Bài giảng Kinh tế vi mô - Bài 3 - Thị trường độc quyền tập đoàn

Bài giảng môn Kinh tế vi mô - Chương trình cao học Kinh tế quốc dân Bài 3 - Thị trường độc quyền tập đoàn

 Chưa đầy một tháng kể từ khi Beeline tuyên bố ra mắt thị

trường, 3 mạng di động đại gia Viettel, MobiFone và VinaPhone

đã có những thay đổi khá mạnh.

 Theo đó, kể từ ngày 1/8, 3 mạng di động lớn nhất Việt Nam

đều đồng loạt tăng mạnh giá trị khuyến mại cho các sim di

động trả trước và bổ sung chính sách ưu đãi cho các thuê bao

di động trả sau.

 Chương trình khuyến mại của 3 đại gia này cũng nhằm hướng

tới khách hàng có thu nhập thấp, khu vực thị trường mà các

mạng di động mới như Beeline đang muốn khai thác.

1

Case study: Thị trường di động Việt Nam

Bài 3

Thị trường độc quyền

tập đoàn

Slide 20-2

Nội dung

 Đặc điểm thị tr-ờng độc quyền tập đoàn

 Lý thuyết trò chơi và hành vi chiến l-ợc

Đặc điểm độc quyền tập đoàn

 Phụ thuộc về chiến l-ợc

 Mỗi ng-ời bán biết rằng các hãng khác sẽ phản ứng đốivới sự thay đổi giá, sản l-ợng, chất l-ợng, quảng cáo củamình

Slide 27-5

Đặc điểm độc quyền tập đoàn

 Tính kinh tế của quy mô

 Hàng rào gia nhập

 Sự cấu kết

 Cấu kết theo chiều dọc

 Cấu kết theo chiều ngang

Trò chơi và quyết định chiến lược

Trò chơi: Tình huống mà ở đó người chơi đưa ra các quyết định

chiến lược có tính đến hành vi và phản ứng của những người chơi khác

 Lợi ích: Giá trị tương ứng với một kết cục có thể xảy ra.

 Chiến lược: Quy tắc hay kế hoạch hành động khi tham gia trò chơi

 Chiến lược tối ưu: Chiến lược tối đa hóa lợi ích dự kiến của người

chơi

 Hành vi hợp lý: Tối đa hóa lợi ích

 Trò chơi hợp tác và không hợp tác

● Trò chơi hợp tác: Trò chơi mà những người chơi

có thể thương thảo với nhau cho phép có được

chiến lược chung

● Trò chơi không hợp tác: Trò chơi mà việc thương thảo và trói buộc vào những hợp đồng chung là

không được phép

Trò chơi và quyết định chiến lược

 Được đưa ra bởi John von Neuman (1937), phát

triển Oskar Morgenstern (1944)

 John Nash: cân bằng Nash (1949-1950)

Trò chơi và quyết định chiến lược

Tình thế lưỡng nan của người tù

Chiến lược của Hùng

Thú nhận

phủ nhận

● Chiến lược trội: Chiến lược là tối ưu cho dù hành vi

của đối thủ như thế nào

Chiến lược trội

Cân bằng khi có chiến lược trội: Kết cục của trò

chơi khi mỗi hãng đều có chiến lược trội

Chiến lược trội

Cân bằng Nash

Quiz: Trò chơi vị trí bán hàng ở bãi biển

Trò chơi lặp lại: Trò chơi mà các hành vi và lợi ích đạt được lặp đi lặp lại.

 Lặp lại vô hạn (kết cục?)

 Lặp lại hữu hạn (kết cục?)

Trò chơi lặp lại

Ví dụ: Cấu kết trong ngành hàng không

Tháng 3 năm 1983, American Airlines đề xuất khung giá vé máy bay thống nhất cho các hãng hàng không dựa trên khoảng cách bay

Mục đích của kế hoạch này là giảm sự cạnh tranh về giá và đạt được giá cấu kết Đặt mức giá cấu kết cố định bị pháp luật cấm Các hãng thay vào đó đồng thuận dùng chung công thức tính giá

Tuy nhiên kế hoạch thất bại, và là một nạn nhân của “tình thế lưỡng nan của người tù”

Hãng Pan Am, không hài lòng với thị phần nhỏ bé của mình, đã tự giảm giá xuống American, United, and TWA, lo sợ mất thị phần về tay Pan Am cũng nhanh chóng cắt giảm giá

quảng cáo Quảng cáo 10; 5 15; 0 Không

Exercise 2

Giả sử hãng của bạn (hãng 1) và hãng 2 hoạt động trên cùng 1 thị trường với các kết cục được biểu diễn trong ma trận lợi nhuận như sau:

Hãng 1

Hãng 2 Sản lượng thấp

Sản lượng cao Sản lượng

thấp

15; 15 2; 20

Sản lượng cao

2 thực hiện đúng cam kết giữa hai bên?

d Nếu cả hai chọn mức sản lượng cao thì đều lỗ là 8 thì có ảnh hưởng gì đến phân tích ở trên không?

Slide 27-18

M« h×nh ®-êng cÇu g·y khóc

d 1 co gi·n v× nÕu mét h·ng T¨ng gi¸ th× sÏ bÞ mÊt thÞ phÇn

P

M« h×nh ®-êng cÇu g·y khóc

Slide 27-20

Thay đổi chi phí cận biên không ảnh h-ởng đến giá và sản l-ợng của của hãng

 Cartel dễ bị đổ vỡ?

Mô hình Cartel

 Cartel dễ bị đổ vỡ?

 Nhiều doanh nghiệp trong ngành

 Sản phẩm không được tiêu chuẩn hoá

 Điều kiện về cầu và chi phí thay đổi liên tục

 Mối đe dọa từ sự gia nhập mới

 Sự nghiên cứu các sản phẩm thay thế

 Gian lận và nghi ngờ gian lận

Mô hình Cartel

nh- nhà độc quyền nhiều nhà máy và

hoá tổng lợi nhuận toàn ngành

= PQ – [C1(q1) + C2(q2) +…+ Cn(qn)]

n

i

i i n

n q q q C q q

q q

f

1

2 1

2

(

M« h×nh Cartel

0 )

( )

i

n i

q

MC q

P q

q q

P q

• Cã nghÜa lµ:

• T¹i ®iÓm tèi ®a ho¸ lîi nhuËn, doanh thu cËn biªn b»ng chi phÝ cËn biªn cña mçi h·ng

M« h×nh Cournot

0 )

( i

i i

i i

q

P q

P q

• H·ng tèi ®a ho¸ lîi nhuËn khi MRi = MCi

M« h×nh Cournot

nhuËn cña ngµnh sÏ thÊp h¬n so víi

m« h×nh cartel

h¬n, ®iÓm c©n b»ng sÏ gÇn víi kÕt qu¶

trong c¹nh tranh

M« h×nh Cournot

Q B 120

40 60

2

120 A

B

q q

Q A C©n b»ng c¹nh tranh

Gi¶i ph¸p cartel

Mô hình Stackelberg

 Một hãng quyết định sản l-ợng tr-ớc (ng-ời đi tr-ớc)

 Các hãng đi sau sẽ quyết định sản l-ợng, dựa trên

quan sát sản l-ợng của hãng đi tr-ớc, để tối đa hóa

lợi nhuận

 Khi quyết định sản l-ợng, hãng đI tr-ớc phải cân

nhắc xem hãng đi sau sẽ phản ứng ra sao

 Không hãng nào có cơ hội để phản ứng (khác với

khác với mô hình Cournot)

Mô hình chỉ đạo giá

đạo giá (hãng 1) và nhiều hãng nhỏ

cạnh tranh nhau

 Các hãng 2,…,n là ng-ời chấp nhận giá

 Hãng 1 có hàm phản ứng phức tạp hơn, có

tính đến hành động của các hãng khác

Mô hình chỉ đạo giá

• DN chi phối thiết lập giỏ cho ngành, nhưng để cho những DN theo sau bỏn được tất cả sản phẩm tại mức giỏ đú DN chi phối sẽ đỏp ứng phần cũn lại của cầu thị trường

• Những doanh nghiệp theo sau, giống cạnh tranh hoàn hảo, chấp nhận mức giỏ được đưa ra

• DN chi phối cú khả năng đe dọa trừng phạt ngầm đối với những DN nào khụng hành động như

những người theo sau

• Chiến tranh giá cả: Chiến dịch đặt giá đ-ợc thiết kếnhằm loại bỏ các đối thủ cạnh tranh ra khỏi thị tr-ờngthông qua việc giảm giá

 New York Post quyết định tăng giá lên $0.50 một tờ, với hi

vọng đối thủ Daily News cũng sẽ làm theo Nhưng Daily News

vẫn giữ giá $0.40  lợi nhuận của Post giảm mạnh

 New York Post quyết định giảm giá lại, nhưng không phải

xuống $0.40 mà giảm còn $0.25 một tờ!

 Daily News đã quyết định một nước đi duy nhất: phải thay đổi

giá  quyết định tăng giá lên $0.50!

 Một thời gian ngắn sau, New York Post tăng giá trở lại $0.50!

Hai tờ báo dùng chiến thuật gì trong kinh doanh?

Case study: Chiến tranh giá cả trong làng báo MỹClip: Giới thiệu sách Tro choi trong kinh doanh

P2

NÕu gi¸ P P2, ®-êng cÇu thÞ tr-êng lµ ®-êng cÇu h·ng lín

QL

Quyết định sản xuất củahãng lớn là MR=MC, cáchãng nhỏ căn cứ vào giácủa hãng lớn để quyết

định giá cho mình

QC