinh t , khi b gi m thu nh p do m đau, thai s n, h t tu i lao

đ ng Và nh ng lúc nh th ng i tham gia BHXH đ c chi tr m t kho n kinh phí đ m b o cu c s ng c a b n thân và gia đình nh ngu n qu BHXH

BHXH là c quan thu c chính ph có nhi m v t ch c th c hi n chính sách BHXH, BHYT cho ng i lao đ ng và nhân dân trên ph m vi c n c, bao g m các ch đ : m đau, thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh nghi p,

h u trí, t tu t, khám, ch a b nh BHYT, BHTN

M c đích l n c a BHXH là đ m b o đ i s ng cho ng i lao đ ng và gia đình yên tâm s n xu t và không ph i lo l ng đ n các r i ro b t ng ng

th i góp ph n h n ch và đi u hòa mâu thu n gi a ng i s d ng lao đ ng và

ng i lao đ ng T o môi tr ng làm vi c n đ nh, t ng n ng su t và hi u qu lao đ ng góp ph n thúc đ y phát tri n đ t n c

Tham gia BHXH còn giúp NL nâng cao hi u qu trong chi tiêu cá nhân, giúp h ti t ki m nh ng kho n nh , đ u đ n có ngu n d phòng c n thi t chi dùng khi suy gi m kh n ng lao đ ng, góp ph n n đ nh cu c s ng cho b n thân và cho gia đình

+ BảXả phân ph i l i thu nh p gi a nh ng ng i tham gia BảXả;

BHXH phân ph i l i thu nh p gi a nh ng ng i tham gia, v nguyên

t c, đ th c hi n đ c hình th c này NL và NSDL ph i đóng m t t l

t ng quan v i thu nh p c a NL và qu l ng vào m t qu chung Và trên

th c t , ch có m t s NL g p r i ro và đ c qu chi tr Nh v y, theo quy

lu t s đông bù s ít, BHXH th c hi n phân ph i l i thu nh p gi a nh ng

ng i may m n, ít g p r i ro cho nh ng ng i không may m n, g p r i ro trong cu c s ng ó có th là s phân ph i l i thu nh p theo chi u ngang gi a

nh ng ng i kh e m nh v i nh ng ng i m đau, tai n n, tàn t t; gi a nh ng

ng i có c may v vi c làm cho nh ng ng i không may b th t nghi p; có

th là s phân ph i l i theo chi u d c gi a nh ng ng i tr v i nh ng ng i già Nh v y, thu nh p c a NL đ c phân ph i l i theo nhi u chi u, trên c bình di n không gian và th i gian, góp ph n đ m b o công b ng xư h i

+ BảXả thúc đ y g n bó l i ích gi a NL v i NSDL , góp ph n kích thích NL h ng hái s n xu t, nâng cao n ng su t lao đ ng cá nhân và n ng

su t lao đ ng xã h i;

Trên th c t NL và NSDL v n có nh ng mâu thu n n i t i khách quan v ti n l ng, ti n công và th i gian lao đ ng Thông qua BHXH, nh ng mâu thu n đó s đ c đi u hòa, gi i quy t Nh đó mà hai bên hi u nhau h n

và g n bó l i ích v i nhau h n

Nh có BHXH NL yên tâm, g n bó t n tình v i công vi c, n i làm

vi c T đó, tích c c lao đ ng s n xu t, nâng cao n ng xu t lao đ ng và hi u

qu kinh t Ch c n ng này bi u hi n nh m t đòn b y kinh t kích thích NL nâng cao n ng su t lao đ ng cá nhân và nâng cao n ng su t lao đ ng xư h i

1.1.4 S ăl căv ăQu ăBHXH

+ Khái ni m:

Qu BHXH là qu tài chính đ c l p v i ngân sách nhà n c, đ c hình thành t đóng góp c a ng i lao đ ng, ng i s d ng lao đ ng và có s h

ki n, c s v t ch t quan tr ng nh t đ m b o cho toàn b h th ng BHXH t n

t i và phát tri n

+ c tr ng Qu BảXH

Qu b o hi m xư h i mang đ y đ nh ng đ c tr ng c b n nh t c a m t

qu , ngoài ra do đ c thù c a BHXH mà qu BHXH có nh ng đ c tr ng riêng sau:

- Qu BHXH là qu an toàn v tài chính: Ngh a là, ph i có m t s cân

đ i gi a ngu n vào và ngu n ra c a qu BHXH Ch c n ng c a b o hi m xư

h i là đ m b o an toàn v thu nh p cho ng i lao đ ng và đ th c hi n ch c

n ng này, đ n l t nó, BHXH ph i t b o v mình tr c nguy c m t an toàn

v tài chính i u đó lý gi i t i sao trong đi u 40 i u l BHXH n c ta quy

đ nh “ Qu b o hi m xư h i đ c th c hi n các bi n pháp đ b o t n giá tr và

t ng tr ng theo quy đ nh c a chính ph ”

- Tính tích lu : Qu BHXH là “c a đ dành” c a ng i lao đ ng phòng khi m đau, tu i già và đó là công s c đóng góp c a c quá trình lao đ ng

c a ng i lao đ ng

- Qu BHXH v a mang tính hoàn tr v a mang tính không hoàn tr Tính hoàn tr th hi n ch , m c đích c a vi c thi t l p qu BHXH là

đ chi tr tr c p cho ng i lao đ ng khi h không may g p các r i ro d n đ n

m t hay gi m thu nh p Do đó, ng i lao đ ng là đ i t ng đóng góp đ ng

th i c ng là đ i t ng nh n tr c p

Tính không hoàn tr th hi n ch , m c dù nguyên t c c a BHXH là có đóng- có h ng, đóng ít- h ng ít, đóng nhi u- h ng nhi u nh ng nh v y không có ngh a là nh ng ng i có m c đóng góp nh nhau s ch c ch n đ c

h ng m t kho n tr c p nh nhau Trong th c t , cùng tham gia BHXH

Hành vi đóng BHXH đúng quy đ nh đ c c n c theo i u 18 và i u

92 c a Lu t BHXH quy đ nh: hàng tháng ng i s d ng lao đ ng có trách nhi m trích ti n l ng, ti n công c a ng i lao đ ng đóng góp vào qu

BHXH

ph i trích n p cho BHXH

- Ch m đóng BHXH b t bu c, BHTN: là hành vi đ n th i h n đóng BHXH nh ng DN (NSDL ) ch a chuy n ti n cho c quan BHXH ;

- óng BHXH b t bu c, BHTN không đúng m c quy đ nh: DN (NSDL ) có trách nhi m đóng BHXH theo t l d a trên ti n l ng, ti n công tr cho NL gi m s ti n ph i đóng, DN (NSDL ) th ng khai báo

m c ti n l ng, ti n công tr cho NL th p h n ti n l ng th c t tr

- óng BHXH, BHTN không đ s ng i thu c di n tham gia BHXH, BHTN: gi m s ti n ph i đóng BHXH, BHTN, DN (NSDL ) không khai báo và tr n đóng BHXH cho nh ng ng i lao đ ng làm vi c theo các h p

đ ng ng n h n

- Không đóng BHXH b t bu c, BHTN cho toàn b ng i lao đ ng thu c di n tham gia BHXH b t bu c, BHTN: không ph i đóng BHXH, BHTN thì DN (NSDL ) không đ ng ký tham gia BHXH cho toàn b NL

c a DN mình

- S d ng qu BHXH sai m c đích: thay vì ph i trích n p ph n ti n

l ng, ti n công c a NL cho c quan BHXH theo đúng quy đ nh, nh ng

DN (NSDL ) l i s d ng ph n ti n đó vào m c đích khác mà không chuy n cho c quan BHXH

Khi DN (NSDL ) vi ph m m t trong các hành vi trên, đ ng ngh a v i

v i vi c DN đang có hành vi n đ ng, tr n đóng BHXH, v y có th khái quát

n đ ng, tr n đóng BHXH là kho n ti n đóng thi u ho c ch m đóng c a các doanh nghi p, t ch c s d ng lao đ ng đ i v i các kho n phí c a các ch đ BHXH đư đ c Pháp lu t quy đ nh

1.2.2 nhăh ngăc aăn ăđ ng,ătr năđóngăBHXHăđ iăv iăng iălaoă

đ ngăvƠăqu ăBHXH

Th nh t, đ i v i NL n đ ng BHXH làm cho NL không c p th BHXH, không đ c ch t s xác nh n quá trình khi ngh vi c, không đ c

h ng tr c p trong các tr ng h p m đau, thai s n, tai n n lao đ ng, b nh ngh nghi p, th t nghi p, h t tu i lao đ ng N BHXH vi ph m quy n tham

m t th i k , t c là không có t n d qu Tuy nhiên, trong th c t th c hi n thì

ph n t n d qu và m c t n d có th t ng lên ho c gi m đi ph thu c vào c

c u s ng i tham gia tr đi s ng i h ng, và s ti n đóng tr s ti n tr

c p i v i nh ng qu c gia th c hi n mô hình BHXH theo mô hình PAYG

nh Vi t Nam thì nguy c v qu do n BHXH hoàn toàn có th x y ra V y

n BHXH làm t ng kh n ng nguy c v qu BHXH

1.3 Kinhănghi măcácăn c

Hi n nay trên th gi i có hai ph ng th c qu n lý, th c hi n thu BHXH

Ph ng th c th nh t, c quan thu th c hi n thu BHXH, coi đóng BHXH là

m t lo i thu Các qu c gia th c hi n theo ph ng th c trên là Anh, Canada,

Th y i n, an M ch Ph ng th c t ch c qu n lý th hai, c quan thu

BHXH là riêng, tách bi t v i c quan thu Các n c th c hi n theo ph ng

th ng

X lý n chia thành hai tr ng h p: tr ng h p không c ý s yêu c u

n p các kho n quá tháng, tr ng h p c ý s yêu c u n p kho n quá h n + 1% lưi su t m i tháng

Các tr ng h p gi m o h s , gian l n, lao đ ng b t h p pháp và nh ng

tr ng h p ch ý ph m t i s chuy n h s lên c quan công t đ truy c u trách nhi m hình s

M các khóa đào t o công vi c nh m nâng cao nghi p v c a các cán b

ph trách n đ ng BHXH t đó cho phép các h c viên làm th nào đ x lý

v vi c hi u qu trong t ng tr ng h p c th V i các ph ng pháp nh trên

s n c a Hàn Qu c đư gi m liên ti p trong 4 n m t 686 tri u USD (n m 2006) xu ng 498 tri u USD (n m 2009)

1.4 Cácăk tăqu ănghiênăc uăliênăquan

Nghiên c u “Th c tr ng thu BảXả khu v c doanh nghi p ngoài

+ Chính sách v BHXH và m t s chính sách khác có liên quan ch a đ y

đ , đ ng b và phù h p v i th c t , còn có s phân bi t và thi u bình đ ng

gi a các thành ph n kinh t

+ Theo Ngh đ nh 113/2004/ N - CP ngày 16/4/2004 c a Chính ph , quy đ nh x ph t hành chính v hành vi vi ph m pháp lu t lao đ ng, m c cao

nh t là 20 tri u đ ng ch a đ s c n ng đ r n đe Vì v y, các doanh nghi p chi m d ng ti n n p BHXH vào m c đích kinh doanh mà không b ph t ho c

s n sàng ch p nh n n p ph t vì m c ph t không cao

Nguyên nhân v phía các DNNQD:

+ Ph n l n các DNNQD m i đ c thành l p, ng i lao đ ng vi c làm không n đ nh, doanh nghi p làm n kém hi u qu , d n đ n tình tr ng nhi u

đ n v DNNQD không có kh n ng tham gia BHXH, ho c tr n đóng BHXH

là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n s thu BHXH khu v c này th p Nguyên nhân v phía ng i lao đ ng:

+ c đi m lao đ ng c a khu v c DNNQD: trình đ còn h n ch nên

hi u bi t r t ít v trách nhi m và quy n l i khi tham gia BHXH; m t khác, do

s c ép v vi c làm ho c s m t vi c làm, đa s ng i lao đ ng không dám

đ u tranh đòi h i quy n đ c tham gia BHXH v i ch s d ng lao đ ng V

m t tâm lý, ng i lao đ ng ít tin t ng vào s t n t i n đ nh lâu dài c a doanh nghi p, nên không c n tham gia BHXH mà mu n ch doanh nghi p tr

th ng vào l ng

Nguyên nhân v phía t ch c th c hi n BHXH:

+ Công tác thông tin tuyên truy n v BHXH còn có nh ng h n ch nh t đ nh

+ Công tác thanh tra, ki m tra còn ch a m nh, ch a sâu và ch a th ng xuyên

Nghiên c u “Hành vi đóng BảXả b t bu c trong các DN Vi t Nam

và khuy n ngh chính sách”, Tôn Trung Thành (2010)

Tr c khi th c hi n nghiên c u, Tôn Trung Thành nh n đ nh nh ng t n

t i c a b o hi m xư h i b t bu c c a Vi t Nam giai đo n này là: t l tham gia BHXH th p, t l đóng góp b o hi m trên t ng ti n l ng không đáng k , t

l lao đ ng không tham gia b o hi m xư h i t ng đ i cao t i các doanh nghi p Vi t Nam

gi i thích đ c t n t i trên Tôn Trung Thành đư so sánh s li u lao

đ ng, ti n l ng l y t t ng c c th ng kê v i s li u đ ng ký tham gia BHXH

c a c quan BHXH Vi t Nam, đ th c hi n nghiên c u và ch y mô hình kinh

t l ng vì theo ông c n ph i hi u đ c m i quan h gi a m c l ng ròng mà lao đ ng nh n đ c, m c l i nhu n c a doanh nghi p v i cách th c n p BHXH đ rút ra k t lu n v hành vi đóng BHXH b t bu c c a DN Phân tích

k t qu c l ng cho th y:

+ Ng i lao đ ng làm vi c trong các doanh nghi p tr n đóng BHXH đ u

nh n đ c m c l ng ròng cao h n ng i lao đ ng làm vi c t i các doanh nghi p cùng ngành nh ng th c hi n đúng các quy đ nh v đóng góp BHXH Tuy nhiên nghiên c u c ng cho th y ch a có đ c n c k t lu n r ng doanh nghi p tr n đóng góp đ y đ ngh a v BHXH ch đ t ng thêm l i nhu n

+ S thi u hi u bi t hay s đánh giá th p c a ng i lao đ ng v BHXH

có l là m t nguyên nhân d n đ n nh ng hành vi trên

Nghiên c u “V n đ n BảXả doanh nghi p n c ta hi n nay, nguyên nhân và bi n pháp kh c ph c”, Nguy n Th Minh Nhàn (2011)

Phân tích và tìm hi u lý do c a tình tr ng “ n ” BHXH các doanh nghi p

n c ta hi n nay tác gi xác đ nh có hai nhóm nguyên nhân chính đó là:

o Quy đ nh ch tài, x ph t còn thi u và ch a đ m nh

o X lý vi ph m không đóng BHXH, v n đ còn nhi u b t c p

o Công tác ki m tra x lý vi ph m v n còn nhi u h n ch

Kh o sát kh n ng tham gia b o hi m xã h i t nguy n t i 10

t nh (VSIIS) c a Vi n Khoa h c Lao đ ng-Xã h i, n m 2005

N m 2005, Vi n Khoa h c Lao đ ng - Xư h i th c hi n cu c kh o sát

kh n ng tham gia b o hi m xư h i t nguy n t i 10 t nh, thành ph K t qu cho th y nguyên nhân chính khi n s l ng ng i tham gia v n còn th p là: + Không có nhu c u, nguyên nhân này t ng d n t nhóm nghèo, c n

nghèo đ n trung bình, khá gi và giàu

+ M c đóng quá cao, nguyên nhân này có xu h ng gi m d n theo nhóm thu nh p t nhóm nghèo đ n nhóm giàu

Tómăl i:ă ư có nhi u nghiên c u v hành vi đóng BHXH c a DN, m c

dù ph ng pháp, ph m vi, và th i gian nghiên c u có khác nhau, các mô hình này đ u có đi m t ng đ ng v i nhau Các k t qu đ a ra đ u xác đ nh nguyên nhân d n đ n tình tr ng n đ ng, tr n đóng BHXH ngày càng t ng là

do xu t phát t c ba bên CSDL – NL – CQBHXH Tuy nhiên nh ng nghiên c u trên m i d ng l i vi c s d ng s li u th c p và ch đ a ra

đ c nguyên nhân mà ch a có ph ng h ng gi i quy t c th v n đ Và các nghiên c u trên ch a mang tính t ng quát, m i nghiên c u ch đ a ra m t vài v n đ nh kh c ph c đ c nh ng h n ch trên, đ tài“Phân tích các nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH trên đ a bàn Qu n 8, thành ph H Chí Minh” đ c th c hi n t vi c k th a và t ng h p các nghiên c u trên, đ tìm ra các nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN thông qua kh o sát s li u th c t , t đó đ a ra nh ng g i ý gi i pháp phù h p h n

CH NGă2

C ăS ăLụăTHUY TăVĨăMỌăHỊNHăNGHIểNăC U

2.1 C ăs ălỦăthuy tă

Trên c s đ i t ng nghiên c u là hành vi đóng BHXH, đ tài trình bày hai h c thuy t r t quan tr ng đ i v i ý đ nh và hành vi cu m i cá nhân

và đư đ c ki m ch ng th c nghi m trong r t nhi u nghiên c u ó là thuy t hành đ ng h p lý (TRA) và thuy t hành vi d đ nh (TPB)

2.1.1 Thuy tăhƠnhăđ ngăh pălỦă(TRA)

Thuy t hành đ ng h p lý TRA (Theory of Reasoned Action) đ c Ajzen

và Fishbein xây d ng t n m 1975 và đ c xem là h c thuy t tiên phong trong l nh v c nghiên c u tâm lý xư h i (Eagly & Chaiken, 1993; Olson &

Zanna,1993; Sheppard, Hartwick, & Warshaw, 1998, trích trong Mark,

C.&Chirstopher J.A.,1998, tr.1430) Mô hình TRA cho th y y u t quan tr ng

nh t quy t đ nh hành vi c a con ng i chính là ý đ nh th c hi n hành vi đó Theo Ajzen, I.1(1991, tr.181) “ ý đ nh ”đ c xem là “bao g m các y u t

đ ng c có nh h ng đ n hành vi c a m i cá nhân; các y u t này cho th y

vi K t qu c a hai y u t này hình thành nên ý đ nh th c hi n hành vi Trên th c

t , lý thuy t này t ra r t hi u qu khi d báo nh ng hành vi n m trong t m ki m soát c a ý chí con ng i Mô hình TRA đ c trình bày hình 2.1

Hìnhă2.1ăThuy tăhƠnhăđ ngăh pălỦă(TRA)

Ngu n: Davis, Bagozzi và Warshaw, 1989, trích trong Chutter M.Y.,2009, tr.3

2.1.2 Thuy tăhƠnhăviăd ăđ nhă(TPB)

Lý thuy t hành vi d đ nh TPB (Theory of planned behavior) là s m

r ng c a lý thuy t TRA đ kh c ph c h n ch trong vi c gi i thích v nh ng hành vi n m ngoài ki m soát

Lý thuy t này đư đ c Ajzen b sung t n m 1991 b ng vi c đ ra thêm y u t ki m soát hành vi nh n th c nh là lòng tin c a cá nhân liên quan

đ n kh n ng th c hi n hành vi khó hay d nh th nào Càng nhi u ngu n

Hìnhă2.2:ăThuy tăhƠnhăviăd ăđ nhă(TPB)

2.1.3 Mô hình nghiê năc uăđ ăxu t

Thông qua t ng h p các nghiên c u tr c đây v hành vi đóng BHXH

c a DN, d a vào c s lý thuy t có liên quan, và tình hình th c t t i đ a bàn nghiên c u Mô hình các nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN

đ c đ xu t trong mô hình 2.3

Hìnhă2.3ăMôăhìnhănghiênăc uăđ ăxu t

Ngu n: xu t c a tác gi

2.1.4 Phơnătíchănh ngănhơnăt ătácăđ ngăđ năhƠnhăviăđóngăBHXHă

c aăDN

Trên c s mô hình nghiên c u đư đ c đ xu t Hình 2.3, nghiên c u

ti n hành xây d ng các thang đo cho t ng nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN

a ThangăđoăắăNh năth căc aăDNă&ăNL ăkhiăthamăgiaăBHXHă”:

Theo nghiên c u c a Nguy n Th Minh Nhàn (2012) lý do c a tình tr ng

n BHXH DN n c ta hi n nay là do nh n th c v quy n l i và ngh a v

n p BHXH c a c NL và ch DN ch a đ y đ : M t s ch DN cho r ng tham gia BHXH không mang l i nhi u l i ích cho NL khi g p r i ro m t thu

nh p ho c gi m thu nh p, vì v y không c n thi t ph i tham gia BHXH ng

th i h c ng tin r ng tham gia BHXH cho NL làm t ng chi phí, t ng giá

thành s n ph m cho nên chính sách này không có nhi u l i ích đ i v i h Theo Tr n Qu c Túy (2006), BHXH ch a có nhi u ch đ cho NL Theo T ch c lao đ ng Qu c t (ILO), h th ng BHXH g m có 9 ch đ :

ch m sóc y t , tr c p m đau, tr c p th t nghi p, tr c p h u trí, tr c p tai

n n lao đ ng và b nh ngh nghi p, tr c p gia đình, tr c p thai s n, tr c p tàn t t, tr c p ti n tu t Theo lu t BHXH n c ta, h th ng BHXH g m 5

ch đ là: m đau, thai s n, tai n n lao đ ng và b nh ngh nghi p, h u trí, t

tu t Ngoài ra có ch đ B o hi m th t nghi p riêng, v ch m sóc y t đ c quy đ nh trong Lu t B o hi m y t Có nhi u tr ng h p vì lý do s c kh e

ho c đư h t th i h n h ng tr c p ng i lao đ ng ph i ch p nh n ngh không

l ng và không có tr c p BHXH gây nh h ng đ n cu c s ng và gia đình

h V m t an sinh xư h i, ch DN và NL đ u cho r ng BHXH th c s không mang l i nhi u ý ngh a đ i v i h

Theo Tôn Trung Thành (2010), s thi u hi u bi t và đánh giá th p c a

NL v BHXH c ng là m t trong nh ng nguyên nhân d n đ n hành vi không tham gia đóng BHXH vì NL ít tin t ng vào s t n t i n đ nh lâu dài c a doanh nghi p, nên không c n tham gia BHXH mà mu n ch doanh nghi p tr

th ng vào l ng

Vì v y t nghiên c u tr c tác gi đo l ng “ Nh năth căc aăDN &

NL ăkhiăthamăgiaăBHXH” đ c xây d ng b i các tiêu chí:

n u NL ngh vi c ch m sóc con m không th làm vi c thì thu nh p c a

Bên c nh đó, tham gia BHXH s t o đ c uy tín cho DN trên th tr ng

b i l k t qu đóng BHXH có th đánh giá đ c DN ho t đ ng có hi u qu không và ý th c ch p hành pháp lu t c a DN có t t không, nó đ c xem là

m t trong nh ng c n c đ xét th c l c DN i v i NL đây đ c xem nh

m t tài s n cá nhân, hi n nay m t s ngân hàng cho vay ch c n có xác nh n quá trình đóng BHXH là s đ c h tr cho vay mà không c n b t c tài s n

là t l đóng cao Trong đó quy đ nh m c đóng c a NSDL trong t ng s

ph i đóng BHXH chi m h n 70%, trong khi nhi u n c trên th gi i quy đ nh trách nhi m đóng c a c NL và NSDL b ng nhau là 50% ây c ng là

m t trong nh ng nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a ch DN

B ngă2.1:ăT ăl ăm căđóngăBHXHăápăd ngăquaăcácăn m

( Ngu n: T ng h p c a tác gi )

M c lãi su t ph t ch m đóng: i v i hành vi ch m đóng BHXH áp d ng

bi n pháp truy thu c ng v i s ti n lưi tính trên s n , x ph t vi ph m hành chính b ng bi n pháp ph t ti n và hình ph t b sung Theo nghiên c u c a Nguy n Th Minh Nhàn (2012) quy đ nh ch tài, x ph t còn thi u và ch a đ

m nh Nh ng bi n pháp này ch a đ s c r n đe các DN n đ ng BHXH Công v n 555/BHXH-THU c a BHXH TPHCM ngày 17/02/2012 quy đ nh:

N u đ n v đóng BHXH, BHYT, BHTN ch m so v i th i h n quy đ nh t 30 ngày tr lên thì ph i đóng s ti n lưi tính trên s ti n ch a đóng (tr đi 2%

ti n đóng BHXH đ c gi l i trong k ) Tuy nhiên m c lưi su t làm c n c đóng là lưi su t đ u t qu BHXH hàng n m do BHXH Vi t Nam quy đ nh

Vì v y nhi u DN v n ch p nh n đóng m c ph t này v i lý do so v i vay ngân hàng thì lưi su t này v n th p h n và không ph i b ràng bu c b i các th t c

n u đi vay

B ngă2.2:ăM căph tăch măđóngăBHXHăhƠngăn m

(Ngu n: T ng h p c a tác gi )

M c th h ng: Theo Tôn Trung Thành (2010) ph n l n công chúng

cho r ng m c h ng BHXH th p, không mang l i l i ích đ y đ Theo lu t BHXH, l i ích cho nh ng ng i ngh m là 75% ti n l ng ki m đ c tháng

tr c v i m c tiêu tránh đ c vi c gi m sút thu nh p quá l n vì m đau

T ng t v i ch đ h u trí, NL ngh h u c ng đ c h ng m c t i đa là 75% m c ti n l ng, ti n công bình quân làm c n c đóng V y, v i thu nh p khi m b gi m đi, trong khi chi tiêu c a NL l i t ng thêm vì nh ng kho n phát sinh do ch m sóc y t , m c chi tr 75% không có nhi u ý ngh a đ i v i

NL

Ch tài x lý: V i các hành vi vi ph m quy đ nh v đóng BHXH,

BHTN, n u b phát hi n, kh i ki n ra tòa thì có th b ph t ti n v i m c t

vi ph m hành chính nh ng t i đa không quá 75.000.000 đ ng, đ c quy đ nh

t i kho n 2, đi u 26, Ch ng III Ngh đ nh s 95/2013/N -CP Tuy nhiên quy đ nh này ch d ng l i m c đ ph t hành chính và gi i h n m c ph t t i

ký m c l ng tham gia BHXH, ho c DN khi đ ng ký v i thu thì khai báo là

có tham gia BHXH nh ng trên th c t DN không h đ ng ký tham gia BHXH C quan BHXH không n m đ c tình hình DN đ ng ký thành l p

m i, giai đo n này DN th ng không tham gia BHXH, v i lý do DN ch a n

đ nh, còn khó kh n, d n đ n quy n l i ng i lao đ ng trong giai đo n này không đ c đ m b o

S ph i h p gi a BHXH, Tòa án và Thi hành án còn h n ch , vì lý

do không có ch c n ng x ph t, nên bi n pháp m nh nh t đ thu h i đ c n

là kh i ki n qua Tòa án Tuy nhiên t th i gian kh i ki n đ n lúc tòa th lý v

án t 4 đ n 6 tháng C ng nh lúc chuy n b n án qua thi hành án là r t lâu

Lúc này Doanh nghi p l i phát sinh n v t h n s ti n kh i ki n r t nhi u Nên dù cho thu h i đ c n c thì v n phát sinh n m i

T nh ng phân tích trên cho th y hành vi đóng BHXH c a DN b nh

h ng r t l n b i thang đo “ C ăch ăchínhăsách”, ph n ánh qua nhóm các

- S ph i h p gi a các c quan liên quan

d ThangăđoăắQuyătrìnhăth ăt căhƠnhăchính” :

Theo Tr n Qu c Túy (2006) vi c chuy n đ i tác phong làm vi c t hành chính, c ng nh c, th đ ng sang ph v còn ch m, hi u qu ch a cao, ch a

đ ng đ u toàn ngành, có n i còn gây khó kh n phi n hà cho đ i t ng tham gia và th h ng BHXH:

Quy trình, th t c tham gia còn nhi u phi n hà, r m rà v i nhi u lo i gi y t ,

kê khai Các quy trình th t c th ng xuyên thay đ i khi n DN đôi khi không c p

nh t k p nên khi làm h s tham gia BHXH ph i đi l i r t nhi u l n

o l ng s nh h ng c a thang đo “ Quyătrìnhăth ăt căhƠnhăchínhă”

đ n hành vi đóng BHXH đ c xây d ng b i các tiêu chí:

- Quy trình, th t c tham gia ph c t p

- Ch a có s ki m tra, giám sát th ng xuyên c a c quan có th m quy n đ i v i các đ n v n đ ng hay tr n đóng BHXH

- DN không n m rõ các quy đ nh v BHXH

- Ch a có nhi u ho t đ ng tuyên truy n, gi i đáp v chính sách

BHXH

e ThangăđoăắTìnhăhìnhăkinhădoanhăc aăDoanhănghi p”ă

Theo Nguy n Th Minh Nhàn (2012), nhi u giám đ c công ty th a

phí đóng BHXH, nên đ n v quy t đ nh n đ ng BHXH c a nh ng

ng i lao đ ng đang n m trong di n tham gia BHXH b t bu c

Nhóm nhân t đo l ng tiêu chí “ Tìnhăhìnhăkinhădoanhăc aăDNă” đ n

f Thangăđo “ Nh năth căKi măsoátăhƠnhăvi”

Ajzen (1991) đ ngh r ng nhân t ki m soát hành vi tác đ ng tr c ti p

đ n ý đ nh th c hi n hành vi và n u ng i tiêu dùng chính xác trong nh n

th c c a mình, thì ki m soát hành vi còn d báo c hành vi

Theo nghiên c u c a Tôn Trung Thành (2010) NL nh ng DN tr n đóng BHXH nh n đ c m c l ng ròng cao h n nh ng DN cùng ngành

nh ng đóng BHXH đ y đ Và NSDL đư s d ng ti n đóng BHXH đ h chi phí kinh doanh đ ng th i t ng l ng cho NL

Theo Tr n Qu c Túy (2006), tình tr ng tr n và n BHXH c ng do doanh nghi p chi m d ng ti n BHXH đ t ng v n s n xu t kinh doanh; DN

gi l i ph n ti n ph i đóng BHXH cho NL đ gia t ng l i nhu n

Theo quy đ nh DN ph i chuy n kho n ti n BHXH, BHTN và BHYT vào tài kho n thu c a c quan BHXH tr c ngày cu i cùng c a tháng, nh ng

th c t hi n nay nhi u DN l i chuy n ti n đóng cho c quan BHXH theo quý

ho c 6 tháng m t l n, đây c ng là m t trong nh ng nguyên nhân khi n n

đ ng BHXH ngày m t t ng

Các nhân t ph n ánh hành vi tr n đóng BHXH c a DN đo l ng b ng

tiêu chí “ Nh năth căki măsoátăhƠnhăviă” là:

- Gi m chi phí kinh doanh

- óng BHXH đúng quy đ nh

- Không đóng BHXH cho đ s ng i lao đ ng

- Không đóng BHXH đúng h n

- Không đóng đ m c l ng cho ng i lao đ ng.

2.1.6 Cácăgi ăthuy tăc aămôăhìnhănghiênăc uăđ ăxu t

Hành vi đóng BHXH cu DN đ c quy t đ nh b i ý đ nh th c hi n hành

vi c a ch DN, đi u này nh h ng b i ba nhân t chính: thái đ , chu n ch quan và y u t nh n th c ki m soát hành vi c a b n thân ch DN Các nghiên

c u tr c đư ch ng minh đ c r ng hành vi đóng BHXH c a ch DN không

đ ng nh t v i nhau, nó ph thu c vào nhi u nhân t khác nhau, tr c tiên b n thân DN ph i c m nh n đ c tham gia BHXH là c n thi t cho l i ích c a b n thân h , cho DN và NL c a mình

Trên c s 6 nhóm nhân t tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN

v i 25 nhân t đ i di n và mô hình nghiên c u đ xu t nh hình 2.3, gi thuy t các thành ph n có tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN đ c đ a

ra nh hình 2.4 nh sau:

Gi ăthuy tăH 1 : Nh n th c c a DN & NL khi tham gia BHXH tác

đ ng đ n hành vi đóng BHXH đúng quy đ nh c a DN

Gi ăthuy tăH 2: K v ng c a DN có tác đ ng đ n hành vi đóng BHXH

c a DN

Gi ă thuy tă H 3 : C ch chính sách có nh h ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN

Gi ăthuy tăH 4: Quy trình th t c hành chính có nh h ng đ n hành vi đóng BHXH c a DN