Giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên Khối cơ quan Trung ương

GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI ---LƯƠNG THỊ TÂM UYÊN GIÁO DỤC THI ĐUA YÊU NƯỚC THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO THANH NIÊN KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG Chuyên ngành: Lí l

GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

-LƯƠNG THỊ TÂM UYÊN

GIÁO DỤC THI ĐUA YÊU NƯỚC THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO THANH NIÊN

KHỐI CÁC CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG

Chuyên ngành: Lí luận và lịch sử giáo dục

Mã số: 62.14.01.02

LUẬN ÁN TIẾN SĨ GIÁO DỤC HỌC

HÀ NỘI – 2015

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH TẠI TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Phan Thanh Long

Luận án được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Trường

họp tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Vào hồi…… giờ…… phút, ngày…… tháng…… năm 2015

Có thể tìm đọc luận án tại:

1 Thư viện Quốc gia

2 Trường Đại học Sư phạm Hà NộiDANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ

1 Lương Thị Tâm Uyên (2014), Giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên - yêu

cầu cần thiết trong thời kỳ hội nhập quốc tế, Tạp chí Giáo dục, số 348, tr -25.

2 Lương Thị Tâm Uyên (2015), Giáo dục thi đua yêu nước thi đua yêu nước theo tư

tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên các cơ quan Trung ương, Tạp chí Cộng sản số 102, tr -72.

3 Lương Thị Tâm Uyên (2015), Tổ chức hoạt động ngoại khóa nhằm giáo dục thi

đua yêu nước cho thanh niên, Tạp chí Giáo dục, số 359, tr -25

4 Lương Thị Tâm Uyên (2015), Tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước thi

đua yêu nước, Tạp chí Giáo dục số đặc biệt tháng 5/2015, tr -90.

5 Lương Thị Tâm Uyên (2015), Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu

nước để đổi mới công tác thi đua, khen thưởng, Tạp chí Quản lý nhà nước số 232, tr -9.

6 Lương Thị Tâm Uyên (2015),Giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí

Minh, Luật thi đua, khen thưởng cho thanh niên thông qua sinh hoạt đoàn Tạp chí Thanh niên số ra ngày 24/5, tr -33.

7 Lương Thị Tâm Uyên (2015),một số nghiên cứu về thi đua yêu nước theo tư

tưởng Hồ Chí Minh, Trường Đào tạo, bồi dưỡng công chức, Đặc san tháng 5, tr -56.

8 Lương Thị Tâm Uyên (2011), Phối hợp đào tạo giữa cơ sở dạy nghề và doanh nghiệp, Tạp chí Quản lý Giáo dục số 24, tr -26.

9 Lương Thị Tâm Uyên (2014), Một số biện pháp phối hợp đào tạo giữa cơ sở dạy

nghề và doanh nghiệp, Tạp chí Khoa học Giáo dục, số 78, tr -25.

10 Lương Thị Tâm Uyên (2011), Các giải pháp đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao tại các cơ sở dạy nghề, Tạp chí Giáo dục số đặc biệt tháng 12/2011, tr -37.

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của vấn đề nghiên cứu

1.1 Về lý luận

Trong những năm qua đã có không ít công trình khoa học nghiên cứu vềthanh niên, công tác thanh niên và giáo dục thanh niên với nội dung rất phongphú Các công trình nghiên cứu đó đã khảo sát, đánh giá thực trạng và đề xuấtcác giải pháp tăng cường công tác giáo dục thanh niên; đưa ra quan niệm, nộidung và phương thức mới; góp phần làm rõ vị trí, vai trò của thanh niên, nhất làcông tác giáo dục thanh niên Đó là những đóng góp có ý nghĩa đáng kể trongviệc hoạch định chủ trương, chính sách của Đảng về công tác thanh niên thời kỳđẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá

1.2 Về thực tiễn

Đảng và Nhà nước luôn đặt niềm tin và kỳ vọng vào lực lượng thanh niên:

“Thanh niên là một bộ phận nòng cốt của xã hội, rường cột của dân tộc, là lựclượng xung kích của cách mạng và là chủ nhân tương lai của đất nước Thanhniên là sức mạnh, thanh niên là xung kích, là sáng tạo; là lực lượng nòng cộttrong chiến đấu và xây dựng đất nước” [19, tr.55]

Các cấp bộ đoàn đều coi công tác giáo dục thanh niên thanh niên và coi đó

là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu trong công tác của mình Có rất nhiều conđường và cách thức để giáo dục thanh niên, trong đó tổ chức giáo dục thi đuayêu nước là một con đường quan trọng Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Thi đua là mộtcách yêu nước thiết thực và tích cực, là một cách rất tốt, rất thiết thực để làmcho mọi người tiến bộ” Thi đua yêu nước theo Tư tưởng Hồ Chí Minh vẫn cònnguyên giá trị trong thời đại mới Tuy nhiên, vấn đề giáo dục thi đua yêu nướccho thanh niên trong thực tế đang gặp không ít khó khăn, lúng túng Nhiềungười quan niệm rằng, đất nước bước vào thời kỳ xây dựng và phát triển nềnkinh tế theo cơ chế của thị trường, sức mạnh của vật chất và sự cạnh tranh trongthương trường, trong các lĩnh vực sẽ thúc đẩy xã hội phát triển, nên không cần

tổ chức thi đua nữa Vì vậy, giáo dục thi đua yêu nước cho thế hệ trẻ như thếnào cho hiệu quả đã trở thành một vấn đề đòi hỏi cần được nhận thức và cầntìm ra những nội dung, hình thức, biện pháp mới phù hợp với tâm lý thanh niên

và điều kiện, hoàn cảnh xã hội hiện nay

Tuy nhiên, việc nghiên cứu vấn đề giáo dục thi đua yêu nước cho thanhniên theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho đến nay còn ít được đề cập đến, hoặc cóchăng cũng còn mờ nhạt, chưa sâu sắc; những luận chứng phân tích chưa có sứcthuyết phục, thiếu tính thực tiễn, cụ thể Thực tế đó còn để lại một khoảng trống

cả về lí luận lẫn thực tiễn Trong khi đó, thực tiễn đòi hỏi xây dựng phong tràothi đua yêu nước trong thanh niên là vô cùng cần thiết

Từ những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: “Giáo dục thi đua yêu nước theo tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên Khối cơ quan Trung ương” để nghiên cứu.

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất các biện pháp giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên khối

cơ quan Trung ương trong trong bối cảnh hiện nay.

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứâ

Quá trình giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên Khối cơ quan Trung ương

3.2 Đối tượng nghiên cứu

- Quá trình hình thành và nâng cao ý thức (nhận thức, thái độ, tình cảm) vềthi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên

- Biện pháp giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh chothanh niên Khối cơ quan Trung ương

4 Giả thuyết khoa học

Phong trào thi đua ở các tổ chức Đoàn hiện nay vẫn được duy trì đều đặn,tuy nhiên còn những hạn chế nhất định, chủ yếu do những biện pháp GD thi đuayêu nước còn chưa thật phù hợp Nếu xây dựng và thực hiện các biện pháp giáodục hợp với tâm lý thanh niên và phù hợp bối cảnh thì việc GD thi đua yêu

nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên Khối cơ quan Trung ương sẽ

được nâng cao về nhận thức, thái độ và hành vi đối với công tác thi đua, tạo rachuyển biến tích cực trong thanh niên, nhằm thực hiện tốt hơn những nhiệm vụchính trị được giao của mỗi cá nhân cũng như cơ quan, đơn vị

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu làm rõ cơ sở lí luận và thực tiễn về giáo dục thi đua yêu

nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên trong giai đoạn hiện nay

5.2 Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng giáo dục thi đua yêu nước theo

tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên khối cơ quan trong bối cảnh hiện nay

5.3 Đề xuất và tổ chức thực nghiệm một số biện pháp pháp giáo dục thi đua

yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên khối cơ quan Trung ương.

6 Phạm vi nghiên cứu của đề tài

6.1 Phạm vi về đối tượng nghiên cứu

Đề tài chỉ nghiên cứu vận dụng tư tưởng thi đua yêu nước Hồ Chí Minh đểgiáo dục thanh niên như là một bộ phận cấu thành hết sức quan trọng và khôngthể thiếu trong công tác giáo dục thanh niên

6.2 Phạm vi về khách thể điều tra

Đề tài khảo sát thực trạng giáo dục thi đua yêu nước của thanh niên Khối

cơ quan Trung ương Cụ thể như sau:

Điều tra 200 cán bộ cấp ủy và cán bộ đoàn, 200 thanh niên Khối các cơquan Trung ương

6.3 Giới hạn địa bàn thực nghiệm

Quá trình nghiên cứu luận án được tổ chức thực nghiệm tại Khối thi đuacác cơ quan Đảng Trung ương, Đoàn thanh niên của Học viện Chính trị Quốc

gia Hồ Chí Minh, thuộc Đoàn Khối cơ quan Trung ương.

7 Phương pháp nghiên cứu

7.1 Phương pháp luận

Do đối tượng, nội dung nghiên cứu và tính chất đặc thù của đề tài, việcnghiên cứu đề tài được tiến hành dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật biệnchứng và duy vật lịch sử, cũng như tư tưởng thi đua yêu nước của Chủ tịch HồChí Minh, đường lối giáo dục của Đảng Cộng sản Việt Nam

7.2 Phương pháp nghiên cứu

7.2.1 Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Phương pháp phân tích và tổng hợp lý thuyết

- Phương pháp phân loại, hệ thống hóa, khái quát hóa lý thuyết

- Phương pháp giả thuyết

- Phương pháp mô hình hóa lí thuyết

7.2.2 Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

7.2.2.1 Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi

Sử dụng bộ phiếu hỏi được chuẩn bị theo hướng các nội dung nghiên cứuchính làm công cụ điều tra, khảo sát đối với cán bộ làm công tác thanh niên vàthanh niên Khối CQ Trung ương; cán bộ làm công tác thi đua, khen thưởngTrung ương để tìm hiểu công tác giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên.7.2.2.2 Phương pháp phỏng vấn

Đối tượng là cán làm công tác thanh niên; cán bộ làm công tác thi đua,khen thưởng Trung ương về công tác giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên.7.2.2.3 Phương pháp quan sát

Quan sát, theo dõi, ghi chép thực tiễn giáo dục thanh niên, trong đó có giáodục thi đua yêu nước qua các buổi hội nghị, hội thảo, triển khai công tác hàngtháng, quý… ở cơ quan, đơn vị nơi thanh niên làm việc

7.2.2.4 Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình

- Nghiên cứu một số trường hợp thanh niên điển hình trong các phong trào thiđua yêu nước Xem xét vai trò của yếu tố giáo dục đối với các trường hợp này

- Nghiên cứu 2 đơn vị để phân tích, so sánh phát hiện ra “bí quyết thànhcông”, nhất là yếu tố giáo dục

7.2.2.6 Phương pháp thực nghiệm

Tổ chức TN sư phạm, so sánh kết quả nhóm TN và nhóm ĐC, thông qua đó đểphân tích, đánh giá các biện pháp giáo dục do luận án đề xuất

7.2.3 Các hương pháp bổ trợ

7.2.3.1 Phương pháp chuyên gia

Tham khảo ý kiến các nhà khoa học, các cán bộ quản lý ở các cơ quan

Trung ương; Ban thi đua khen thưởng Trung ương để giải quyết những vấn đề líluận và thực tiễn đề tài đặt ra.

7.2.3.2 Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học

8 Luận điểm nghiên cứu (đưa ra để bảo vệ)

8.1 “Thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh ”, dưới góc độ Lý luận giáo dục, được coi như một giá trị, một nội dung giáo dục cần và có thể GD được cho thanh niên nói chung và thanh niên khối cơ quan Trung ương nói riêng

Điều đó có nghĩa, tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước chính là nộidung GD cho thanh niên về thi đua trong giai đoạn hiện nay; làm cho thanhniên nhận thức được ý nghĩa, giá trị của thi đua yêu nước theo Tư tưởng Hồ ChíMinh, nâng cao được tính tích cực trong xúc cảm và hành động với phong tràothi đua hiện nay đang diễn ra

8.2 GD thi đua yêu nước cho thanh niên theo tư tưởng Hồ Chí Minh dưới góc

độ Lý luận giáo dục đó là quá trình giáo dục diễn ra mang tính chủ động tích cực của chủ thể GD cũng như đối tượng GD nhằm đạt được mục tiêu GD

Quá trình GD đó đòi hỏi xác định rõ các yếu tố: Mục tiêu GD, Nội dung

GD, phương pháp (biện pháp) GD, điều kiện tổ chức GD, kết quả GD, các yếu

tố ảnh hưởng, đến quá trình giáo dục, …

8.3 Đánh giá kết quả GD thi đua yêu nước được xác định bằng các tiêu chí chuyển biến về nhận thức, thái độ, hành động theo chiều hướng tích cực hơn đối với nội dung GD thi đua yêu nước cho thanh niên

Thang đo có thể được đánh giá ở các mức: chuyển biến cao, trung bình,thấp, không chuyển biến Bằng cách đó có thể đánh giá được tác dụng của cácbiện pháp thực nghiệm GD thi đua yêu nước cho nhóm thực nghiệm để rút rakết luận

9 Đóng góp mới của luận án

- Xây dựng cơ sở lí luận và thực tiễn về giáo dục thi đua yêu nước theo tưtưởng Chủ tịch Hồ Chí Minh cho thanh niên từ góc độ khoa học giáo dục

- Làm rõ thực trạng giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên ở Khối cơquan Trung ương Chỉ ra những điểm mạnh, những hạn chế và yêu cầu cần thiếtphải giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên; những khó khăn, thuận lợi trongquá trình giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên

- Đề xuất biện pháp giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên Khối các cơquan Trung ương theo tư tưởng Hồ Chí Minh trong bối cảnh hiện nay

- Luận án là một tài liệu tham khảo bổ ích cho các nghiên cứu về giáo dụcthanh niên nói chung và giáo dục thi đua yêu nước nói riêng.

10 Cấu trúc của luận án

Ngoài các phần: mở đầu; kết luận, khuyến nghị; tài liệu tham khảo; phụlục, nội dung chính của luận án được trình bày trong 4 chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng HồChí Minh cho thanh niên

Chương 2: Thực trạng giáo dục thi đua yêu nước theo tưởng Hồ Chí Minhcho thanh niên Khối CQ Trung ương

Chương 3: Các biện pháp giáo dục thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ ChíMinh cho thanh niên Khối CQ Trung ương

Chương 4: Thực nghiệm sư phạm

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ GIÁO DỤC THI ĐUA YÊU NƯỚC

THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO THANH NIÊN

1.1 Tổng quan nghiên cứu vấn đề

1.1.1 Công tác GD thanh niên

Nhìn tổng quát, công tác thanh niên nói chung, vấn đề GD thanh niên nóiriêng được Đảng, Nhà nước và các nhà khoa học quan tâm đặc biệt Vì “thanhniên ta ngày nay là lực lượng xã hội to lớn, có tiềm năng hùng hậu” Thanh niênchính là lực lượng nòng cốt trong tiến trình đổi mới và phát triển xã hội ở nước

ta Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: “Làm tốt công tác giáo dục chính trị, tưtưởng, truyền thống, lý tưởng, đạo đức và lối sống; tạo điều kiện học tập, laođộng, giải trí, phát triển thể lực, trí tuệ cho thế hệ trẻ Khuyến khích, cổ vũ thanhniên nuôi dưỡng ước mơ, hoài bão lớn, xung kích, sáng tạo, làm chủ khoa học,công nghệ hiện đại Hình thành lớp thanh niên ưu tú trên mọi lĩnh vực, kế tụctrung thành và xuất sắc sự nghiệp cách mạng của Đảng, của dân tộc, góp phầnquan trọng vào sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá, xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa”

1.1.2 Nghiên cứu về thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Chủ tịch Hồ Chí Minh với phong trào thi đua yêu nước là vấn đề hấp dẫnđối với nhiều nhà khoa học Cho đến nay có rất nhiều bài viết, công trìnhnghiên cứu của các tác giả trong và ngoài nước viết về quan điểm, tư tưởng vànhững cống hiến của Hồ Chí Minh đối với phong trào thi đua yêu nước

1.1.3 Một số nghiên cứu về việc vận dụng tưởng Hồ Chí Minh vào GD thanh niên

Tổng quan cho thấy, việc nghiên cứu vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vàogiáo dục, GD thanh niên trong những năm gần đây đã được các nhà khoa học quantâm Các nhà nghiên cứu đều thống nhất với nhau ở nhận định tư tưởng Hồ ChíMinh là di sản lớn, toàn diện về các lĩnh vực cho cách mạng Việt Nam, vận dụng

Tư tưởng Hồ Chí Minh về GD thi đua yêu nước nói chung, GD thanh niên, GD thiđua yêu nước nói riêng, GD gắn liền với tổ chức và rèn luyện trong thực tế; xây điđôi với chống; nêu gương người tốt, việc tốt,… là một bộ phận của di sản đó.Nghiên cứu sinh đã kế thừa những nội dung này trong quá trình nghiên cứu

Tuy nhiên, cho đến nay vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu sâu về cácbiện pháp GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên Mặtkhác, các công trình nghiên cứu trên cũng chưa chỉ ra những nội dung cơ bản để

GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên Chính vì vậy,

vấn đề nghiên cứu sinh lựa chọn “Giáo dục dục thi đua yêu nước cho thanh niên Khối cơ quan Trung ương theo tưởng Hồ Chí Minh” là cần thiết, đảm bảo

tính mới, vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn, cũng không trùng vớicác công trình đã công bố

1.1.4 Một số nghiên cứu về giáo dục thanh niên dưới góc độ lý luận giáo dục

Muốn giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên có kết quả không thểkhông dựa trên những cơ sở lý luận và kinh nghiệm của giáo dục học nóichung và lý luận giáo dục nói riêng Đặc biệt là về bản chất của quá trình GD,mục đích, nội dung, phương pháp, các hình thức GD, cách tổ chức các hoạtđộng giáo dục

Tóm lại, GD thi đua yêu nước cho thanh niên vừa phải quán triệt tư tưởng

Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước, vừa phải dựa trên những thành tựu và kinhnghiệm của lý luận giáo dục và có những biện pháp triển khai trong thực tiễnmột cách phù hợp, hiệu quả

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Giáo dục

Giáo dục cần được hiểu theo cả nghĩa rộng và nghĩa hẹp Theo nghĩa rộng,UNESCO xác định: “Từ GD bao hàm quá trình sinh hoạt xã hội, nhờ đó các cánhân và nhóm xã hội được học tập để phát triển có ý thức, trong phạm vi và lợiích của cộng đồng dân tộc và quốc tế, toàn bộ năng lực, quan điểm, khuynhhướng và tri thức của cá nhân họ Quá trình này không hạn chế đối với bất cứhoạt động đặc biệt nào”

Trong luận án này, chúng tôi sử dụng khái niệm GD theo nghĩa hẹp “Giáo dục là quá trình tổ chức các hoạt động và giao tiếp, thông qua đó đối tượng giáo dục lĩnh hội nội dung giáo dục, nhằm hình thành, phát triển ở họ các

mặt nhận thức, tình cảm (thái độ), hành vi đáp ứng mục tiêu giáo dục và phù hợp với yêu cầu, chuẩn mực xã hội”.

Tổ quốc” Khái niệm “thi đua” như vậy cùng đồng nghĩa với “Thi đua yêu

“Giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên là quá trình tổ chức các hoạt động và giao tiếp, thông qua đó đối tượng giáo dục lĩnh hội được nội dung, ý nghĩa của thi đua, nhằm hình thành, phát triển ở họ các mặt nhận thức, thái độ, hành vi tích cực, tự nguyện tham gia vào phong trào thi đua của đơn vị, thúc đẩy lẫn nhau phấn đấu hoàn thành tốt nhất mọi nhiệm vụ được giao, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” Nội hàm của khái niệm giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên có thể được cụ thể hóa

như sau:

1.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước

Tư tưởng Hồ Chí Minh về thi đua yêu nước là một bộ phận của tư tưởng

Hồ Chí Minh, hàm chứa những nội dung vô cùng sâu rộng Trong luận án nàychỉ khái quát một số nét tiêu biểu, làm cơ sở cho việc vận dụng vào GD thanhniên về thi đua yêu nước đó là:

- Thi đua là yêu nước, là nguồn sức mạnh của dân tộc

- Thi đua yêu nước là toàn dân thi đua, người người thi đua, ngành ngành thi đua

- Người lãnh đạo các cơ quan, đơn vị phải đi đầu, làm gương trong cácphong trào thi đua

- Các nội dung thi đua phải thiết thực, phù hợp với thực tiễn cách mạng.

1.4 Một vài nét về thanh niên trong giai đoạn hiện nay

Thanh niên Việt Nam hiện nay có khoảng 25,328 triệu người, chiếm 28,9%

dân số cả nước, trong đó nam 50,6%, nữ 49,4%”.

Lứa tuổi thanh niên là thời kỳ đặc biệt quan trọng đối với cuộc đời conngười Đây là thời kỳ kết thúc căn bản của một quá trình trưởng thành và pháttriển lâu dài của đứa trẻ về sinh lý cũng như tâm lý Đây là thời kỳ phát triểncân đối, hài hòa và đẹp đẽ của con người là thời kỳ mà năng lực trí tuệ, thế giớiquan và toàn bộ nhân cách của con người có thể biến đổi lớn về chất lượng làmcho thanh niên sẵn sàng và đủ khả năng để trở thành và bước vào đời

1.5 Quá trình giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên theo tư tưởng Hồ Chí Minh

1.5.1 Mục đích GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên

GD thi đua yêu nước là GD thanh niên đạo đức, lối sống, giáo dục giá trịchân thiện mỹ, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, nâng cao trình độ chuyên môn,năng lực, nghiệp vụ cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựngchủ nghĩa xã hội vừa “hồng”, vừa “chuyên”

1.5.2 Nhiệm vụ GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên

Để thực hiện mục đích đó, quá trình Giáo dục thi đua yêu nước cho thanhniên cần quán triệt các nhiệm vụ sau:

- Phát triển, nâng cao nhận thức ở thanh niên về thi đua yêu nước, hiểubiết về Luật Thi đua, Khen thưởng

- Phát triển ở thanh niên những xúc cảm, tình cảm tích cực về thi đua yêunước Từ đó nâng cao đạo đức, thái độ nghề nghiệp, tác phong công tác, tinhthần trách nhiệm cao với công việc được giao; có ý thức đoàn kết, ý thức tậpthể, cộng đồng trách nhiệm

- Phát triển ở thanh niên hệ thống hành vi phù hợp với các chuẩn mực, cácquy định của thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh, theo quy định củaLuật Thi đua - Khen thưởng, các văn bản quy phạm pháp luật về thi đua - khenthưởng, các quy định, hướng dẫn thi đua - khen thưởng của các tổ chức đoàn thểchính trị - xã hội

1.5.3 Các khâu GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên

Quá trình GD thi đua yêu nước diễn ra theo nhiều giai đoạn, bao gồm cáckhâu cơ bản:

- Khâu thứ nhất: Bồi dưỡng, nâng cao nhận thức về thi đua yêu nước, Luật

Thi đua - Khen thưởng.

- Khâu thứ hai: Bồi dưỡng những tình cảm đúng đắn, lành mạnh về thi đuayêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh

- Khâu thứ ba: Rèn luyện, hình thành hành vi, thói quen nêu cao tinh thầnthi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh

1.5.4 Nội dung GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên

Thứ nhất, cần giáo dục cho thanh niên thấy được mục đích và ý nghĩacủa thi đua

Thứ hai, thi đua là yêu nước, là tinh thần đoàn kết tập thể, nguồn sức mạnhcủa dân tộc

Thứ ba, thi đua là nhiệm vụ của mọi người, toàn dân thi đua, người ngườithi đua, ngành ngành thi đua

Thứ tư, người lãnh đạo phải đi đầu, làm gương trong các phong trào thiđua yêu nước

Thứ năm, nội dung của thi đua là những nhiệm vụ cụ thể, thiết thực thanhniên đang làm

Thứ sáu, giáo dục thanh niên tích cực học tập sáng tạo, phát huy sáng kiếnkinh nghiệm, phổ biến kinh nghiệm cho tập thể cơ quan, đơn vị

Thứ bảy, giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cao cả

1.5.5 Con đường GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên

Có nhiều con đường để thực hiện GD thi đua yêu nước Hồ Chí Minh chothanh niên như thông qua dạy học, sinh hoạt tập thể, lao động sản xuất và hoạtđộng xã hội Con đường GD tốt nhất là thông qua quá trình công tác, hoạt độngtập thể, lao động và hoạt động xã hội của các tổ chức đoàn thể trong cơ quan đơn

vị để GD tinh thần thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên

1.5.6 Phương thức GD thi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên.

1.5.6.1 Học tập, nâng cao nhận thức về thi đua yêu nước

1.5.6.2 Tổ chức phong trào thi đua ở cơ sở

1.5.6.3 Thông qua sinh hoạt đoàn thanh niên ở cơ sở

1.5.6.4 Phát hiện bồi dưỡng nhân tài, nêu gương điển hình tiên tiến, người tốt việc tốt

1.5.6.5 Tăng cường các hình thức giao lưu giữa các đơn vị, điển hình tiên tiến

1.6 Các yếu tố tác động đến giáo dục thi đua yêu nước

1.6.1 Sự quan tâm của Đảng, chính quyền các cấp đến công tác giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên

1.6.2 Biện pháp và phương thức giáo dục

1.6.3 Môi trường xã hội hiện nay ảnh hưởng đến giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên.

1.6.4 Kinh phí, cơ sở vật chất giành cho giáo dục thi đua yêu nước cho

thanh niên

1.6.5 Chưa coi trọng công tác thi đua, khen thưởng

1.6.6 Ảnh hưởng mặt trái của nền kinh tế thị trường

Kết luận chương 1

- Tổng quan tình hình nghiên cứu cho thấy giáo dục thi đua yêu nước chothnh niên theo TT HCM đây là đề tài mới, chưa được đề cập đến ở bất cứ côngtrình nghiên cứu hoặc báo cáo cáo khoa học nào và là đề tài rất cần thiết, có ýnghĩa thiết thực đối với Khối các cơ quan Trung ương trong công tác giáo dụcthi đua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho thanh niên trước tình hình mới

để khơi dậy chuyển thành sức mạnh, động lực hoàn thành nhiệm vụ ở mỗi cơquan, đơn vị, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ Tổ quốc

- Chương 1 đã xây dựng được cơ sở lý luận để nghiên cứu vấn đề GD thiđua yêu nước theo tư tưởng Hồ Chí Minh cho TN hiện nay đã xác định đượcnhững khái niệm công cụ: Giáo dục, Thi đua, Thanh niên, Giáo dục thi đua yêunước cho thanh niên; nội hàm của mỗi khái niệm đã được cụ thể hóa, thao tác hóa

để có thể triển khai nghiên cứu trong thực tiễn

- Khái quát hóa những nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về thiđua yêu nước và ý nghĩa giáo dục của nó đối với các cá nhân, tập thể và xã hội;

đã nêu lên khái quát một số đặc điểm của thanh niên ngày nay làm cơ sở choviệc giáo dục thi đua yêu nước phù hợp với những đặc điểm của thanh niên.Trên cơ sở đó, mục đích, nhiệm vụ, nội dung, các phương thức giáo dục thi đuayêu nước đã được xác định, cụ thể hóa, những yêu cầu và yếu tố cơ bản ảnhhưởng đến giáo dục thi đua yêu nước cho thanh niên hiện nay

Tóm lại những nội dung được trình bày ở chương 1, đủ đảm bảo cơ sở lýluận cho việc triển khai nghiên cứu ở các phần còn lại của luận án

Chương 2

CƠ SỞ THỰC TIỄN GIÁO DỤC THI ĐUA YÊU NƯỚC

THEO TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO THANH NIÊN

KHỐI CƠ QUAN TRUNG ƯƠNG

2.1 Khái quát chung về thanh niên Khối cơ quan Trung ương

Đoàn TNCS Hồ Chí Minh Khối các cơ quan Trung ương hiện có 57 cơ sởĐoàn trực thuộc, trong đó có 29 đoàn tương đương cấp huyện, 21 đoàn cơ sở và

07 chi đoàn cơ sở (trong đó có 1.176 chi đoàn và 155 đoàn cơ sở trực thuộc cácđơn vị) với hơn 90.000 cán bộ, thanh niên đang công tác tại các bộ, ban, ngànhTrung ương Cán bộ, đoàn viên, thanh niên Đoàn Khối có trình độ học vấn cao,