- Bài tập yêu cầu chúng ta dựa vào ý kiến của một nhân vật trong mẩu chuyện để mở rộng lí lẽ và dẫn chứng để thuyết trình, tranh luận cùng các bạn trong nhóm.. - GV nói thêm: Để mở rộng
Trang 1Giáo án Tiếng việt 5
Tập làm văn luyện tập thuyết trình, tranh luận
I Mục tiêu
1 Bước đầu biết cách mở rộng lí lẽ và dẫn chứng trong thuyết trình, tranh luận
II Đồ dùng dạy - học
- Bảng phụ ghi sẵn các ý kiến của các nhân vật trong đoạn văn của Bài tập1
- Bút dạ và giấy khổ to để HS ghi lại các lí lẽ và dẫn chứng mở rộng
III Các hoạt động dạy - học
A Kiểm tra bài cũ
- Yêu cầu hai HS nêu lại kết
quả Bài tập 3 các em đã được
học ở tiết trước và hoàn chỉnh ở
nhà
- Hai HS đứng tại chỗ thực hiện theo yêu cầu của GV HS dưới lớp theo dõi, nhận xét
- GV nhận xét việc làm bài của
HS ở nhà và cho điểm
B Bài mới
1 Giới thiệu bài
- Các em đã biết cách làm thế
nào để thuyết trình, tranh luận
có sức hấp dẫn, có khả năng
thuyết phục người khác để đạt
được mục đích Tiết học hôm
nay sẽ giúp các em vận dụng
những điều đó để mở rộng lí lẽ,
dẫn chứng khi thuyết trình,
- HS lắng nghe
Trang 2tranh luận một vấn đề cụ thể.
- GV ghi tên bài lên bảng - HS nhắc lại tên đầu bài và ghi
vào vở
2 Hướng dẫn HS luyện tập
Bài tập 1
- Gọi một HS đọc to toàn bộ
nội dung Bài tập 1 trong SGK
- Một HS đọc to Bài tập 1, cả lớp theo dõi đọc thầm trong SGK
- Bài tập này yêu cầu chúng ta
làm gì?
- Bài tập yêu cầu chúng ta dựa vào ý kiến của một nhân vật trong mẩu chuyện để mở rộng
lí lẽ và dẫn chứng để thuyết trình, tranh luận cùng các bạn trong nhóm
- GV nói thêm: Để mở rộng lí
lẽ và dẫn chứng trước hết các
em phải nắm được vấn đề
thuyết trình, tranh luận là gì, ý
kiến của mỗi nhân vật ra sao?
- HS lắng nghe
+ Truyện có những nhân vật
nào?
+ Đất, Nước, Không khí, ánh sáng
+ Vấn đề tranh luận là gì? + Cái gì cần nhất đối với cây
xanh?
+ ý kiến của từng nhân vật như
thế nào?
+ Ai cũng cho mình là quan trọng nhất Đất nói: mình có chất màu để nuôi cây lớn, không có mình cây không lớn được Nước ánh sáng Không khí
- Khi HS trả lời GV nghe nhận
xét kết hợp với đưa bản phụ ghi
sẵn nội dung để HS tham khảo
- HS đọc lại
Trang 3vật
Đất Cây cần đất nhất Đất có chất màu nuôi cây
Nước Cây cần nước nhất Nước vận chuyển chất màu
Không
khí
Cây cần không khí
nhất
Cây không thể sống thiếu không khí
ánh
sáng
Cây cần ánh sáng
nhất
Thiếu ánh sáng, cây xanh không còn màu xanh
- GV yêu cầu HS làm việc theo
nhóm Mỗi HS đóng vai một
nhân vật, dựa vào ý kiến của
nhân vật, mở rộng, phát triển lí
lẽ và dẫn chứng để bênh vực
cho ý kiến ấy
- GV nhắc HS chú ý:
+ Khi tranh luận các em phải
xưng “tôi” Các nhân vật sau
khi nêu tầm quan trọng của
mình có thể phản lại ý kiến của
các nhân vật khác VD: Đất
phản bác ý kiến của ánh sáng là
thiếu ánh sáng, cây xanh không
còn màu xanh nhưng chưa thể
chết ngay được Tuy nhiên
tranh luận phải có lí có tình và
tôn trọng lẫn nhau
+ Cuối cùng, nên đi đến thống
nhất: Cây xanh cần cả đất,
nước, không khí và ánh sáng để
bảo tồn sự sống
- HS làm việc theo nhóm:
+ Mỗi em chọn đóng vai một trong bốn nhân vật, dựa vào ý kiến của một nhân vật, suy nghĩ
mở rộng, phát triển lí lẽ và dẫn chứng, viết lại vào giấy nháp
+ Sau đó từng HS tập thuyết trình tranh luận cùng các bạn trong nhóm để bảo vệ ý kiến của mình Cả nhóm nghe bổ sung lí lẽ và ý kiến cho bạn
- GV mời các nhóm cử đại diện
thi thuyết trình, tranh luận
trước lớp Mỗi HS tham gia
tranh luận sẽ bắt thăm để nhận
- Đại diện các nhóm đóng vai thuyết trình tranh luận trước lớp
Trang 4vai tranh luận (Đất, nước,
không khí, ánh Sáng)
GV có thể ghi tóm tắt những
ý kiến có lí lẽ, dẫn chứng mở
rộng hay lên bảng
ý kiến của từng
nhân vật Lí lẽ , dẫn chứng mở rộng
Đất:
- Có chất màu
nuôi cây.
- Cung cấp chất màu và muối khoáng để nuôi sống cây Nếu nhổ cây ra khỏi đất thì cây sẽ chết ngay
Nước:
- Vận chuyển chất
màu để nuôi cây.
- Nước vận chuyển chất màu Khi trời hạn hán dù có đất, cây cối vẫn héo khô
Không khí:
- Cây cần khí trời
để sống
- Cây cần không khí cũng như con người
Nếu để cây trong bình kín hoặc bọc trong túi ni lông thiếu dưỡng khí cây sẽ dần dần
bị chết Vì thế nên không khí là cần nhất.
ánh sáng:
- Làm cho cây có
màu xanh.
- Thiếu ánh sáng chúng tôi, cây xanh sẽ
không còn màu xanh Không có ánh dáng, cây sẽ rất yếu ớt, khó sống, cây không thể gọi là cây xanh Chẳng thế mà bao gia đình trồng cây cảnh trong nhà vãn phải chọn tìm chỗ có nhiều ánh sáng cho cây.
- GV gọi một đến hai HS khá
giỏi đóng vai người chứng kiến
cuộc tranh luận và đưa ra ý
kiến phân xử thuyết phục rằng:
Cây xanh cần cả đất, nước,
không khí, ánh sáng
- Một đến hai HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- GV và HS nhận xét, bình - HS thực hiện theo yêu cầu của
Trang 5chọn ra người tranh luận giỏi GV.
Bài tập 2
- Yêu cầu HS đọc to toàn bộ
nội dung Bài tập 2 trong SGK
GV giải thích cho HS biết đèn
trong bài ca dao nói đến là đèn
dầu
- Một HS đọc to Bài tập 2, cả lớp theo dõi đọc thầm trong SGK
- Bài tập này yêu cầu chúng ta
làm gì?
- Trình bày ý kiến của em để thuyết phục mọi người thấy rõ
sự cần thiết của cả trăng và đèn trong bài ca dao
- GV nhắc HS:
+ Sử dụng thuyết trình nên các
em không cần nhập vài trăng
-đèn để tranh luận mà cần trình
bày ý kiến của mình một cách
khách quan để thuyết phục mọi
người thấy rõ sự cần thiết của
cả trăng và đèn
- HS lắng nghe
- GV yêu cầu HS làm việc cá
nhân chuẩn bị ý kiến tranh luận
(ghi vắn tắt ra giấy nháp)
- GV gợi ý các em đọc thầm lại
bài ca dao, suy nghĩ, tìm lí lẽ
dẫn chứng nhằm thuyết phục
mọi người thấy rõ sự cần thiết
của cả trăng và đèn, qua các
câu hỏi gợi ý: Nếu chỉ có trăng
thì chuyện gì sẽ xảy ra? Nếu
chỉ có đèn thì chuyện gì sẽ xảy
ra? Vì sao nói cả trăng và đèn
đều cần thiết cho cuộc sống?
- HS thực hiện theo yêu cầu của GV
- HS đọc thầm, suy nghĩ viết
vào vở nháp Ví dụ:
Theo em, trong cuộc sống, cả đèn lẫn trăng đều cần thiết.
Đèn ở gần nên soi rõ hơn, giúp người ta đọc sách, .(dẫn
chứng những ưu điểm của
đèn) Tuy thế nhưng đèn cũng không thể kiêu ngạo với trăng,
vì .(dẫn chứng những nhược điểm của đèn) Trăng rất cần cho cuộc sống trên trái đất
Trang 6(dẫn chứng những ưu điểm của
trăng) Tuy nhiên nếu chỉ có trăng thì cũng chưa đủ bởi vì
(dẫn chứng những nhược điểm
của trăng) Vì vậy cả trăng và đèn đều cần thiết với con người, chúng bổ sung cho nhau (dẫn chứng trăng và đèn
bổ sung ưu điểm, khắc phục nhược điểm cho nhau và đều cần thiết, gắn bó với cuộc sống của con người)
- Yêu cầu HS lần lượt trình bày
ý kiến
- HS lần lượt thuyết trình ý kiến của mình, cả lớp theo dõi
- GV nhận xét, đánh giá bài
làm của HS; tuyên dương khen
ngợi các HS thuyết trình hay
nhất, giàu sức thuyết phục nhất
- HS lắng nghe
3 Củng cố, dặn dò
- GV nhận xét giờ học, tuyên
dương những nhóm và các em
HS tích cực trong học tập
- HS lắng nghe
- Dặn HS về nhà hoàn chỉnh
Bài tập2 vào vở
- HS lắng nghe và về nhà thực hiện theo yêu cầu của GV