Mục tiêu: Học sinh cảm nhận đợc một trong những phẩm chất cao đẹp của Bác Hồ, đó là đức tính giản dị: giản dị trong lối sống, trong quan hệ với mọi ngời, trong việc làm và lời nói, bài v
Trang 1Ngày soạn 10-202011
Ngày dạy 12-2-2011 Tiết 93
Tuần 24 Đức tính giản dị của Bác Hồ
(Phạm Văn Đồng)
I Mục tiêu:
Học sinh cảm nhận đợc một trong những phẩm chất cao đẹp của Bác
Hồ, đó là đức tính giản dị: giản dị trong lối sống, trong quan hệ với mọi ngời, trong việc làm và lời nói, bài viết
Nhận ra và hiểu đợc nghệ thuật nghị luận của tác giả trong bài, đặc biệt là cách nêu dẫn chứng cụ thể, toàn diện, rõ ràng, kết hợp với giải thích, bình luận ngắn gọn mà sâu sắc
Giáo dục lòng kính yêu và học tập theo gơng của Bác
Rèn kĩ năng đọc và phân tích VBNL
II Hoạt động dạy - học:
* Hoạt động 1 : Khởi động.
1 ổn định tổ chức
2 Kiểm tra:
- Nêu 2 luận điểm chính trong bài “Sự giàu đẹp ”?
Tác giả đã đa những luận cứ ntn để CM?
3 Giới thiệu bài: ởlớp 6 cỏc em đó được học tỏc phẩm nào viết về
Bỏc? Tỏc phẩm ấy cho em biết gỡ về Bỏc?
Đú là phẩm chất cao đẹp của HCM phẩm chất và đạo đức của Bỏc cũn được thể hiện thật cao đẹp như thế nào trong cuộc sống đời thường? Hụm nay cụ cựng cỏc em sẽ được biết thờm qua bài viết của người cộng sự đắc lực nhiều năm hoạt động CM cựng Bỏc.Đú là trớch đoạn Đức tớnh giỏn dị của BH của cố thủ tướng P V Đ.(tờn đầu bài do người biờn sạn sgk đặt)
Mỏy chiếu tờn bài Hả 2
* Hoạt động 2: Kiến thức mới.
Em trỡnh bày những hiểu biết về tg PV
Đ-Mỏy chiếu hỡnh ảnh P V Đ Ha3
GV: -P V Đ sinh ra và lớn lờn ở xó Đức Tõn –huyện Mộ Đức
Tỉnh Quảng Ngói một miền quờ hiếu học và giầu truyền thống
cỏch mạng Tiếp thu truyền thống yờu nước của quờ hương
,ụng tham gia cỏch mạng từ rất sơm.từng bị TDP bắt và tự đày
ở Cụn Đảo ễng là người cú nhiều thời gian hoạt động cựng
Bỏc Hồ trong hai cuộc khỏng chiến chống Phỏp và Mỹ nờn cú
những hiểu biết tường tận về phong cỏch HCM.Cú 70 năm
hoạt động Cm và đứng ở những cương vị lónh đạo quan trọng
trong bộ mỏy lónh đạo của nhà nước đặc biệt là lĩnh vực
ngoại giao.Mất tại HN 29-4-2000 thọ 94 tuổi.
GV chốt
-Là một học trò xuất sắc, cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí
I tỏc giả, tỏc phẩm.
1 Tác giả: (1906
-2000)
-> Là nhà CM, nhà văn hoá lớn.
2 Đoạn trích :
a Xuất xứ : -Trớch : ô Chủ tịch
Trang 2- Hơn 30 năm sống và làm việc với Bác
- Có nhiều cuốn sách, bài báo về Bác thể hiện sự hiểu biết tờng
tận và t/c kính yêu, chân thành, thắm thiết
Xuất xứ đoạn trớch ? Là đoạn trích từ bài diễn văn đọc trong
lễ kỉ niệm 80 năm ngày sinh nhật Bác (19/5/1970)
- G .Viết về Bác, Thủ tớng PVĐ ko chỉ nói về cuộc đời hoạt
động CM và t tởng mà còn rất chú ý đến con ngời, lối sống,
phẩm chất đạo đức tốt đẹp
- Cách đọc : mạch lạc, sôi nổi, lu ý những câu cảm
- H Đọc vb, nhận xét
Chỳ thớch
? Bài văn nghị luận về vấn đề gì? Xđ bố cục bài văn?
Ha4
- G Lu ý: Xuất xứ, vb ko có kết luận vì đây chỉ là đoạn
trích.
Dựng kiểu vb nghị luận tg bài viết đó làm rừ đức tớnh giản dị
của Bỏc ntn chỳng ta sẽ tỡm hiểu ở phần II
Chuyển ý II 1.
? Lđ đợc nêu ở câu thứ nhất phần 1 là gì?(nhất quỏn là thống
nhất từ đầu đến cuối )
Luận điểm này chứa đựng 2 ý là ý nào ?í nào là nội dung
chớnh mà bài viết tập trung?
Câu 2 có ý nghĩa ntn?
- Câu 2: giải thích, mở rộng phẩm chất đặc biệt đợc giữ
nguyên vẹn qua cđ 60 năm hoạt động
? Nhận xét về cách nêu vđ của t/g?(trực tiếp hay giỏn tiếp-tỏc
dụng của cỏch nờu ấy?
15p
HCM tinh hoa và khớ phỏch của dõn tộc,lương tõm của thời đại ằ
bĐọc,chỳ thớch ,bố cục
-Đọc
-Chỳ thớch -Bố cục: (2 phần)
- Từ đầu “tuyệt
đẹp”: Nhận định chung về Bác
- Phần còn lại: Những biểu hiện của
đức tính giản dị
c.Kiểuvănbản:Nghị luận
II Tìm hiểu văn bản.
1 Nhận định chung về Bác.
- Luận điểm: Sự nhất quán giữa đời hoạt động ch/trị và
đ/sống bình th ờng
vụ cựng giản dị của Bỏc.
-> Cách nêu vđ: nêu trực tiếp -nhấn mạnh đợc tầm quan trọng của vđ.
2 Những biểu hiện của đức tính giản dị.20p
Trang 3-
-Chuyển ý 2(Những biểu hiện của đức tớnh giản dị được tg bài
viết giới thiệu là gỡ….)
? Để làm rõ đức tính giản dị của Bác Hồ, tác giả đã chứng
minh ở những ph ơng diện nào trong đời sống và con ngời
củaBác?( cú thể núi gọn luận điểm này được thể hiện trờn hai
ý lớn đú là:Giản dị trong lối sống hàng ngày và giản dị trong
lời núi,bài viết).
Sự giản dị trong lối sống hàng ngày của B được giới thiệu
trờn những khớa cạnh nào trong cuộc sống ?(Ăn ,ở,làm việc,
mối quan hệ với mọi người )
Theo Bỏc P V Đ cho biết bữa ăn của B ,Cỏch sinh hoạt ăn
uống của Người ntn?
Ha 5
- Chỉ vài ba món giản đơn
- Lúc ăn không để rơi vãi một hạt cơm
- Ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch, thức ăn còn lại đợc sắp
xếp tơm tất
Em cú nhận xột gỡ về cỏc dẫn chứng đưa ra?
Tg nờu những chi tiết cụ thể núi lờn cỏch ăn giản dị của B.PV
Đ đó từng cú nhiều năm hoạt động CM bờn Bỏc nờn mới cú
thể núi một cỏch tỉ mỉ,cụ thể cỏch ăn của Bỏc như vậy
.Cú phải Người khụng thớch ăn ngon ,khụng thớch hưởng thụ
hay vỡ một lớ do nào khỏc? Khụng phải như vậy….B vẫn
thường tõm sự :Đất nước ta cũn nghốo,dõn ta cũn nhiều khú
khăn nờn B chỏu ta phải thực hành tiết kiệm.Một lớdo nữa mà
trong bài viết này bỏc P V Đ cũng đó nhận xột về cỏch ăn của
Người đú là B thể hiện sự quý trọng biết bao kết quả sx của
con ngời và k/trọng ngời phục.
thời gian B ở VB –:Bắt con ốc khe chặt nải chuối rừng … cú
những này chỏo bẹ măng tre, Người đó đồng cam cộng khổ với
đồng bào và chiến sĩ đú Cỏch sinh hoạt ấy thể hiện thật cảm
động đạo đức cao cả của B.
Như vậy theo em ,em nhận xột gỡ về bữa ăn và cỏchsinh hoạt
ăn uống của B?
Chuyển ý Cũng núi về cỏch sinh hoạt của B Nơi ở của B được
tg giới thiệu và nhận xột ntn?
Ha6
- Vẻn vẹn có 3 phòng
- Lộng gió và ánh sáng
-> Nhận xét: Thanh bạch và tao nhã
aBỏc giản dị trong lối sống hàng ngày
* Giản dị trong bữa
ăn:
Bữa ăn đạm bạc,dõn dó tiết kiệm
*Nơi ở
Trang 4(Tg đã lập luận tương phản giữa tâm hồn và cách ở của B:tâm
hồn thì”lộng gió thời đại” mà nhà ở của Bác chỉ là nhà sàn
“vẻn vẹn chỉ có và ba phòng’ Tg đã bình và ca ngợi cách ở
giản dị của B ntn?(thanh bạch và tao nhã biết bao)
Lối viết ở phần này có giống phần trên không? cũng giống
phần trên dc+nhận xét TD?Cách viết vừa đưa d/c lại vừa xen
lời bình luận khiến cho bài viết vừa chặt chẽ,có sức thuyết
phục lại vừa bộc lộ được sự ngưỡng mộ của người viết
theo quan niệm của người xưa ,đứng đầu của một nước gọi là
vua Nơi ở của một ông vua ntn…còn B của chúng ta thì….
Lối sống giản dị của B đã trở thành nguồn cảm hứng trong
nhiều sáng tác thi ca:
Một nhà sàn đơn sơ vách nứa
Bốn bề suối chảy cá bơi vui.
Đấy là những năm tháng Ngưới sống ở VB.Và sau này khi trở
về thủ đô HN B vẫn giữ nguyên thói quen sinh hoạt ấy;
Nhà gác đơn sơ một góc vườn
Gỗ thường mộc mạc chẳng mùi sơn
Giường mây chiếu cói đơn chăn gối
Tủ nhỏ vừa treo mấy áo sờn
Kết hợp với những bài viết khác cho em biết nơi B ở Ntn?
Ở một khí cạnh khác cũng nói về sự giản dị của B mà bài viết
nhắc đến đó là Người giản dị trong việc làm và mối quan hệ
với mọi người.
Phong cách làm việc và mối qh với mọi người của B được
tg giới thiệu như thế nào ?Tg bài viết có lời nhận xét ntn?
-Suốt đời làm việc,suốt ngày làm việc ,từ việc rất lớn…đến
việc rất nhỏ…
- Thường tự làm lấy, ít cần người phục vụ
- Gần gũi, thân thiện với mọi người: thăm hỏi, đặt tên
-> Nhận xét: đời sống vật chất giản dị càng hoà hợp với đời
sống tinh thần phong phú cao đẹp
(Gv:1911B ra đi tìm đường cứu nước…Sáng ra bờ suối…
Viêccj lơns là…nhỏ như )
hình ảnh :Bác vẫn đi kia giữa cánh đồng
Thăm từng ruộng lúa ,hỏi từng bông
Ghé từng hợp tác qua thôn xóm
Xem mấy trường tươi,mấy giếng trong.
Bác vẫn về kia …Những sớm trưa
Hỏi lò than ,xưởng máy ,giàn tơ.
Nơi ở đơn sơ ,thanh bạch ,tao nhã
• trong viÖc lµm v à mối quan hệ với mọi người
-Làm việc tận tụy -Thân mật,gần gũi với mọi người
Trang 5Hỏi anh hỏi chị cụng nhõn ấy
Vàng ngọc thi đua được mấy giờ.
Suy nghĩ của em về lối làm việc và mối quan hệ của B với
mọi người?
Chốt :Bỏc giản dị trong đời sống hàng ngày từ bữa ăn đến
nơi ở trong việc làm và cả mối quan hệ với mọi người.
Gv đọc đoạn “Nhưng chớ hiểu lầm…thế giới ngày nay”
Trong đoạn này tg sử dụng dẫn chứng hay lớ lẽ?
Tg chờm xen một doạn văn giải thớch và bỡnh luận bằng lớ lẽ để
đi sõu vào vấn đề bằng cỏch phõn biệt lối sống giản dị nhưng
vẫn sụi nổi ,phong phỳ của Bỏc khỏc với lối sống khắc khổ của
cỏc nhà tu hành hay lối sống thanh tao cụ độc của nhà hiền
triết sống ẩn dật.theo tg thỡ đõy là một lối sống thực sự văn
minh ,văn húa Lối sống ấy trở thành một tấm gương sỏng
trong thế giới ngày nay.
Td của lời bỡnh luận này ?
Ở luận cứ thứ hai Thủ tướng P V Đ đó giới thiệu về sự giản dị
của Bỏc trong lời núi và bài viết.Em cú nhận xột gỡ về cỏch
đưa hai dẫn chứng?
- “ Không có gì quý hơn độc lập, tự do”
- “ Nớc Việt Nam là một ”
Hai dẫn chứng này trớch trong tuyờn ngụn độc lập
( là 2 câu nói nổi tiếng của Bác, câu nói ngắn gọn, dễ nhớ, mọi
ngời đều hiểu.)
Vậy theo em cỏch núi và cỏch viết của Bỏc Như thế nào?
Đỳng như vậy cỏch núi của Bỏc dễ nghe ,dễ hiểu,cú sức thuyết
phục cao Cảm xỳc về cỏch núi ấy nhà thơ Th đó viết
Người đọc tuyờn ngụn… rồi chợt hỏi
“Đồng bào nghe tụi núi rừ khụng?
ễi cõu hỏi hơn một lời kờu gọi
Rất đơn sơ mà ấm bao lũng.
====
Bỏc Hồ đú ,lũng ta yờn tĩnh
ễi người cha đụi mắt hiền sao
Giọng của Người khụng phải sấm trờn cao
Thấm từng tiếng ấm vào lũng mong ước.
? Bên cạnh các d/c, ở mỗi lđ ngời viết thờng xen kẽ những
lời bình luận ntn? Tác dụng của lời bình luận? ? T (Thể
hiện t/c của ngời viết với Bác, đề cao sức mạnh phi thờng của
lời nói giản dị mà sâu sắc của Bác Đó là sức mạnh khơi dậy
lòng yêu nớc, ý chí CM trong quần chúng nhân dân)
* Luận cứ tiêu biểu, toàn diện, cụ thể, gần gũi; nhận xét bình
b Giản dị trong lời nói, bài viết:
Dễ nghe,dễ hiểu cú sức thuyết phục cao
III Tổng kết.
- Bài văn cho thấy giản dị trong lối sống, nói, viết là 1
vẻ đẹp cao quý trong con ngời HCM
- Sự kết hợp CM, giải thích, bình luận làm VBNL thêm sinh
động, thuyết phục
- Dẫn chứng cụ thể, tiêu biểu, gần gũi
* Ghi nhớ: (sgk 55)
Trang 6luận ngắn gọn mà thể hiện tình cảm sâu sắc.
Cách lập luận chặt chẽ: giới thiệu luận điểm chứng minh
-bình luận
Tổng kết?
Nhận xét về những dẫn chứng và cách lập luận CM của
t/g?
Nội dung bài vết cho em biết điều gỡ?
? Qua vb này, em hiểu biết điều gì về Bác?
? Em học tập đợc điều gì từ cách nghị luận của t/g PVĐ ?
Đọc ghi nhớ
GV Bỏc để tỡnh thương cho chỳng con…
* Hoạt động 3: Luyện tập, củng cố.
Theo quan niệm của một số người hiện nay đời sống vật chất ngày càng đầy
đủ sung tỳc nờn khụng cần phải tiết kiệm ?Em thấy quan niệm đú đỳng hay sai?vỡ sao?
-Sau khi học bài này em hóy liờn hệ với lối sống của mỡnh Nghe hỏt –Xem hỡnh ảnh
* Hoạt động 4: Hớng dẫn.
- Su tầm những câu chuyện về Bác
- Bài tập 1 (tr 55)
- Chuẩn bị: Chuyển đổi câu chủ động thành câu bị động