Vi rut

- Virut càng lớn, số l ợng capsome càng nhiều  Vỏ capsit của virut Vỏ capsit của virut đ ợc cấu tạo nh thế nào?. Virut trần virut đơn giản Virut có vỏ bọc virut phức tạp Dựa vào hình

BÖnh Sars

BÖnh AIDS BÖnh cóm gµ

Virut lµ g×?

Kh¸i niÖm vÒ Virut

Ch ¬ng III

CÊu tróc c¸c lo¹i Virut

Bµi 43

I §Æc ®iÓm chung cña Virut

ThÝ nghiÖm cña Ivan«pxki (n¨m 1892)

DÞch läc

NhiÔm vµo l¸

tr êng th¹ch

Kh«ng

thÊy mÇm bÖnh

Kh«ng thÊy khuÈn l¹c

Läc qua nÕn läc vi khuÈn

Qua thÝ nghiÖm trªn,

em cã nhËn xÐt g× vÒ

kÝch th íc cña virut ?

RÊt nhá bÐ, nhá h¬n rÊt nhiÒu so víi kÝch th íc cña

vi khuÈn.

1 KÝch th íc cña virut

→ RÊt nhá bÐ: tõ 10 nm – 100 nm

( 1 nm = 1/1.000.000 mm)

→ ChØ cã thÓ quan s¸t ® îc d íi KHV ®iÖn tö

Virut lín nhÊt = 1/10 vi khuÈn E.Coli Virut nhá nhÊt = 1/100 vi khuÈn E.Coli

Mét sè Virut th êng gÆp

Virut viªm n·o

Virut d¹i Virut HIV

thuèc l¸ Virut b¹i liÖt Virut HIV Phage T2

Khèi ®a diÖn Khèi cÇu

T¹i sao virut l¹i cã h×nh d¹ng nh vËy ? H×nh d¹ng cña virut phô thuéc vµo yÕu

tè nµo ?

H×nh d¹ng virut phô thuéc

vµo cÊu t¹o cña virut

3 Cấu tạo của Virut

? Virut đ ợc cấu tạo gồm những thành phần

nào ? ? Bản chất của các thành phần đó là gì??

a Cấu tạo chung : 2 phần

Phức hợp gồm axit nuclêic và

prôtêin đ ợc gọi là

Nuclêôcapsit Nuclêôcapsit

Bé gen cña virut cã thÓ

lµ ADN hoÆc ARN ,

1 sîi hoÆc 2 sîi

Bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn

Bé gen cña virut cã ®iÓm g× sai kh¸c so víi

so víi bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn?

Bé gen (ARN) Bé gen (ADN)

Bé gen cña virut Bé gen cña sinh vËt nh©n chuÈn

Bé gen (ADN)

- Vỏ capsit đ ợc cấu tạo

từ những đơn vị nhỏ hơn là capsome

- Virut càng lớn, số

l ợng capsome càng nhiều

 Vỏ (capsit) của virut

Vỏ capsit của virut đ ợc cấu tạo nh thế nào?

Capsome

Capsit

Kích th ớc của virut và số l ợng capsome có quan hệ với nhau nh thế nào ?

Virut trần (virut

đơn giản)

Virut có vỏ bọc (virut phức tạp)

Dựa vào hình trên, hãy cho biết:

Virut có thể có các dạng cấu tạo nào?

Đặc điểm của các dạng cấu tạo đó?

Axit nuclêic Capsit

Vỏ ngoài Gai glycôprôtêin

Vá ngoµi

Gai glyc«pr«tªin

Pr«tªin

H¹t virut cã cÊu t¹o t ¬ng

® ¬ng víi lo¹i cÊu tróc

nµo trong tÕ bµo sinh vËt

nh©n chuÈn?

Víi cÊu t¹o nh vËy, ph

¬ng thøc sèng cña

virut sÏ nh thÕ nµo ?

Virut H5N1,virut d¹i…

Virut khoai t©y,cµ chua…

Phage T2, T4 cña E.Coli…

ThÝ nghiÖm cña Ivan«pxki (n¨m 1892)

Trong thÝ nghiÖm cña Ivanopski, giai ®o¹n nµo cho thÊy râ ph ¬ng thøc sèng cña virut ?

tr êng th¹ch

Kh«ng

thÊy mÇm bÖnh

Kh«ng thÊy khuÈn l¹c

C©y vÉn

bÞ bÖnh

DÞch chiÕt NghiÒn

Läc qua nÕn läc vi khuÈn

Virut

Cã thÓ nu«i virut trªn m«i

tr êng nu«i cÊy nh©n t¹o nh

vi khuÈn ® îc kh«ng?

Kh«ng, b¾t buéc ph¶i nu«i virut trong tÕ bµo sèng

Thí nghiệm của Franken và Conrat

Tại sao virut phân lập đ ợc không phải

là virut chủng B?

Thí nghiệm này nói lên vai trò quyết định của thành phần nào, axit nuclêic hay vỏ Prôtêin ?

Axit nuclêic có vai trò quyết định,

quy định mọi đặc điểm của virut

Nghiên cứu SGK và cho biết, Franken và Conrat

đã tiến hành thí nghiệm

nh thế nào?

Thí nghiệm của Franken và Conrat

Việc có thể tách riêng axit nuclêic ra khỏi vỏ Prôtêin thành hai chất riêng nh là các hợp chất hoá học; khi trộn lẫn, chúng lại có thể tự lắp ghép trở lại thành hạt virut thể hiện tính chất nào của virut ?

Khi ở ngoài tế bào chủ, chúng biểu hiện đặc tính nh một thể vô sinh hay hữu

sinh?

ở ngoài tế bào chủ,

virut biểu hiện nh

một thể vô sinh

Thí nghiệm của Franken và Conrat

Khi tồn tại trong tế bào chủ (nhiễm vào lá cây), biểu hiện của virut nh thế nào?

Chúng biểu hiện nh một thể hữu

sinh, có thể nhân lên, tạo thế hệ

virut mới có đầy đủ đặc điểm di

truyền của virut ban đầu

Qua thí nghiệm này, ta có thể kết luận gì về đặc điểm sống của virut khi chúng tồn tại bên trong hoặc bên ngoài tế bào?

→ Kết luận về đặc điểm sống của virut

 ở ngoài tế bào chủ, virut biểu

hiện nh một thể vô sinh

 Chỉ khi ở trong tế bào chủ, virut mới hoạt động nh một thể sống.

 Virut là một … vô cùng đơn giản, không

có…

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là … và lõi là …

 Virut sống … trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật… đ ợc gọi là … hay …

 Kích th ớc của chúng rất nhỏ, trung bình từ

…

Bài tập về khái niệm virut

Từ những kiến thức trên,em

hãy hoàn thành bài tập về khái

niệm virut bằng cách điền từ

thích hợp vào chỗ trống.

 Virut là một ………… vô cùng đơn giản,

không có…………

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là …… và lõi là ……

 Virut sống ……… trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật… đ ợc gọi là ……

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bào

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là …… và lõi là ……

 Virut sống ……… trong tế bào động vật, thực vật, vi sinh vật… đ ợc gọi là ……

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bào

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin

và lõi là Axit nuclêic

 Virut sống ……… trong tế bào động

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bào

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin

và lõi là Axit nuclêic

 Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật… đ ợc gọi là hạt virut hay virion

 Kích th ớc của chúng rất nhỏ, trung bình từ

………

 Virut là một dạng sống vô cùng đơn giản, không có cấu tạo tế bào

 Chúng chỉ gồm 2 phần chính: vỏ là Prôtêin

và lõi là Axit nuclêic

 Virut sống ký sinh bắt buộc trong tế bào

động vật, thực vật, vi sinh vật… đ ợc gọi là hạt virut hay virion

 Kích th ớc của chúng rất nhỏ, trung bình từ

10- 100 nm

II Phân loại virut

Dựa trên những kiến thức đã học,

ta có thể phân loại virut dựa trên

những tiêu chuẩn nào ?

→ Có thể phân loại dựa trên 4 tiêu chuẩn:

1.Căn cứ vào loại axit nuclêic ( virut ADN, virut ARN)

2.Căn cứ vào hình dạng (Trụ, khối, hỗn hợp)

3.Căn cứ vào có hay không có vỏ ngoài( VR đơn giản, VR phức tạp)

4.Căn cứ vào tế bào chủ mà virut kí sinh( VR

ĐV, VR TV, VR VSV)

Ph¶i ch¨ng virut lµ sinh vËt g©y

bÖnh cã kÝch th íc nhá nhÊt?

Cßn cã t¸c nh©n g©y bÖnh nµo

cã kÝch th íc nhá h¬n c¶ virut

hay kh«ng?

III Vir«it vµ Pri«n

H·y nghiªn cøu SGK phÇn III vµ

hoµn thµnh phiÕu häc tËp sau

§iÓm so s¸nh Vir«it Pri«n

Điểm so sánh Virôit Priôn

bào chủ

PrP bình th ờng biến

đổi cấu trúc thành PrP độc, gây thoái hoá hệ thần kinh

Bệnh củ khoai tây

hình thoi Bệnh hại cây dừa

Bệnh bò điên ( xốp não bò)

Vir«it vµ bÖnh do vir«it

Vir«it

(ARN)

BÖnh cñ khoai t©y h×nh thoi

Priôn và bệnh do Priôn

Bệnh bò điên

PrP bình th ờng PrP độc

Biến đổi cấu trúc

Cơ chế gây bệnh

Bài tập

Từ những kiến thức đã học, hãy so sánh sự khác biệt giữa virut, virôit, priôn và vi khuẩn bằng cách điền

vào bảng d ới đây

(+) Có (-) Không

TÝnh chÊt Virut Vir«it Pri«n Vi

khuÈn

Cã cÊu t¹o tÕ bµo

ChØ chøa ADN hoÆc ARN

Chøa c¶ ADN vµ ARN