Thông tin bên trong doanh nghi p ch y u là các báo cáo tài chính, chính sách tài chính... Ch tiêu này mang giá tr d ng ngh a là Công ty kinh doanh có lãi, nhìn chung, càng cao càng t t,
Trang 11
TÀI CHÍNH DOANH NGHI P
1.1 T ng quan phân tích tài chính doanh nghi p
1.1.1 B n ch t tài chính doanh nghi p
B n ch t c a tài chính doanh nghi p là h th ng các quan h kinh t phát sinh trong quá trình phân ph i các ngu n l c tài ch nh, đ c th c hi n thông qua quá trình huy đ ng và s d ng các lo i v n, qu ti n t nh m ph c v cho m c đ ch kinh doanh
c a doanh nghi p
Tài chính doanh nghi p là m t b ph n trong h th ng tài ch nh, đây là kh i
ngu n ra đi và c ng là n i thu hút tr l i các ngu n tài tr ph c v cho ho t đ ng
doanh nghi p Tài chính doanh nghi p không ch là nhân t quy t đ nh đ i v i tình
hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p mà nh h ng đ n toàn b n n kinh t , đ i
s ng xã h i, chính tr nhi u m c khác nhau tùy thu c vào quy mô và t m nh h ng
c a doanh nghi p Toàn b các quan h kinh t đ c bi u hi n b ng ti n phát sinh nh
h ng đ n doanh nghi p đ u th hi n n i dung c a tài chính doanh nghi p Các m i
quan h đ c tr ng c a tài chính doanh nghi p là:
Quan h tài chính gi a doanh nghi p và hà n c: Phát sinh khi doanh nghi p
th c hi n ngh a v thu đ i v i Nhà n c và Nhà n c th c hi n trách nhi m qu n lý
đ i v i doanh nghi p
Quan h gi a doanh nghi p v i th tr ng tài chính: Phát sinh khi doanh
nghi p có nhu c u huy đ ng v n cho ho t đ ng kinh doanh, đ u t m r ng s n su t
hay khi doanh nghi p có v n nhà r i mu n đ u t tài ch nh ki m l i
Quan h gi a doanh nghi p v i các th tr ng khác: th c hi n đ c ho t
đ ng kinh doanh c a mình, m i doanh nghi p c n t ng tác v i các th tr ng khác
nh th tr ng nguyên v t li u đ u vào, th tr ng hàng hóa, d ch v đ u ra, th tr ng lao đ ng Trong m i th tr ng này đ u n y sinh các ho t đ ng tài chính
Quan h trong n i b doanh nghi p: ó là các kh a c nh tài ch nh liên quan đ n
v n đ phân ph i thu nh p và chính sách tài chính c a doanh nghi p nh v n đ c c u tài ch nh, ch nh sách đ u t , ch nh sách phân chia l i nhu n kinh doanh, s d ng ngân
qu n i b doanh nghi p…
1.1.2 Khái ni m phân tích tài chính doanh nghi p
Phân tích tài chính doanh nghi p là t p h p các khái ni m, ph ng pháp và các
công c cho phép x lý các thông tin k toán, tài ch nh và các thông tin khác đ đánh
giá tình hình tài chính c a m t doanh nghi p, đánh giá r i ro, m c đ và ch t l ng
Trang 2hi u qu ho t đ ng, kh n ng và ti m l c c a doanh nghi p, giúp ng i s d ng thông tin đ a ra các quy t đ nh tài chính và quy t đ nh qu n lý phù h p
Phân tích tài chính ph i t p trung vào vi c làm rõ s v n đ ng c a các lu ng giá
tr ra sao, có phù h p v i m c tiêu kinh doanh đư đ ra hay không, có t ng th ch v i
c ch chính sách hi n hành hay không T đây, phân t ch tài ch nh cung c p cho
ng i đ c cái nhìn t bao quát đ n chi ti t v th c tr ng “b c tranh tài ch nh” c a
doanh nghi p giúp các nhà quan tr nh n ra đ c nh ng m ng t i c n đi u ch nh đ c i
thi n tài chính doanh nghi p trong t ng lai
1.1.3 S c n thi t ph i phân tích tài chính doanh nghi p
T t c các ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ u có nh h ng t i tình hình tài
chính c a doanh nghi p và ng c l i tình hình tài chính doanh nghi p t t hay x u đ u
có tác d ng thúc đ y ho c kìm hưm đ i v i quá trình s n su t kinh doanh c a doanh
nghi p i u này đ t ra yêu c u ph i th ng xuyên theo dõi đánh giá k p th i, ki m tra
tình hình tài chính c a doanh nghi p thông qua phân tích, t ng h p các thông tin tài chính Tình hình tài chính c a doanh nghi p nh đư nói trên, bao hàm r t nhi u
nh ng m i quan h khác nhau và m i ch th c a t ng m i quan h đó l i có nh ng
m i quan tâm khác nhau đ i v i doanh nghi p Do đó, s c n thi t c a ho t đ ng phân
tích c n đ c xem xét nhi u góc đ khác nhau, trong bài vi t này, phân chia theo các
bên liên quan c a doanh nghi p
1.1.3.1 i v i ng i qu n lý doanh nghi p
Nhà qu n tr doanh nghi p là ng i đ u tiên ph i ch u trách nhi m v ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p H là ng i ho ch đ nh chi n l c phát tri n,
đi u hành ho t đ ng th ng ngày hay đ i phó v i nh ng s c doanh nghi p g p ph i
V i vai trò ch ch t đó, nhà qu n tr luôn có nhu c u thông tin tài chính l n nh t, chi
ti t nh t có th ây c ng là ngu n g c sâu xa cho s hình thành và phát tri n c a h
th ng k toán qu n tr nh ngày nay
Phân tích tài chính doanh nghi p nh m giúp các nhà qu n lý đ a ra nh ng quy t
đ nh ng n h n hay chi n l c đ u t dài h n cho doanh nghi p
T vi c phân tích hi u qu s d ng tài s n c a doanh nghi p, các nhà qu n lý s cân nh c nên đ u t vào lo i tài s n nào cho phù h p.Phân tích kh n ng qu n lí n là
c s cho các quy t đ nh vay n nhi u h n hay không, k ho ch tr g c và lãi sao cho
h p l , hay làm cách nào đ h n ch doanh nghi p khách chi m d ng v n thông qua tín
d ng th ng m i, thu h i hay bán n x u ra sao Thêm n a, d a vào vi c phân tích
di n bi n s d ng v n và hi u qu s d ng v n, các nhà qu n tr tài chính s nh n đ nh
v tình hình cân đ i v n c a doanh nghi p, t đó quy t đ nh t ng gi m các kho n m c
Trang 33
ngu n v n và ngu n c ng nh cách th c huy đ ng v n m t cách h p lý nh t Nhà
qu n lý doanh nghi p ph i l a ch n xem doanh nghi p nên huy đ ng v n t ngu n
nào và v i c c u th nào sao cho chi phí cho m i đ ng v n vay là th p nh t
Phân tích tài chính giúp d báo tình hình tài chính doanh nghi p trong
t ng lai
Phân tích, t ng h p các thông tin tài ch nh đ tìm ra xu h ng phát tri n là vi c
làm c t y u đ d báo s thay đ i c ng tình hình tài ch nh c ng nh ho t đ ng kinh
doanh c a doanh nghi p trong t ng lai K t h p v i các thông tin v ngành ngh kinh
doanh, s bi n đ ng kinh t , chính tr , xã h i chung, nhà qu n tr s xây d ng nh ng
ch ng trình ho t đ ng phù h p
1.1.3.2 i v i ch s h u doanh nghi p
Trong m i quan h này, ch s h u đ c tách bi t vai trò v i nhà qu n lí doanh
nghi p H là nh ng nhà đ u t ti n và hi v ng ki m l i t kho n đ u t c a mình Do
đó, m i quan tâm hàng đ u c a đ i t ng này là kh n ng sinh l i c a doanh nghi p
Doanh nghi p càng ho t đ ng hi u qu , l i ích c a ch s h u càng cao
Phân tích tình hình tài chính doanh nghi p cung c p cho ch s h u cái nhìn t ng quát v tình hình tài chính c a doanh nghi p N u báo cáo phân tích tài chính doanh nghi p ch ra doanh nghi p đang làm n có lưi hi n t i và tri n v ng cao trong t ng lai thì các nhà đ u t s quy t đ nh góp v n vào doanh nghi p và ng c l i, h s
không ch u góp v n hay rút v n n u tình hình tài chính doanh nghi p cho h d báo v thua l , m đ m
1.1.3.3 i v i c quan qu n lý nhà n c
C quan thu là đ n v quan tâm nhi u và th ng xuyên nh t đ n các báo cáo tài
chính doanh nghi p nh m xác đ nh s thu ph i n p c a doanh nghi p trong kì Tuy
hi n nay c ch thu khoán đ c áp d ng nhi u đ a ph ng d n đ n k t qu kinh
doanh không nh h ng nhi u đ n s ti n n p thu Nh ng các c quan qu n lí nhà
n c v n d a vào phân t ch tài ch nh đ ki m tra, ki m soát ho t đ ng kinh doanh,
ho t đ ng tài chính, ti n t c a doanh nghi p có tuân th theo đúng lu t pháp quy đ nh
không, c nh báo, x lý ngay nh ng doanh nghi p có d u hi u gian l n, b t th ng
trong kinh doanh
1.1.3.4 i v i ch n c a doanh nghi p
Ch n c a doanh nghi p là nh ng ng i cho doanh nghi p vay v n, bao g m
các ngân hàng, các t ch c tín d ng hay cá nhân cho vay Do v y, h quan tâm nhi u
nh t đ n kh n ng thanh toán và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Doanh nghi p có
Trang 4kh n ng thanh toán t t, n đ nh qua nhi u n m s t o đ c ni m tin c a ch n khi đi
vay Còn các doanh nghi p làm gi báo cáo đ tr n thu , kh n ng sinh l i th p s g p khó kh n trong vay v n, ch đ c vay th i h n ng n hay t su t lãi vay m c cao Ngoài ra, đ đ phòng r i ro, ch tiêu v h s t tài tr c a doanh nghi p c ng
đ c ngân hàng quan tâm ây là s đ m b o cu i cùng khi doanh nghi p thua l hay
phá s n
1.2 Ph ngăphápăphơnătíchătƠiăchínhădoanhănghi p
1.2.1 Ph ng pháp so sánh
So sánh là vi c đ i chi u v s tuy t đ i và s t ng đ i c a kì so sánh v i kì g c
đ nêu b t lên s bi n đ ng, xu h ng c a t ng ch tiêu trong báo cáo tài ch nh ây là
ph ng pháp đ c s d ng ph nh t trong phân tích tài chính doanh nghi p i n hình
là các lo i so sánh sau:
So sánh v i k ho ch: Th y đ c s khác bi t gi a d t nh và th c t trong kì,
m t m t tìm nguyên nhân đ kh c ph c nh ng đi m còn ch a hoàn thi n, m t khác t o
ti n đ cho vi c l p k ho ch đúng v i kh n ng c a doanh nghi p
So sánh v i kì tr c: Th y đ c xu th phát tri n c a doanh nghi p, s thay đ i
trong các ch tiêu tài ch nh sau m t kì ho t đ ng, nguyên nhân và bi n pháp kh c ph c các h n ch
So sánh v i doanh nghi p t ng đ ng cùng ngành: giao l u, trao đ i kinh
nghi m qu n lý v i các doanh nghi p khác
So sánh v i m c trung bình c a ngành: nh n ra v tr c a doanh nghi p so v i
bình quân chung, đang tình tr ng t t hay x u, cao hay th p trong ngành
Ph ng pháp so sánh bao g m hai hình th c c b n: So sánh ngang và so sánh d c
1.2.1.1 So sánh ngang
So sánh ngang là quá trình so sánh nh m xác đ nh t l và chi u h ng bi n đ ng
các k trên báo cáo k toán tài chính, nó còn g i là phân tích theo chi u ngang (cùng hàng trên báo cáo) So sánh ngang th hi n rõ nét qua vi c tính toán chênh l ch c a
m t ch tiêu trong các báo cáo tài chính
Chênh l ch tuy t đ i = Giá tr kì nghiên c u – Giá tr kì g c
Chênh l ch t ng đ i =
Chênh l ch tuy t đ i
× 100%
Giá tr giá tr kì g c
Trang 55
1.2.1.2 So sánh d c
So sánh d c là quá trình so sánh nh m xác đ nh t l quan h t ng quan gi a
các ch tiêu t ng k c a các báo cáo k toán – tài chính, nó còn g i là phân tích theo
chi u d c (cùng c t c a báo cáo) So sánh d c đ c th hi n qua công tác tính toán t
Ph ng pháp t l đ c s d ng ph bi n trong phân tích tài chính, các ch tiêu
tài chính h u h t khi tính toán đ u s d ng ph ng pháp này V b n ch t, ph ng
pháp t l là vi c th c hi n m t phép chia gi a các đ i l ng có m i li n h t o nên
m t t ng quan t l K t qu c a vi c s d ng ph ng pháp là các s t ng đ i Tùy
vào m c đ ch phân t ch, các s t ng đ i khác nhau đ c l a ch n đ t nh toán, nh ng
chung quy l i, ta có các lo i s t ng đ i sau:
S t ng đ i đ ng thái (l n, %) là k t qu c a phép chia hai m c đ c a cùng
m t ch tiêu hai th i k hay th i đi m khác nhau
S t ng đ i đ ng thái = M c đ k báo cáo
Trang 6S t ng đ i c ng đ là s so sánh gi a hai ch tiêu hoàn toàn khác nhau nh ng
có liên h nhau, đ n v tính c a s t ng đ i c ng đ là đ n v kép, nó ph thu c vào
S t ng đ i không gian (l n, %) là k t qu c a so sánh hai s tuy t đ i c a cùng
m t hi n t ng nh ng khác nhau v không gian, ho c so sánh hai b ph n khác nhau
trong cùng m t t p th
S t ng đ i không gian = Giá tr b ph n A × 100%
Giá tr b ph n B
Ph ng pháp t l giúp các nhà phân tích khai thác có hi u qu nh ng s li u và
phân tích m t cách có h th ng hàng lo t t l theo chu i th i gian liên t c ho c theo
t ng giai đo n Qua đó ngu n thông tin kinh t và tài ch nh đ c c i ti n và cung c p
đ y đ h n T đó cho phép t ch lu d li u và thúc đ y quá trình tính toán hàng lo t
các ch tiêu tài chính
1.2.3 Ph ng pháp lo i tr
Trong phân tích kinh doanh, nhi u tr ng h p nghiên c u nh h ng c a các
nhân t đ n k t qu kinh doanh áp d ng ph ng pháp lo i tr
Lo i tr là m t ph ng pháp nh m xác đ nh m c đ nh h ng c a t ng nhân t
đ n k t qu kinh doanh, b ng cách khi xác đ nh m c đ nh h ng c a nhân t này, thì không thay đ i các nhân t khác
Cách th nh t: Lo i tr d a trên phép thay th s nh h ng l n l t t ng nhân
t , đ c g i là ph ng pháp “thay th liên hoàn”
Ph ng pháp thay th liên hoàn là ph ng pháp xác đ nh m c đ nh h ng c a
t ng nhân t đ n s bi n đ ng c a t ng ch tiêu phân tích Quá trình th c hi n ph ng
pháp thay th liên hoàn g m các b c sau:
- B c 1: Xác đ nh đ i t ng phân tích là m c chênh l ch ch tiêu k phân tích
so v i k g c
- B c 2: Thi t l p m i quan h c a các nhân t v i ch tiêu phân tích và s p x p
các nhân t theo trình t nh t đ nh, t nhân t l ng đ n nhân t ch t
- B c 3: L n l t thay th các nhân t k phân tích vào k g c theo trình t s p
x p b c 2
Trang 77
- B c 4: Xác đ nh m c đ nh h ng c a t ng nhân t đ n đ i t ng phân tích
b ng cách l y k t qu thay th l n sau so v i k t qu thay th l n tr c (l n tr c c a
nhân t đ u tiên là so v i g c) ta đ c m c nh h ng c a nhân t m i và t ng đ i s
Là d ng đ c bi t c a ph ng pháp thay th liên hoàn, nên ph ng pháp t nh s
chênh l ch tôn tr ng đ y đ n i dung các b c ti n hành c a ph ng pháp liên hoàn
Chúng ch khác ch là khi xác đ nh các nhân t nh h ng đ n gi n h n, ch vi c
nhóm các s h ng và tính chênh l ch các nhân t s nh h ng cho ta m c đ nh
h ng c a t ng nhân t đ n ch tiêu phân t ch Nh v y ph ng pháp s chênh l ch
ch đ c áp d ng trong tr ng h p các nhân t có quan h v i ch tiêu b ng tích s
và c ng có th áp d ng trong tr ng h p các nhân t có quan h v i ch tiêu b ng
Công ty Dupont là Công ty đ u tiên M s d ng các m i quan h t ng h
gi a các t l tài chính ch y u đ phân tích các t s tài chính Vì v y, nó đ c g i là
ph ng pháp Dupont V i ph ng pháp này, các nhà phân t ch s nh n bi t đ c các
nguyên nhân d n đ n các hi n t ng t t, x u trong ho t đ ng c a doanh nghi p B n
ch t c a ph ng pháp này là tách m t t s t ng h p ph n ánh s c sinh l i c a doanh
nghi p nh T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) hay T su t sinh l i trên v n CSH
(ROE) thành tích s c a chu i các t s có m i quan h nhân qu v i nhau i u đó
cho phép phân tích nh h ng c a các t s đ i v i các t s t ng h p
Trang 8Tr c h t ta xem xét m i quan h t ng tác c a T su t sinh l i trên t ng tài s n
(ROA)
ROA = L i nhu n sau thu
= L i nhu n sau thu
× Doanh thu thu n
T ng tài s n Doanh thu thu n T ng tài s n
Ti p theo, ta xem xét t su t ROE:
ROE = L i nhu n sau thu
V n CSH
ROE = L i nhu n sau thu
× Doanh thu thu n
× Tài s n bình quân Doanh thu thu n Tài s n bình quân V n CSH
Ph ng pháp phân t ch Dupont có u đi m l n là giúp nhà phân tích phát hi n và
t p trung vào các y u đi m c a doanh nghi p N u doanh l i v n ch s h u c a
doanh nghi p th p h n các doanh nghi p khác trong cùng ngành thì nhà phân tích có
th d a vào h th ng các ch tiêu theo ph ng pháp phân t ch Dupont đ tìm ra nguyên
nhân chính xác
1.3 Thông tin s d ng trong phân tích tài chính doanh nghi p
1.3.1 Thông tin bên ngoài doanh nghi p
1.3.1.1 Các thông tin liên quan đ n môi tr ng kinh t chung
Là các thông tin v tình hình kinh t chung có nh h ng đ n ho t đ ng s n xu t
kinh doanh c a doanh nghi p Nh ng thông tin c n quan tâm: s suy thoái ho c t ng
tr ng c a n n kinh t , lãi su t ngân hàng, t giá ngo i t , t l l m phát, chính sách
kinh t , chính tr , ngo i giao l n c a Nhà n c
Nh ng thông tin trên có tác đ ng m nh m đ n c h i kinh doanh, đ n s bi n
đ ng giá c c a các y u t đ u vào c a th tr ng tiêu th s n ph m đ u ra, t đó tác
đ ng đ n k t qu kinh doanh c a doanh nghi p Khi các tác đ ng di n ra theo chi u
h ng có l i cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì ho t đ ng s n xu t kinh doanh s
đ c m r ng, l i nhu n t ng, ng c l i khi nh ng bi n đ ng c a tình hình kinh t là
b t l i s nh h ng x u đ n k t qu kinh doanh c a doanh nghi p Vì v y, đ đánh
giá khách quan và chính xác v tình hình ho t đ ng c a doanh nghi p, chúng ta ph i
xem xét c các thông tinh kinh t bên ngoài có liên quan
1.3.1.2 Các thông tin liên quan đ n ngành kinh t
N i dung nghiên c u trong ph m vi ngành là đ t s phát tri n c a doanh nghi p
trong m i liên h v i các ho t đ ng chung c a ngành
Trang 99
c đi m ngành liên quan đ n tính ch t c a các s n ph m, quy trình k thu t áp
d ng, c c u s n xu t, nh p đ phát tri n c a các chu k kinh t , s thay đ i công
ngh , chi n l c c nh tranh, khuynh h ng tiêu dùng t ng lai
Thông tin theo ngành kinh t , đ c bi t là h th ng ch tiêu trung bình ngành là c
s tham chi u đ ng i phân tích có th đánh giá, k t lu n chính xác v tình hình tài
chính doanh nghi p xem v i các ch s tài ch nh đ t đ c đư phù h p v i các ch s trung bình ngành ch a, cao h n hay th p h n, nh v y là t t hay x u t đó doanh
nghi p s có b c đi u ch nh ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, phù
h p v i bình di n chung c a c ngành, đem l i l i nhu n ngày càng cao
1.3.2 Thông tin n i b doanh nghi p
Thông tin n i b doanh nghi p bao g m nh ng thông tin vi mô g n li n và sinh
ra t ho t đ ng s n xu t kinh doanh, mang tính c th và thi t th c Thông tin n i b
c ng là đ i t ng ch y u c a phân tích tài chính, c th là các báo cáo tài chính bao
g m: B ng cân đ i k toán, Báo cáo k t qu kinh doanh, Báo cáo l u chuy n ti n t và
Thuy t minh báo cáo tài chính Các thông tin này ch u nh h ng c a chi n l c, sách
l c kinh doanh c a doanh nghi p trong t ng th i k , ý chí c a ch s h u hay phong
cách c a nhà lưnh đ o Các yêu c u đ i v i thông tin trên báo cáo tài chính:
Trung th c và h p lí: Các thông tin và s li u k toán ph i đ c ghi chép vào báo cáo trên c s b ng ch ng đ y đ , khách quan và đúng v i th c t hi n tr ng, đúng v i b n ch t, n i dung và giá tr các nghi p v kinh t phát sinh
y đ : M i nghi p v kinh t - tài chính ph i đ c ghi chép và báo cáo đ y đ ,
không b thi u sót v s l ng hay n i dung
K p th i: Các thông tin và s li u k toán ph i đ c ghi nh n ngay, đúng th i gian quy đ nh, không đ c ch m tr
Tiêu chu n: Các thông tin ph i đ c ghi nh n theo đúng quy đ nh pháp lu t, các
chu n m c k toán hay các nguyên t c đ c th a nh n r ng rãi
Có th so sánh đ c: Các thông tin tài chính trong báo cáo gi a các kì k toán
c a m t doanh nghi p, gi a các doanh nghi p trong cùng kì k toán ch có th so sánh
khi đ c tính toán và trình bày theo nguyên t c nh t quán N u b t kì thay đ i nào phá
v s nh t quán này ph i đ c gi i thích rõ ràng và tính toán nh h ng
1.3.2.1 B ng cân đ i k toán
B ng cân đ i k toán (M u s B01-DN): Là m t báo cáo tài chính t ng h p,
ph n ánh m t cách t ng quát toàn b tài s n c a doanh nghi p d i hình th c ti n t
và ngu n hình thành tài s n t i m t th i đi m nh t đ nh
Trang 10K t c u b ng cân đ i k toán đ c chia thành 2 ph n: Ph n tài s n và ph n ngu n
v n tuân theo đ ng th c:
T ng tài s n = T ng ngu n v n
Ph n tài s n ph n ánh giá tr toàn b tài s n c a doanh nghi p t i th i đi m l p
báo cáo và thu c quy n qu n lý và s d ng c a doanh nghi p
Tài s n ng n h nph n ánh tài s n có th i gian d ki n s d ng và m c đ nh
h ng trong vòng m t niên đ k toán, thông th ng là m t n m Bao g m: ti n và
các kho n t ng đ ng ti n, các kho n đ u t tài ch nh ng n h n, các kho n ph i thu
ng n h n, hàng t n kho và tài s n ng n h n khác
Tài s n dài h nlà nh ng tài s n thu c quy n s h u và qu n lý c a doanh nghi p,
có th i gian s d ng, luân chuy n, thu h i v n trong nhi u k kinh doanh ho c h n
m t n m tài ch nh Tài s n dài h n g m: tài s n c đ nh, các kho n ph i thu dài h n
Ph n ngu n v n ph n ánh ngu n hình thành tài s n hi n có c a doanh nghi p t i
th i đi m báo cáo, g m:
N ph i tr bao g m n ng n và dài h n, ph n ánh toàn b s ph i tr t i th i
đi m báo cáo
V n ch s h u là l ng ti n đ c cá nhân hay t ch c đóng góp đ tr thành
ch s h u c a doanh nghi p, c ng v i các kho n ph i thu (ho c tr đi kho n b m t)
V n ch s h u bao g m: V n kinh doanh, chênh l ch đánh giá l i tài s n, các qu c a
doanh nghi p nh : Qu phát tri n, Qu khen th ng…
1.3.2.2 Báo cáo k t qu kinh doanh
Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh (M u s B02-DN): Là b ng báo cáo th
hi n thu nh p và chi phí c a doanh nghi p trong m t chu kì ho t đ ng s n xu t kinh
doanh B ng báo cáo này cung c p nh ng thông tin t ng h p v tình hình tài chính và
k t qu s d ng v n lao đ ng k thu t và trình đ qu n lý s n xu t kinh doanh c a
doanh nghi p trong k báo cáo
N i dung chính c a báo cáo này là chi ti t các ch tiêu có liên quan đ n toàn b
k t qu ho t đ ng kinh doanh Nh ng ho t đ ng ch y u đ c ph n ánh trên báo cáo
k t qu kinh doanh: ho t đ ng s n xu t kinh doanh, ho t đ ng tài chính, ho t đ ng b t
th ng khác Trong m i ho t đ ng này, báo cáo trình bày v n i dung doanh thu, chi
phí và l i nhu n t ng ng
Nh ng lo i thu nh Thu Giá tr gia t ng, Thu Tiêu th đ c bi t, v b n ch t
không ph i là doanh thu hay chi phí c a doanh nghi p nên không ph n ánh trên báo cáo k t qu kinh doanh
Trang 1111
1.3.2.3 Báo cáo l u chuy n ti n t
Báo cáo l u chuy n ti n t (M u s B03-DN): đánh giá m t doanh nghi p có
đ m b o đ c chi tr hay không, c n tìm hi u tình hình Ngân qu c a doanh nghi p
Ngân qu th ng đ c xác đ nh cho th i h n ng n (th ng là t ng tháng) Báo cáo
l u chuy n ti n t trình bày dòng ti n nh p qu và xu t qu bao g m: L u chuy n ti n
trong ho t đ ng kinh doanh, L u chuy n ti n trong ho t đ ng tài ch nh, L u chuy n
Ph ng pháp gián ti p khá tr u t ng d a vào các suy lu n ng c, b t đ u t l i
nhu n ròng sau đó đi u ch nh các kho n h ch toán thu chi không dùng đ n ti n m t,
lo i tr các kho n l t ho t đ ng đ u t và ho t đ ng tài ch nh, sau đó đi u ch nh
nh ng thay đ i c a tài s n l u đ ng trên b ng cân đ i k toán, đ đi đ n dòng ti n
Ph ng pháp gián ti p đ c suy lu n t m i quan h gi a B ng cân đ i k toán và
Báo cáo k t qu kinh doanh
Báo cáo l u chuy n ti n t cùng v i Báo cáo k t qu kinh doanh, B ng cân đ i
k toán ch ra đ c ch t l ng c a l i nhu n Báo cáo l u chuy n ti n t c ng giúp
nhà phân tích gi i th ch đ c nguyên nhân thay đ i v tình hình tài s n, ngu n v n,
kh n ng thanh toán c a doanh nghi p và thi t l p m c Ngân qu d phòng t i
thi ucho doanh nghi p nh m m c tiêu đ m b o chi tr
1.3.2.4 Thuy t minh báo cáo tài chính
Thuy t minh báo cáo tài chính (M u s B09-DN): ây là báo cáo quan tr ng
đ c trình bày b ng l i v n nh m gi i thích thêm chi ti t c a nh ng n i dung thay đ i
v tài s n, ngu n v n mà các d li u b ng s trong các báo cáo tài chính không th th
hi n h t đ c nh : đ c đi m ho t đ ng kinh doanh (hình th c s h u, hình th c ho t
đ ng, l nh v c kinh doanh), ch đ k toán áp d ng t i doanh nghi p, ph ng th c
phân b chi ph , ph ng th c trích kh u hao, t giá h i đoái đ c dùng đ h ch toán
trong k , s thay đ i trong đ u t , tài s n c đ nh, v n ch s h u, tình hình thu nh p
c a nhân viên và các tình hình khác
Do v y, đ phân tích tài chính phát huy hi u qu trong qu n lý thì nh ng thông
tin c n thi t ph c v cho quá trình phân tích ph i đ c thu th p đ y đ , thích h p,
Trang 12ph n ánh đ c đ chính xác, tính trung th c cao ó ch nh là yêu c u c a thu th p
thông tin trong phân tích tài chính doanh nghi p
1.4 Quy trình phân tích tài chính doanh nghi p
Trong phân tích tài chính doanh nghi p thì quy trình th c hi n phân tích là m t
y u t quan tr ng Nó quy t đ nh tính chính xác c a các ch tiêu tài chính và cung c p
k p th i nh ng thông tin c n thi t cho vi c l p chi n l c, k ho ch phát tri n s n xu t
kinh doanh cho th i gian t i Quy trình c a phân tích tài chính bao g m ba b c c
b n sau:
S ăđ 1.1 Quy trình phân tích tài chính c a doanh nghi p
(Ngu n: Phòng hành chính – t ng h p)
B c 1: Thu th p thông tin
Phân tích tài chính doanh nghi p s d ng m i ngu n thông tin có kh n ng lý
gi i và thuy t minh th c tr ng ho t đ ng tài chính, ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a
doanh nghi p, ph c v cho quá trình d đoán, đánh giá, l p k ho ch và chi n l c
phát tri n c a Công ty trong t ng lai Các thông tin s d ng trong phân tích tài chính
bao g m c thông tin bên trong và bên ngoài doanh nghi p Thông tin bên trong doanh nghi p ch y u là các báo cáo tài chính, chính sách tài chính Vì v y khi ti n hành thu
th p thông tin ph i quan tâm t i c thông tin bên trong và bên ngoài doanh nghi p
B c 2: X lý thông tin
Giai đo n ti p theo c a phân tích tài chính doanh nghi p là quá trình x lý thông tin đư thu th p đ c Trong giai đo n này, ng i s d ng thông tin góc đ nghiên
c u, ng d ng khác nhau ph c v m c tiêu phân t ch đư đ t ra X lý thông tin là quá
trình s p x p các thông tin theo m c tiêu nh t đinh nh m so sánh, đánh giá, gi i thích, xác đ nh nguyên nhân c a các k t qu đư đ t đ c nh m ph c v cho quá trình phân
t ch và đ a ra quy t đ nh sau này Có x l thông tin t t thì quá trình phân tích m i đ t
đ c hi u qu cao
B Ế 3: Phân tíẾh và r t lu n
Hai giai đo n thu th p và x lý thông tin ch nh là c s vô cùng quan tr ng đ
ti n hành phân tích tình hình tài chính c a doanh nghi p Sau khi x lý các thông tin thu th p đ c, nh n th y s khác bi t, ng i phân tích ti n hành tìm hi u bi t nguyên
Thu th p thông tin X lý thông tin Phân t ch và đ a ra k t lu n
Trang 1313
nhân c a v n đ và nh ng nhân t làm nh h ng t i s bi n đ ng này T đó h tìm
cách kh c ph c nh ng h n ch còn t n t i và phát huy h n n a nh ng m t t t đư đ t
đ c ây là m t b c h t s c quan tr ng trong công tác phân t ch tài ch nh, đòi h i
ng i phân tích ph i có trình đ chuy n môn cao, s nh y c m trong công vi c, đi
kèm v i ý th c trách nhi m
1.5 N i dung phân tích tài chính doanh nghi p
1.5.1 Phân tích tình hình tài s n
Phân tích s bi n đ ng c a tài s n: nh m giúp chúng ta th y đ c s thay đ i v
giá tr , t tr ng c a các tài s n qua các th i k thay đ i nh th nào? t đó th y
đ c k ho ch s n xu t kinh doanh hi n t i có phù h p hay không? S bi n đ ng c a
tài s n qua: ti n và các kho n t ng đ ng ti n, kho n ph i thu, hàng t n kho, TSNH, TSDH,…
Phân tích k t c u tài s n là vi c so sánh t ng h p s v n cu i k v i đ u k ,
ngoài ra ta còn ph i xem xét t ng kho n v n (tài s n) c a doanh nghi p chi m trong
t ng s đ th t đ c m c đ đ m b o quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
u tiên, ti n hành so sánh quy mô t ng tài s n đ th y đ c s bi n đ ng c a
t ng tài s n gi a các th i đi m, t đó bi t đ c tình hình đ u t c a doanh nghi p Sau
đó đánh giá khái quát c c u t ng tài s n thông qua vi c t nh toán t tr ng c a t ng
lo i tài s n trong t ng tài s n, qua đó nh n xét v m c đ phù h p c a c c u tài s n
v i ngành ngh kinh doanh c a doanh nghi p T tr ng c a t ng b ph n tài s n chi m
trong t ng s tài s n đ c xác đ nh nh sau:
B c ti p theo là ti n hành phân t ch ngang, t c là so sánh m c t ng, gi m c a
các ch tiêu tài s n trên b ng cân đ i k toán thông qua s tuy t đ i và t ng đ i gi a
cu i k v i đ u k ho c nhi u th i đi m liên ti p B c này giúp nh n bi t các nhân t
Trang 14Sau đó, nhà phân t ch ti p t c ti n hành phân t ch ngang, t c là so sánh s bi n
đ ng gi a các th i đi m c a các ch tiêu ngu n v n trên b ng cân đ i k toán Qua đó
bi t đ c tình hình huy đ ng v n, n m đ c các nhân t nh h ng và m c đ nh
h ng c a các nhân t đ n s bi n đ ng c a c c u ngu n v n
1.5.3 Phân tích cân b ng tài chính
Vi c đ m b o nhu c u v tài s n là v n đ c t lõi cho quá trình kinh doanh đ c
di n ra liên t c và có hi u qu Phân tích cân b ng tài s n – ngu n v n là vi c tính
toán, xem xét tính h p lí gi a tình hình huy đ ng v n c a doanh nghi p và cách s
d ng ngu n v n đư huy đ ng, d i hai góc đ là tình hình luân chuy n v n và tình
hình n đ nh ngu n tài tr K t qu phân tích là m t đánh giá quan tr ng v tình hình
đ u t tài s n trong doanh nghi p, giúp cho nhà qu n lí nh n th c đ c các nguy c ,
r i ro đ ch đ ng h n trong vi c tìm ki m ngu n tài tr thích h p
Cân b ng tài chính trong ng n h n: Th c ch t là tính toán nhu c u v n l u
đ ng ròng t i th i đi m l p báo cáo đ th y đ c ngu n v n c a doanh nghi p đang b
đ n v khác chi m d ng hay đang đi chi m d ng c a đ n v khác
Nhu c u v n l u đ ng ròng = Tài s n thanh toán – Ngu n v n thanh toán
Trong n n kinh t th tr ng, tín d ng th ng m i là m t ngu n tài tr có chi
phí th p và r t linh ho t trong th i h n và đi u ki n thanh toán, cho nên, th ng xuyên
đ c các doanh nghi p t n d ng trong quá trình ho t đ ng kinh doanh Tuy nhiên, n u
doanh nghi p chi m d ng v n c a đ n v khác quá nhi u trong th i gian dài s làm
x u đi hình nh, uy tín doanh nghi p trên th ng tr ng, m t khác, n u b chi m d ng
v n thông qua hình th c này l i có nh h ng x u đ n kh n ng quay vòng v n, gi m
t su t sinh l i trong kì Do v y, đ m b o cân b ng gi a tài s n thanh toán và ngu n
v n thanh toán luôn là m c tiêu các nhà qu n tr tài ch nh h ng t i
Cân b ng tài chính trong dài h n
N i dung là tình toán V n l u đ ng ròng đ nh n xét v s n đ nh, b n v ng,
cân đ i và an toàn trong tài tr và s d ng v n
V n l u đ ng ròng = Tài s n ng n h n – Ngu n tài tr ng n h n
Trang 1515
doanh nghi p s d ng ngu n v n ng n h n đ mua tài s n dài h n, thì khi đ n h n
thanh toán g c và lãi cho v n huy đ ng thì tài s n ch a ho t đ ng h t m t chu kì, n u
không có ngu n v n khác bù l i thì nguy c ph i bán tài s n đ tr n là r t cao, nh
h ng đ n quá trình ho t đ ng kinh doanh trong kì Giá tr v n l u đ ng ròng bi u
hi n tính n đ nh trong vi c huy đ ng và s d ng ngu n tài tr
V n l u đ ng ròng < 0: Cân b ng x u, doanh nghi p đang có nguy c ph i bán
tài s n dài h n đ thanh toán N ng n h n
V n l u đ ng ròng = 0: Tr ng thái cân b ng này khó x y ra trong th c t , ti m n
nhi u nguy co tr thành cân b ng x u
V n l u đ ng ròng > 0: Cân b ng t t, doanh nghi p hoàn toàn có kh n ng thanh
toán n ng n h n b ng tài s n ng n h n, c n ti p t c phát huy
1.5.4 Phân tích tình hình t o v n và s d ng v n
Trong phân tích ngu n v n và s d ng v n, ng i ta th ng xem xét s thay đ i
c a các ngu n v n và cách th c s d ng v n c a m t doanh nghi p trong m t th i k theo s li u gi a hai th i đi m l p B ng cân đ i k toán
M t trong nh ng công c h u hi u c a nhà qu n lý tài chính là bi u kê t o v n
và s d ng v n (B ng tài tr ) Nó giúp nhà qu n lý xác đ nh rõ ngu n cung ng v n và
vi c s d ng các ngu n v n đó
l p đ c bi u kê này, tr c h t ph i li t kê s thay đ i các kho n m c trên
B ng cân đ i k toán t đ u k t i cu i k
N u các kho n m c bên tài s n t ng ho c các kho n m c bên ngu n v n gi m thì
đi u đó th hi n vi c s d ng v n s d ng ti n, doanh nghi p có th đem đi đ u
t , mua s m tài s n, thi t b , máy móc, đ u t nhà x ng,…
N u các kho n m c bên tìa s n gi m ho c các kho n m c bên ngu n v n t ng thì
đi u đó th hi n vi c t o ngu n T ng ngu n v n là cách nhanh nh t đ doanh nghi p
có th huy đ ng thêm v n ph c v cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Các kho n m c tài s n thay đ i t ng (gi m) có th bao g m: ti n và các kho n
t ng đ ng ti n, ph i thu khách hàng, tr tr c ng i bán, hàng t n kho, tài s n
dài h n,
Các kho n m c bên ngu n v n thay đ i t ng (gi m) có th bao g m: vay ng n
h n, ph i tr ng i bán, thu và các kho n ph i n p Nhà n c, các kho n ph i tr ng n
h n, n dài h n, v n đ u t c a ch s h u l i nhu n ch a phân ph i, qu khen
th ng, phúc l i,…
Vi c thi t l p b ng kê ngu n v n và s d ng v n là c s đ ti n hành phân tích tình hình t ng gi m ngu n v n, s d ng v n, nh ng ngu n v n ch y u đ c hình
Trang 16thành đ tài tr cho nh ng đ u t đó T đó đ a ra gi i pháp khai thác các ngu n v n
và nâng cao hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p
1.5.5 Phân tích tính hình công n
Tình hình công n c a doanh nghi p là m t n i dung c b n mà các nhà qu n
tr quan tâm Dù là công n ph i tr hay ph i thu, n u các kho n n t, không dây d a
kéo dài s tác đ ng tích c c đ n ho t đ ng kinh doanh và hình nh c a doanh nghi p
Ng c l i, n u công n ph i tr t n đ ng nhi u làm các đ i tác m t ni m tin vào
doanh nghi p, th m chí ch m d t giao d ch M t khác, n u công n ph i thu l n t c là
ho t đ ng thu n thi u hi u qu , doanh nghi p đang b chi m d ng v n, nh h ng
x u lên kh n ng quay vòng v n sinh l i
Thông qua phân tích tình hình công n , các nhà qu n tr có c n c đ a ra các
đi u kho n h p lí khi kí k t h p đ ng kinh t ng th i, đây c ng là c s khoa h c
cho vi c hoàn thi n c ch tài ch nh thu, chi, các đ nh m c v th i gian và s ti n n
S d bình quân ph i
tr ng i bán =
S d bình quân ph i tr ng i bán đ u kì và cu i kì
2 Ngoài ra, ch tiêu T ng ti n hàng mua ch u đ c ghi nh n trong s k toán chi
ti t tài kho n Ph i tr ng i bán, do v y, ta s d ng Giá v n hàng bán đ thay th cho
s li u này
Ch tiêu này cho bi t s vòng quay th c hi n đ c c a công n ph i tr trong kì
phân tích Giá tr l n là bi u hi n cho công tác thanh toán cho các nhà cung công đ c
k p th i, t ng uy t n c a doanh nghi p Tuy nhiên, tín d ng th ng m i c ng là m t
ngu n v n chi phí th p có th t n d ng cho ho t đ ng kinh doanh, do v y, không nh t
thi t ph i gi s vòng quay c a công n ph i tr m c quá cao, đ t áp l c lên vi c
tích tr ti n, nh h ng đ n kh n ng sinh l i
K tr ti n bình quân =
Th i gian kì phân tích
S vòng quay ph i tr ng i bán
Ch tiêu này th p ch ng t doanh nghi p không chi m d ng v n c a nhà cung
c p, thanh toán k p th i, đ y đ Doanh nghi p có th đ c chi t kh u thanh toán
Trang 1717
trong nhi u tr ng h p Ng c l i, ch tiêu này duy trì m c cao th hi n doanh
nghi p đang chi m d ng v n c a ng i bán, thanh toán ch m, nh h ng t i uy tín trên th ng tr ng th ng nh t v i vi c phân tích công n ph i thu, khi phân tích
công n ph i tr , bài vi t l a ch n kì phân tích là m t n m, t c 360 ngày
Phân tích m i quan h c a công n ph i thu và công n ph i tr
Môi tr ng tài chính, kinh doanh t ng th c a toàn b n n kinh t Thông
th ng, khi n n kinh t n đ nh, t ng tr ng b n v ng thì các ch tiêu v chi m d ng
v n th p Ng c l i, môi tr ng tài chính b t n khi n các doanh nghi p t ng c ng
chi m d ng v n, làm tình hình tài chính chung không lành m nh, có th s p đ theo
dây chuy n
c đi m s n xu t, đ c đi m ngành ngh kinh doanh và tính ch t c nh tranh c a
các s n ph m trên th tr ng
C ch tài chính c a b n thân m i doanh nghi p ây là y u t ch quan, doanh
nghi p xây d ng cho mình m t c ch qu n lí công n hi u qu s có tình hình công
n duy trì m c h p lí
T l ph i thu / ph i tr =
Các kho n ph i thu Các kho n ph i tr
Ch tiêu này l n h n 1 ch ng t các kho n ph i thu l n h n các kho n ph i tr ,
doanh nghi p đang b chi m d ng v n, th ng d n đ n hi u qu s d ng v n gi m
Ng c l i, ch tiêu này l n h n 1 t c là doanh nghi p đang đi chi m d ng v n c a đ n
v khác Ta c ng ph i tùy vào m c đ l n h n hay nh h n bao nhiêu đ đánh giá xu
h ng nh h ng đ n tình hình công n c a doanh nghi p
1.5.6 Phân tích báo cáo k t qu s n xu t kinh doanh
M c tiêu phân tích
Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh là m t trong nh ng báo cáo tài chính khái
quát tình hình doanh thu, chi phí và k t qu kinh doanh sau m t k ho t đ ng
Thông qua phân tích báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh bi t đ c doanh thu
c a ho t đ ng nào c b n gi v trí quan tr ng trong doanh nghi p, t đó các nhà qu n
tr có th m r ng th tr ng, phát tri n doanh thu c a nh ng ho t đ ng đó M t khác,
bi t đ c k t qu c a t ng ho t đ ng, vai trò c a m i ho t đ ng trong doanh nghi p
Các nhà qu n tr có th đánh giá đ c trình đ ki m soát chi phí c a các ho t
đ ng, hi u qu kinh doanh đó là c s quan tr ng đ a ra quy t đ nh đ u t
Trang 18N i dung phân tích
Doanh thu: L n l t so sánh các ch tiêu v doanh thu bán hàng và cung c p d ch
v , doanh thu ho t đ ng tài ch nh và thu nh p khác thông qua s tuy t đ i và t ng
đ i gi a k này và k tr c ho c nhi u k v i nhau Qua đó rút ra nh n xét v tình hình tiêu th s n ph m c a doanh nghi p Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v
th ng có quy mô l n nh t và c ng là ch tiêu ph n ánh hi u qu t ch c s n xu t, phân ph i, bán hàng c a doanh nghi p Phân t ch tình hình doanh thu giúp các nhà
qu n tr th y đ c u nh c đi m trong quá trình t o doanh thu và xác đ nh các y u t làm t ng, gi m doanh thu T đó, lo i b ho c gi m tác đ ng c a các y u t tiêu c c,
đ y m nh và phát huy y u t t ch c c c a doanh nghi p nh m nâng cao hi u qu s n
xu t kinh doanh
Chi phí: T t c các kho n chi ph đ u là dòng ti n ra c a doanh nghi p Giá v n hàng bán th ng là kho n chi ph l n nh t trong doanh nghi p Do đó vi c ki m soát giá v n hàng bán thông qua theo dõi và phân t ch t ng b ph n c u thành c a nó là r t
có ý ngh a Vì vi c gi m t l giá v n hàng bán trên doanh thu s làm t ng kh n ng
c nh tranh và kh n ng sinh l i c a doanh nghi p Ngoài ra, chi ph lưi vay c ng là kho n m c c n chú tr ng trong phân t ch vì nó ph n ánh tình hình công n c a doanh nghi p Nh v y, n u chi ph b ra quá l n ho c t c đ t ng c a chi ph l n h n t c đ
t ng c a doanh thu thì ch ng t doanh nghi p đang s d ng ngu n l c không hi u qu
L i nhu n: L i nhu n là ch tiêu t ng h p bi u hi n k t qu c a quá trình SXKD
L i nhu n cao cho th y doanh nghi p ho t đ ng t t, t r i ro và ng c l i Thông qua phân t ch m i quan h gi a t ng doanh thu, t ng chi ph và l i nhu n đ t đ c c a doanh nghi p, s đánh giá đ c ch nh xác hi u qu kinh doanh và kh n ng sinh l i cho ch s h u
K t h p nh ng nh n xét và đánh giá rút ra t ba ph n doanh thu, chi ph và l i nhu n đ làm rõ xu h ng bi n đ ng c a k t qu s n xu t kinh doanh và đ a ra các quy t đ nh qu n lý, quy t đ nh tài ch nh phù h p nh t
1.5.7 Phân tíẾh báo Ếáo l u Ếhuy n ti n t
D a vào s li u báo cáo l u chuy n ti n t c a doanh nghi p, các nhà phân tích
có th th y rõ quá trình l u chuy n ti n trong doanh nghi p t ho t đ ng kinh doanh,
ho t đ ng đ u t và ho t đ ng tài chính.Báo cáo nêu chi ti t các lý do t i sao l ng
ti n (và nh ng kho n t ng đ ng ti n) thay đ i trong k k toán
Báo cáo l u chuy n ti n t cho bi t doanh nghi p có bao nhiêu ti n vào đ u k
và còn l i bao nhiêu vào cu i k K ti p, nó mô t Công ty đư thu và chi bao nhiêu
ti n trong m t kho ng th i gian c th Vi c s d ng ti n đ c ghi thành s âm, và
Trang 1919
ngu n ti n đ c ghi thành s d ng Phân t ch báo cáo l u chuy n ti n t r t h u ích
cho vi c đánh giá tài ch nh vì nó cho bi t li u doanh nghi p có kh n ng chuy n các
kho n ph i thu thành ti n không - và v c b n, kh n ng đó t o đi u ki n cho doanh
nghi p thanh toán các kho n n
Báo cáo này ph n ánh ba lo i ho t đ ng nh h ng đ n ti n t Ti n t có th
t ng ho c gi m vì: (1) ho t đ ng kinh doanh, (2) mua ho c bán tài s n, hay còn g i là
đ u t , ho c (3) thay đ i các kho n n , nh p kho ho c các ho t đ ng tài chính khác
phân t ch báo cáo l u chuy n ti n t , các nhà phân tích có th tính toán và đánh giá d a vào các t s : T s l u chuy n ti n t ho t đ ng kinh doanh trên v n
ch s h u và t s l u chuy n ti n t ho t đ ng kinh doanh trên doanh thu thu n Hai
t s đ c tr ng s đánh giá c th v tình hình s d ng ti n t c a doanh nghi p
1.5.8 Các nhóm ch tiêu tài chính
1.5.8.1 Nhóm ch tiêu v kh n ng thanh toán
M t doanh nghi p đ c đánh giá là có tình hình tài chính lành m nh tr c h t
ph i đ c th hi n kh n ng chi tr , thanh toán các kho n n Nhóm ch tiêu v kh
n ng thanh toán ph n ánh m i quan h gi a các kho n có kh n ng thanh toán trong kì
v i các kho n c n thanh toán trong kì, bao g m:
Kh n ng thanh toán ng n h n: Ph n ánh vi c Công ty có th đáp ng ngh a v
tr các kho n n ng n h n b ng tài s n ng n h n hay không
H s kh n ng thanh toán n ng n h n = Tài s n ng n h n
N ng n h n Tài s n ng n h n bao g m các kho n v n b ng ti n, đ u t tài ch nh ng n h n,
các kho n ph i thu, hàng t n kho và tài s n ng n h n khác
N ng n h n là các kho n n ph i tr trong n m bao g m: Vay ng n h n, vay dài
h n đ n h n tr và các kho n ph i tr khác
Ch s kh n ng thanh toán n ng n h n th hi n t l tài s n ng n h n hi n th i
c a Công ty có th chuy n đ i thành ti n m t đ đ m b o kh n ng thanh toán cho các
kho n vay ng n h n khi đ n h n tr n , đây là m t ch tiêu quan tr ng trong vi c đánh
giá n ng l c tài chính c a Công ty T s này cao th hi n kh n ng thanh toán n
ng n h n t t
Kh n ng thanh toán nhanh: Ph n ánh vi c Công ty có th thanh toán đ c các
kho n n b ng tài s n ng n h n có th chuy n thành ti n m t cách nhanh nh t
Trang 20H s kh n ng thanh toán nhanh = Tài s n ng n h n – Hàng t n kho
N ng n h n
Ch s này t ng t nh thanh toán ng n h n, n u ch s cao th hi n kh n ng
thanh toán nhanh c a Công ty t t, tuy nhiên n u quá cao s l i mang ý ngh a nh m t
bi u hi n x u khi đánh giá v kh n ng sinh l i
Kh n ng thanh toán t c th i: Ph n ánh vi c Công ty có th đáp ng ngh a v tr
các kho n n t c th i b ng ti n m t và các kho n t ng đ ng ti n hay không
H s kh n ng thanh toán t c th i = Ti n và các kho n t ng đ ng ti n
T s kh n ng thanh toán t c th i >1 th hi n kh n ng thanh toán ng n h n c a
doanh nghi p đang trong tình tr ng t t Tuy nhiên, h s này quá cao s không t t vì khi đó doanh nghi p có th t n tr ti n m t quá nhi u, gây đ ng v n
1.4.5.2 Ch tiêu đánh giá kh n ng qu n lý tài s n
Khi phân tích hi u qu s d ng tài s n, c n ph i nghiên c u m t cách toàn di n
c v th i gian, không gian, môi tr ng kinh doanh và đ n th i đ t nó trong m i quan
h v i s bi n đ ng giá c c a các y u t s n xu t Do v y, khi phân tích hi u qu s
d ng tài s n tr c h t ph i xây d ng đ c h th ng các ch tiêu tài chính t ng h p và
chi ti t phù h p v i đ c đi m c a t ng nhóm tài s n s d ng trong các doanh nghi p, sau đó ph i bi t v n d ng ph ng pháp phân t ch th ch h p Vi c phân tích ph i đ c
ti n hành trên c s phân tích t ng ch tiêu sau đó t ng h p l i, t đó đ a ra cá bi n
pháp nâng cao hi u qu s d ng tài s n, nh m khai thác h t công su t các tài s n đư
đ u t
S vòng quay c a T ng tài s n =
T ng doanh thu thu n Tài s n bình quân
Ho t đ ng kinh doanh đ t ra yêu c u tài s n ph i ho t đ ng không ng ng, m i
vòng quay c a tài s n là m t l t l i nhu n đ c sinh ra, giúp nâng cao giá tr doanh
nghi p Ch tiêu trên cho bi t trong m t kì phân tích, các tài s n quay đ c bao nhiêu
vòng, ch tiêu này càng cao, ch ng t các tài s n v n đ ng càng nhanh, góp ph n làm
Trang 2121
t ng doanh thu, đi u ki n tiên quy t gia t ng l i nhu n cho doanh nghi p Ch tiêu này
ph thu c và đ c đi m ngành ngh kinh doanh và đ c tr ng c a m i doanh nghi p
Vòng quay các kho n ph i thu
Vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ chuy n đ i các kho n ph i thu
c a doanh nghi p thành ti n m t và đ c xác đ nh b ng công th c:
Vòng quay các kho n ph i thu = Doanh thu thu n
Các kho n ph i thu TB Vòng quay các kho n ph i thu càng l n cho th y doanh nghi p thu h i càng nhanh các kho n v n b chi m d ng Tuy nhiên ch tiêu này cao quá có th ph ng
th c thanh toán ti n c a doanh nghi p quá ch t ch , khi đó s nh h ng đ n s n
l ng hàng tiêu th Ch tiêu này cho bi t m c đ h p lý các kho n ph i thu đ i v i
t ng m t hàng c th c a doanh nghi p trên th tr ng
K thu ti n bình quân
K thu ti n bình quân = 365
Vòng quay các kho n ph i thu
Ch tiêu này ph n ánh s ngày bình quân đ doanh nghi p thu h i đ c các
kho n n ph i thu K thu h i n càng ng n th hi n chính sách thu h i công n c a doanh nghi p càng hi u qu Tuy nhiên, n u k thu ti n bình quân quá ng n có th gây
nh h ng không t t đ n quá trình tiêu th s n ph m, do khách hàng s gi m mua
hàng c a doanh nghi p d n đ n gi m doanh thu
Th i gian thu n trung bình cho bi t th i gian tr ch m trung bình các kho n ph i thu ho c th i giantrung bình đ chuy n các kho n ph i thu thành ti n m t H s thu
Th i gian thu n trung bình dài th hi n chính sách bán hàng tr ch m c a Công
ty là d dàng, các bi n đ ng v giá c , ch t l ng c a hàng hóa doanh nghi p đang
kinh doanh, t c đ t ng tr ng doanh thu l i nhu n, kh n ng bán hàng, tình hình tài
ch nh và đ nh h ng kinh doanh c a doanh nghi p c ng nh xem xét tình hình tài
chính c a khách hàng, các phát sinh ph i thu chi ti t, tu i n các kho n ph i thu đ xác
đ nh lý do th c ch t c a vi c thay đ i chính sách bán hàng
Vi c thu h i công n c a Công ty không hi u qu : Công ty đang b chi m d ng
v n trong m t th i gian dài
Trang 22ng i bán quay đ c bao nhiêu vòng, ch tiêu này càng cao ch ng t doanh nghi p
thanh toán ti n hàng k p th i, t đi chi m d ng v n c a các đ i t ng Tuy nhiên ch
tiêu này cao qía có th do doanh nghi p th a ti n luôn thanh toán tr c th i h n, đi u
này s nh h ng đ n hi u qu s d ng v n
K tr ti n bình quân
Ch tiêu này càng ng n ch ng t kh n ng thanh toán ti n hàng càng nhanh,
doanh nghi p t đi chi m d ng v n c u các đ i tác Ng c l i, k tr ti n bính quân
càng dài, ch ng t kh n ng thanh toán ch m, s v n doanh nghi p đi chi m d ng
nhi u nh h ng t i uy tín trên th tr ng
K tr ti n bình quân = 365
Vòng quay các kho n ph i tr Trong các lo i tài s n ng n h n, hàng t n kho là m t y u t có nh h ng l n
nh t đ n t c đ quay c a t ng tài s n c bi t v i các doanh nghi p s n xu t s n
ph m, kinh doanh buôn bán hàng hóa, t c đ l u chuy n hàng t n kho là y u t ti n
quy t cho vi c ra t ng doanh thu, l i nhu n Do đó, chi tiêu T c đ quay c a hàng t n kho đ c t nh nh m t ch tiêu b sung cho t c đ quay c a tài s n
S vòng quay c a hàng t n kho =
Giá v n hàng bán Hàng t n kho bình quân
T ng ng v i đó, Chu kì m t vòng quay c a hàng t n kho cung c p cho ng i
đ c cái nhìn v kho ng th i gian đ hàng t n kho hoàn thành m t chu kì ụ ngh a
t ng t nh ng các ch tiêu v chu kì trên
Th i gian quay vòng hang t n kho =
365 ngày
S vòng quay c a hang t n kho
Th i gian luân chuy n v n b ng ti n
Th i gian luân chuy n v n b ng ti n trung bình ph n ánh kho ng th i gian k t khi doanh nghi p thanh toán ti n mua hàng hóa đ u vào cho t i khi doanh nghi p thu
đ c ti n v
Trang 23Th i gian quay vòng hàng t n kho -
K tr ti n bình quân Các doanh nghi p luôn mong mu n có th i gian luân chuy n v n b ng ti n th p
do ch khi nào dòng ti n th c s quay tr l i doanh nghi p, kinh doanh m i th c s đ t
hi u qu trên th c t và th i gian luân chuy n v n b ng ti n càng ng n, doanh nghi p thu h i v n càng nhanh Tuy nhiên, đ làm đ c đi u đó các doanh nghi p bu c ph i
cung c p chính sách tín d ng th ng m i th t ch t, đ ng th i t ng kh n ng chi m
d ng v n c a khách hàng i u này d n t i nh ng nh h ng không có l i trong m i
quan h c a doanh nghi p v i các đ i tác
T s này cho bi t m c đ s d ng n đ tài tr cho tài s n c a doanh nghi p, có
bao nhiêu ph n tr m tài s n c a doanh nghi p là t đi vay Qua đây bi t đ c kh n ng
t ch tài chính c a doanh nghi p T s này mà quá nh , ch ng t doanh nghi p vay
t i u này có th hàm ý doanh nghi p có kh n ng t ch tài chính cao Song nó
c ng có th hàm ý là doanh nghi p ch a bi t khai thác đòn b y tài chính, t c là ch a
bi t cách huy đ ng v n b ng hình th c đi vay Ng c l i, t s này mà cao quá hàm ý
doanh nghi p không có th c l c tài chính mà ch y u đi vay đ có v n kinh doanh
T s n trên v n ch s h u
T s n trên v n là m t ch tiêu tài ch nh đo l ng n ng l c s d ng và qu n lý
n c a doanh nghi p Công th c tính:
T s n trên v n CSH = N ph i tr
V n CSH
T s này ph n ánh kh n ng tr n b ng v n ch s h u.C 1 đ ng v n ch s
h u s đ m b o thanh toán bao nhiêu đ ng n T s này càng nh ch ng t doanh
nghi p đang n m b t kh n ng t ch tài chính và kh n ng vay c a doanh nghi p cao
H s n trên v n ch s h u l n có ngh a là doanh nghi p s d ng nhi u n h n là s
d ng v n ch s h u đ tài tr cho tài s n, nh v y doanh nghi p đang quá ph thu c
vào n vay và kh n ng t ch tài ch nh c ng nh kh n ng vay thêm đ đ u t là
th p
Trang 241.5.8.3 Phân tích kh n ng sinh l i
V i m i doanh nghi p, l i nhu n là ch tiêu cu i cùng đ đánh giá ho t đ ng s n
xu t kinh doanh Ch khi ho t đ ng có lãi, doanh nghi p m i có kh n ng thanh toán
nh ng kho n n mà không nh h ng t i ngu n v n, m i có kh n ng tái đ u m r ng
s n xu t, kh ng đ nh v th c a mình trong n n kinh t Tuy nhiên ch tiêu l i nhu n
ch a ph n ánh đ y đ tình hình kinh doanh, n u ta ch nhìn ch tiêu l i nhu n đ đánh
giá ho t đ ng c a doanh nghi p là t t hay x u thì d d n đ n sai l m B i vì đánh giá
l i nhu n c n so sánh t ng quan v i doanh thu, v i l ng tài s n mà doanh nghi p s
d ng và b ph n v n ch s h u huy đ ng vào s n xu t kinh doanh
T su t sinh l i trên doanh thu (ROS)
ROS =
L i nhu n sau thu Doanh thu thu n ROS ph n ánh s l i nhu n sau thu trong m t tr m đ ng doanh thu Ch tiêu này
mang giá tr d ng ngh a là Công ty kinh doanh có lãi, nhìn chung, càng cao càng t t,
doanh nghi p càng làm n hi u qu Tuy nhiên, nó còn ph thu c vào ngành ngh kinh doanh và các giai đo n phát tri n c a doanh nghi p
T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA):
ROA =
L i nhu n sau thu Tài s n bình quân
T su t sinh l i trên t ng tài s n là ch tiêu t ng h p nh t đ c dùng đe đánh giá
kh n ng sinh l i c a m t đ ng v n đ u t , nó cho th y m t đ ng tài s n b ra t o
đ c m y đ ng l i nhu n sau thu T su t này càng cao càng cho th y doanh nghi p đang qu n lý và s d ng tài s n đ t o ra thu nh p có hi u qu
Ch tiêu t su t sinh l i trên t ng tài s n còn đ c phân tích thông qua mô hình
Dupont M c đ ch c a mô hình Dupont là phân tích kh n ng sinh l i c a m t đ ng tài
s n mà doanh nghi p s d ng d i s nh h ng c th c a nh ng b ph n tài s n, doanh thu nào Thông qua đó, các nhà qu n tr có th đ a ra quy t đ nh nh m đ t đ c
kh n ng l i nhu n cao
ROA = L i nhu n sau thu
= L i nhu n sau thu
× Doanh thu thu n
T ng tài s n Doanh thu thu n T ng tài s n Hay ROA = T su t sinh l i trên doanh thu Hi u su t s d ng t ng tài s n
nâng cao kh n ng sinh l i c a m t đ ng tài s n mà doanh nghi p đang s
d ng thì c n có nh ng bi n pháp nâng cao kh n ng sinh l i c a doanh thu và s v n
đ ng c a tài s n Bên c nh đó c ng c n quan tâm đ n m c t ng c a v n CSH b i hi u
Trang 25T su t sinh l i trên v n ch s h u ROE đ c các nhà đ u t đ c bi t quan tâm
khi h quy t đ nh b v n đ u t vào doanh nghi p, cho bi t m i đ ng v n ch s h u
c a Công ty s t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng cao ch ng t hi u
qu s d ng v n c a CSH càng t t, làm ra t ng ni m tin c a CSH đ ng th i đ dàng
kêu g i v n đ u t
phân tích các nhân t nh h ng đ n t su t sinh l i c a v n CSH ta có th
bi n đ i ch tiêu ROE theo mô hình Dupont nh sau:
ROE = L i nhu n sau thu
× Doanh thu thu n
× Tài s n bình quân Doanh thu thu n Tài s n bình quân V n CSH
Nh v y, mu n nâng cao kh n ng sinh l i c a v n CSH khi nghiên c u mô hình
Dupont, doanh nghi p c n:
+ T ng doanh thu, gi m chi phí, t đó t ng l i nhu n c a doanh nghi p
+ Qu n lí, s d ng tài s n hi u qu
+ i u ch nh t l n vay và t l v n CSH cho phù h p v i n ng l c ho t đ ng
1.6 Các nhân t nhăh ngăđ n phân tích tài chính doanh nghi p
M c tiêu cu i cùng c a phân tích tài chính doanh nghi p là đ a ra nh ng k t qu
phân tích toàn di n, đánh giá m t cách chính xác nh t tình hình tài chính c a doanh
nghi p Tuy nhiên, nh ng k t qu phân tích ph thu c vào nh ng đi u ki n bên trong
và bên ngoài doanh nghi p
1.6.1 Nhân t ch quan
Tr nh cán b th c hi n phân tích tài chính c a doanh nghi p
Trình đ chuyên môn nghi p v và kinh nghi m công tác, t m hi u bi t c a
nh ng cán b này nh h ng l n đ n k t qu c a phân tích tài chính v tính sát th c,
toàn di n , đ n vi c t ch c phân tích có khoa h c, h p lý hay không Doanh nghi p
c n quan tâm phát tri n đ i ng cán b phân tích tài ch nh, th ng xuyên c p nh t
ki n th c và ch đ , chính sách tài chính k toán, t n d ng ph ng pháp và công c
phân tích hi n đ i thì m i có th đ m b o hi u qu th c s c a công tác phân tích tài
chính
Trang 26T ch c phân tích tài chính doanh nghi p
Phân tích tài chính doanh nghi p có nhi u công đo n khác nhau và m i công
đo n đ c th c hi n b i m t nhóm cán b phân tích nh t đ nh Vi c b trí s p x p h p
lý các công đo n trong phân tích là m t trong nh ng nhân t quy t đ nh s thành công
c a quá trình phân tích Ngoài ra m i nhóm cán b phân tích có m t kh n ng chuyên
môn cao trong m t công đo n nào đó, vì v y vi c b trí h vào nh ng công đo n phù
h p v i trình đ chuyên môn c a h s làm phân tích tài ch nh đ t hi u qu cao nh t
Nh v y y u t t ch c phân tích c ng là m t y u t không kém ph n quan tr ng trong
phân tích tài chính doanh nghi p
Ch t l ng thông tin s d ng trong phân tích tài chính doanh nghi p
Thông tin là m t v n đ h t s c c n thi t trong t t c các l nh v c nói chung và
phân tích tài chính doanh nghi p nói riêng Thông tin vô cùng quan tr ng và mang tính
ch t b t bu c vì v y n u không có thông tin thì không th th c hi n ho t đ ng phân
tích tài chính M t khác n u ch t l ng thông tin không t t s làm gi m ch t l ng phân t ch và khi đó các ch tiêu phân tích s không chính xác và tr nên không có giá
tr đ i v i m i đ i t ng
L a ch n ph ng pháp phân tíẾh
V i ngu n thông tin đư thu th p đ c, cán b phân tích tài chính s ph i l a ch n
m t s ph ng pháp phân t ch phù h p nh t v i doanh nghi p mình Vi c l a ch n
ph ng pháp phân t ch th ch h p nh t s d n t i ch t l ng phân tích đ t hi u qu cao
và ng c l i Ngày nay s phát tri n c a công ngh thông tin thì các ph ng pháp
c ng ngày càng hoàn thi n h n Vi c áp d ng công ngh tin h c vào phân tích tài
ch nh đư góp ph n nâng cao ch t l ng phân tích, k t qu phân tích chính xác, toàn
di n, t n ít th i gian, công s c và ti n c a
1.6.2 Nhân t ch quan
Nhân t khách quan là nh ng nhân t t môi tr ng bên ngoài th ng xuyên tác
đ ng đ n ch t l ng phân tích tài chính doanh nghi p ó là nh ng v n đ v pháp lý,
tình hình chính tr , các v n đ kinh t xã h i
Tình hình kinh t , chính tr , h th ng pháp lý
ây là nh ng y u t thu c môi tr ng v mô có tác đ ng tr c ti p ho c gián ti p
đ n phân tích tài chính, khuy n khích ho c h n ch tình hình s n xu t kinh doanh c a
doanh nghi p Chính vì v y, m t môi tr ng v mô n đ nh s là đi u ki n t t cho các
doanh nghi p phát tri n ho t đ ng s n xu t kinh doanh, giúp cho các nhà phân tích có
th l a ch n đ c nh ng ph ng pháp phân t ch tài ch nh phù h p, có đi u ki n th ng
Trang 27c a doanh nghi p c ng nh hi u qu s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
Do t m quan tr ng c a vi c nghiên c u ngành kinh t , nên đi u hi n nhiên là
tr c khi phân tích tài chính c a m t doanh nghi p, nhà phân tích ph i xem xét b i
c nh c a th tr ng, c a ngành kinh doanh, các ch nh sách liên quan đ n ngành kinh
doanh Không nh ng th , trong quá trình phân tích, các ch tiêu tài chính c n ph i
đ c so sánh v i các ch tiêu trung bình ngành đ k t qu phân t ch đ c chính xác
h n, ph n ánh đúng tình tr ng tài chính c a doanh nghi p so v i các doanh nghi p khác trong cùng ngành, tránh đ c các đánh giá ch quan
Trang 28K t lu năch ngă1
Ch ng 1 c a khóa lu n đư trình bày m t cách có h th ng lý thuy t liên quan
đ n phân tích tài chính trong doanh nghi p nh khái ni m Tài chính doanh nghi p và
Phân tích tài chính doanh nghi p, s c n thi t c a quá trình phân t ch, các ph ng
pháp và quy trình phân tích tài chính doanh nghi p, ch n l c các ch tiêu phân tích ph
bi n N i dung ch ng 1 là c s cho quá trình áp d ng vào phân tích tình hình tài
chính th c t t i Công ty TNHH TM và DV H i Ph ng trong ch ng 2 c a khóa
lu n
Trang 2929
CH NGă2 PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH T I CÔNG TY
2.1 Gi i thi u chung v Công ty Trách nhi m h u h năTh ngăm i và D ch v
H iăPh ng
2.1.1 CáẾ thông tin Ế b n v Công ty
Tên Công ty: Công ty Trách nhi m h u h n th ng m i và d ch v H i Ph ng
Tên Công ty b ng ti ng Anh: HAI PHUONG TRADING AND SERVICE COMPANY LIMITED
a ch tr s chính: Qu c L 37, Thôn N c Mát- xã Âu Lâu-TP Yên Bái
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty
Công ty TNHH th ng m i và d ch v H i Ph ng đ c thành l p theo quy t
đ nh c a S K ho ch và u t t nh Yên Bái vào ngày19 tháng 11 n m 2008
Công ty TNHH th ng m i và d ch v H i Ph ng là doanh nghi p có t cách
pháp nhân, có quy n và ngh a v dân s theo lu t đ nh, t ch u trách nhi m v toàn b
ho t đ ng kinh doanh c a mình trong s v n do Công ty qu n lý, có con d u riêng, có
tài s n và các qu t p trung, đ c m tài kho n t i ngân hàng theo quy đ nh c a nhà
n c
Công ty TNHH th ng m i và d ch v H i Ph ng đ ng ký v i ngành ngh kinh
doanh: Kinh doanh v n t i, h th ng các xe khách H i Ph ng liên tuy n, liên t nh đi
t Hà N i t i Yên Bái và ng c l i, nh n giao hàng, ký g i hàng hóa…
Ngành ngh kinh doanh ch y u c a Công ty là v n t i ch khách, m các tuy n liên t nh đi t Hà N i t i Yên Bái và ng c l i, nh n giao hàng, ký g i hàng hóa….Sau 7 n m ho t đ ng và phát tri n, Công ty đư luôn đ c s tín nhi m r t cao t
phía khách hàng và ngày càng kh ng đ nh là m t hãng xe uy tín, có phong cách ph c
v chu đáo v i đ i ng nhân viên chuyên nghi p, t n tâm
Trang 30 Th c hi n các chi n l c kinh doanh mà H i đ ng thành viên đư đ t ra
Gi i quy t công vi c hàng ngày c a Công ty
- i u hành Công ty theo đúng quy đ nh c a pháp lu t, i u l Công ty, h p
đ ng lao đ ng ký v i Công ty
Phòng hành chính – t ng h p
Xây d ng, theo dõi vi c th c hi n k ho ch tài ch nh Tham m u v công tác t
ch c cán b B o đ m kinh phí, qu n lý tài s n, cung ng v t t và c s v t ch t cho
m b o m i ho t đ ng v tài chính c th : ti n l ng, BHXH, BHYT, kinh
phí ho t đ ng nghi p v , b o d ng nhà c a, c s v t ch t trang thi t b k thu t,
ch m lo đ i s ng ng i lao đ ng
Phòng kinh doanh
Tham m u, giúp vi c cho T ng giám đ c v công tác bán các s n ph m và d ch
v c a Công ty, phát tri n m i quan h khách hàng
Giám đ c
Phòng kinh
doanh Phòng k toán Phòng t v n, d ch v Phòng hành chính - t ng h p
Trang 3131
T ch c b máy nhân s , phân công công vi c, th c hi n các báo cáo n i b
theo Công ty và các báo cáo khác theo yêu c u c a Ban đi u hành
L p m c tiêu, k ho ch bán hàng trình giám đ c phê duy t đ nh k và th c hi n
t ch c tri n khai bán các s n ph m và d ch v thu c ch c n ng nh m đ t m c tiêu đư
đ c phê duy t
Thu th p và qu n lý thông tin khách hàng và h s khách hàng theo quy đ nh
u m i v vi c thu nh p, qu n lý thông tin khách hàng đ ph c v cho công tác đánh
L p d toán, t ch c công tác k toán, cân đ i thu chi trong Công ty; l p nên
các Báo cáo tài chính theo yêu c u, quy đ nh c a nh ng ng i có liên quan
Phòng t v n, d ch v
Th c hi n d ch v h tr th t c và t v n v d ch v theo quy đ nh Nhà n c,
h tr , t v n cho các khách hàng, các t ch c nh ng thông tin v các tuy n xe, gi xe
ch y, th i gian và đ a đi m Ngoài ra phòng t v n, d ch v ti p nh n nh ng gi i đáp,
th c m c c ng nh nh ng v n đ đánh giá, nh n xét, khi u n i v nh ng d ch v mà
Công ty cung c p
C c u t ch c, nhân viên trong các phòng ban đ n gi n, t p trung và có m i
quan h thân thi t, luôn đ t m c tiêu khách hàng là th ng đ và ch t l ng s n ph m,
Trang 32và các s n ph m s a, bánh k o và các s n ph m ch bi n t ng c c, b t, tinh b t; đ
u ng; nhiên li u r n, l ng, khí và các s n ph m liên quan
L nh v c bán l : Công ty th c hi n bán l v i các s n ph m: l ng th c, th c
ph m, đ u ng; thi t b nghe nhìn, thi t b vi n thông; nhiên li u đ ng c , d u ho , ga,
than nhiên li u dùng cho gia đình trong các c a hàng chuyên doanh
Trong đó, l nh v c v n t i và phân ph i các lo i hang hóa là l nh v c ch đ o
đ c Công ty khai thác, các l nh v c bán buôn, bán l kèm theo có th coi là t t n
d ng các chuy n xe đi đ v n chuy n hàng hóa Các ho t đ ng buôn bán này mang
tính mùa v , không th ng xuyên hay c đ nh m t hàng
2.1.4 Ậuy tr nh ho t ng s n u t inh ếo nh Ế Công ty T Th ng i và
D ch v H i Ph ng
Công ty TNHH Th ng m i và D ch v H i Ph ng hi n nay đang ho t đ ng
s n xu t, kinh doanh d a trên c ch đ c trình bày s đ sau:
S ăđ 2.2 Quyătrìnhăho tăđ ngăs nă u tă inhădoanhăchung
Trang 3333
Sau khi khách hàng ti p nh n hàng đ y đ , nhân viên th c hi n vi c thanh toán
h p đ ng, đ n hàng Có th là tr tr c khi th c hi n ho c sau khi th c hi n xong tùy
vào t ng d ch v
2.2 Phân tích th c tr ng tình hình tài chính Công ty Trách nhi m h u h n
Th ngăM i và D ch V H iăPh ng
2.2.1 Phân tích tình hình tài s n
Phân tích bi n đ ng giá tr các kho n m c tài s n ph c v m c đ ch phân t ch
s bi n đ ng t ng quát c ng nh chi ti t c a các kho n m c tài s n c a Công ty, liên
h v i các s ki n kinh doanh n i b t c a doanh nghi p T đó, nh n bi t xu h ng
bi n đ i tài s n và có nh ng bi n pháp t n d ng l i th , kh c ph c khó kh n hi u qu
Tình hình bi n đ ng tài s n c a Công ty TNHH DV và TM H i Ph ng đ c th hi n
trong b ng 2.1 d i đây
Nh n xét t ng quát v tình hình tài s n:
Giai đo n 2012 – 2014 có th nói là giai đo n t ng tr ng đ u đ n c a T ng tài
s n trên B ng cân đ i k toán c a Công ty TNHH DV và TM H i Ph ng N u nh
n m 2012, giá tr T ng tài s n ghi nh n m c 39.460 tri u đ ng thì sang đ n n m
2013, đư là 42.821 tri u đ ng, t ng 3.361 tri u đ ng, t ng ng t ng 8,52% so v i
n m 2012 Không d ng l i đó, t i th i đi m cu i n m 2014, giá tr này l i t ng thêm
m t l ng là 5.771 tri u đ ng,t ng ng t ng t ng đ i 13,48%, lên m c 48.592 tri u
đ ng ây là m t k t qu đáng m ng, là minh h a sinh đ ng cho quá trình m r ng
s n xu t kinh doanh c a Công ty, nh ng đ có cái nhìn c th h n, ta ph i đi vào phân
tích s bi n đ ng c a các kho n m c nh trong c c u tài s n
Trang 34ngă2.1 Phân tích tình hình tài s n
Tuy t đ i T ng đ i (%) Tuy t đ i T ng đ i (%)
Aă-ăTÀIăS NăNG NăH Nă 20.731 25.538 32.135 4.807 23,2 6.597 25,8 I.ăTi năvƠăcácă ho năt ngăđ ngăti n 2.102 2.049 2.494 (53) (2,5) 445 21,7 II.ăCácă ho năđ uăt ătƠiăchínhăng năh n 0 0 50 0 ậ 50 ậ III.ăCácă ho năph iăthuăng năh nă 158 420 211 262 165,8 (209) (49,8)
IV.ăHƠngăt nă ho 18.322 23.025 28.946 4.703 25,7 5.921 25,7 V.ăTƠiăs năng năh nă hác 150 45 435 (105) (70,0) 390 866,7
ă-ăTÀIăS NăDÀIăH N 18.730 17.283 16.457 (1.447) (7,73) (826) (4,78) I.ăTƠiăs năc ăđ nh 17.447 15.951 15.043 (1.496) (8,57) (908) (5,69)
T NGăC NGăTÀIăS Nă 39.460 42.821 48.592 3.361 8,52 5.771 13,48
(Ngu n: Báo cáo tài chính n m 20 2 20 3 20 4)
Trang 3535
Phân tích tình hình tài s n ng n h n
Theo cùng xu th t ng tr ng c a t ng tài s n, tài s n ng n h n c a Công ty
TNHH DV và TM H i Ph ng c ng có s t ng tr ng v t b c, v i t c đ cao h n
t c đ t ng c a t ng tài s n C th , n m 2012, giá tr tài s n ng n h n c a Công ty
m i ch có 20.731 tri u đ ng, chi m kho ng 52% trong c c u tài s n N m 2013,
Công ty đ u t m nh vào tài s n ng n h n làm giá tr b ph n này t ng thêm 4.807
tri u đ ng t ng ng t ng 23,2% lên thành 25.538tri u đ ng Sau đó, ti p t c trong
n m 2014, l i t ng tuy t đ i thêm 6.597 tri u đ ng, t ng đ ng 25,8% đ k t thúc
n m đ t giá tr lên đ n 32.135 tri u đ ng trong t ng s 48.592 tri u đ ng tài s n,
chi m trên 66% t tr ng
Ti n và các kho n t ng đ ng ti n
Kho n m c này nhìn chung có xu h ng t ng trong c giai đo n Cu i n m 2012,
Công ty duy trì m t l ng ti n là 2.102 tri u đ ng S l ng này có gi m nh trong
n m 2013 m t kho ng là 53 tri u đ ng t c gi m 2,5% so v i n m tr c, ti n và các
kho n t ng đ ng ti n mà c th là ti n gi m do ti n g i ngân hàng c a Công ty
gi m m nh đ ph c v cho vi c thanh toán ti n hàng c ng nh d tr s n ti n m t t i
qu đ chi tr ho t đ ng th ng xuyên c a Công ty thanh toán b ng ti n m t, Công ty
còn có ho t đ ng m chi nhánh c a Công ty t i Tuyên Quang S suy gi m này s
khi n cho Công ty ph i th n tr ng h n trong các quy t đ nh tài chính b i vì chúng có
nh h ng l n t i kh n ng thanh toán c a Công ty
N m 2014, ti n và t ng đ ng ti n t ng m nh tr l i 445 tri u đ ng, t c là t ng 21,7% đ cu i cùng k t thúc giai đo n phân tích m c 2.494 tri u đ ng Nguyên nhân
c a vi c t ng m nh l ng ti n và các kho n t ng đ ng ti n này là do, n m 2043 ti n
thu t bán hàng, cung c p d ch v và doanh thu khác l n, Công ty gia t ng d tr
l ng ti n m t l n đ đ m b o kh n ng thanh toán c a Công ty tránh cho Công ty lâm
vào tình tr ng khó kh n Thêm vào đó theo s ch đ o c a giám đ c mu n gi m t t
tr ng ti n dao đ ng quanh giá tr 5% so v i t ng tài s n N m 2012, t tr ng ti n là 5,3%, sang n m 2013 là 4,8% do ti n gi m trong khi t ng tài s n t ng Do đó, n m
2014, giám đ c Công ty đư t ng l ng ti n tích tr , đ cu i n m t tr ng ti n chi m
5,1% t ng tài s n
Nh v y, có th kh ng đ nh,d tr ti n c a Công ty t ng đ i n đ nh, bi n
đ ngcùng xu h ng v i t ng tài s n D tr ti n m c cao c ng c kh n ng thanh
toán c a Công ty đ c bi t là thanh toán t c th i cho nh ng kho n n đ n h n hay trong các tr ng h p đ t xu t T i Công ty H i Ph ng, t ng d tr ti n là m t nguyên nhân làm t ng t tr ng tài s n ng n h n.Tuy nhiên, lưnh đ o Công ty c n chú ý cân đ i
l ng ti n d tr c n v a đ nhu c u chi tiêu t c th i và nhu c u d phòng thanh toán,
Trang 36không nên gi ti n quá nhi ucó th gây nên lãng phí v n, gi m hi u su t sinh l i c a tài s n
Các kho n đ u t tài chính ng n h n
ây là l nh v c m i m Công ty m i áp d ng t tháng 3 n m 2014 Do tình hình
kinh doanh thu n l i, Công ty có d th a m t l ng ti n nh t đ nh trong nh ng th i
gian ng n trong n m Ban lưnh đ o mu n s d ng các kho n ti n này đ cho các đ i
tác vay trong th i gian ng n t 2 – 6 tháng và s thu l i vào tr c th i đi m khóa s
n m Lưi thu v đ c h ch toán vào doanh thu tài ch nh, và đ c g p vào l i nhu n
chia cho các CSH sau m i n m L i ích c a vi c cho vay đ u tiên là gi i phòng v n,
t ng kh n ng sinh l i, nh ng bên c nh đó, l i ích l n h n đ c xem xét là t ng c ng
m i quan h c a Công ty v i các đ i tác, đ c bi t và các doanh nghi p t nhân, doanh
nghi p nh T duy này m i giai đo n th nghi m nh ng đư đ t đ c nh ng k t
qu kh quan S ti n 50 tri u đ ng trên b ng cân đ i k toán n m 2014 là do Doanh
nghi p t nhân Hùng Phát ch a k p thanh toán khi khóa s , đư nh n ti n trong tháng 1
n m 2015
Các kho n ph i thu ng n h n
Tình hình các kho n ph i thu đ c Công ty duy trì m c th p trong c ba n m phân t ch, đ c bi t có ý ngh a ch tiêu ph i thu khách hàng C th , giá tr các kho n
ph i thu ng n h n c a Công ty n m 2012 là 158 tri u đ ng, sau đó t ng42 tri u đ ng
t ng ng t ng 89,4% lên m c 420 tri u đ ng n m 2013 N m 2013 Công ty áp d ng
đi u kho n bán hàng 3/10 net 40 cho nh ng khách hàng quen thu c c a Công ty có
ph m ch t, t cách t n d ng t t, đi u kho n bán 2/10 net 20 cho nh ng khách hàng
m i,khách hàng l n, có n ng l c tr n t t Các n m sau ho t đ ng có hi u qu h n
n m tr c, s l ng khách hàng t ng lên qua các n m cùng v i s gia t ng c a doanh
thu Khách hàng t ng lên do s n i l ng chính sách tín d ng d gây ra tình tr ng r i ro
tín d ng
N m 2014, kho n ph i thu khách hàng là211 tri u đ ng t i th i đi m k t thúc
n m 2014, t ng ng gi m 209 tri u đ ng Nguyên nhân có s gi m m nh này là do
t p đoàn đư th t ch t chính sách tín d ng v i khách hàng i u này giúp cho Công ty
đ m b o đ c quy n l i cho chính mình, h n ch r i ro trong vi c thu h i n và làm
gi m chi phí qu n lý các kho n n và các kho n thanh toán c a khách hàng Tuy nhiên, bên c nh đó, vi c này làm này có th làm gi m l ng khách c a Công ty do tâm
lý khách hàng khi giao d ch th ng mong mu n đ c thanh toán thành nhi u đ t tr c
và sau khi nh n d ch v , hàng hóa
C n chú ý h n c là ch tiêu Ph i thu khách hàng luôn duy trì m c d i 0,2%
trong t ng s tài s n c a Công ty ây là m t đ c tr ng trong cung cách ho t đ ng c a
Trang 3737
Công ty Quan ni m kinh doanh c a Giám đ c Công ty, ông Ph m Tu n H i, là ch khi
nh n đ c ti n m i th c s bán đ c hàng Quan đi m này chi ph i r t l n ho t đ ng
bán hàng và thu n Công ty H i Ph ng s n sàng chào giá th p, cung c p các d ch v ,
có ch t l ng t t nh ng vi c thanh toán c n ph i đ c th c hi n tr c ho c ngay sau
khi hoàn thành giao dch Quy đ nh này c ng là đi u kho n b t bu c h u h t các h p
đ ng đ c kí k t Do v y, s v n b chi m d ng c a Công ty m c r t th p, không có
nhi u nh h ng đ n tình hình tài s n chung
àng t n kho
Hàng t n kho là kho n m c có t tr ng l n nh t trong các lo i tài s n trong giai
đo n phân tích luôn, duy trì m c t tr ng dao đ ng trong kho ng t 50% đ n 60% t ng
tài s n, giá tr tuy t đ i liên t c t ng qua các n m Nguyên nhân là do đ c thù c a m t
doanh nghi p th ng m i, Công ty H i Ph ng ph i đ u t t ch tr hàng t n kho ph c
v kinh doanh, giá tr hàng t n kho t ng tr ng nhanh và m nh theo đúng xu th c a
quy mô doanh nghi p Giá tr hàng t n kho c a Công ty n m 2012 là 18.322 tri u
đ ng, t ng 4.703 tri u đ ng trong n m 2013 lên m c 23.025, và ti p t c t ng tr ng trong n m 2014 v i 5.921 tri u đ ng t ng thêm đ ghi nh n hàng t n kho trên BC KT
cu i n m là 28.946 tri u đ ng Nh v y, trong c hai n m 2013, 2014, hàng t n kho đư
có t c đ t ng t ng đ i là 25,7%, cao h n r t nhi u so v i t c đ t ng chung c a t ng
tài s n S t ng tr ng này có nh h ng quy t đ nh đ n t c đ t ng c a TSNH
Nguyên nhân đây là Công ty đang mu n m r ng t m nh h ng c a mình ra ngoài
đ a ph n t nh Yên Bái, v n sang các t nh mi n núi lân c n đ c bi t là Tuyên Quang
Công ty đư thuê l i m t kho di n tích 8,000 m2và đang s a sang hoàn thi n trong n m
2015 v i m c đ ch xây d ng thêm m t tr s m i ph c v cho k ho ch m r ng đ a
bàn ho t đ ng
Phân tích tài s n dài h n
Tài s n dài h n c a Công ty H i Ph ng bao g m Tài s n c đ nh, u t dài
h n và Tài s n dài h n khác Trái v i xu th chung c a t ng tài s n, TSDH l i có
nh ng s t gi m nh v giá tr trong giai đo n 2012 – 2014 N m 2012, giá tr ghi nh n
c a TSDH là 18.730 tri u đ ng, thì đ n n m 2013 đư gi m xu ng còn 17.283 tri u
đ ng, t c đư gi m 1.447 tri u đ ng, t ng ng 7,73% Trong n m 2014, giá tr này
gi m ti p nh ng v i m t l ng nh h n là 826, t ng đ ng gi m 4,78% so v i n m
tr c, đ t m c 16.457 t i th i đi m cu i n m Nguyên nhân ch y u là do trích kh u
hao cho tài s n c đ nh, trong khi Công ty đang mu n tích tr ti n đ xây d ng thêm
tr s trong n m 2015 nên không đ u t mua m i tài s n đ bù đ p phân hao mòn
Trang 38Tài s n c đ nh
Tài s n c đ nh c a Công ty là kho n m c duy nh t có xu h ng gi m liên t c
trong s các kho n m c tài s n t i Công ty H i Ph ng các n m t 2012 đ n 2014
Nh đư trình bày trên, kho n m c này đang đ c Công ty ng ng đ u t đ ph c v
cho k ho ch m r ng th tr ng, giá tr hao mòn l y k có t c đ gia t ng nhanh h n
nhi u so v i s gia t ng nguyên giá tài s n C th , n m 2013, giá tr tài s n c đ nh
đ c đ u t m i là 418 tri u đ ng b ng vi c c i thi n n i th t c a m t s xe đ ng
dài, t ng ng t ng 1,71% thì kh u hao tài s n lên đ n 1.915 tri u đ ng, t ng ng
27,29% T ng t v i n m 2014, khi nguyên giá có t ng tr ng 994 tri u đ ng thì
c ng ch h n m t n a giá tr hao mòn là 1.901 tri u đ ng Tuy nhiên, di n bi n này là
khó tránh kh i khi Công ty đang t p trung m i ngu n l c vào k ho ch m r ng quy
mô doanh nghi p Trong n m 2015, giá tr TSC s t ng tr l i và duy trì m c cao
trong th i kì sau đó
Các kho n đ u t tài chính dài h n
u t tài ch nh ng n h n duy trì không thay đ i m c 292 tri u đ ng trong su t
ba n m Th c ch t, s ti n này là Công ty H i Ph ng cho m t doanh nghi p khác
(C a hàng t nhân c a ông V Xuân V nh) vay t tháng 4 n m 2012 v i th i h n 6 tháng Tuy nhiên, sau đó, c a hàng đư đóng c a và không có d u hi n s thu l i đ c
ti n K toán Công ty đư chuy n th i kì ho ch toán t ng n h n sang dài h n nên
kho n ti n này v n treo trong kho n m c u t tài ch nh dài h n ây là kho n n
x u, Công ty c n xem xét trích d phòng n ph i thu khó đòi theo đúng h ng d n c a
B Tài chính
2.2.2 Phân tích tình hình ngu n v n
Bi n đ ng giá tr các kho n m c ngu n v n tài tr cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c trình bày trong b ng 2.2
Trang 39II.ăN ădƠiăh nă 2.100 1.600 1.600 (500) (23,8) 0 0,0
B - V NăCH ăS ăH U 11.367 12.630 12.709 1.263 11,1 79 0,6 I.ăV năch ăs ăh uă 11.367 12.630 12.709 1.263 11,1 79 0,6
T NGăC NGăNGU NăV Nă 39.460 42.821 48.592 3.361 8,5 5.771 13,5
(Ngu n: Báo cáo tài chính n m 20 2 20 3, 2014)