- Chứng minh được tần số tương đối của các alen và KG trong quần thể ngẫu phối không đổi qua các thế hệ.. GV thuyết trình về những đặc trưng của quần thể giao phối, đặc biệt nhấn mạnh q
Trang 1Ngày soạn: 21/10/2015
Tiết:19
Bài 17 CẤU TRÚC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ(tiếp theo)
I Mục tiêu
1 Kiến thức:
- Nêu được những đặc trưng di truyền của quần thể giao phối
- Phát biểu được nội dung của đinh luật Hacđi-Vanbec
- Chứng minh được tần số tương đối của các alen và KG trong quần thể ngẫu phối không đổi qua các thế hệ
- Nêu được công thức khái quát khi quần thể ở trạng thái cân bằng di truyền
- Trình bày được ý nghĩa và những điều kiện nghiệm đúng của đinh luật
Hacđi-Vanbec
2 Kĩ năng: Phát triển được năng lực tư duy lí thuyết và kĩ năng gải bài tập xác
đinh cấu trúc di truyền của quần thể
3 Thái độ: Vận dụng kiến thức vào thực tế sản xuất trồng trọt, chăn nuôi.
II Chuẩn bị
1 Giáo viên: SGk, giáo án, tài liệu có liên quan.
2 Học sinh: SGK, đọc trước bài ở nhà.
III TIiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức lớp: Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số.
2 Kiểm tra:
- Quần thể là gì ? Cho ví dụ về quần thể
- Nêu những đặc điểm cơ bản của quần thể tự phối và quần thể giao phối gần?
3 Bài mới:
Hoạt động của thầy và trò Nội dung kiến thức
* Hoạt động 1: Tìm hiểu về quần thể
giao phối ngẫu nhiên.
GV:Quần thể sinh vật như thế nào
được coi là quần thể giao phối ngẫu
nhiên?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK để trả
lời
GV: giải thích thêm: 1 QT được coi là
ngẫu phối hay không còn tùy thuộc
vào TT mà ta xem xét
GV: Quần thể ngẫu phối có những đặc
điểm gì?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK để trả
lời
GV thuyết trình về những đặc trưng
của quần thể giao phối, đặc biệt nhấn
mạnh quan hệ về mặt sinh sản là
nguyên nhân tạo cho QT tồn tại trong
III CẤU TRÚC DI TRUYỀN CỦA QUẦN THỂ NGẪU PHỐI.
1 Quần thể ngẫu phối
- Quần thể sinh vật được gọi là ngẫu phối (giao phối ngẫu nhiên) khi các cá thể trong quần thể lựa chọn bạn tình để giao phối một cách hoàn toàn ngẫu nhiên
- Đặc điểm di truyền của quần thể ngẫu phối :
* Các cá thể giao phối tự do với nhau
* Quần thể giao phối đa dạng về kiểu gen và kiểu hình
* Quần thể ngẫu phối có thể duy trì tần
số các kiểu gen khác nhau trong quần thể không đổi qua các thế hệ trong những điều kiện nhất định
Trang 2một không gian nhất định và theo thời
gian
* Hoạt động 2: Trạng thái cân bằng
di truyền của quần thể.
GV nêu VD trong SGK và yêu cầu
HS:
+ Xác định tần số tương đối của các
alen A và a ở thế hệ xuất phát và cấu
trúc di truyền ở thế hệ tiếp theo qua
ngẫu phối?
+ Em có nhận xét gì về tần số tương
đối của các alen và KG ở thế hệ F1 so
với thế hệ xuất phát?
+ Nếu thế hệ xuất phát của một QT
không ở TTCB di truyền thì phải qua
bao nhiêu thế hệ ngẫu phối QT đó mới
đạt TTCB di truyền?
HS: Thảo luận nhóm để trả lời các câu
hỏi
GV: Yêu cầu HS khái quát phát biểu
nội dung định luật Hacđi-Vanbec?
GV: Định luật Hacđi-Vanbec đúng
trong những điều kiện nào?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK trả lời
câu hỏi
GV giải thích về các điều kiện nghiệm
đúng của định luật
GV: Định luật Hacđi-Vanbec có ý
nghĩa gì?
HS: Nghiên cứu thông tin SGK để trả
2 Trạng thái cân bằng di truyền của quần thể (đinh luật Hacdi-Vanbec).
a Khái niệm:
- Một quần thể được coi là ở trạng thái cân bằng di truyền khi tỉ lệ các kiểu gen(thành phần kiểu gen) của quần thể tuân theo công thức: p2 +2pq + q2 = 1 Trong đó: p là tần số alen trội, q là tần
số alen lặn, p2 là tần số kiểu gen đồng hợp trội, 2pq là tần số kiểu gen dị hợp
và q2 là tần số kiểu gen đồng hợp lặn
- Ví dụ : 0.16AA+0.48Aa+0.36aa=1
b Định luận Hacđi-Vanbec.
- Nội dung định luật:Nội dung định luật
Hacđi - Vanbec : Trong những điều kiện nhất định, tần số tương đối của các alen
và thành phần kiểu gen của quần thể ngẫu phối được duy trì ổn định qua các thế hệ
Khi xảy ra ngẫu phối, quần thể đạt trạng thái cân bằng theo định luật Hacđi – Van bec Khi đó thoả mãn đẳng thức : p2AA + 2 pqAa + q2aa = 1
Trong đó : p là tần số alen A, q là tần số alen a, p + q = 1
- Điều kiện nghiệm đúng của định luật :
+ Quần thể phải có kích thước lớn
+ Các cá thể trong quần thể phải giao phối với nhau một cách ngẫu nhiên
+ Không có tác động của chọn lọc
tự nhiên (các cá thể có kiểu gen khác nhau có sức sống và khả năng sinh sản như nhau)
+ Không có đột biến (đột biến không xảy ra hoặc xảy ra thì tần số đột biến thuận phải bằng tần số đột biến nghịch)
+ Quần thể phải được cách li với quần thể khác (không có sự di – nhập gen giữa các quần thể)
- Ý nghĩa của đinh luật Hac đi-Vanbec:
+ Phản ánh trạng thái cân bằng di
truyền trong quần thể Giải thích tại sao
Trang 3GV: Nhận xét, bổ sung để hoạn thiện
kiến thức
trong thiên nhiên có những quần thể được duy trì ổn định qua thời gian dài Trong tiến hoá, mặt ổn định cũng có ý nghĩa quan trọng không kém mặt biến đổi, cùng giải thích tính đa dạng của sinh giới
+ Cho phép xác định tần số của các alen, các kiểu gen từ kiểu hình của quần thể - có ý nghĩa đối với y học và chọn giống
4 Củng cố: Yêu cầu HS làm bài tập số 2 trang 73.
5 Dặn dò:
- Ôn tập lí thuyết, trả lời câu hỏi số 1, 3 SGK trang 73, 74
- Đọc trước bài 18