Thiết kế thí nghiệm hóa hữu cơ 3 sử dụng phần mềm chuyên dụng

Trong khi các phương tiện d y h c thông thư ng chưa đủ để trợ giúp cho sinh viên trong việc tưởng tượng và hiểu được, thì công nghệ thông tin là một phương tiện trợ giúp đ c l c cho gi n

KHOA HOÁ HỌC - -

NGU N MINH TRANG

THI T K TH NGHI M H A H U C

S D NG PHẦN M M CHU N D NG

KHOÁ LUẬN TỐT NGHI P ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Hoá Hữu cơ

KHOA HOÁ HỌC - -

NGU N MINH TRANG

THI T K TH NGHI M H A H U C

S D NG PHẦN M M CHU N D NG

KHOÁ LUẬN TỐT NGHI P ĐẠI HỌC

Chuyên ngành: Hoá Hữu cơ

Người hướng dẫn khoa học

TS DƯ NG QUANG HUẤN

HÀ NỘI - 2015

Với lòng biết ơn chân thành, em xin được bày t l i c m ơn sâu s c tới th y

D ng u ng u n – Trư ng Đ i h c Sư ph m Hà Nội 2, ngư i đã tận tình

hướng dẫn và t o m i điều kiện thuận lợi cho em hoàn thành khóa luận

Em xin chân thành c m ơn các th y giáo cô giáo, các b n sinh viên khoa Hóa h c đã giúp đỡ em trong quá trình làm đề tài tốt nghiệp

Tôi xin được bày t l i c m ơn tới gia đình, ngư i thân đã t o m i điều kiện vật chất và tinh th n để tôi hoàn thiện được đề tài của mình

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày t ng năm 2

Sinh viên

Ngu n Minh ng

MỞ ĐẦU 1

PHẦN T NG QUAN 3

1.1 Vai trò của công nghệ thông tin với d y h c hóa h c 3

1.2 Ưu điểm của phương pháp d y h c bằng công nghệ thông tin 3

1.3 ột số khó kh n khi áp d ng công nghệ thông tin NTT và truyền thông I T vào d y h c hóa h c 5

1.4 Th c tr ng việc s d ng NTT trong d y h c th c hành môn Hóa h c h u cơ 3 t i trư ng Đ i h c sư ph m Hà Nội 2 hiện nay 6

1.5 Ph n mềm acromedia lash 8.0 s d ng trong thiết kế mô ph ng 7

1.5.1 Giới thiệu ph n mềm acromedia lash 8.0 7

1.5.2 Giao diện làm việc trong ph n mềm lash 8

1.5.3 Thanh công c và c a sổ trong trong lash 9

PHẦN 2 TH C NGHI M 16

2.1 Quy trình thiết kế nội dung mô ph ng bằng ph n mềm lash 16

2.1.1 Thao tác chung khi thiết kế mô ph ng 16

2.2 ác thao tác cơ b n s d ng trong acromedia lash 8.0 22

2.1.3 Quy trình thiết kế mô ph ng cơ chế ph n ứng hóa h u cơ 24

2.3 Nội dung c n thiết kế trong chương trình hóa h c h u cơ 3 27

PHẦN K T QUẢ VÀ THẢO LUẬN 28

3.1 Thiết kế chuyển động đơn gi n 28

3.2 Thiết kế mô ph ng t hình nh t nh có s n 33

3.3 Thiết kế mô ph ng bằng ction Scrip 44

K T LUẬN 47

TÀI LI U THAM KHẢO 48

MỞ ĐẦU

Trong nh ng n m g n đây, tin h c đã th c s xâm nhập vào m i l nh v c của đ i sống kinh tế và xã hội Điện t và tin h c đã làm biến đổi sâu s c đến lối sống và phong cách của con ngư i uộc cách m ng khoa h c công nghệ đang tiếp t c phát triển với nh ng bước nh y v t lớn, đã đưa l ch s phát triển của xã hội loài ngư i lên nền v n minh thứ ba – nền v n minh thông tin

Trong khi các phương tiện d y h c thông thư ng chưa đủ để trợ giúp cho sinh viên trong việc tưởng tượng và hiểu được, thì công nghệ thông tin là một phương tiện trợ giúp đ c l c cho gi ng viên và sinh viên trong việc mô ph ng

l i các hiện tượng hóa h c ông nghệ thông tin mở ra triển v ng to lớn trong việc đổi mới các phương pháp và hình thức d y h c Nh ng phương pháp d y

h c theo cách tiếp cận kiến t o, phương pháp d y h c theo d án, d y h c phát hiện và gi i quyết vấn đề càng có nhiều điều kiện để ứng d ng rộng rãi ác hình thức d y h c như d y h c đồng lo t, d y theo nhóm, d y cá nhân cũng có

nh ng đổi mới trong môi trư ng công nghệ thông tin và truyền thông

Đối với trư ng Đ i h c Sư ph m Hà Nội 2 nói chung và với hoa Hóa h c nói riêng, việc th c hành của sinh viên trở nên thiết yếu đ c biệt là hóa h c h u

cơ mang t nh ứng d ng cao, ch nh vì vậy, cuốn Giáo trình th c hành môn hóa

h c h u cơ đã được các th y cô biên so n l i cho ph hợp với đ c điểm và điều kiện của nhà trư ng Tuy nhiên, gi ng viên và sinh viên g p rất nhiều khó kh n trong việc truyền đ t và l nh hội kiến thức, mà nguyên nhân là sinh viên không thể hình dung được các thao tác th nghiệm phức t p, tr u tượng, di n biến ph n ứng chậm, hiện tượng khó quan sát

Hiện nay có rất nhiều ph n mềm có thể làm được các mô ph ng th nghiệm song phân lớn các ph n mềm này đều xuất phát t nước ngoài nên nhiều ph n không sát với chương trình của chúng ta và không ph i ph n ứng nào cũng có, hơn n a để thể hiện được đúng ý đồ của ngư i d y l i càng khó Để kh c ph c

nh ng nhược điểm đó, chúng tôi đã tìm hiểu ph n mềm Macromedia Flash 8.0 lash là công c để phát triển các ứng d ng như thiết kế các ph n mềm mô

ph ng, có thể nhúng các file âm thanh, hình nh động lash cho phép ngư i thiết kế và lập trình kh n ng truyền t i nh ng nội dung đa phương tiện qua tất

c các trình duyệt, t o các hiệu ứng, s tương tác và nh ng tr i nghiệm bằng hình nh ấn tượng S d ng ngôn ng lập trình ctionScript để t o các tương tác, ho t c nh trong thiết kế

Môn Hoá h c là môn khoa h c th c nghiệm trong điều kiện cơ sở vật chất chưa đáp ứng, nội dung khó, tr u tượng thì việc s d ng ph n mềm hóa h c để thiết kế mô ph ng, th nghiệm o là rất c n thiết và h u ch

o đó, chúng tôi l a ch n đề tài “Thi t k th nghi m h a hữu cơ

d ng phần m m chu n d ng” làm nội dung nghiên cứu cho khóa luận của

mình

PHẦN 1 T NG QUAN 1.1 Vai trò của công ngh thông tin với dạ học h a học

Nếu trước kia ngư i ta thư ng quan tâm nhiều đến kh n ng ghi nhớ kiến thức và th c hành kỹ n ng vận d ng, thì nay chú tr ng đ c biệt đến phát triển

n ng l c sáng t o của sinh viên, n ng l c t h c, chủ động gi i quyết vấn đề

o s phát triển của công nghệ thông tin và truyền thông mà m i ngư i đều

có trong tay nhiều công c hỗ trợ cho quá trình d y h c nói chung và ph n mềm

d y h c nói riêng Nh có máy t nh điện t mà việc thiết kế giáo án và gi ng d y trên máy t nh trở nên sinh động hơn, tiết kiệm được nhiều th i gian hơn so với cách d y theo phương pháp truyền thống, chỉ c n “bấm chuột”, vài giây sau trên màn hình hiện ra ngay nội dung của bài gi ng với nh ng hình nh, âm thanh sống động thu hút được s chú ý và t o hứng thú nơi ngư i h c Thông qua bài

gi ng điện t , ngư i d y cũng có nhiều th i gian đ t các câu h i gợi mở t o điều kiện cho sinh viên ho t động nhiều hơn trong gi h c Nh ng kh n ng mới mẻ

và ưu việt này của công nghệ thông tin và truyền thông đã nhanh chóng làm thay đổi cách sống, cách làm việc, cách h c tập, cách tư duy và quan tr ng hơn c là cách ra quyết đ nh của con ngư i

o đó, m c tiêu cuối c ng của việc ứng d ng công nghệ thông tin trong d y

h c là nâng cao một bước cơ b n chất lượng h c tập cho sinh viên, khuyến

kh ch và t o điều kiện để sinh viên chủ động tìm kiếm tri thức, s p xếp hợp lý quá trình t h c tập, t rèn luyện của b n thân mình

2 Ưu điểm của phương pháp dạ học bằng công ngh thông tin

Ưu điểm nổi bật của phương pháp d y h c bằng công nghệ thông tin so với phương pháp gi ng d y truyền thống là:

− Tốc độ x l , truyền đ t thông tin rất lớn, tiết kiệm th i gian, công sức của

th y và trò ôi trư ng đa phương tiện kết hợp nh ng hình nh video, camera…

với âm thanh, v n b n, biểu đồ… được trình bày qua máy t nh theo k ch b n

v ch s n nhằm đ t hiệu qu tối đa qua một quá trình h c đa giác quan

− thuật đồ ho nâng cao có thể mô ph ng nhiều quá trình, hiện tượng trong t nhiên, xã hội, trong con ngư i mà không thể ho c không nên để x y ra trong điều kiện nhà trư ng ô ph ng các khái niệm l thuyết tr u tượng, nh ng th nghiệm hoá h c độc h i ho c di n ra quá nhanh hay quá chậm, nh ng th nghiệm đòi h i lượng mẫu lớn như các nghiên cứu về phổ IR hồng ngo i ,

XR nhi u x tia X , N R cộng hưởng t h t nhân …

− ông nghệ tri thức nối tiếp tr thông minh của con ngư i, th c hiện nh ng công việc mang t nh tr tuệ cao của các chuyên gia lành nghề trên nh ng l nh

− Nh ng th nghiệm, tài liệu được cung cấp bằng nhiều kênh: kênh hình, kênh

ch , âm thanh sống động làm cho ngư i h c d thấy, d tiếp thu và bằng suy luận có lý, ngư i h c có thể có nh ng d đoán về các t nh chất, nh ng quy luật mới Đây là một công d ng lớn của công nghệ thông tin và truyền thông trong quá trình đổi mới phương pháp d y h c ó thể khẳng đ nh rằng, môi trư ng công nghệ thông tin và truyền thông ch c ch n sẽ có tác động t ch c c tới s phát triển tr tuệ của ngư i h c và điều này làm n y sinh nh ng lý thuyết h c tập mới

− Ngư i h c hứng thú hơn, t chủ hơn về th i gian và không gian Thiết lập môi trư ng h c tập mới g n hơn với môi trư ng làm việc trong tương lai Rèn kh

n ng hợp tác cho ngư i h c không nh ng ở trong nước mà còn với các bè b n nước ngoài qua Email

− Giá các thiết b công nghệ thông tin và truyền thông I T ngày càng gi m

− 90 sinh viên đã được trang b máy t nh để bàn ho c máy t nh xách tay, nhà trư ng cũng đã t o điều kiện cơ sở vật chất như: hệ thống máy chiếu cho các phòng h c, m ng wifi phủ sóng toàn trư ng, hệ thống thư viện điện t … rất tiện lợi cho sinh viên t h c, t nghiên cứu

Một ố kh khăn khi áp d ng công ngh thông tin CNTT) và tru n thông ICT) vào dạ học h a học

Theo nhận đ nh của một số chuyên gia, thì việc đưa công nghệ thông tin và truyền thông ứng d ng vào l nh v c giáo d c và đào t o, đ c biệt là giáo d c đ i

h c bước đ u đã đ t được nh ng kết qu kh quan Tuy nhiên, nh ng gì đã đ t được vẫn còn hết sức khiêm tốn hó kh n, vướng m c và nh ng thách thức vẫn còn ở ph a trước bởi nh ng vấn đề n y sinh t th c ti n hẳng h n:

− Tuy máy t nh điện t mang l i rất nhiều thuận lợi cho việc d y h c nhưng trong một mức độ nào đó, thì công c hiện đ i này cũng không thể hỗ trợ hoàn toàn trong các bài gi ng Nó chỉ th c s hiệu qu đối với ph n nhiều bài gi ng chứ không ph i toàn bộ chương trình do nhiều nguyên nhân, mà c thể là: với

nh ng bài h c có nội dung ng n, không nhiều kiến thức mới, thì việc d y theo phương pháp truyền thống sẽ thuận lợi hơn cho h c sinh, vì giáo viên sẽ ghi tất

c nội dung bài h c đó đủ trên một m t b ng và như vậy sẽ d dàng củng cố bài

h c t đ u đến cuối mà không c n ph i lật l i t ng “slide” như khi d y trên máy tính điện t Nh ng m ch kiến thức “vận d ng” đòi h i giáo viên ph i kết hợp với phấn tr ng b ng đen và các phương pháp d y h c truyền thống mới rèn luyện được k n ng cho h c sinh

− Bên c nh đó, kiến thức, kỹ n ng về công nghệ thông tin ở một số giáo viên vẫn còn h n chế, chưa đủ vượt ngưỡng để đam mê và sáng t o, thậm ch còn né tránh t khác, phương pháp d y h c cũ vẫn còn như một lối mòn khó thay đổi, lối áp đ t vẫn chưa thể xoá được trong một th i gian tới Việc d y h c tương tác gi a ngư i - máy, d y theo nhóm, d y phương pháp tư duy sáng t o

cho h c sinh, cũng như d y h c sinh cách biết, cách làm, cách chung sống và cách t khẳng đ nh mình vẫn còn mới mẻ đối với giáo viên và đòi h i giáo viên

ph i kết hợp hài hòa các phương pháp d y h c đồng th i phát huy ưu điểm của phương pháp d y h c này làm h n chế nh ng nhược điểm của phương pháp d y

h c truyền thống Điều đó làm cho công nghệ thông tin, d đã được đưa vào quá trình d y h c, vẫn chưa thể phát huy t nh tr n vẹn t ch c c và t nh hiệu qu của

nó

− Việc s d ng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp d y h c chưa được nghiên cứu kỹ, dẫn đến việc ứng d ng nó không đúng chỗ, không đúng lúc, nhiều khi l m d ng nó

− ác phương tiện, thiết b ph c v cho việc đổi mới phương pháp d y h c bằng phương tiện chiếu projector,… còn thiếu và chưa đồng bộ

− Việc kết nối và s d ng Internet chưa được th c hiện triệt để và có chiều sâu;

s d ng không thư ng xuyên ông tác đào t o chưa đủ kiến thức, gi ng viên mất nhiều th i gian và công sức để s d ng công nghệ thông tin trong lớp h c một cách có hiệu qu

− Tình tr ng hỗn lo n, không thể kiểm soát được của thông tin trên m ng Internet

4 Thực trạng vi c d ng CNTT trong dạ học thực hành môn H a học hữu cơ tại trường Đại học ư phạm Hà Nội 2 hi n na 1]

Ngh quyết số 29 - NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội ngh Trung ương 8 khóa XI

về đổi mới c n b n, toàn diện giáo d c và đào t o đã nêu r : “Đổi mới m nh mẽ phương pháp d y và h c theo hướng hiện đ i; phát huy t nh t ch c c, chủ động, sáng t o và vận d ng kiến thức, kỹ n ng của ngư i h c; kh c ph c lối truyền th

áp đ t một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung d y cách h c, cách ngh , khuyến

kh ch t h c, t o cơ sở để ngư i h c t cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ n ng, phát triển n ng l c huyển t h c chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức h c

tập đa d ng, chú ý các ho t động xã hội, ngo i khóa, nghiên cứu khoa h c Đ y

m nh ứng d ng công nghệ thông tin và truyền thông trong d y và h c”

Để th c hiện ngh quyết trên thì Bộ G & ĐT đã t ng cư ng trang thiết b cho nhà trư ng, cung cấp thêm nhiều thiết b thông tin, khuyến kh ch cán bộ và giáo viên nghiên cứu ph n mềm ph c v cho công tác gi ng d y, ứng d ng NTT vào gi ng d y

Tuy nhiên việc ứng d ng NTT trong d y h c th c hành môn hóa h c h u

cơ t i khoa Hóa h c, trư ng Đ i h c Sư ph m Hà Nội 2 còn rất h n chế, chủ yếu

là ngư i d y s d ng hình thức d y h c theo kiểu truyền thống, d ng l i ở mức

độ thiết kế các bài gi ng điện t mà ph n lớn là s d ng ph n mềm trình chiếu Powerpoint hay ph n mềm Violet Nhóm tác gi 13,14 đã bước đ u biên tập và xây d ng nội dung gi ng d y th c hành theo phương thức đào t o t n chỉ, với

m c tiêu phát triển n ng l c và kỹ n ng th c hành Bên c nh đó, nhóm tác gi

15 cũng xây d ng được một số mô ph ng về thao tác th c hành cơ b n như s c

ký, chiết, chưng cất chân không… Như vậy nội dung thao tác th c hiện th nghiệm về t nh chất của hidrocacbon và dẫn xuất cũng như thao tác tổng hợp và tinh chế chất s ch còn chưa được đề cập đến, đó cũng là m c tiêu mà khóa luận hướng tới

1.5 Phần m m Macromedia Flash 8.0 d ng trong thi t k mô ph ng 1.5 Giới thi u phần m m Macromedia Flash 8.0 [2],[3]

acromedia lash 8.0 là ph n mềm được phát triển bởi công ty acromedia lash cho phép t o ra nh ng ứng d ng đồ h a m nh mẽ một cách nhanh chóng và d dàng ile nguồn của flash có ph n mở rộng là *.fla, sau khi xuất b n nó sẽ có ph n mở rộng là *.swf, file này sẽ được ch y bởi Flash player, chương trình này được cài đ t m c đ nh c ng với flash ó thể cài đ t flash t

đ a ho c download t website www.macromedia.com Ngày nay, flash đã trở thành một ph n mềm đồ h a ho t hình chu n trên web lash sẽ được bổ sung các hiệu ứng thú v cho trang web, làm cho trang web có t nh tương tác cao

hơn và hấp dẫn hơn bởi nh ng hình nh động g i là ho t c nh animation)

Nh ng hình nh t o ra t các công c của flash là hình nh vector, tuy nhiên

flash vẫn cho phép ta đưa c các hình nh Bitmap vào trong các ho t c nh Bên

c nh đó, flash không nh ng cho phép lồng âm thanh vào ho t c nh mà còn được phép hiệu chỉnh về cư ng độ âm thanh trong đó ác công c trong flash cho phép phát huy hết kh n ng sáng t o của ngư i s d ng ho c đi theo các hướng chu n đã được thiết lập lash tương đối d h c hơn so với nhiều công c lập trình khác và có ph n thú v hơn vì kết hợp c công c đồ h a với công c lập trình và t nh ứng d ng phong phú Hơn n a, lash có dung lượng nh g n và có thể ch y được trên h u hết các máy có nối m ng hiện nay, không phân biệt hệ điều hành hay trình duyệt

lash là một ph n mềm m nh và linh ho t giúp ngư i d y mô ph ng các hiện tượng t đơn gi n đến phức t p t y theo trình độ của mình

Giáo viên có thể mô ph ng các hiện tượng bằng cách vẽ các hình nh trên

Timeline, bằng cách d ng các công c biến đổi hình nh, cũng có thể chèn các

hình nh hay video t bên ngoài vào flash rồi điều khiển nó, ho c th y cô có thể

s d ng ngôn ng lập trình hướng đối tượng Actionscrip để điều khiển các đối

tượng một cách thật linh ho t Việc thiết kế và s d ng mô hình động mô t các

ph n ứng hóa h c bằng ph n mềm flash sẽ giúp sinh viên d tiếp thu, hiểu bài một cách sâu s c hơn do việc thu nhận thông tin quá trình ph n ứng một cách sinh động, ch nh xác, đ y đủ T đó, nâng cao hứng thú h c tập môn h c, nâng cao niềm tin vào khoa h c

lash có thể nhúng vào rất nhiều ứng d ng, có thể đưa vào các bài gi ng Powerpoint, Violet ho c một số d ng bài gi ng khác để t ng t nh sinh động, làm công c cho việc d y – h c Với nh ng ưu điểm đó Flash sẽ trở thành phương tiện tr c quan vô c ng h u hiệu cho quá trình d y – h c

1.5.2 Giao di n làm vi c trong phần m m Fla h [2]

Sau khi khởi động lash ch n lash ocument để đến giao diện làm việc

1.5.3 Thanh công c và c a ổ trong trong Flash [2],[3]

* h nh ông ụ hính

- h n Window  Toolbars  Main

* Thanh Timeline Bảng ti n trình)

Là nơi qu n lý t ng khung hình và đ nh th i gian chuyển động cho ho t

c nh Để t t / mở thanh Timeline, ch n Window  Timeline (Ctrl + Alt + T)

* Bảng điều khiển ools [2],[3],[4]

Tools: nhóm công c d ng để thiết kế

View: nhóm công c hỗ trợ việc quan sát

Color: nhóm màu hỗ trợ cho các công c

Options: mở rộng, bổ sung thêm các các chức n ng cho các công c

Window  Tools (Ctrl + F2) để hiển th thanh Tools

Arrow Tool (V): d ng ch n, drag, s p đ t các đối tượng vẽ Trong đó có 3 l a

ch n là hiện ra ở dưới thanh công c khi ch n Arrow tool

- Snap to objects: các đối tượng vẽ sẽ bám d nh vào lưới ho c các đối tượng g n

kế khi di chuyển, quay, co dãn

- Smooth: làm mềm các đư ng và hình d ng đơn gi n

- Straighten: làm thẳng các đư ng và hình d ng đơn gi n

Sub select tool (A): d ng ch n đối tượng, thành ph n của hình

Line Tool (N): d ng vẽ đư ng thẳng

Lasso Tool (L): ch n đối tượng làm việc với các t nh n ng đ c biệt hơn ch n

xong double click) Trong đó có 3 l a ch n là:

- Magic wand: d ng ch n các đối tượng với v ng có hình d ng bất kỳ

- Magic wand properties: xác lập các thuộc t nh cho agic wand

- Polygon mode: d ng ch n các đối tượng theo được đa giác bất kỳ

Text Tool (T): công c d ng t o v n b n muốn xuống dòng nhấn Enter

Pen Tool (P): d ng t o các nét thẳng ho c cong

Oval Tool (O): d ng vẽ hình tròn ho c Ellipse

Rectangle Tool: d ng vẽ hình vuông ho c hình ch nhật, chỉ có 1 l a ch n là

Round Rectangle radius: d ng đ nh góc tròn cho hình orner radius

Pencil Tool (Y): d ng vẽ đư ng bằng tay ó 1 l a ch n là Pencil ode, khi

+ Paint normal: vẽ trên v ng làm việc đè

+ Paint Fills: vẽ các v ng có thể tô màu nhưng không vẽ trên các đư ng nét + Paint behind: vẽ quanh các đối tượng, không đè, chỉ vẽ dưới các hình

+ Paint inside: vẽ bên trong v ng được tô màu, không vẽ đè lên nét, nếu không

có vùng tô màu thì vẽ không tác d ng

+ Paint selection: chỉ vẽ bên trong v ng tô màu đã được ch n

- Brush size: ch n k ch thước nét vẽ

- Brush shape: ch n nét vẽ

- Lock fill: bật t t kiểu tô màu gradient

Ink Bottle Tool (S): d ng thay đổi màu của nét bao quanh hình màu nét

Paint Bucket Tool (K): d ng tô màu các hình được t o ra t đư ng viền màu

bên trong hình)

- Gap size: ch n một cách tô trong hình

- on’t close gap: hình không lỗ hở

- Close small gaps: hình có lổ nh

- Close medium

- Close large gaps: hình có lỗ hở lớn

- Lock fill: bật t t chế độ tô với kiểu màu Gradient

Dropper Tool (I): d ng cho phép lấy mẫu tô, kiểu đư ng nét của 1 đối tượng

rồi áp d ng mẫu tô đó cho 1 đối tượng khác ch n 1 mẫu rồi quét vào 1 mẫu khác)

Hand Tool (H): d ng di chuyển “bằng tay” quanh v ng làm việc

Zoom Tool (M, Z): dùng phóng to (Enlarge), thu nh v ng làm việc (Reduce) Eraser Tool (E): d ng xóa đư ng nét, v ng tô màu và các hình d ng

- Eraser mode: ch n chế độ xóa

- Erase normal: xóa nét và màu tô

- Erase fill : chỉ xóa màu tô

- Erase lines: chỉ xóa đư ng nét

- Erase selected fills: chỉ xóa v ng tô màu đang ch n, không xóa nét

- Erase inside: xóa bên trong 1 vùng có tô màu, không xóa nét

- Faucet: xóa đư ng nét và v ng tô màu

- Eraser shape: ch n nét xóa

* Cử sổ S ene

a sổ này có tác d ng t o và qu n l Scene Scene là một thành ph n nh

trong một chương trình mà b n c n thiết kế tương đối lớn hay nhiều thành ph n Đối với một chương trình lớn thì sẽ ph i chia ra nhiều ph n nh để thiết kế sau

đó liên kết chúng với nhau thành một chương trình hoàn chỉnh Vì thế mỗi ph n

nh đó sẽ là một Scene riêng biệt

* Cử sổ Align

a sổ Align giúp b n c n đều đối tượng một cách hiệu qu mà không c n

c n các đối tượng bằng tay khi s d ng công c này Bên trong c a sổ có dòng

ch “ to stage ” hi b n nhấn vào biểu tượng dưới dòng ch này nó có tác

d ng c n lề đối tượng so với t a độ nền nơi b n thiết kế hi b n không s d ng biểu tượng đó thì nó có tác d ng giúp b n c n chỉnh gi a các đối tượng và khi

đó t a độ c n là t a độ của các đối tượng

- Hiển th Align ch n Window  Align (Ctrl + K)

* Cử sổ Colo Mixe

a sổ Color Mixer sẽ hỗ trợ cho b n khi thiết kế chương trình thiên về đồ

h a ho c ch n màu, bên trong c a sổ có mã màu, b ng màu do đó có thể hiệu chỉnh màu cho đối tượng

* Cử sổ Lib

Đây là c a sổ quan tr ng khi các b n thiết kế chương trình a sổ này có tác d ng lưu tr d liệu c n thiết trong chương trình, d liệu như âm thanh, hình nh… nh ng d liệu có thể có khi đưa t ngoài hay t o ra lúc thiết kế, tất c đều nằm trong thư viện này và khi c n s d ng thì chúng ta sẽ kéo và th nó vào

v ng làm việc (stage)

* Layer

Layer giống như các t giấy trong suốt xếp chồng lên nhau hi b n t o ra

một đo n phim mới trong flash, nó t o một Layer B n có thể thêm vào nhiều

Layer để s p xếp các nh, nh chuyển động và các thành ph n khác trong đo n

phim B n có thể vẽ và hiệu chỉnh các đối tượng trong một Layer mà không nh hưởng đến các đối tượng trong nh ng Layer khác nó

hi làm việc với các c nh và s chuyển động phức t p ta nên dùng Layer để

tổ chức qu n lý Bằng cách đ t các ph n t khác biệt như nh nền, các biểu

tƣợng, các s chuyển động trên các lớp riêng biệt để s p xếp thứ t của s chuyển động theo nhiều cách khác nhau

Ngoài ra, Layer còn đƣợc d ng để làm đƣ ng dẫn cho một đối tƣợng chuyển động theo Guide layer ho c d ng làm b n che hay còn g i là m t n Mask

layer) ng để qu n lý các đối tƣợng trên một c nh hay ho t c nh theo t ng lớp

ho c theo t ng chuyển động Trong một ho t c nh có thể có nhiều Layer Chúng

ta có thể ch n các t y ch n của một Layer ho c tất c các Layer nhƣ :

- Show/hide all Layers: hiện ho c n tất c các Layer

- Lock /Unlock all Layer: khóa ho c mở khóa tất c các Layer

- Show all layer as outline: chỉ trình bày đƣ ng của tất c các Layer ho c

ngƣợc l i

- Insert Layer: chèn thêm một Layer mới

- Insert Layer Folder: chèn một h ng m c để qu n lý Layer theo nhóm hay

Stage là nơi trình di n các ho t c nh hay còn g i là sân khấu Ngƣ i d ng sẽ

đ nh ra công việc của mình nhƣ vẽ các hình nh tr c tiếp bằng công c của flash

ho c nhập các file hình nh của các ph n mềm đồ h a khác nhƣ: Photoshop, Corel, Ilustrator để đƣa các file hình nh của nh ng ph n mềm đồ h a khác

vào flash, ta th c hiện bằng cách vào menu File  Import  xuất hiện c a sổ

và ch n file c n đƣa vào Trong một ho t c nh có thể có nhiều c nh scene)

ỗi c nh có thể có nhiều chuyển động và đƣợc qu n lý trên nhiều Layer khác

nhau

* Symbol [5]

Symbol là đ c t nh độc đáo của Macromedia lash, d ng trong các trƣ ng

hợp sau:

- hi c n s d ng nhiều l n 1 đối tƣợng trong 1 hay nhiều tập tin flash để gi m dung lƣợng file

- hi muốn th c hiện các thao tác chỉnh s a hàng lo t

- hi muốn t o ho t c nh trên các đối tƣợng giống nhau

- ỗi symbol có Timeline và stage riêng nhƣ ain timeline

- S p xếp các thành ph n trong 1 symbol thay vì s d ng lệnh group

- Symbol đƣợc t o ra 1 l n trong library panel, đƣợc s d ng nhiều l n, d ng s

d ng của symbol trong stage là một instance

- ột symbol có thể chứa nhiều symbol con, cháu theo kiểu quan hệ ph hệ

- hi muốn t o các d ng ho t c nh lồng nhau

PHẦN 2 TH C NGHI M 2.1 Qu trình thi t k nội dung mô ph ng bằng phần m m Fla h

2.1.1 Thao tác chung khi thi t k mô ph ng: [2],[3],[6],[7],[8]

 Khởi động Fl sh

- Nhấn chuột vào Start  Program  Macromedia Flash ho c double click

trên màn hình Desktop

- Ch n màu nền

Vào File  New ho c trl + N  Flash Documents  OK  Modify 

Document (Ctrl + J)  h n màu ở Background color  OK

 ạo á đối t ợng ( ình ảnh ời ạ phụ vụ ho đoạn phim)

Nhấn chuột vào Insert  New symbol (Ctrl + F8)

+ Trên thẻ Name đ t tên cho Bitmap

+ Trên thẻ Behavior ch n thuộc t nh cho Bitmap  OK sau đó th c hiện vẽ các

hình c n thiết bằng các công c vẽ trên Tools

 ạo á L e

Đưa chuột vào một Layer bất kì, nhấn chuột ph i rồi ch n insert layer ho c đưa chuột vào biểu tượng Layer mới

Đ t tên cho layer mới : click double vào Layer, ch n tên cho Layer ( tên phù

hợp với đối tượng hình nh xuất ra  Enter

 Làm việ t ên mỗi L e

+ Nhấn chuột vào v tr đ u tiên của đo n frame lick chuột vào Window 

Library trl + L để lấy thư viện Bitmap: đưa chuột vào tên của Bitmap muốn

đưa ra, g p và th vào v ng làm việc ở v tr mong muốn trên Layer tương ứng

+ Thay đổi thứ t các Layer thì nhấn chuột trái và kéo th đến v tri c n đ t

tương ứng với thứ t che khuất đối tượng

 ạo đoạn F me t ng ứng với thời gi n xu t

+ Nhấn chuột vào frame tương ứng với th i gian d đ nh xuất hình nh đó ra

cứ 12 frame tương ứng với 1 giây , rồi ấn F6

+ Nhấn chuột ph i vào đo n frame c n làm việc ch n Creat Motion Tween để

t o ra s g n kết liên t c trong các chuyển động nh của hình nh

 Xử lí hình ảnh

Đưa chuột vào v tr đ u của đo n frame, ch n v tr và thuộc t nh ban đ u

cho hình nh trong hộp Properties, nhấn chuột vào v tr cuối c ng của đo n frame ch n v tr và thuộc t nh kế tiếp cho hình nh trong hộp Properties Với các Layer khác nhau, ch n các đo n frame th ch hợp với th i gian hiển th hình

nh tương ứng)

 ạo S mbol

- T o một symbol rỗng nội dung thêm sau : symbol có thể được t o trước bằng

cách vào Insert /New symbol hay click trong

Library panel Sau đó nội dung được thêm sau bằng cách click 2 l n lên symbol

trong Library panel và thêm hình vào Edit mode của nó

- huyển một hình shape thành symbol nội dung có trước : click ch n hình, mở

hộp tho i Convert to symbol bằng 1 trong các cách sau: Modify /Convert to

Symbol ho c drag đối tượng vào Library panel, chuột ph i, Convert to Symbol

h n v tr tâm symbol registration point ết qu cho ra 1 symbol trong

Library panel và hình trên stage trước đó sẽ là instance của symbol đó Tên của

symbol là tên duy nhất d ng để phân biệt và tìm kiếm d dàng trong Library panel

Ba kiểu symbol ch nh: graphic, button và movie clip

+ Symbol graphic thư ng s d ng cho các hình nh t nh static images , thuận tiện để s p xếp và chỉnh s a các hình vẽ phức t p gồm nhiều hình biến hình trên nhiều layer

+ Symbol button d ng cho các v ng tương tác với các s kiện chuột như click, drag, move over…)

+ Symbol movie clip chứa t nhất một đối tượng chuyển động có thể s d ng nhiều l n trong một ho t c nh lớn được s d ng nhiều trong khóa luận này

 ạo hu ển động b ng Tween Motion [4]

ng làm ho t c nh cho các symbol như graphics, movie, button; tween motion không áp d ng cho shape, chỉ cho instance

ỗi một lớp tween chỉ chứa 1 symbol có thể là group instance ph i có 2

tr ng thái khác nhau tr ng thái 1 và 2 tương ứng với 2 keyframe khác nhau keyframe đ u và cuối là 2 tr ng thái khác nhau về v tr

Move (Di c uyển instance)

- Theo đư ng thẳng: Đây là kiểu di chuyển m c đ nh của flash, bởi lẽ đư ng thẳng nối 2 v tr là kho ng cách ng n nhất để di chuyển chúng mà máy t nh cho là hợp lý nhất T o 1 instance có v tr khác nhau ở 2 keyframe, click lên

keyframe đ u rồi ch n Tween/Motion trong Properties panel

hỉnh ô Scale khi muốn th c hiện thêm các chuyển động scale phóng to thu

nh Giá tr Ease cho các kiểu chuyển động biến đổi đều: khi t ng giá tr ease

(Ease > 0 chuyển động sẽ chậm d n, ngược l i gi m ease chuyển động sẽ t ng

tốc Orient to path: gi đối tượng di chuyển theo hướng xuôi theo tr c đư ng

đối tượng g n 2 đ u đư ng dẫn tương ứng với keyframe đ u và keyframe cuối

của chuyển động Click ch n keyframe đ u và ch n Tween/Motion trong

Properties panel

+ h n Orient to path: nếu muốn đối tượng luôn gi góc xoay cố đ nh với tr c

đư ng dẫn

Rotate (c uyển động xoay tròn)

- Xoay đồng tâm: t o 2 keyframe khác nhau Trong Properties panel ch n

Tween/Motion, Rotate/CW c ng chiều đồng hồ hay CCW ngược chiều đồng

hồ Nhập số vòng xoay trong ô Times

- Xoay lệch tâm: tương t như trên nhưng trước hết d ng chuột kéo lệch tâm xoay

Scale (chuyển động p óng to, t u n ỏ )

- Đồng tâm: ở tr ng thái cuối frame cuối ta t ng k ch thước đối tượng bằng

cách dùng chuột kéo góc nhớ chỉnh ô Scale trong Properties panel)

- Lệch tâm: thao tác như trên nhưng với một cái tâm lệch

Skew (xiên hình)

T i frame cuối, xô nghiêng đối tƣợng trong keyframe cuối bằng cách dùng chuột kéo c nh

Color (Hoạt cản c uyển màu)

- Đổi màu t i frame cuối): ch n đối tƣợng trong Stage rồi ch n màu trong

Color/Tint hay Advanced trong Properties panel

- Sáng tối t i frame cuối : ch n đối tƣợng trong Stage rồi t ng gi m độ sáng

trong Color/Brightness trong Properties panel

Alp a (Hoạt cản mờ rõ)

- Hình m d n: ở tr ng thái 1, ch n đối tƣợng trong stage rồi ch n Color/Alpha

=100% trong Properties panel frame cuối, ch n đối tƣợng trong stage rồi

ch n Color/Alpha=0% trong Properties panel

- Hình đậm d n, làm thao tác ngƣợc l i

 Kiểm t lại đoạn phim, tạo một file hoàn hỉnh

- iểm tra l i đo n phim bằng cách nhấn tổ hợp Ctrl + Enter

- T o file hoàn chỉnh: File  Export  Export Movie  Save as

 Cá h tạo nút điều khiển [2]

ác nút nhấn là các ph n t giao diện m i ngƣ i đều hiểu mà không c n

ph i gi i th ch với ngƣ i d ng về cách s d ng các nút nhấn đó Nh đó, ta có thể cho đo n film ho t động, d ng l i ho c ch n c nh c n quan sát một cách rất

d dàng và đơn gi n chỉ với một cái click chuột vào nút nhấn

+ Insert  New Symbol  Button, rồi đ t tên

+ Thông thƣ ng ngƣ i ta đ t tên cho nút để d s d ng: Play , Continue , Playagain bằng cách viết tên rồi kéo vào hình nh nút

+ i chuyển chuột lên Layer, nhấn 6 để ch n 4 thuộc t nh Up, Over, Down,

Hit đ t tên là lệnh d ng Lệnh d ng và nút ở 2 frame tương ứng trên hai layer

+ Nhấn chuột vào frame của Layer “Lện dừng” rồi nhấn vào hộp tho i Actions

Frame \ + \ Golbal Functions \ Timeline \ Stop (chú ý: dấu + ở đây có tên là Add a new item to the script)

+ Đối với nút: nút đ u tiên ph i c ng Layer với hình nh, các nút tiếp theo ph i khác Layer của hình nh

hi đã t o được các thuộc t nh của hình nh, click chuột vào Frame nút ban

đ u, mở Library để kéo nút ra, rồi mở Action button để g lệnh sau:

On\(press) \ Enter \ { \ + \ Golbal Functions \ Timeline Control \ Goto and

play ( ) \ } Trong g v tr của frame mà hình nh b t đ u ch y

On\(press) \ Enter \ { \ + \ Golbal Functions \ Timeline Control \ Goto and

stop ( ) \ } Trong g v tr của frame mà đo n phim d ng l i

 L u giữ tập tin với á định dạng khá nh u

Sau khi t o hình nh chuyển động hoàn chỉnh, ta tiến hành lưu l i tập tin

hi đó chương trình sẽ ng m đ nh lưu tập tin d ng *.fla Tuy nhiên, ta chỉ x l

và ch y được tập tin này trong môi trư ng flash

Để chuyển tập tin d ng *.fla thành tập tin d ng *.swf để có thể đ c được trên

các trang web ta tiến hành t menu Control ch n Tets Movie (Ctrl + Enter) Khi

đó xuất hiện màn hình c a sổ mới giúp quan sát chuyển động tốt hơn, đồng th i tập tin có đuôi *.fla lập tức chuyển thành tập tin có đuôi *.swf có thể ch y trong các trang web đã cài đ t s n plug - in Shockwave Flash player)

Ta cũng có thể xuất tập tin đ nh d ng *.fla sang đ nh d ng *.swf bằng cách

ch n Export  export movie… trl + lt + Shift + S t menu File hi xuất

hiện hộp tho i Export Movie, đ t tên và nhấn nút Save, sau đó nhấp ch n OK để hoàn thành xuất tập tin sang đ nh d ng *.swf Đ t tên tập tin sau đó ch n Save

* Muốn hu ển thành tập tin *.exe hạ độ lập t tiến hành nh s u :

- ở tập tin *.swf, sau đó ch n Create Projector t enu File

- Sau khi xuất hiện hộp tho i Save, nhập tên ile và nhấn Save để hoàn tất

- Lưu tập tin mới d ng *.exe để hoàn thành việc chuyển đổi

2.2 Các thao tác cơ bản d ng trong Macromedia Flash 8.0

T ao t c c ọn:

- h n thông thư ng: click đâu ch n đó

- h n đư ng nét và màu tô: double click click 2 l n

- h n bằng đư ng bao: ch n công c Arrow Tool, t o đư ng bao khu v c ch n

- h n nhiều: đè Shift trong khi click ch n

P ân đoạn:

- Phân đo n bằng hình vẽ: t o các hình bên trong nhau, drag chúng tách nhau

- Phân đo n bằng đư ng: t o hình, ch n công c Pencil Tool, ch n Ink, vẽ c t lát

slicing qua hình ta được 2 hình phân đo n