Văn hóa ẩm thực đối với sự phát triển của du lịch tại hà nội tt

Lý do chọn đề tài Du khách đến Hà Nội, tìm hiểu văn hóa Hà Nội khôngthể bỏ qua ẩm thực Hà Nội bởi nét tinh túy của cả một nghệthuật ẩm thực đã tạo nên tinh hoa trong văn hóa của người Hà

LỜI CẢM ƠN

Em cũng muốn gửi lời cảm ơn chân thành tới cô giáo PGS TS Trần Thị Minh Hòa, người đã tận tình giúp đỡ em,vạch đường chỉ lối cho đề tài và ý tưởng để em viết lên bàikhóa luận đầy ý nghĩa Cô không chỉ cung cấp cho em kiếnthức, mà hơn hết cô đã cho em thấy được nhiều điều giá trịtrong cuộc sống

-Em xin gửi lời cảm ơn Sở Văn hóa, Thể thao, du lịch HàNội đã cho em những số liệu để em hoàn thành bài khóa luận

Do thời gian có hạn, lượng thông tin thu thập vẫn chưađầy đủ, nên khóa luận còn nhiều thiếu sót Em rất mong nhậnđược sự chỉ bảo của các thầy cô giáo cũng như ý kiến đónggóp của các bạn để bài khóa luận này được hoàn thiện hơn

Sinh viên

Lê Thị Thúy Nga

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Du khách đến Hà Nội, tìm hiểu văn hóa Hà Nội khôngthể bỏ qua ẩm thực Hà Nội bởi nét tinh túy của cả một nghệthuật ẩm thực đã tạo nên tinh hoa trong văn hóa của người HàNội Món ăn Hà Nội còn là sự kết tinh của nền văn hóa ÁĐông, đã trở thành một phần tất yếu trong đời sống người dânnơi đây và trở thành một nét văn hóa hấp dẫn du khách từkhắp mọi nơi, đặc biệt là khách quốc tế Đây chính là điềukiện thuận lợi đối với việc thu hút du khách đến với Hà Nội

Trong xu thế hiện nay, du lịch không chỉ nhằm mục đíchthăm quan, tìm hiểu văn hóa mà còn là nơi nghỉ dưỡng tinhthần Việc đưa văn hóa ẩm thực vào phục vụ du lịch một cách

có kế hoạch sẽ tạo ra nét hấp dẫn riêng cho du lịch Hà Nộitrong xu thế cạnh tranh của nhiều điểm du lịch

Vì vậy, là một sinh viên nghành du lịch, em thấy có tráchnhiệm trong việc đóng góp một số ý kiến và phân tích vị thếquan trọng của ẩm thực trong du lịch để đóng góp vào sự pháttriển chung của du lịch Hà Nội nói riêng và của Việt Nam nóichung Do đó tôi đã chọn đề tài “Văn hóa ẩm thực đối với sựphát triển của du lịch tại Hà Nội”

2 Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài khóa luận cần tập trung nghiên cứu tìm ra nhữngnét độc đáo trong văn hóa ẩm thực của người Hà Nội

Phân tích những giá trị tiêu biểu của ẩm thực Việt Nam

và ẩm thực Hà Nội dưới góc độ du lịch

Làm rõ vai trò của ẩm thực đối với hoạt động du lịch.Đánh giá thực trạng việc khai thác ẩm thực Hà Nội hiệnnay trong hoạt động du lịch

Đề ra một số giải pháp nhằm phát triển di sản văn hóa ẩmthực Hà Nội trong du lịch

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu tài liệu

Lược thuật tài liệu

Thu thập, phân tích và tổng hợp tài liệu

5 Những đóng góp của khóa luận

Đề tài nghiên cứu khóa luận xuất phát từ khảo sát thựctiễn, nghệ thuật ẩm thực trong hoạt động kinh doanh du lịch.Luận văn tiến hành nghiên cứu những công ty, khách sạn, nhàhàng đang kinh doanh về loại hình du lịch kết hợp với ẩmthực Thông qua đề tài nghiên cứu này, cũng giới thiệu một sốsản phẩm ăn uống đặc sắc của dân tộc với khách du lịch

6 Kết cấu của khóa luận

Ngoài các phần mở đầu, kết luận, phụ lục thì khóa luận gồm

CHƯƠNG I

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ VĂN HÓA ẨM THỰC

TRONG KINH DOANH DU LỊCH

1.1 Khái niệm ẩm thực trong kinh doanh du lịch

Văn hóa ẩm thực là một bộ phận của tổng thể văn hóanhân loại, là một thực thể không thể tách rời của bất kì mộtnền văn hóa nào

“Ẩm thực” theo nghĩa Hán Việt thì ẩm là uống, thực là

ăn, nghĩa hoàn chỉnh là ăn uống Là hệ thống đặc biệt về quanđiểm truyền thống và thực hành nấu ăn thường gắn liền vănhóa cụ thể Nó thường được đặt tên theo vùng hoặc nền vănhóa hiện hành Một món ăn chủ yếu chịu ảnh hưởng của cácthành phần có sẵn tại địa phương hoặc thông qua thương mại,buôn bán trao đổi Những thực phẩm này mang màu sắc tôngiáo cũng có những ảnh hưởng lớn tới ẩm thực”

1.2 Điều kiện để xây dựng và phát triển Văn hóa ẩm thực

1.2.1 Điều kiện về cơ chế chính sách

Các cơ quan quản lý nhà nước về du lịch cũng có nhiềuchính sách khuyến khích, ưu đãi về đất đai, tài chính, cá nhân

trong nước và tổ chức cá nhân nước ngoài đầu tư vào xâydựng phát triển văn hóa ẩm thực ở Hà Nội, để tạo ra nhiều sảnphẩm mới.

Đầu tư các trang thiết bị chuyên dùng hiện đại cho các cơ

sở, nhà hàng

Nhà nước cũng bố trí ngân sách cho công ty quy hoạch,

hỗ trợ đầu tư cho các công ty , các vùng trồng nguyên liệuphục vụ chế biến của các cơ sở nhà hàng

Nhà nước cũng tạo điều kiện thuận lợi để cho người nướcngoài, các kiều bào, các cá nhân thuộc mọi thành phần kinh tế,các tầng lớp trong nước tham gia tìm hiểu văn hóa ẩm thựcgiữa Hà Nội với các vùng khác, các nước trong khu vực vàtrên thế giới

1.2.2 Điều kiện về cầu

Cùng với vẻ đẹp hấp dẫn của hàng nghìn điểm đến, cácmón ăn mang đậm bản sắc dân tộc, có nhiều nét đặc trưng chomỗi vùng miền trên đất nước cũng là yếu tố thu hút khách đến

và sẽ quay trở lại Việt Nam Các món ăn dân tộc ngon miệng,đậm hương vị Việt còn góp phần nâng cao hình ảnh Việt Namtrong mắt bạn bè quốc tế Thông qua ẩm thực văn hóa Hà Nội

nghìn năm văn hiến, những bản sắc dân tộc được gìn giữ vàphát huy.

Với lượng khách quốc tế đến Việt Nam ngày càng tăng,nghệ thuật ẩm thực Việt Nam cũng ngày càng được quan tâm vàđánh giá cao Các nhà hàng Việt Nam ngày càng có nhiều dukhách có nhu cầu đến Việt Nam đi du lịch kết hợp tìm hiểu ẩmthực, đặc biệt là học nấu món ăn Việt Nam

1.2.3 Điều kiện về cung

Về tài nguyên

Về cơ sở vật chất kỹ thuật

Về nhân lực

Hướng dẫn viên: Đôi ngũ hướng dẫn viên của các công ty

là những người giỏi nghiệp vụ, có đủ các yếu tố mà nghềnghiệp đòi hỏi

Các nghệ nhân: Nghệ nhân trong lĩnh vự ẩm thực chính

là các đầu bếp có tay nghề cao trong việc chế biến, là nhữngngười giàu kinh nghiệm trong lĩnh vự ẩm thực

Nhân viên phục vụ nhà hàng: Các nhà hàng, khách sạn

bao gồm đội ngũ nhân viên chuyên nghiệp, năng động, nhiệttình, sẵn sàng phục vụ giúp đỡ khách hàng

CHƯƠNG II THỰC TRẠNG VIỆC KHAI THÁC VĂN HÓA

ẨM THỰC TRONG KINH DOANH DU LỊCH TẠI

HÀ NỘI

2.1 Khái quát về văn hóa ẩm thực Hà Nội

Ẩm thực Hà Nội mang tính tổng hợp, dung nạp, cộngđồng và biện chứng, linh hoạt

Các món ăn chính: là những món ăn hàng ngày không

thể thiếu như: bún, cơm, miến, phở, chả cá… mỗi thứ có cáchchế biến và thưởng thức riêng, tất nhiên có một vị riêng tạocho khách thưởng thức được cái đặc trưng của từng món

Phở:

Phở là món ăn hấp dẫn, ưa thích của người Việt Nam

Dù phở đã có mặt ở nhiều nước trên thế giới nhưng phở HàNội vẫn là ngon nhất Người Việt Nam đặc biệt là người HàNội luôn tự hào về vị trí của bát phở trong thực đơn

Bún:

“Ngàn năm bửu vật đất Thăng Long - Bún chả có phải làđây không?”

Mặc dù không nổi tiếng như phở, nhưng bún Hà Nội vẫntạo được nét thi vị riêng hấp dẫn người ăn.

Chả cá:

Những món ăn Hà Nội thường khó xác định xuất xứnhưng riêng chả cá thì ai cũng biết là được xuất xứ tại phố LãVọng Đây là một món ăn nhưng đồng thời nó cũng là mộtsáng tác tinh diệu của nghệ thuật ẩm thực Hà Nội

Patricia Schultz đã đưa món chả cá Lã Vọng vào cuốn

“1000 nơi nên biết trước khi chết”

Các món ăn chơi: Các món ăn chơi như: cốm, bánh tôm,

nem chua, bánh cuốn, hoa quả dầm…

Cốm:

Nổi tiếng nhất là cốm Làng Vòng, món ăn mang nétđặc sắc của Hà Nội Nói đến cốm Hà Nội là nói đến thứcốm dẹt, màu xanh non làm từ thứ nếp cái vừa qua thời kỳ

đổ sữa, lúa nếp nào cũng làm cốm được nhưng muốn chocốm dẻo, ngậy, thơm thì phải là nếp hoa vàng, một loại nếpđặc sản riêng vùng quê làm cốm

Bánh tôm:

Ai đã từng đến Hà Nội chắc sẽ háo hức được một lần tìmđến bánh tôm nóng Tây Hồ, để có thể tận thưởng thức thứ đặcsản có một không hai của đất này

Bánh cuốn:

Nói đến bánh cuốn thì nổi tiếng nhất là bánh cuốn ThanhTrì, đây là đặc sản của vùng đất Thanh Trì, ngoại thành HàNội Bánh được làm từ gạo giẻ cánh, tám thơm, tráng mỏng

Nó còn đặc biệt ở chỗ tráng mỏng hành mỡ thoa vào mướt mặt

mà nếm vào thì thanh nhẹ, mát rượi Bánh cuốn được ăn vớithứ nước chấm đặc trưng của từng người bán bánh riêng

Quà vặt: Điểm qua xem, có những thứ quà có thể ăn bất

cứ lúc nào như: quẩy, bánh mì, khoai, ngô, sắn nướng…nhưng có món chỉ ăn một thời gian, một mùa như: lạc ranghúng lìu ăn vào chiều thu se se nỗi bâng khuâng tự tình

Văn hóa ẩm thực Hà Nội mang đậm tính lịch sử văn hóatinh túy nên việc kế thừa, nâng cao và truyền lại cho con cháu

là rất cần thiết không chỉ hiện nay mà cả mai sau

2.2 Cơ sở hình thành văn hóa ẩm thực

2.2.1 Vị trí địa lý và các điều kiện tự nhiên

Hà Nội nằm ở phía hữu ngạn sông Đà và hai bên sôngHồng, vị trí và địa thế thuận lợi cho một trung tâm chính trị,kinh tế, văn hóa, khoa học và đầu mối giao thông quan trọngcủa Việt Nam Đây cũng là điều kiện tiên quyết để Hà Nộithuận lợi phát triển du lịch

Nhờ những điều kiện về vị trí địa lý và điều kiện lịch sử

là một kinh đô từ thời Lý Công Uẩn - vị vua đầu tiên của nhà

Lý mà mọi của ngon vật lạ từ khắp nơi đều được tụ họp ởchốn kinh kỳ này Chính vì vậy đã tạo cho Hà Nội nét văn hóatrong cả giao tiếp cũng như ăn uống

Khí hậu Hà Nội khá tiêu biểu cho kiểu khí hậu Bắc Bộvới đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm , mùa hạ nóng,mưa nhiều và mùa đông lạnh, mưa ít Với điều kiện khí hậu cóbốn mùa trong năm, Hà Nội đã phát triển nghệ thuật ẩm thựcmang đậm dấu ấn mùa: ăn mùa nào thức nấy, mùa nóng ăn đồmát, mùa lạnh ăn đồ nhiệt để cân bằng trạng thái âm dươngtrong cơ thể và tạo thế quân bình giữa cơ thể với môi trường

2.2.2 Đặc điểm kinh tế

Với vị thế là trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, HàNội luôn phát triển, làm đầu tàu cho cả nước, người Hà Nộicũng vì thế có phần đủ ăn đủ mặc, từ xưa, đã có ý thức pháttriển ẩm thực một cách tinh tế, nguyên liệu thực phẩm thườngchọn đồ ngon, không chọn của ôi, bát đũa phải sạch sẽ tinhtươm, có thể không đắt tiền, nhưng không xuề xòa

2.2.3 Đặc điểm văn hóa xã hội

Hà Nội với bề dày nghìn năm tuổi, cả nghìn năm đô thịhóa, thu hút nhân tài bách nghệ bốn phương, đồng thời có giaolưu quốc tế, thời sau thường xuyên hơn, lắm vẻ hơn thời trước,lại là kinh thành, là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa lớnnhất nước, cũng có nghĩa là thịnh vượng hơn các vùng, tạo ranền tảng vất chất cũng cao hơn cho nên đặc trưng văn hóaThăng Long - là tính cách Tinh hoa

2.3 Những giá trị tiêu biểu của Văn hóa ẩm thực ẩm thực

Hà Nội

2.3.1 Sự kết tinh của ẩm thực

Với vị trí là trung tâm kinh tế chính trị của cả nước, lại có

vị trí đắc địa nơi trung tâm Đồng Bằng châu thổ sông Hồng,

tạo điều kiện về thông thương hết sức thuận lợi Đây chính làđiều kiện để mọi của ngon vật lạ từ khắp nơi được tụ họp ởchốn kinh kỳ.

2.3.2 Tính chuẩn mực tinh tế

Ứng xử trong ăn uống của người Hà Nội

Cách thưởng thức món ăn của người Hà Nội

Ăn đúng chủng loại, đúng bộ phận

Người Hà Nội ăn theo vùng đặc sản

Cách chế biến và trang trí món ăn

2.3.3 Mang tính mùa

Người Hà Nội ăn mùa nào thức nấy

2.3.4 Mang đậm dấu ấn của nền văn minh nông nghiệp lúa nước

Cơ cấu bữa ăn của người Hà Nội đặc biệt thiên về thựcvật, cơm rau là chính cộng thêm thủy sản Trong các món ăncủa người Hà Nội thể hiện rõ sự gắn kết chặt chẽ với nền vănminh nông nghiệp lúa nước: người Hà Nội sử dụng các sảnphẩm từ đồng ruộng, chăn nuôi, đánh bắt thủy sản, gia vị trong

các món ăn chuộng sự tinh tế từ các loại rau thơm trồng trongvườn nhà.

2.4 Vai trò của văn hóa ẩm thực trong kinh doanh du lịch

2.4.1 Góp phần phát triển du lịch Hà Nội

Văn hóa ẩm thực là một trong những yếu tố quan trọngnhằm thu hút khách du lịch đến Hà Nội, văn hóa ẩm thực còntạo ra những ấn tượng không nhỏ để khách du lịch nhớ về HàNội

Ẩm thực không chỉ đơn giản là cách ăn uống, thưởngthức mà hơn thế nữa ẩm thực còn được coi là một nguồn tàinguyên quan trọng để phát triển du lịch

2.4.2 Góp phần cho việc giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc và nâng cao hình ảnh Hà Nội cũng như Việt Nam

Văn hóa ẩm thực không chỉ thúc đẩy du lịch Hà Nội pháttriển mà nó còn có vai trò trong việc giới thiệu, giữ gìn bảnsắc văn hóa của mảnh đất nghìn năm văn hiến Du khách khi

đã thưởng thức ẩm thực Hà Nội khó có thể quên cái hương vịđặc biệt của mảnh đất Hà thành này

2.5 Khai thác văn hóa ẩm thực trong kinh doanh du lịch tại Hà Nội

Thông qua việc thưởng thức nghệ thuật ẩm thực, khách

du lịch có thể hiểu được về phong tục, tập quán, lối sống, lốihành xử cũng như văn hóa của nơi đó Điều này sẽ tạo được

ấn tượng tốt đẹp cho du khách, làm cho họ cảm thấy chuyến đicủa mình có ý nghĩa

2.5.1 Tạo lập một ngành kinh doanh dịch vụ ăn uống

Ẩm thực là ngành xuất khẩu tại chỗ

Với đà phát triển mạnh của du lịch, với mong muốn thủ

đô Hà Nội trở thành điểm đến của khách du lịch trong vàngoài nước, nhằm khai thác và quảng bá về nền ẩm thực lâuđời của Hà Nội thì phố ẩm thực đã ra đời

2.5.2 Là nguồn nguyên liệu tổ chức các chương trình du lịch

Ẩm thực Hà Nội đã chính thức bước vào tham gia vàđóng vai trò quan trọng hoạt động du lịch của thành phố, ẩmthực Hà Nội đã không chỉ thụ động chờ đợi du khách đếnthưởng thức, mà những người làm ẩm thực và những ngườilàm du lịch đã thúc đẩy để ẩm thực Hà Nội thực sự trở thành

một sản phẩm du lịch hấp dẫn, thu hút khách du lịch tham gianhững hoạt động liên quan tới nó.

2.5.3 Là thành tố quan trọng trong các sự kiện và lễ hội du lịch

Xác định được ẩm thực là thành tố quan trọng để tạo nênnhững chương trình, sự kiện, lễ hội lớn nên hiện nay, có rấtnhiều chương trình, khu du lịch phát triển ẩm thực có kế hoạch

để thu hút khách tới tham dự Như:

Khu du lịch sinh thái Thiên đường Bảo Sơn

“Lễ hội văn hóa ẩm thực Việt Nam- Hàn Quốc năm 2011” Liên hoan ẩm thực Hà Thành

2.6 Đánh giá chung

2.6.1 Những thành công

Lượng khách quốc tế đến Việt Nam ngày càng tăng

Hà Nội có nhiều quán ăn mở ra để kinh doanh phục vụ nhucầu ăn uống

Những con số lạc quan về du lịch, với đóng góp của ẩmthực Hà Nội đã là minh chứng rõ ràng nhất cho tầm quantrọng của ẩm thực Hà Nội đối với sự phát triển du lịch

2.6.2.2 Trong lĩnh vực kinh doanh lữ hành

Đối với một số hướng dẫn viên du lịch, tất cả các hoạtđộng của khách nằm trong sự điều phối của công ty lữ hànhđều bị họ sử dụng để trục lợi cá nhân

2.6.2.3 Trong các hoạt động sự kiện và lễ hội

Trước hết là khâu tổ chức còn chưa chuyên nghiệp

Trong một sự kiện lớn, được quá đông đảo người tớitham gia dẫn tới tình trạng bối rối của ban tổ chức, không thểkiểm soát nổi tình hình

Về mặt giá cả, tình trạng giá cả tăng vọt so với giá thịtrường là điều quen thuộc đối với bất cứ du khách nào từngtham gia các hoạt động, sự kiện Điều này cũng gây nên tâm lýkhó chịu cho du khách

Về phía du khách tham quan: vẫn còn rất thiếu ý thức

2.6.2.4 Trong việc quảng bá du lịch

Việt Nam hầu như dậm chân tại chỗ, không có nhiềunhững dự án mang tính quốc tế để thúc đẩy nhanh nhất sự phủsóng hình ảnh của đất nước đến bạn bè thế giới

Các món ăn Việt Nam nổi tiếng, nhưng lại không cóđược sự giới thiệu có kế hoạch, du khách đều phải mò mẫmtìm hiểu về từng món ăn, từng địa phương chỉ thông quanhững sản phẩm rời rạc, không có được sự nhất quán để dễdàng cho du khách tra cứu

CHƯƠNG III GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH KHAI THÁC VĂN HÓA

Xây dựng một khu dành riêng cho ẩm thực, cho các món

ăn truyền thống của Hà Nội

Một chuỗi các nhà hàng chuẩn kinh doanh các món ăntruyền thống cũng là một phương án khả thi để đưa các món

ăn truyền thống được tiếp cận với du khách một cách vănminh nhất

Từ việc thiết kế và trang trí của nhà hàng đến các trangthiết bị phục vụ

Trong thực đơn món ăn, đặc biệt chú trọng tới tính truyềnthống, các món ăn Hà Nội được chế biến theo đúng cách,