Nhận xét đặc điểm lâm sàng bệnh u não ở trẻ em

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP BÁC SỸ Y KHOA NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG BỆNH U NÃO Ở TRẺ EM Hướng dẫn khoa học: ThS..  U não là thuật ngữ chỉ các u xuất phát từ nhiều cấu trúc khác nhau trong h

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

BÁC SỸ Y KHOA

NHẬN XÉT ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG BỆNH

U NÃO Ở TRẺ EM

Hướng dẫn khoa học: ThS Đỗ Thanh Hương

Sinh viên: Lê Hải Bình

 U não là thuật ngữ chỉ các u xuất phát từ nhiều cấu trúc khác nhau trong hộp sọ do phát triển bất thường tế bào trong não

thư trẻ em

 Triệu chứng không đặc hiệu, đa dạng, tùy

thuộc tuổi, vị trí & mô bệnh học của khối u

bỏ sót chẩn đoán

Makino,K (2010) [3]

 Cuối thế kỷ XIX đã có công trình nghiên cứu về u não trẻ em, cho đến nay ghi nhận tỷ lệ mắc bệnh ngày càng tăng.

 Tỷ lệ mắc u não trên thế giới là 30.000 - 40.000 trẻ em / năm

 Gặp ở mọi lứa tuổi: nam mắc nhiều hơn nữ, thường gặp ở nhóm < 5 tuổi

 U nguyên phát – chủ yếu u dưới lều tiểu não

 Thời gian phát hiện bệnh là thời gian từ khi biểu hiện triệu

chứng tới khi chẩn đoán bệnh còn dài: 2-3 tháng

Bleyer,W.A(1999) [12], Wilne (2006) [24]

DỊCH TỄ

HỌC

Phân loại theo mô bệnh học

Phân loại của WHO 1993 có sửa đổi cho trẻ em:

2 TỔNG QUAN

U bán cầu

Các thùy não

Vùng nhân xám, bầu dục

U đường giữa

Vùng yên

Não thất II

Tuyến tùng

U hố sau Tiểu não

Thân não

Não thất IV

PHÂN LOẠI U NÃO

Phân loại theo định khu

Escourolle và Poirier (1977) [20]

Đau đầu

Tăng

áp lực nội sọ

2 TỔNG QUAN

• Co giật, liệt nửa người

• Tổn thương vùng chức năng vỏ não

U bán cầu

• Giảm thị lực

• Rối loạn vận động nhãn cầu

• Rối loạn nội tiết, thay đổi hành vi thói quen

U đường

giữa

• Hội chứng tiểu não

• Liệt dây thần kinh sọ

U hố sau

TRIỆU CHỨNG LÂM SÀNG THEO VỊ TRÍ

U

Lâm sàng

• TALNS

• Dấu hiệu

thần kinh theo vị trí u

• Điều trị ngoại khoa

Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân

• Tất cả các bệnh nhi ≤ 15 tuổi được chẩn đoán u não dựa vào

• Lâm sàng: Hội chứng TALNS, dấu hiệu thần kinh khu trú, hội chứng tiểu não

• Cắt lớp vi tính /Cộng hưởng từ sọ não có hình ảnh u não

CỨU

• Thuận tiện; 60 bệnh nhi

• Mô tả cắt ngang, tiến cứu

Phương pháp nghiên cứu

CỨU

Thăm

khám lâm

sàng

Thu thập

CỨU

Phân loại u

não theo vị trí nhóm tuổi Phân lọai

• Sơ sinh & bú mẹ: 0 - <24 tháng

• Tiền học đường: 2 - <5 tuổi

3 ĐỐI TƯỢNG – PP NGHIÊN

48.3

Nam Nữ

< 2 2 - < 5 5 – <10 10 – 15

0 5 10 15 20 25

ĐẶC ĐIỂM NHÓM NGHIÊN CỨU

Tuổi mắc bệnh trung bình là 5,95 tuổi

Nhỏ nhất: 2 tháng

Lớn nhất: 15 tuổi NTQ.Hương (1996): 3-9 tuổi gặp 61,47%T.N.Minh (2001): 3-10 tuổi gặp 70%

U tuyến tùng U vùng yên U não thất IV U não thất III U bán cầu U thân não U tiểu não

THỜI GIAN PHÁT HIỆN BỆNH THEO NHÓM TUỔI

Wilne (2006):trung bình 2,5 tháng, trẻ <5 tuổi u não có độ ác tính cao, triệu chứng xuất hiện sớm

TV.Học (2009): trung bình 3 tháng, các biệt có trường hợp 3 năm

• 13,3% nhìn mờ

• 10/22 có tổn thương đáy mắt: 5 phù gai thị;

• 25% thay đổi tính cách

• 15% tăng kích thước vòng đầu

• 1 trường hợp hôn mê, mạch

chậm

• 92,1% u hố sau

• 1 trường hợp nôn đơn độc

Nôn (86,6%)

Tổn thươn

g đáy mắt

Triệu chứng khác

HỘI CHỨNG TĂNG ÁP LỰC NỘI SỌ

4 KẾT QUẢ VÀ BÀN LUẬN

TRIỆU CHỨNG THẦN KINH THEO VỊ

TRÍ U

NTQ.Hương (1996): 45,7% có thất điều, 20% có liệt nửa người, co giật gặp 7,5%

TV.Học (2009): 42,4% có liệt nửa người, 26,8% liệt TK sọ, 26,5% có HC tiểu não, co giật gặp 7,1%

 Hội chứng tiểu não (35%):

 Thất điều: 30%

 Rung giật nhãn cầu: 6,7%

 Liệt dây thần kinh sọ (41,7%)

 Liệt dây thần kinh VI gặp nhiều nhất: 20%

 Liệt nửa người (36,7%)

 Co giật cục bộ (11,7%)

- 2 trường hợp ∆ trong thời kì bào thai

- 30% bệnh nhi không rõ chẩn đoán

CHẨN ĐOÁN TRƯỚC KHI NHẬP VIỆN

Edgeworth (1996):19% không được chẩn đoán trc vv, 9% đến khám chuyên khoa mắt, 1% khám tâm bệnhWilne (2012): 72,9% các bệnh nhi không được chẩn đoán u não từ những lần đầu tiên tới khám bệnh

 Tỷ lệ nam/ nữ: 1,07/1

 Tuổi hay gặp: 5 - 10 tuổi

 Thời gian phát hiện bệnh trung bình 42 ngày

 U hố sau chiếm ưu thế, đặc biệt u tiểu não (41,7%)

 HC TALNS: Nôn (86,6%), Đau đầu (68,3%), Nhìn mờ (13,3%)

 Bệnh nhi < 2 tuổi: Nôn (76,9%), tăng kích thước vòng đầu (69,2%), chậm phát triển TTVĐ (61,5%)

 Bệnh nhi ≥ 2 tuổi: liệt dây TK sọ(48,9%), thất điều (44,7%)

RLTT (31,9%)

EM XIN TRÂN TRỌNG CẢM ƠN!