Một số biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn tiếng anh ở các trường trung học cơ sở quận Phú Nhuận, Tp. Hồ Chí Minh

Định hướng của Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành về nâng cao năng lựcgiảng dạy NN cho GV và năng lực NN cho HS phổ thông VN: Đề án “Dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN THỊ NGỌC QUÝ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH

Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ

QUẬN PHÚ NHUẬN-TP HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN THỊ NGỌC QUÝ

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG

HỌC CƠ SỞ QUẬN PHÚ NHUẬN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC

Trong quá trình học tập, tìm tòi nghiên cứu và hoàn tất luận văn, tôi luôn được sự ủng hộ, giúp đỡ tận tình của các bạn đồng nghiệp, quý thầy cô, các

em học sinh, các cấp lãnh đạo và gia đình đã tạo mọi điều kiện để tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu đúng thời hạn.

Tôi chân thành cảm ơn Ban giám Hiệu Đại Học Vinh, Đại học Sài Gòn, Khoa đào tạo Quản lý giáo dục và Hội đồng khoa học trường Đại học Vinh, Phòng GD-ĐT Quận Phú Nhuận, quý thầy giáo, cô giáo, đội ngũ cán bộ quản lý 6 trường THCS Quận Phú Nhuận Thành phố Hồ Chí Minh cùng đông đảo bạn đồng nghiệp đã tận tình giúp đỡ, cung cấp tài liệu, tạo điều kiện thuận lợi về cơ sở thực tế, tham gia đóng góp những ý kiến quý báu cho việc nghiên cứu đề tài.

Đặc biệt tác giả xin bày tỏ biết ơn sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Thị Mỹ Trinh– Người đã nhiệt tình hướng dẫn và giúp đỡ bản thân tôi trong suốt thời gian nghiên cứu và viết luận văn này.

Trong quá trình học hỏi, nghiên cứu mặc dù đã có nhiều cố gắng, song chắc chắn luận văn không tránh khỏi những thiếu sót, Tôi kính mong nhận được những lời chỉ dẫn của quý thầy giáo, cô giáo, ý kiến đóng góp trao đổi của các bạn đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn.

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 25 tháng 10 năm 2012

Tác giả

Nguyễn Thị Ngọc Quý

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục đích nghiên cứu 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu 3

4 Giả thiết khoa học 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu 3

6 Phương pháp nghiên cứu 4

7 Phạm vi nghiên cứu 4

8 Đóng góp của luận văn 4

CHƯƠNG 1CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 6

1.1 Sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề 6

1.2 Các khái niệm cơ bản 11

1.3 Một số vấn đề về dạy học tiếng Anh trong trường THCS 19

1.4 Một số vấn đề về quản lý chất lượng dạy học Tiếng Anh ở các trường THCS 25

1.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh ở THCS 33

Kết luận chương 1 36

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN PHÚ NHUẬN 37

2.1 Khái quát về tình hình phát triển KT-XH và giáo dục cấp THCS Quận Phú Nhuận 37

2.2 Thực trạng dạy học môn Tiếng Anh cấp THCS Quận Phú Nhuận .45

trường THCS Quận Phú Nhuận- TP.Hồ Chí Minh 53

2.4 Đánh giá chung về thực trạng 64

Kết luận chương 2 68

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở CÁC TRƯỜNG THCS QUẬN PHÚ NHUẬN 70

3.1 Định hướng và kế hoạch thực hiện đề án phổ cập và nâng cao năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh Trung học cơ sở Phú Nhuận giai đoạn 2011-2020 70

3.2 Các nguyên tắc đề xuất biện pháp 73

3.3 Một số biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh ở các trường THCS Quận Phú Nhuận 73

3.4 Kết quả thăm dò tính cần thiết, khả thi của các biện pháp đề xuất 86

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 91

1.KẾT LUẬN 91

2 KIẾN NGHỊ 93

TÀI LIỆU THAM KHẢO 94

PHỤ LỤC 97

Cơ sở vật chấtDạy học môn tiếng AnhGiáo dục và đào tạoGiáo viên

Giáo viên tiếng AnhHọc sinh

Học sinh giỏiSinh viênHoạt động dạy họcKinh tế – Xã hộiPhòng Giáo dụcPhương pháp dạy họcQuản lý giáo dục Quá trình dạy họcSách giáo khoaSáng kiến kinh nghiệmThiết bị dạy học

Trung học cơ sởTrung học Phổ thôngĐổi mới phương pháp dạy học.Phương pháp

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Tầm quan trọng của tiếng Anh đối với sự gia nhập thế giới và chiếmlĩnh tri thức nhân loại Đất nước càng hội nhập, ngoại ngữ càng đóng vai tròquan trọng trong đời sống xã hội Ngoài trình độ chuyên môn, ngoại ngữ làđiều kiện cần và đủ để chúng ta tìm được một việc làm ổn định, tạo dựng sựnghiệp Đồng thời, sử dụng thành thạo tiếng Anh cũng là chìa khóa để họcsinh tìm tòi khám phá tri thức quý báu của nhân loại và trao đổi,chia sẻ nhữngthông tin từ các nền văn hóa khác nhau Tiếng Anh là yếu tố quan trọng trongviệc nâng cao sự cạnh tranh cá nhân và cạnh tranh của đất nước

Định hướng của Đảng, Nhà nước, Bộ, ngành về nâng cao năng lựcgiảng dạy NN cho GV và năng lực NN cho HS phổ thông VN: Đề án “Dạy

và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân giai đoạn 2008-2020” vớimục tiêu nhằm đổi mới toàn diện việc dạy và học tiếng Anh trong các trườngphổ thông; từng bước nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh để cuối cáccấp học, học sinh đạt năng lực ngôn ngữ (gồm: nghe, nói, đọc, viết) theo quyđịnh của Bộ GD-ĐT Sở GD-ĐT TPHCM cũng đã ưu tiên cho việc nâng caotrình độ chuyên môn cho giáo viên (GV) tiếng Anh nhằm nâng cao kỹ năngngôn ngữ, kỹ năng giảng dạy theo hướng chuẩn quốc tế Cụ thể là GV Tiểuhọc và THCS phải đạt chứng chỉ Anh ngữ quốc tế FCE của ĐH Cambridgenhằm đạt chuẩn ngôn ngữ B2 của khung tham chiếu ngôn ngữ châu Âu Các

GV sẽ học bồi dưỡng trong khoảng 75 - 150 giờ tùy trình độ của mỗi người.[11]

Sự hạn chế và yếu kém của HS Việt nam về ngoại ngữ và tiếng Anh:Hiện nay, môn tiếng Anh đã được đưa vào dạy ở bậc phổ thông Môn TiếngAnh là một môn thi tuyển sinh 10 và tốt nghiệp bắt buộc hàng năm Nhưng

nhiều học sinh vẫn xem Tiếng Anh là môn phụ, học tập không tự giác vàkhông chăm chỉ luyện tập, thực hành nghe, nói Vì vậy, sau 12 năm học phổthông đa số học sinh ra trường vẫn không thể giao tiếp tiếng Anh với ngườinước ngoài hoặc giao tiếp nhưng thiếu tự tin do có thói quen học nghe TiếngAnh rồi dịch sang tiếng Việt; rồi suy ngẫm tiếng Việt , rồi dịch ngược sangtiếng Anh Quá trình này làm cho tốc độ giao tiếp và khả năng vận dụng tiếngAnh bị hạn chế Hơn nữa, các em thiếu môi trường bắt buộc để giao tiếp nênphản xạ nghe nói kém.

Thực tế quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh ở các trường THCS quậnPhú Nhuận, thành phố HCM: Ở các trường THCS Quận Phú Nhuận trongnhiều năm qua, chúng tôi đã tiến hành tổ chức đổi mới PPDH môn TiếngAnh theo phương pháp giao tiếp, đổi mới khâu kiểm tra, đánh giá đối với bộmôn tiếng Anh, mở các lớp TCTA để học sinh phát huy năng khiếu và sự yêuthích bộ môn, mời các giáo viên bản ngữ về dạy học ở các trường để tăngcường kỹ năng nghe, nói và giao tiếp cho học sinh Liên kết với các trung tâmngoại ngữ uy tín như VUS.ILA, Việt- Anh để tổ chức các cáu lạc bộ nói tiếngAnh cho giáo viên, học sinh Thế nhưng chất lượng học tiếng Anh của họcsinh không đồng đều, tỷ lệ học sinh thi tuyển sinh vào lớp 10 môn tiếng Anhvẩn còn thấp, chưa tạo được hứng thú học tập cho học sinh với môn học tiếngAnh

Hiện nay chưa có các nghiên cứu có tính hệ thống về quản lý chấtlượng dạy học tiếng Anh ở các trường THCS

Chính vì thế chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Một số biện pháp quản

lí chất lượng dạy học môn Tiếng Anh” ở các trường THCS Quận Phú Nhuận,thành phố Hồ Chí Minh”

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số biện pháp quản lí chất lượng dạy học môn Tiếng Anh, từ

đó góp phần nâng cao chất lượng dạy học ở các trường THCS Quận PhúNhuận, TP.Hồ Chí Minh

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

- Khách thể nghiên cứu

Vấn đề Quản lý chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường THCS

- Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp quản lý chất lượng dạy và học Tiếng Anh ở các trường THCSQuận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

4 Giả thiết khoa học

Nếu đề xuất và thực hiện được các biện pháp quản lý có tính khoa học,khả thi thì có thể nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở các trườngTHCS Quận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu về cơ sở lý luận về quản lý chất lượng dạy học môn TiếngAnh ở các trường THCS

- Khảo sát thực trạng quản lý chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở cáctrường THCS Quận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

- Đề xuất và thăm dò tính cần thiết, khả thi của một số biện pháp quản lýchất lượng dạy học môn Tiếng Anh ở các trường THCS Quận PhúNhuận, TP.Hồ Chí Minh

6 Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Thu nhập thông tin, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các công trìnhnghiên cứu, các quan điểm, đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước…nhằm xây dựng cơ sở lý luận cho đề tài

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Điều tra bằng bảng câu hỏi, quan sát, phỏng vấn, tổng kết kinh nghiệmthực tiễn, xin ý kiến các chuyên gia để xây dựng cơ sở thực tiễn và thăm dòtính cần thiết, khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất

- Phương pháp thống kê toán học để xử lý các số liệu khảo sát

7 Phạm vi nghiên cứu

- Khảo sát chất lượng dạy học Tiếng Anhcác trường THCS trên địa bàn QuậnPhú Nhuận,TP.Hồ Chí Minh: THCS Cầu Kiệu, THCS Ngô Tất Tố, THCSChâu Văn Liêm, THCS Độc Lập; THCS Sông Đà; THCS Ngô Mây

8 Đóng góp của luận văn

- Khái quát hóa lý luận về quản lý, chất lượng, chất lượng dạy học vàquản lý chất lượng dạy học tiếng Anh ở các trường THCS trên địa bàn QuậnPhú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

- Làm rõ thực trạng quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh THCS trênđịa bàn Quận Phú Nhuận

- Đưa ra được các biện pháp có cơ sở khoa học và có tính khả thi để quản

lý chất lượng dạy học tiếng Anh tăng cường ở các trừơng THCS trên địa bànQuận Phú Nhuận,TP.Hồ Chí Minh

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,nội dung luận văn được bố trí trong 3 chương

- Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý chất lượng dạy học môntiếng Anh ở trường THCS

- Chương 2: Thực trạng quản lí chất lượng dạy học môn Tiếng Anh ởcác trường THCS Quận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

- Chương 3: Một số biện pháp quản lí chất lượng dạy học môn TiếngAnh ở các trường THCS Quận Phú Nhuận, TP.Hồ Chí Minh

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Sơ lược về lịch sử nghiên cứu vấn đề

Sự hiểu biết lẫn nhau, cùng hợp tác bình đẳng, giúp đỡcùng tiến bộ, cùng có lợi giữa các quốc gia đó chính là cáiđích mà nhân loại tiến đến Từ nửa sau của thế kỷ 20, cácnước trên thế giới đều nhận ra rằng việc giao tiếp và trao đổithông tin nhằm tăng cường hiểu biết giữa các nền kinh tế, xãhội và văn hóa đa dạng trở thành nền tảng cơ bản cho sự pháttriển những chiến lược chung vì lợi ích của tất cả Quốc gianào công dân có khả năng và kỹ năng ngôn ngữ phù hợptrong bối cảnh giao tiếp đa văn hóa thì quốc gia có thể thànhcông trong việc hội nhập, quan hệ học tập, làm ăn với bạn bèquốc tế [11] Chính vì vậy, các nhà hoạch định chính sáchgiáo dục cần phải quan tâm sâu sắc trong việc quản lý chấtlượng dạy học ngoại ngữ nói chung và tiếng Anh nói riêng

Ở Việt Nam, từ sau khi nước nhà giành được độc lập đếnnay, do những điều kiện lịch sử, quan hệ ngoại giao và nhucầu phát triển kinh tế, xã hội của từng thời kỳ xây dựng vàbảo vệ Tổ quốc, chúng ta đã tổ chức dạy và học một số tiếngnước ngoài, trong đó phổ biến là bốn thứ tiếng: tiếng Anh,tiếng Pháp, tiếng Nga và tiếng Trung Quốc

Thế nhưng cho đến hiện nay, do nhiều nguyên nhân tác động, chấtlượng dạy học tiếng Anh ở nước ta chưa đạt hiệu quả cao như mong muốntrên một bình diện chung.Theo Thứ trưởng Bộ Thông tin - Truyền thông ĐỗQuý Doãn: Chúng ta thiếu một chiến lược trong việc dạy - học ngoại ngữ

trong suốt thời gian dài Quá trình dạy - học tùy hứng Có lúc ngoại ngữ nàylên ngôi nhưng có lúc lại “lạnh”, thậm chí có thời kỳ GV ngoại ngữ bỏ nghề.

Ở nước ta hiện tiếng Anh chỉ được dạy ở tiểu học như môn tự chọn từ lớp 3.Với THCS và THPT thì giai đoạn trước đây HS học tiếng Anh theo 2 hệ 7năm hoặc 3 năm Nhưng bắt đầu từ năm học trước cả nước đã thống nhấtdùng một chương trình và một bộ SGK Song nội dung, phương pháp dạy vàhọc chưa chú ý phát triển kỹ năng sử dụng tiếng Anh như một công cụ giaotiếp, phục vụ học tập Do đó, học hết phổ thông, đa số HS có trình độ ngoạingữ không thể giao tiếp và sử dụng thông thạo tiếng Anh Qua đó chúng tathẳng thắn nhìn nhận chất lượng và hiệu quả của việc dạy và học tiếng Anhhiện rất thấp so với yêu cầu của xã hội Nó thể hiện ở chỗ, khả năng đáp ứngđòi hỏi của công việc, giao dịch, nghiên cứu và học tập bằng tiếng Anh của đa

số người Việt Nam còn hạn chế Mặc dù tiếng Anh được đưa vào giảng dạy từrất lâu trong các cấp học, bậc học và là môn học bắt buộc nhưng còn thiếutính định hướng

Chính vì vậy gần đây vấn đề quản lý chất lượng giáo dục nói chung vàquản lý chất lượng dạy học Tiếng Anh nói riêng đang được xã hội rất quantâm Đã có nhiều tác giả đi sâu nghiên cứu về vấn đề này Đối với môn ngoạingữ, đặc biệt là tiếng Anh, đã có không ít bài viết, bài tham luận, đề tàinghiên cứu đã đề cập đến các vấn đề trong việc dạy học tiếng Anh: Thựctrạng của việc dạy học Tiếng Anh, ĐMPPDH môn Tiếng Anh, các biện phápquản lý nâng cao chất lượng day học Tiếng Anh ở các bậc học:

“Vấn đề dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam”(2008) tác giả Vũ Thị Hồng

Nga A16 K44 đã nêu ra thực trạng học và dạy tiếng Anh ở Việt nam còn chưađược tốt, theo tác giả là do ba nguyên nhân là đội ngũ GV, giáo trình giảngdạy và trang thiết bị giảng dạy và học tập Đồng thời tác giả cũng đề xuất một

số giảng pháp để nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh, đặc biệt nhấnmạnh đến đội ngũ GV, đến việc cải tiến phương pháp giảng dạy và chia sẻmột số kinh nghiệm trong việc học tiếng Anh.

- “Tạo điều kiện phát triển năng lực nghề nghiệp bền vững cho giáo viên

ngoại ngữ” của Lê Văn Canh (6/2001) đã nêu ra hai quan điểm về đào tạo bồi dưỡng giáo viên và những năng lực cần có của người giáo viên ngoại ngữ

Đề tài “Các biện pháp nhằm nâng cao khả năng giao tiếp tiếng Anh

cho sinh viên” của tác giả Lê Khắc Phương Anh (2004-2005) đã phân tíchnhững nguyên nhân khiến cho các SV thường yếu về kỹ năng sử dụng tiếngAnh, qua đó, tác giả cũng nêu ra ra một số biện pháp hữu hiệu nhằm giúp cho

SV cải thiện kỹ năng sử dụng tiếng Anh của SV các trường cao đẳng sưphạm.[1]

Trong luận văn thạc sĩ “Thực trạng và biện pháp nâng cao hiệu quả

công tác quản lý việc giảng dạy tiếng Anh ở các khoa không chuyên ngữ tại trường Đại học Sư phạm Thành Phố Hồ Chí Minh” của tác giả Trần Thị Bình

đã nêu thực trạng quản lý mục tiêu, nội dung chương trình, cách kiểm trađánh giá, phương tiện dạy học, tổ chức giảng dạy, đội ngũ giáo viên, kết quảhọc tập của sinh viên khoa không chuyên ngữ, đưa ra một số biện pháp đểkhắc phục những yếu kém

Tài liệu hội thảo 2 “Đổi mới phương pháp dạy học môn tiếng Anh trong

các trường Đại học - Cao đẳng đào tạo giáo viên trung học cơ sở”, của Dự

án đào tạo giáo viên trung học cơ sở, năm 2003, đã đề cập đến vai trò củangoại ngữ, thực trạng của dạy và học ngoại ngữ hiện nay và giải pháp, đổimới phương pháp giảng dạy và cách kiểm tra đánh giá

Trong Kỷ yếu hội thảo khoa học do Trường Đại học Sư phạm ThànhPhố Hồ Chí Minh tổ chức vào tháng 11/2005, có nhiều bài tham luận nêu lênthực trạng giảng dạy ngoại ngữ không chuyên, những thuận lợi cũng như

những khó khăn từ việc giảng dạy của giáo viên và học tập của học

sinh:“Dạy và học ngoại ngữ - Vấn đề cần quan tâm”, TS Nguyễn Thị Kim

Anh, Trường Đại học Sư phạm Thành Phố Hồ Chí Minh (tháng 11/2005);

“Tiếng Anh trong các trường đại học” của tác giả Ngọc Linh, Trường Đại học

Mở Thành phố Hồ Chí Minh đã nêu lên vấn đề trình độ tiếng Anh của đa số

SV tốt nghiệp đại học ở các trường hiện chưa đáp ứng được những đòi hỏicủa thị trường lao động và chỉ ra một số nguyên nhân như đầu vào quá chênhlệch, chương trình đơn điệu, cơ chế gò bó

“Thực trạng việc dạy ngoại ngữ cho sinh viên không chuyên ngữ trường Cao đẳng Sư phạm Hoà Bình”của ThS Bùi Thị Kim Tuyến, Trường Cao

đẳng Sư phạm Hoà Bình “Thực trạng về việc giảng dạy ngoại ngữ cho sinh

viên không chuyên ngữ tại Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nam”, Nguyễn

Minh Chinh, Trường Cao đẳng Sư phạm Hà Nam.[29]

Các công trình nghiên cứu trên đã có đóng góp đáng kể trong việc đánhgiá đúng thực trạng day học môn Tiếng Anh ở tại cơ sở, địa phương, bậc họccủa mình tìm ra những điểm mạnh chung hoặc những điểm bất cập để đồngnghiệp cùng chia sẻ, học tập rút kinh nghiệm lẫn nhau Trên cơ sở các giảipháp, biện pháp mang tính khả thi, khoa học đã góp phần nâng cao quản lýchất lượng dạy học ngoại ngữ

Ngày 07/12/2012, Sở GD-ĐT TP.HCM tổ chức hội thảo “Giải pháp

nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh trong các trường chuyên nghiệp thành phố theo Đề án 2020”, đã có nhiểu bài tham luận rất giá trị của một số

đại biểu tham gia hội thảo này [33]:

+ Nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh: Cần kết hợp giữa nhàtrường và phụ huynh của Ông Đặng Cao Đẳng- Tổ trưởng Tổ ngoại ngữTrường Trung cấp Việt Khoa;

+ Nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh: Hướng dẫn người học tựhọc của ThS Đỗ Thị Dung- Trường CĐ Công nghệ Thủ Đức giới thiệu “Môhình hướng dẫn người học tự học (SDL - self-directed learning) và việc vậndụng mô hình này tại Trường CĐ Công nghệ Thủ Đức nhằm đổi mới phươngpháp dạy học (PPDH), nâng cao năng lực tự học ở sinh viên (SV) bậc CĐ;

+ Nâng cao chất lượng dạy và học tiếng Anh: Sử dụng phương pháp

“mưa dầm thấm lâu” của Nhóm GV tiếng Anh (Trường TC Ánh Sáng).

Nhìn chung, các tác giả chủ yếu đề cập đến vấn đề giảng dạy ngoại ngữ,quản lý giảng dạy tiếng Anh không chuyên mà chưa đề cập cụ thể đến quản lýviệc giảng dạy tiếng Anh chuyên ngữ Thực tế giảng dạy ở mỗi địa phươngkhác nhau: môi trường giảng dạy, trình độ giáo viên, sinh viên, giáo trìnhgiảng dạy, cơ sở vật chất nên biện pháp quản lý cụ thể cũng khác nhau vàchưa có tác giả nào nghiên cứu thực trạng QL giảng dạy tiếng Anh ở trườngTHCS

Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Hồ Chí Minh đi đầu trong việc thựchiện nhiều chương trình nhằm đẩy mạnh khả năng học ngoại ngữ của họcsinh Với mục tiêu nhằm đổi mới toàn diện việc dạy và học tiếng Anh, triểnkhai chương trình dạy và học mới ở các cấp học, đến năm 2015 đạt đượcbước tiến rõ rệt về trình độ, năng lực sử dụng tiếng Anh cho học sinh phổthông và các trường chuyên nghiệp Nhiệm vụ cụ thể theo đề án của Sở là tất

cả học sinh phổ thông đều được học tiếng Anh trong nhà trường với chấtlượng cao, đáp ứng yêu cầu sử dụng thực tế trong xã hội theo từng cấp độtương ứng với lớp học và chuẩn quốc tế Tổng kinh phí đầu tư cho công tácphổ cập và nâng cao trình độ ngoại ngữ khoảng 2.509 tỉ đồng Tuy nhiên, đểnâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh cho các trường THCS ở 24Quận huyện thì rất cần có các biện pháp quản lý nâng cao chất lượng giảngdạy bộ môn

1.2 Các khái niệm cơ bản

1.2.1 Quản lý

Người ta có thể tiếp cận khái niệm quản lý từ nhiều góc

độ khác nhau, có thể nêu một số quan điểm sau:

Các Mác trong bộ Tư bản đã viết: “Bất kỳ lao động nào

có tính xã hội và chung trực tiếp, được thực hiện với quy môtương đối lớn đều ít nhiều cần tới sự quản lý Một người chơi

vĩ cầm riêng lẽ thì tự điều khiển lấy mình, nhưng một dànnhạc thì cần có nhạc trưởng” [18]

Theo F.Taylor, nhà kinh tế học người Anh thì cho rằng:

“Quản lý là biết được điều bạn muốn người khác làm và sau

đó thấy được rằng họ hoàn thành công việc một cách tốt nhất

và rẻ nhất” [9;tr.6]

Theo James H.Donnelly, JR, James L.Gibson và JohnM.Ivancevich định nghĩa: “Quản lý là một quá trình do mộthay nhiều người thực hiện, nhằm phối hợp các hoạt động củanhững người khác để đạt được những kết quả mà một ngườihành động riêng rẽ không thể nào đạt được” [12]

“Quản lý là hoạt động thiết yếu, nó đảm bảo phối hợpnhững nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm.Mục tiêu của mọi nhà quản lý là nhằm hình thành một môitrường mà trong đó con người có thể đạt được các mục đíchcủa nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất, và sự bất mãn cánhân ít nhất Với tư cách thực hành thì cách quản lý là mộtnghệ thuật, còn kiến thức có tổ chức về quản lý là một khoahọc”.[19]

Theo Từ điển Tiếng Việt, quản lý có hai nghĩa:

1) Trông coi và giữ gìn theo những yêu cầu nhất định;

2) Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định.[31]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý là tácđộng có mục đích, cókế hoạch của chủ thể quản lý đến nhữngngười lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thựchiện được những mục tiêu dự kiến [24]

Tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt cho rằng: “Quản lýmột hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạtđược mục tiêu nhất định” [22]

Tác giả Phạm Viết Vượng định nghĩa: “Quản lý là sự tácđộng có ý thức của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lýnhằm chỉ huy, điều hành, hướng dẫn các quá trình xã hội vàhành vi của cá nhân hướng tới mục đích hoạt động chung vàphù hợp với quy luật khách quan” [4]

Theo quan điểm hệ thống, quản lý là sự tác động có tổ chức, có địnhhướng của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm sử dụng có hiệu quảcác tiềm năng, cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiệnbiến đổi của môi trường

Lao động quản lý là một dạng lao động đặc biệt, gắn với lao động tậpthể và là kết quả của sự phân công lao động xã hội, nhưng lao động quản lýlại có thể phân chia thành một hệ thống các dạng hoạt động xác định mà theo

đó chủ thể quản lý có thể tác động vào đối tượng quản lý Các dạng hoạt độngxác định này được gọi là các chức năng quản lý Một số nhà nghiên cứu chorằng trong mọi quá trình quản lý, người cán bộ quản lý phải thực hiện mộtdãy chức năng quản lý kế tiếp nhau một cách lôgic, bắt đầu từ lập kế hoạchrồi tổ chức thực hiện, chỉ đạo thực hiện và cuối cùng là kiểm tra đánh giá

Quá trình này được tiếp diễn một cách tuần hoàn và được gọi là chu trìnhquản lý Ta có thể hiểu chu trình quản lý gồm các chức năng cơ bản sau:

- Lập kế hoạch hoạt động

- Tổ chức thực hiện kế hoạch

- Chỉ đạo thực hiện kế hoạch

- Kiểm tra, đánh giá việc thực hiện kế hoạch

Tuy các chức năng trên kế tiếp nhau nhưng chúng thực hiện đan xennhau, hỗ trợ, bổ sung cho nhau Ngoài ra, thông tin chiếm một vai trò quantrọng, nó là phương tiện không thể thiếu trong quá trình hoạt động của quản

lý

Như vậy, tuy có nhiều cách tiếp cận khác nhau, song có

thể nói rằng: Quản lý là hệ thống những tác động có hướng

đích, phù hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm khai thác và tận dụng tốt nhất những tiềm năng và cơ hội của đối tượng quản lý để đạt đến mục tiêu quản lý trong một môi trường luôn biến động.

1.2.2 Quản lý giáo dục

Quản lý giáo dục là một loại hình quản lý xã hội Quản lý giáo dục trongphạm vi một quốc gia, một địa phương thì chủ thể quản lý là bộ máy quản lý từ BộGD-ĐT đến nhà trường Khách thể quản lý là hệ thống giáo dục quốc dân, sựnghiệp giáo dục của một địa phương, trong một trường học

Trong các mối quan hệ của công tác quản lý giáo dục, quan hệ cơ bảnnhất là quan hệ giữa người quản lý với người dạy và người học trong hoạtđộng giáo dục Các mối quan hệ khác biểu hiện trong quan hệ giữa các cấpbậc quản lý Các cấp quản lý giáo dục có chức năng tương tự nhau, đều vậndụng các chức năng quản lý để thực hiện các nhiệm vụ của cấp mình Nộidung hoạt động khác nhau do phân cấp quản lý quy định, do nhiệm vụ từng

thời kỳ chi phối, đặc biệt, quản lý giáo dục chịu ảnh hưởng của những biếnđổi về kinh tế, chính trị, xã hội, khoa học và công nghệ.

Có nhiều tác giả đưa ra các quan niệm khác nhau về quản lý giáo dục:Các nhà nghiên cứu lý luận giáo dục cho rằng quản lý giáo dục là sự tác động

có ý thức, có mục đích của chủ thể quản lý tới khách thể quản lý nhằm đưahoạt động sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn mộtcách có hiệu quả nhất

Theo tác giả Đỗ Hoàng Toàn “Quản lý giáo dục là tập hợp những biệnpháp tổ chức, phương pháp giáo dục, kế hoạch hoá tài chính, cung tiêu…,nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáodục, đảm bảo sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng,cũng như về chất lượng” [27]

Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang “Quản lý giáo dục là hệ thống nhữngtác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáodục), nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục củaĐảng, thực hiện được tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam màđiểm hội tụ là quá trình dạy học giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mụctiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [24]

Theo Trần Kiểm: "Quản lý giáo dục thực chất là những tác động củachủ thể quản lý vào quá trình giáo dục (được tiến hành bởi tập thể giáo viên

và học sinh với sự hỗ trợ đắc lực của lực lượng xã hội) nhằm hình thành vàphát triển toàn diện nhân cách học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhàtrường"

Từ các khái niệm trên về quản lý giáo dục, ta có thể hiểu quản lý giáodục là những tác động có chủ đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thểquản lý vào quá trình giáo dục nhằm đạt được kết quả giáo dục như mong

muốn; đồng thời tiếp tục đưa hệ thống giáo dục phát triển theo qui luật kháchquan đáp ứng yêu cầu của xã hội đối với GD

1.2.3 Dạy học

Theo giáo sư Phạm Minh Hạc: “Dạy học là một chức năng xã hội,nhằm truyền đạt và lĩnh hội kiến thức, kinh nghiệm xã hội đã tích lũy được,nhằm biến kiến thức, kinh nghiệm xã hội thành phẩm chất và năng lực cánhân ” [14; tr18]

Theo Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt: “Quá trình dạy học là một quá trình

sư phạm bộ phận thông qua sự tác động qua lại giữa người dạy và người họcnhằm truyền thụ và lĩnh hội một cách có hệ thống những tri thức khoa học,những kỹ năng, kỹ xảo, nhận thức và thực hành ” [23;tr 25]

Theo Nguyễn Ngọc Quang: dạy học được hiểu là một hoạt động baogồm hai quá trình đó là quá trình dạy của thày và quá trình học của trò Haiquá trình này có mối quan hệ biện chứng, tồn tại vì nhau, sinh ra vì nhau vàthúc đẩy nhau phát triển

Vậy, ta hiểu dạy học là một quá trình tác động qua lại giữa người dạy

và người học nhằm truyền thụ và lĩnh hội những kiến thức, kỹ năng, kinhnghiệm sống một cách có hệ thống

sự vật này khác với sự vật kia”

- Theo tiêu chuẩn Pháp -NFX 50-109, chất lượng là “tiềm năng củamột sản phẩm hay dịch vụ nhằm thỏa mãn nhu cầu người sử dụng”

- Theo Oxford Pocket Dictionary, chất lượng là “mức hoàn thiện, là đặctrưng so sánh hay đặc trưng tuyệt đối, dấu hiệu đặc thù, các dữ kiện, cácthông số cơ bản”.

- Theo ISO 9000- 2000, chất lượng là “mức độ đáp ứng các yêu cầucủa một tập hợp các đặc tính vốn có”

- Theo Harvey và Green (1993), chất lượng được định nghĩa như tậphợp các thuộc tính khác nhau:

Chất lượng là sự xuất sắc (quality as excellence)

Chất lượng là sự hoàn hảo (quality as perfection)

Chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu (quality as fitness for purpose) Chất lượng là sự đáng giá với đồng tiền bỏ ra(quality as value formoney)

Chất lượng là sự chuyển đổi về chất (quality as transformation)…

Chất lượng cũng được đánh giá bằng “đầu vào”, “đầu ra”, bằng “giá trịgia tăng”, “giá trị học thuật”; bằng “văn hóa tổ chức riêng”; bằng “kiểmtoán”…

Tác giả Nguyễn Hữu Châu, có một định nghĩa về chất lượng tỏ ra có ýnghĩa đối với việc xác định chất lượng giáo dục và cả việc đánh giá nó, đó là:

Chất lượng là sự phù hợp với mục tiêu [7; tr 6].

1.2.4.2 Chất lượng dạy học:

Có nhiều cách hiểu khác nhau về chất lượng dạy học:

a) Nói đến “chất lượng dạy học” chính là nói đến “chất lượng thể hiện

ở người học” hay “tri thức, kỹ năng, thái độ” mà người học có được trong quátrình học, đào tạo Vốn học vấn toàn diện và vững chắc công việc, kỹ năng,thái độ ở mỗi người là chất lượng đích thực của dạy học [24, tr10] Đó chính

là kết qủa của quá trình đào tạo (người học đã học như thế nào, họ biết gì, có

thể làm gì và phẩm chất nhân cách của họ ra sao ) nhờ kết quả tương tácgiữa người học với giáo viên và nhà trường.

Theo tác giả Đặng Quốc Bảo, mô hình chất lượng dạy học gồm:

- Kiến thức (Knowledge - K)

- Kỹ năng (Skill - S)

- Thái độ (Attitude - A) và hành vi (Behaviour - B)

Các yếu tố trên được liên hệ với nhau trong tính cân đối và đồng bộ [2],được thể hiện trong hoạt động nghề nghiệp của người tốt nghiệp

b) Chất lượng dạy học chính là chất lượng hoạt động dạy của giáo viên

và chất lượng hoạt động học của học sinh; chất lượng hoạt động kiểm tra,đánh giá kết quả dạy học và chất lượng của các điều kiện phục vụ hoạt độngdạy học

c) Chất lượng dạy học chính là chất lượng của sự phối hợp của tất cảcác thành tố cấu thành quá trình dạy học: Mục tiêu; chương trình; nội dung;phương pháp; hình thức tổ chức dạy học và đánh giá kết quả dạy học

d) Chất lượng dạy học còn có thể có được khi đảm bảo chất lượng cácyếu tố đầu vào của quá trình dạy học (đội ngũ GV; HS; Chương trình; giáotrình; Cơ sở vật chất- thiết bị dạy học; tài chính…); Chất lượng quá trình dạy

và học; Kết quả dạy học được đánh giá đạt chất lượng theo yêu cầu xã hội

Như vậy, chất lượng dạy học là một khái niệm đa chiều, khó đo đạc,khó nắm bắt, vì thế nó mang tính tương đối Khi đánh giá chất lượng dạy họcphải cần căn cứ vào mục tiêu của từng cấp học, bậc học cũng như phải tínhđến đặc trưng của môn học, yêu cầu về chất lượng của địa phương, của xãhội…đối với kết quả dạy học

1.2.5 Chất lượng dạy học tiếng Anh

Việc dạy và học tiếng Anh ở trường phổ thông nói chung, cấp THCSnói riêng, cần hình thành và phát triển năng lực giao tiếp bằng tiếng Anh cho

học sinh Việc dạy và học tiếng Anh ở cấp THCS góp phần giúp học sinh mởrộng tầm nhìn, làm phong phú kinh nghiệm cuộc sống, phát huy năng lực tưduy và nâng cao sự hiểu biết về văn hóa, xã hội của các quốc gia, dân tộc trênthế giới cũng như hiểu biết sâu hơn về văn hóa và xã hội của chính dân tộcmình, đặt nền tảng cho việc tiếp tục học ở các cấp học cao hơn, học tập suốt

đời và sự phát triển toàn diện của học sinh.(Quyết định số 01/QĐ-BGDĐT

ngày 03 tháng 01 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo)

Từ các khái niệm chung về chất lượng dạy học, chúng ta hiểu chấtlượng dạy học môn Tiếng Anh là chất lượng của sự phối hợp của tất cả cácthành tố cấu thành trong quá trình dạy học bộ môn Tiếng Anh Bao gồm mụctiêu của bộ môn, chương trình tiếng Anh được giảng dạy trong các bậc học,nội dung, phương pháp ; hình thức tổ chức dạy học và đánh giá kết quả dạyhọc của GV và HS

Như vậy, chất lượng dạy học tiếng Anh chính là mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng, thái độ của người học so với mục tiêu DH của bộ môn Tiếng Anh đề ra.

1.2.6 Quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh

Quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh là quản lý các quá trình tácđộng tới tất cả các thành tố của hoạt động sư phạm có tác dụng hỗ trợ, giúp

đỡ, phục vụ cho hoạt động dạy học môn Tiếng Anh của thầy và trò, từ mụctiêu, nội dung, phương pháp đến kết quả đạt được và kết quả đạt được chính

là học sinh có đủ năng lực sử dụng tiếng Anh làm phương tiện học tập, nghiêncứu, tra cứu tài liệu và giao tiếp

Quản lý chất lượng dạy học không chỉ là quản lý đơn thuần các hoạtđộng dạy học mà còn phải quản lý quá trình tác động tới tất cả các thành tốcủa hoạt động sư phạm, trong đó đặc biệt chú trọng tới những thành tố như:

mục tiêu - nội dung - phương pháp - kết quả Quản lý chất lượng dạy họcchính là quản lý được những yếu tố sau:

1- Mục tiêu, nội dung, chương trình đào tạo

2- Đội ngũ giáo viên

3- Hoạt động dạy của giáo viên

4- Hoạt động học của học sinh

5- Cơ sở vật chất - trang thiết bị dạy học

6- Đánh giá kết quả hoạt động của học sinh

Trong luận văn này quản lý chất lượng dạy học tiếng Anh ở trườngTHCS được quan niệm là:

- Quản lý chất lượng dạy tiếng Anh của đội ngũ GV

- Quản lý chất lượng học tiếng Anh của HS trường THCS

- Quản lý các điều kiện phục vụ cho việc đảm bảo chất lượng dạy họctiếng Anh ở trường THCS

1.2.7 Biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn tiếng Anh

Theo từ điển Tiếng Việt, biện pháp là cách làm, cách giải quyết mộtvấn đề cụ thể Biện pháp càng cụ thể, phù hợp cả về lý luận lẫn thực tiễn thì

sẽ mang lại hiệu quả cao

Biện pháp quản lý chất lượng dạy học môn Tiếng Anh chính là nhữngcách thức tác động của nhà quản lý vào các thành tố tạo ra chất lượng dạy họcmôn tiếng Anh để đạt được mục tiêu dạy học đặt ra

1.3 Một số vấn đề về dạy học tiếng Anh trong trường THCS

1.3.1 Mục tiêu dạy học môn tiếng Anh

Mục tiêu dạy học: Mục tiêu dạy học ở trường THCS là

củng cố và phát triển những kiến thức mà học sinh đã đạtđược ở Tiểu học, đồng thời giúp học sinh nắm vững hệ thống

tri thức khoa học phổ thông, cơ bản, hiện đại ở trình độ THCS

và những hiểu biết ban đầu về kĩ thuật và hướng nghiệp đểtiếp tục học THPT, trung cấp, học nghề hoặc đi vào cuộc sốnglao động, hình thành và phát triển năng lực và những phẩmchất trí tuệ, đặc biệt là năng lực tư duy sáng tạo, hình thành

cơ sở thế giới quan khoa học, những phẩm chất đạo đức nóiriêng và phát triển nhân cách nói chung

Mục tiêu dạy học môn Tiếng Anh ở THCS:

a) Kiến thức:

Tiếng Anh 6 nhằm giúp học sinh (HS) bước đầu làm quen với tiếngAnh đồng thời giúp các em luyện tập để có thể nghe, nói, đọc, viết được tiếngAnh ở mức độ đơn giản thông qua các bài học phong phú và sinh động

Tiếng Anh 7 nhằm giúp HS tiếp tục làm quen với tiếng Anh đồng thờigiúp các em luyện tập để có thể nghe, nói, đọc, viết được tiếng Anh ở mức độđơn giản thông qua các bài học đa dạng

Tiếng Anh 8 nhằm tiếp tục nâng cao trình độ của HS bằng cách phốihợp rèn luyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết ở mức độ cao hơn, thông quacác bài học có nội dung phong phú, sinh động

Tiếng Anh 9 tiếp tục nâng cao trình độ của HS bằng cách phối hợp rènluyện các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết ở mức độ cao hơn để HS có khả năngthực hiện giao tiếp các nội dung chủ điểm của chương trình

b) Kỹ năng:

Sau khi học hết chương trình tiếng Anh lớp 9:

- Nghe: Nghe hiểu ý chính các trao đổi ngắn trong lớp học, các bài đọctheo nội dung chủ điểm trong SGK

- Nói: diễn đạt bằng Tiếng Anh các nội dung giao tiếp đơn giản hằngngày có liên quan đến nội dung chủ điểm và ngôn ngữ đã học

Đọc: Đọc hiểu nội dung các bài khoá, đoạn văn ngắn khoảng (120

-150 từ)

- Viết: Viết được các câu đơn giản Viết các đoạn văn ngắn theo cácchủ điểm học trong SGK có hướng dẫn mẫu và gợi ý cách làm

1.3.2 Nội dung dạy học môn tiếng Anh ở trường THCS

Chương trình môn tiếng Anh được biên soạn theo quan điểm giaotiếp coi hình thành và phát triển các kĩ năng giao tiếp như nghe, nói,đọc, viết là mục tiêu cuối cùng của quá trình dạy học Các kiến thứcngôn ngữ như ngữ âm, từ vựng, ngữ pháp là phương tiện, điều kiệnhình thành và phát triển các kĩ năng giao tiếp

Chương trình tiếng Anh của Bộ Giáo dục - Đào tạo theo QĐ số 16/2006/QĐ-BGDĐT về ban hành Chương trình Giáo dục Phổ thông

- Tài liệu sử dụng do nhà xuất bản giáo dục phát hành

- Đối tượng: học sinh lớp 6 đến lớp 9

- Thời gian học: 3 tiết/tuần (2 tiết/tuần đối với Lớp 9)

Bao gồm: Hệ thống chủ điểm (Themes/topics), Năng lực giao tiếp(Communicative competences), Kiến thức ngôn ngữ (Language Knowledge),Ngữ âm (Pronunciation) Từ Vựng (Vocabulary) , Ngữ pháp (Grammar) vàmục trọng tâm ngôn ngữ( Language Focus) [26;tr8]

- Hệ thống chủ điểm (Themes/topics): Personal Information,Education, Community, Health, Recreation, My friends, My school, Myfamily, the World around us

- Năng lực giao tiếp (Communicative competences): Khả năng sửdụng các chức năng ngôn ngữ như chào hỏi, đề nghị, xin phép…được đưavào các cấu trúc ngữ pháp thông qua nhiều ngữ cảnh đa dạng liên quan đếncác chủ điểm của bài học Năng lực giao tiếp được thể hiện thông qua 4 kỹ

năng giao tiếp Nghe, Nói, Đọc, Viết Qua đó HS có thể áp dụng vào tìnhhuống thật trong đời sống hằng ngày (Real situation).

+ Nghe (Listening): Các hoạt động nghe luôn luôn được sử dụng đểgiới thiểu ngữ liệu hoặc nội dung chủ điểm mới Các kỹ năng nghe được rènluyện và phát triển thông qua các bài tập nghe khác nhau như nghe lấy ýchính (main idea), nghe hiểu các thông tin chi tiết (listening for detail) hoặcnghe đoán nghĩa/ý qua ngữ cảnh Việc hình thành kỹ năng nghe cho học sinhrất khó, đòi hỏi giáo viên phải biết sữ dụng các thủ thuật trong dạy nghe;hướng dẫn các câu hỏi gợi ý phù hợp để dẫn dắt học sinh hiểu một cách tốtnhấ Đồng thời hướng dẫn học sinh tư nghe qua radio, kênh TV nước ngoàigiúp học sinh nhận ra giọng dịa phương theo vùng, miền…

+ Nói (Speaking): Hoạt động nói được phối hợp với việc học ngữ âm,ngữ pháp, từ vựng, các chức năng ngôn ngữ, và với kỹ năng nghe.Phầnluyện kỹ năng nói giúp cho HS sử dụng vốn từ, cấu trúc ngữ pháp để thựchiện các mục đích giao tiếp khác nhau có liên quan đến nội dung chủ đề bàihọc trong chương trình THCS Nhằm giúp HS phát triển kỹ năng nói, GVcần phải tổ chức các hoạt động giao tiếp như đóng đoạn hội thoại, đóng kịch,CLB nói tiếng Anh…

+ Đọc(Reading): Các hoạt động đọc được sử dụng như một phương tiệnquan trọng để giới thiệu ngữ liệu mới và để mở rộng các vốn từ vựng hayngữ pháp thụ động( chỉ cần nhận biết, không cần sử dụng để nói hoặc viết).Chương trình lớp 9 (năm cuối cấp) đã sử dụng các loại hình bài tập đòi hỏi

sử dụng các kỹ năng đọc khác nhau như đoán từ trong ngữ cảnh, đọc lấy ýchính, đọc lướt, đọc lấy thông tin cần thiết, đọc hiểu, sử dụng các bài học cómức độ ngôn ngữ phức tạp hơn

+ Viết (Writing): Hoạt động viết cơ bản vẫn được dùng để củng cốnhững vốn ngữ liệu đã được học.Tuy nhiên, chương trình cũng dần dần đưa

vào xen kẽ các loại bài tập viết có mục đích như viết thư, điền các mẫukhai, viết báo cáo ở dạng đơn giản, viết một đoạn văn ngắn dựa vào bài đãhọc … nhằm phát triển một bước cao hơn kỹ năng viết cho học sinh.

- Kiến thức ngôn ngữ (Language Knowledge): đóng vai trò như mộtphương tiện để giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực giao tiếp thôngqua 4 kỹ năng Nghe, Nói, Đọc, Viết Học sinh sẽ dần được làm quen và luyệntập có hệ thống các cấu trúc ngữ pháp xuất hiện trong các chủ đề và tìnhhuống để từ đó có thể sử dụng ngôn ngữ một cách tự nhiên phục vụ vào cácmục đích giao tiếp khác nhau

- Ngữ âm (pronunciation): Luyện phát âm được coi là một bộ phận mậtthiết gắn liền với các hoạt động lời nói trong các chủ điểm khác nhau, do vậytrong chương trình THCS không chủ trương giới thiệu tách rời thành các mụcbài tập riêng biệt Việc luyện phát âm sẽ được tiến hành phối hợp với các hoạtđộng lời nói khác như với việc dạy từ mới, dạy nghe và dạy nói

- Từ vựng (Vocabulary) trong SGK xuất hiện một cách tự nhiên theo cácchủ đề nhằm đạt được ngữ cảnh hoá cao, giúp học sinh dễ tiếp thu và nhớ lâu.Các bài luyện tập sử dụng từ vựng luôn được phối hợp với các bài tập ngữpháp và thông qua cả bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết

- Mục trọng tâm ngôn ngữ (Language Focus) nhằm giúp hệ thống hoá,củng cố và luyện tập sử dụng các chức năng ngôn ngữ, các điểm ngữ pháp và

từ vựng đã xuất hiện trong bài.Tuỳ theo nội dung từng bài tập,GV có thể lựachọn những loại bài để học sinh thực hiện trên lớp hay hướng dẫn cho các emlàm bài tại nhà Tuy nhiên, phần hệ thống hoá, củng cố và chữa bài là khâuquan trọng Qua những bài tập này, Gv có thể rút ra những mặt mạnh và mặtyếu của HS và có kế hoạch củng cố, bồi dưỡng thêm cho các em

1.3.3 Phương pháp dạy học môn tiếng Anh

a) Nhóm phương pháp dựa trên cơ sở hình thức/ ngữ pháp based)

(formed Phương pháp Ngữ pháp(formed Dịch (Grammar(formed Translation Method)

- Phương pháp trực tiếp (Direct Method)

- Phương pháp Nghe-Nói (Audio-Lingual Method)

b) Nhóm phương pháp dựa trên cơ sở chức năng (function-based)

mà tiêu biểu là Phương pháp Giao tiếp (Communicative Approach)Khi nhắc đến việc đổi mới PPGD tiếng Anh ở các trường trung họchiện nay, ta nhận thấy xuất hiện chủ trương đi theo hai quan điểm đangthịnh hành trong giáo dục học và giáo học pháp ngoại ngữ trên thế giới

và trong nước: quan điểm lấy người học làm trung tâm (the centred approach) và quan điểm giao tiếp (the communicative languageapproach) (trong giảng dạy ngoại ngữ) trong đó nhiệm vụ (task-based)được xem là PPGD chủ đạo

learner-Lí do của việc lựa chọn hai quan điểm này là vì chúng có nhiềuđiểm tương đồng: chúng đều coi HS là trung tâm của quá trình dạy-học

và đều nhằm phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của HS.Trong giảng dạy truyền thống, người GV thường đóng vai trò là trungtâm của quá trình dạy-học theo hình thức "thông báo đồng loạt" - thầynói và cả lớp lắng nghe

1.3.4 Đánh giá kết quả dạy học Việc đánh giá kết quả học tập cần

được thông qua bốn kĩ năng: nghe, nói, đọc và viết

- Nội dung các bài kiểm tra cần gắn liền với mục tiêu củacác bài học tại thời điểm kiểm tra

- Việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh cầnđược thực hiện theo các quy định trong Quy chế về kiểm tra,đánh giá kết quả học tập về kiểm tra định kì và kiểm tra

thường xuyên Đa dạng hoá các hình thức kiểm tra đánh giá:kiểm tra nói, viết, đánh giá thông qua các hoạt động thựchành, luyện tập bài học trên lớp cũng như chuẩn bị bài và làmbài tập ở nhà.

- Cấu trúc của các bài kiểm tra viết 1 tiết và cuối học kìgồm các phần sau:

+ Kiến thức ngôn ngữ (Grammar and vocabulary) từ 25%– 30%

và trong khoảng thời điểm hợp lý.[5]

1.4 Một số vấn đề về quản lý chất lượng dạy học Tiếng Anh ở các trường THCS

1.4.1 Quản lý chất lượng dạy tiếng Anh của đội ngũ GV

1.4.1.1 Quản lý việc thực hiện mục tiêu, chương trình, kế hoạch giảng dạy tiếng Anh

Mỗi đầu năm học, Sở GD-ĐT đều họp chuyên môn Tiếng Anh THCStriển khai hướng dẫn thực hiện chương trình theo tài liệu phân phối chươngtrình Tiếng Anh THCS ; Công văn số 5842 / BGD-ĐT ngày 1/9/2011 v/vhướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học GDPT Chương trình dạy học là pháplệnh của nhà nước do Bộ GD-ĐT ban hành, là căn cứ pháp lý để nhà trườngtiến hành chỉ đạo, giám sát việc thực hiện chương trình dạy học của GV Giáo

viên phải dạy đúng theo khung chương trình qui định, đảm bảo thời lượng chotừng phân môn, khối lớp BGH nhà trường quản lý việc GV thực hiện phânphối chương trình của Bộ GD-ĐT; của Sở GD-ĐT cần phải chú ý một số việcsau:

+ Kế hoạch giảng dạy của từng giáo viên phải được thông qua tổ bộ môntrao đổi và đóng góp ý kiến

+ Tiến độ thực hiện chương trình Thông qua thời khoá biểu, sổ theo dõigiảng dạy và học tập, dự giờ, thăm lớp, … để kịp thời xử lý những trường hợpxảy ra ảnh hưởng đến việc thực hiện chương trình giảng dạy Đảm bảo cả thờigian thực hiện chương trình dạy học và nội dung chương trình

+ Các loại hồ sơ sổ sách liên quan đến hoạt động chuyên môn của giáoviên

1.4.1.2 Quản lý việc chuẩn bị và thực hiện giờ lên lớp của GV tiếng Anh

Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục,nhất là trong giai đoạn hiện nay Việc chuẩn bị và thực hiệntốt các giờ lên lớp của GV vô cùng quan trọng, quyết định đếnchất lượng dạy học BGH cần có các biện pháp vừa quản lýchặt chẽ việc chuẩn bị và thực hiện giờ lên lớp của GV tiếng Anh, đồngthời động viên, khuyến khích GV đứng lớp với sự nhiệt tình và tận tâm thìmới nâng cao chất lượng giờ dạy

+ Quản lý giờ lên lớp qua thời khoá biểu

+ Lên lịch thăm lớp, dự giờ, trò chuyện với giáo viên, học sinh cũng làhình thức quản lý giờ lên lớp

+ Đánh giá tiết học theo chuẩn và trên tinh thần xây dựng, giúp đỡ GV.+ Các báo cáo của tổ chuyên môn về tình hình dạy trên lớp: thực hiệnchương trình, nền nếp, số tiết giảng dạy, điểm kiểm tra…

1.4.1.3 Quản lý việc đổi mới PP và hình thức tổ chức dạy học tiếng Anh

Hiện nay tại các trường THCS, dạy tiếng Anh theo PP giao tiếp đang làphương pháp hiện đại Qua đó, đòi hỏi GV phải thực sự có năng lực ngônngữ, đồng thới phải biết sử dụng PPDH một các linh động và sáng tạo để tổchức các hoạt động học tập của học sinh, hướng dẫn học sinhtham gia tích cực vào quá trình học tập thông qua các hoạtđộng và giải quyết các tình huống có vấn đề cũng như tạo cơhội để học sinh tích cực tham gia hoạt động thực hành giaotiếp qua các hoạt động cá nhân, theo cặp và theo nhóm

Việc giáo viên sử dụng đúng phương pháp dạy học đặc trưng của bộmôn Tiếng Anh trong việc soạn giảng, thể hiện được việc đổi mới PPDH,phát huy tính tích cực học tập của học sinh

 Nắm vững ngôn ngữ tức là phải có năng lực giao tiếp Vì vậy mục tiêutối hậu của quan điểm này là dạy năng lực giao tiếp

 Sử dụng ngoại ngữ một cách hợp lý

 Sử dụng phương pháp dịch khi học sinh cần hoặc có lợi cho học sinh

 Chấp nhận việc phạm lỗi của học sinh trong quá trình học (về ngữ âm,ngữ pháp, từ vựng)

 Việc rèn luyện được thực hiên, nhưng không chiếm vị trí quan trọng

 Những bài đàm thoại được sử dụng để dạy xoay quanh chức năng

giao tiếp và thường không được học thuộc lòng

 Mọi phương tiện (thủ pháp, giáo cụ trực quan, máy ghi âm) cho họcsinh học tốt đều được chấp nhận, phù hợp với lứa tuổi, hứng thú, độngcơ )

 Giáo viên bằng mọi cách phải tạo điều kiện tối đa để động viên, giúpcác em hoạt động, sử dụng ngoại ngữ để học tập

Việc quản lý việc đổi mới phương pháp dạy học Tiếng Anh theophương pháp giao tiếp vô cùng quan trọng trong nhà trường BGH kết hợpvới tổ nhóm chuyên môn lên lịch thực hiện chuyên đề đổi mới PPDH, nêu rõyêu cầu theo quy định của Sở, Phòng GD để GV thực hiện Thông qua thựchiện chuyên đề cấp Trường, Quận, dự giớ, thăm lớp có rút kinh nghiệm, đánhgiá tiết dạy giúp GV thực hiện nghiêm túc hơn.

1.4.1.4 Quản lý việc kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học tiếng Anh

Những nghiên cứu về lý luận dạy học đã chỉ ra rằng:muốn nâng cao chất lượng dạy học thì cần thiết phải quantâm đến hoạt động học tập của học sinh, phải thông qua việckiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh Do đó, mộttrong những cơ sở để đánh giá kết quả dạy học chính là việckiểm tra đánh giá kết quả học tập học sinh

Chương trình mới thực hiện việc đánh giá kết quả họctập của học sinh theo định hướng: Kế thừa các ưu điểm củacách đánh giá truyền thống và đặt việc đánh giá bằng trắcnghiệm khách quan đúng với vị trí của nó; phối hợp đánh giáthường xuyên và định kỳ giữa các hình thức đánh giá khác

nhau bằng viết và vấn đáp ; đặc biệt, việc kiểm tra, thi đều

thực hiện theo trình độ chuẩn của chương trình mới

- Quản lý hoạt động học của học sinh thông qua phảnánh của đội ngũ giáo viên về kết quả học tập rèn luyện củahọc sinh

- Quản lý việc kiểm tra của giáo viên đối với học sinh đểđánh giá kết quả học tập của học sinh và kết quả giảng dạycủa giáo viên tránh chỉ dừng lại ở mức độ đo lường bằng điểm

số Cụ thể là: quản lý kế hoạch kiểm tra của giáo viên; có kế

hoạch kiểm tra giữa học kỳ, cuối học kỳ và hết năm học; yêucầu chấm, trả bài đúng thời hạn, có sửa chữa hướng dẫn chohọc sinh; phân công bộ phận quản lý tổng hợp tình hình kiểmtra đánh giá kết quả học tập theo định kỳ.

- Thông qua việc tổ chức các kỳ kiểm tra chung để đánhgiá đúng thực chất kết quả học tập của học sinh, từ đó có kếhoạch phụ đạo cho học sinh yếu kém vềhọc lực, phát hiện vàbồi dưỡng kịp thời những học sinh có năng khiếu Mặtkhác,thông qua việc kiểm tra nghiêm túc, đánh giá công bằng

và khách quan giúp giáo viên điều chỉnh hoạt động dạy củamình, kích thích tính tự giác học tập của họcsinh

- Chỉ đạo việc kiểm tra học sinh cả 4 kỹ năng: đọc-viết để từ đó thu được kết quả cao của việc thực hiện cảitiến PPGD bộ môn

nghe-nói-1.4.2 Quản lý chất lượng học tiếng Anh của học sinh

1.4.2.1 Quản lý việc học tiếng Anh trên lớp

Trước tiên để đảm bảo cho việc học Tiếng Anh trên lớp

có kết quả, GV cần hiểu được tâm lý, tinh thần, thái độ,động

cơ học tập của HS thể hiện qua sự đóng góp xây dựng bài,khả năng tiếp thu…

Đặc biệt, tiêu chí chủ yếu để đánh giá kết quả học tậpcủa học sinh là năng lực giao tiếp, năng lực ứng xử bằng ngônngữ trong các tình huống giao tiếp cụ thể.Trên cơ sở nàyngười quản lý chỉ đạo đến giáo viên cần phải hình thành vàphát triển những năng lực và phẩm chất ở học sinh trong quátrình học tập ngoại ngữ là:

- Học sinh chủ động lựa chọn kiến thức và thao tác tưduy thích hợp để có những ứng xử ngôn ngữ cần thiết, phùhợp với hoàn cảnh giao tiếp.

- Học sinh biết bộc lộ nhận thức và sự hiểu biết của mình

ra bên ngoài bằng lời nói, bài viết thông qua ngoại ngữ

- Học sinh biết cách làm việc theo cặp, nhóm, hợp tác vớibạn khi cần thiết trong quá trình luyện tập ngôn ngữ theo yêucầu và nhiệm vụ được giao

- Học sinh biết cách tự học, biết chủ động trình bàynhững ý định của mình thông qua giao tiếp nói hoặc viết

1.4.2.2 Quản lý việc học tiếng Anh ngoài giờ lên lớp:

HS của chúng ta hiện nay có thể nắm vững vàng cấu trúc ngữ pháp,thuộc lòng nhiều từ vựng và đạt điểm cao trong các bài kiểm tra chung nhưnghiệu quả giao tiếp chưa cao Vấn đề đặt ra cho các nhà quản lý là việc tổ chứcviệc học tiếng Anh ngoài giờ lên lớp như tổ chức cho HS tiếp xúc và đượchọc tiếng Anh với người bản xứ, bản ngữ; thông qua các hoạt động học tậpnhư tổ chức các trò chơi, buổi sinh hoạt, các CLB nói tiếng Anh, các bạn sẽđược tìm hiểu thêm về văn hóa Anh, văn hóa Mĩ, về cách sử dụng tiếng lóngtrong tiếng Anh một cách đa dạng mà HS chưa từng được học trong giáotrình Với nguyên tắc “Don’t speak Vietnamese in English class” do các giáoviên bản ngữ đề ra ngay từ buổi đầu, HS sẽ phải sử dụng Tiếng Anh thườngxuyên, đây là cơ hội cho HS từng bước hoàn thiện các kĩ năng của bảnthân Đồng thời nhà trường trang bị thêm sách báo, các tài liệu rèn luyện bổtrợ, tư liệu sách báo,tạp chí, sách hướng dẫn, tài liệu tham khảo ở thư viện.GVcung cấp thêm các trang web uy tín để học sinh tự luyện tập thêm ở nhà

1.4.2.3 Quản lý kết quả học tập, kiểm tra, thi tiếng Anh của HS

Việc kiểm tra, đánh giá tri thức, sự nhận thức của HS không chỉ nhằmmục đích kiểm tra kết quả lĩnh hội các kiến thức đơn thuần về nội dung màcòn kiểm tra các kiến thức về phương pháp Việc đánh giá kết quả học tập của

HS thông qua các đề bài thi, bài kiểm tra 15 phút, kiểm tra định kỳ … Yêucầu chung khi ra đề thi, đề kiểm tra, không nên đưa những dạng đề học thuộclòng, mang tính thụ động mà cần chú trọng những dạng đề phát triển tính tưduy, tính độc lập, sáng tạo của HS nhằm đánh giá được khả năng tự học, mức

độ hiểu bài của HS Để có sự thống nhất trong việc kiểm tra đánh giá, Chuyênviên bộ môn Tiếng Anh của Phòng GD, Phó hiệu trưởng chuyên môn thốngnhất Format đề kiểm tra 1 tiết, bài thi Học kỳ, chỉ đạo đến các nhóm chuyênmôn linh hoạt trong việc kiểm tra các em nhưng vẫn đảm bảo yêu cầu thốngnhất chung Bên cạnh đó, có sự kết hợp với các trung tâm Anh ngữ có uy tíncho các em cơ hội kiểm tra trình độ theo chuẩn Quốc tế (miễn phí)

1.4.3 Quản lý các điều kiện đảm bảo chất lượng dạy học tiếng Anh

1.4.3.1 Quản lý phát triển đội ngũ GV dạy tiếng Anh

Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục,nhất là trong giai đoạn hiện nay với nhiệm vụ trọng tâm củatoàn ngành là thực hiện việc triển khai giảng dạy theo chươngtrình dạy học mới đòi hỏi giáo viên phải có đủ trình độ đápứng yêu cầu mới Theo Đề án đến năm 2020, Giáo viên dạy ngoại ngữcấp THCS và tương đương có năng lực ngoại ngữ có chứng chỉ FCE tối thiểu

60 điểm, hoặc chứng chỉ TOEFL IBT do Viện Khảo thí Giáo dục Hoa Kỳ(ETS) cấp tương đương trình độ B2, hoặc chứng chỉ IELTS tối thiểu 5.5điểm, hoặc chứng chỉ CAE tối thiểu 45 điểm hoặc các chứng chỉ khác đượccông nhận tương đương đạt năng lực ngoại ngữ bậc 4 (B2) trở lên theo Khungtham chiếu năng lực Ngoại ngữ chung châu Âu

Các giáo viên không chỉ hiểu được nhu cầu của các học viên mà cònhết mình giúp đỡ từng học viên đạt được mục tiêu học tập của mình.

Quản lý chất lượng dạy học của GV thông qua công tác bồi dưỡng, tựbồi dưỡng và tư học tập nâng cao trình độ và thực hiện tốt các chế độ chínhsách cho giáo viên: Tham gia các lớp Bồi dưỡng và khảo sát chứng chỉ FCEcho giáo viên các cấp học do Sở Giáo dục – Đào tạo tổ chức Các GV thi FCEchưa đạt trình độ B2 sẽ được tiếp tục bồi dưỡng để thi lại đợt sau Giáo viênđược tạo điều kiện về thời gian và kinh phí tham gia các khóa đào tạo bồidưỡng do Bộ hoặc do Thành phố tổ chức để đạt chuẩn về ngôn ngữ và nănglực sư phạm GV được tham gia sinh hoạt chuyên môn do các cấp tổ chức đểtrao đổi kinh nghiệm và nâng cao trình độ,được cung cấp tài liệu phục vụgiảng dạy, các trang thiết bị dạy học; Định mức tiết dạy: 19 tiết và được chitrả đối với các tiết dạy vượt định mức Giáo viên đạt chuẩn trình độ theochuẩn của thành phố quy định được đề nghị để Ủy ban nhân dân thành phốcấp kinh phí bồi dưỡng tương đương giáo viên dạy các trường chuyên

1.4.3.2 Quản lý cơ sở vật chất, phương tiện, điều kiện phục vụ cho dạy

+ Phương tiện kỹ thuật và thiết bị dạy học: gồm tất cả các đồ dùng phục

vụ cho giảng dạy và học tập: máy chiếu đa năng, máy chiếu phim trong, máy

vi tính, ti vi, máy quét ảnh, đầu video, CD, DVD, sách báo, …

Phương tiện kỹ thuật và thiết bị dạy học được sử dụng phải phù hợp vớiđặc điểm và khả năng nhận thức của người học.Nhà quản lý cần phải quantâm đế việc đầu tư xây dựng, ban hành các chính sách đầu tư, các tiêu chí xây