1.2 CÂC YÉU TÔ ÂNH HlTÔNG TÔI TOC DÔ TAN CÜA Dl/OC CHAT TRONG DUNG DICH 1.2.1 Quâ trinh hoà tan Quâ trinh hoà tan xây ra theo nguyên lÿ nhiêt dông hoc trong diéu kiên khinâng luong tu do
Trang 1BÔ Y TÉTRUÔNG DAI HOC DÜOC HÀ NÔI
DHn
NGUYEN QUOC BÂO
NGHIÊN CÜU PHlTONG PHÂP LÀM TÂNG
TOC DO HÔA TAN CÜA ARTESUNAT
DÙNG PHA TIÊM
(KHOÂ LUÂN TOT NGHIÊP DlTOC SŸ KHOÂ 1998-2003)
Ngirôi hirong dân:
PGS, TS DÔ HÜU NGHI
Th.S NGUYÊN THANH HÀI Noi thuc hiên: BÔ MON CÔNG NGHIÊP DÜOC Thôi gian thirc hiên: Thâng 3-5 nam 2003
Trang 2Ldi CÂM 0N
Vol long biêt on eau eac tô i xin guri loi cam on to i câc thay:
PGS, T5 9(5 H D’il NGHj.
TH5 NGUYEN THANH HAI.
Da tan tinh hifong dan tô i hoàn thành kh oà lu an này.
Trong qua trinh th ifc hiên khoa luân này tô i côn nhan âüoc eu giüp dô cùa câc
tha y cô o bô mon Công Nghiep Duoc, phông th i nghiêm GMP ciïng nhii cua càc bô mon:
Tôi xin chân thành cam on nhûng su giup âd vô cùng qui bau này.
Hà Nôi, ngày 5 thàng 5 nam 2 0 03 Sinh vien
NGUYEN QUÔC 3A 0
Trang 3DANH MUC CÂC TÜ VIÊT TÂT
Trang 4MUC LUC
Dât van d e 1
Phân 1 TÔNG QUAN 2
1.1 Artesunat 2
1.1.1 Công thiîc 2
1.1.2 Tmh c h a t 2
1.1.3 Nguôn goc 2
1.1.4 Tac dung duoc lÿ 4
1.2 Câc yêu tô ânh hirong toi toc dô hoà tan cüa duoc chat trong dung d ich 5
1.2.1 Quâ trînh hoà tan 5
1.2.2 Toc dô hoà t a n 6
1.2.3 Dâc thù cüa su hoà tan cüa artesunat trong dung dich natribicacbonat 7
1.3 Két tin h 9
1.3.1 Tao pha môi trong hê dông thé 10
1.3.2 Su xuàt hiên màm trong hê di th ë 11
Phân 2 THlTC NGHIÊM VÀ KÊT QUÂ 13
2.1 Nôi dung nghiên cufu 13
2.2 Nguyên vât lieu và phuong tien nghiên c ih i 14
2.2.1 Nguyên vât lieu 14
2.2.2 Phuong tien nghiên cüu 14
2.3 Phuong phâp nghiên curu 15
2.3.1 Phuong phâp két tin h 15
Trang 52.3.2 Phuong phâp xâc dinh KTTP 17
2.3.3 Phuong phâp thü tap chat 18
2.3.4 Phirang phâp xâc dinh toc dô hoà tan cüa artesunat trong dung dich natribicacbonat 19
2.4 Két quâ thirc nghiêm và nhân xét 19
2.4.1 Khâo sât su tuong quan giüa KTTT vôiTDHT cüa artesunat trong dung dich natribicabonat 19
2.4.2 Khào sât su ânh huong câc dièu kiên két tinh tôi KTTT .21
2.4.3 Xâc dinh ânh huong cüa câc dièu kiên két tinh tôi su on dinh cüa duoc chat .30
2.4.4 So sânh TDHT cüa thành phâm artesunat trong khoâ luân này vôi mot so ché pham cùng dang bào ché dang duoc su dung trong diêu tri 32
2.5 Bàn luân .33
Phàn 3 KÉT LUÂN VÀ DE XUAT 35
3.1 Két luân 35
3.2 De x u â t 36
Trang 6DAT VAN DE
Sot rét là mot bênh truyën nhiêm do plasmodium gây ra qua vât chû trung gian
là muôi anopheles Théo thong kê cûa to chüc y té thé giôi nàm 1997 trên thé giofi cô trên 100 quôc gia nàm trong vùng cô sot rét luu hành Hon 40% dân so thé giôi co nguy co mâc, trong dô co khoâng 300-500 triêu nguôi màc và 1,5-1,7 triêu nguôi chét [9]
Ô Viêt Nam, theo thong kê cüa Bô Y Té tÿ le mac sôt rét nàm 2001 là 327/100.000 nguôi dân và tÿ le tu vong do sôt rét là 0,12/100.000 nguôi dân Ô mot sô vùng nhu bâc trung bô và duyên hâi nam trung bô sôt rét vân là mot trong
10 bênh cô tÿ le mac cao nhât [7]
Hiên nay cô nhiêu loai thuôc chông sôt rét trong dô artesunat là mot chat duoc
su dung rông râi và dang chüng tô là mot trong nhüng thuôc dieu tri sôt rét cô hiêu qua nhâ't Artesunat duoc su dung duôi nhiêu dang bào ché khâc nhau nhu viên nén, thuôc tiêm, dât truc tràng
Artesunat là dân chat cûa artemisinin, rat ît tan trong nuôc Vï vây dé bào ché dang thuôc tiêm phâi hoà tan bâng mot phuong phâp dâc biêt, dô là chuyën sang dang muôi natri dê tan Vôi phuong phâp này artesunat là mot trong sô rat ït câc loai thuôc sôt rét duoc bào ché dang tiêm tinh mach Tuy nhiên thôi gian hoà tan artesunat trong dung dich lai tuong dôi lâu gây trô ngai trong quâ trïnh diêu tri
Dé dua ra mot phuong phâp bào ché artesunat pha tiêm cô thôi gian hoà tan
nhanh chüng tôi thuc hiên dê tài: “Nghiên cûu phuong phâp làm tâng toc dô hoà tan cüa artesunat dùng pha tiêm”.
Trong dê tài này chüng tôi giâi quyê't nhüng mue tiêu sau:
- Khâo sât su phu thuôc cüa TDHT vào KTTT
- Nghiên cüu diêu kiên két tinh dé thu duoc tinh thé artesunat cô KTTT nhô -Nghiên cüu su ành huông cüa câc diêu kiên két tinh tôi dô on dinh cûaartesunat
Trang 7PHAN 1 TÔNG QUAN
1.1 ARTESUNAT
1.1.1 Công thifc:
• Công thifc phân tir: C|9H280 8
• Công thü'c câu tao:
çh 3
ô c o c h2ch2cooh
ARTESUNAT
• Trong luçmg phân tir: 384,43
• Tên khoa hoc: (3R, 5aS, 6R, 9R, 10S, 12R, 12aS) - Decahydro 3,6,9 trimethyl
- 3, 12 epoxy - 12H - Pyrano (4, 3 - J) 1 - 2 - Benzodioxepin 10 - ol Hydrogen Succinat
1.1.2 Tmh chat
Là tinh thé hoâc bot két tinh, không mùi, không vi, tan rât ît trong nirôc, tan tôt trong ethanol, aceton, cloroform, trong dung dich NaHCOs, khâ ben vûng trong môi tru'àng trung tmh Dê bi thuÿ phân trong môi tru'àng nuôc dàc biêt là môi truông kiém
Nâng xuât quay eue: [a]25D= +10° dén +14°
1.1.3 Nguôn goc
Artesunat là chat duoc ban tông hop tùr artemisinin qua hai giai doan [6]
So dô tôm tàt:
Trang 8Qui trînh 1 Ban tong hap artesunat tiï artemisinin
Giai doan 1.
ARTEMISININ
• Cho methanol khan vira dû tan artemisinin
• + NaBH4 ô t° < 5° C
• Khuay vol toc dô thich hop
• Kiëm tra dén hét artemisinin là duoc
±
DHA thô
• Trung hoà dén pH7
»Gan vây lay tüa
RLTA SACH, SAY KHÔ Giai doan 2.
DHA khô, sach
• Hôn hop xüc tac vira dû
• Anhydric succinic vira dû
• Dung môi thfch hçfp vira dû
• Khuay toc dô và thoi gian thich hofp
«Kiëm tra dën hét DHA là duoc
Trang 91.1.4 Tac dung dirac Iÿ
□ Duoc dông hoc: Nông dô diêu tri cüa artesunat trong mâu là 197-397 ng/ml
và nông dô dînh cüa DHA là tü 500-928 ng/ml Nông dô DHA trong mâu luôn vuot xa nông dô artesunat ban dàu tai moi thôi diém [10]
Thôi gian bân thâi cüa artesunat khi tiêm tïnh mach rat ngân chî khoâng 2,7 phüt, trong khi cûa DHA là 40 phüt Khi tiêm bâp thi câc tri sô này là 29 phüt vôi artesunat và 95 phüt vôi DHA [6]
□ Tâc dung:
Qua nhiêu nghiên cüu nguôi ta thây râng tâc dung diêu tri cüa artesunat manh gâp 5 làn so vôi artemisinin và cô rat nhiêu iru diëm Dâc biêt artesunat cô tâc dung lên câc loai KST dà khâng chloroquin, mefloquin, fansidar [15]
Dé thây duoc rô câc uu diëm cüa artesunat trong diêu tri sôt rét ta cô nhüng so sânh vôi mot sô thuôc diêu tri sôt rét kinh diën:
Thôi gian diêt KST (PCT) và thôi gian cât con sôt (FCT) khi diêu tri bâng artesunat tiêm tînh mach dêu ngân hon diêu tri bang quinin theo duông truyên tinh mach [15]
Diêu tri bàng artesunat chî càn mot thôi gian là 16 h thay vî 28 h dôi vôi quinin
de cô thë diêt duoc 95% KST trong mâu [15]
Thôi gian dë cât con sôt: Mot sô luçmg lôn câc ca lâm sàng ô dào Hâi Nam
Trung Quôc và à miên bàc Viêt Nam dâ chüng minh ràng diêu tri sôt rét do
falciparum bâng artesunat duông uông thî thôi gian cât con sôt là 20-24 giô trong khi diêu tri bang fansidar thî phài mât 30-60 giô [15]
Co ché tâc dung [10]:
Co ché tâc dung bât nguôn tü CTPT cüa artesunat cô mang câu nôi peroxid, do
dô tü câc phân tü artesunat luôn sinh ra dang oxy hoat dông Câc gôc tu do O" tâc
Trang 10dông vào té bào cüa KST sot rét và tiêu diêt chüng Nhu vây khi eau peroxid bi phâ huÿ thî thuôc cüng không côn tac dung nUa.
Ngoài ra artesunat côn ûc ché hoat tmh cüa cytocrom-oxidaza và hê vân chuyën
glutamin trong hông eau
1.2 CÂC YÉU TÔ ÂNH HlTÔNG TÔI TOC DÔ TAN CÜA Dl/OC CHAT TRONG DUNG DICH
1.2.1 Quâ trinh hoà tan
Quâ trinh hoà tan xây ra theo nguyên lÿ nhiêt dông hoc trong diéu kiên khinâng luong tu do (AG) nhô hün không Phuong trînh nhiêt dông hoc duoc âpdung là:
AG=AH -T ASTrong dô:
•AH: nhiêt toâ ra hay thu vào khi quâ trînh xây ra
•AS: entropy biëu thi mire dô không trât tu cüa hê
•T: nhiêt dô nhiêt dông hoc
Nhiêt hoà tan (AH) cô môi quan hê vôi nhiêt solvat hoâ (AHsolv) và nâng luong phâ vô câu truc tinh thé cüa chat rân (E) theo phuong trînh sau:
AH=E+AHsolvTrong dô E luôn duong và AHsolv luôn cô giâ tri âm
Trong hàu hét câc truông hop E > AHsolv do vây AH > 0 câc quâ trînh khi dô
là quâ trînh thu nhiêt, nguoc lai khi AH < 0 thî là quâ trînh toâ nhiêt Dây là co
sà de xét ânh huông cüa nhiêt dô tôi chiêu huông xây ra quâ trînh hoà tan cüng
nhu toc dô hoà tan
Trang 111.2.2 Toc dô hoà tan
Tôc dô hoà tan cüa duoc chât duoc biëu thi theo phuong trïnh Noyés - Withney:
dC
dt = K.A(C s - C t )
Trong dô:
K: hàng sô tôc dô hoà tan
A: diên tich bê mât tiép xüc cüa duoc chât vôi môi truông
Cs: nông dô bâo hoà cüa duoc chât
Cp: nông dô cüa duoc chât à thôi diém t.
Néu thay K = — tôc dô hoà tan duoc biëu thi theo phuong trînh Nernst-Bruner:
h
- = ~ A ( C s - C t )
Trong dô:
D: là hê sô khuyéch tan cüa duoc chât trong dung môi
h: là bè dày lôp khuyéch tan
Phuong trînh trên cho thây tôc dô tan tÿ le thuân vôi diên tfch tiép xüc giüa dung môi hoà tan và chât rân (S), vôi hê sô khuyéch tan (D) Tôc dô hoà tan côn
tÿ le thuân vôi hiêu sô giüa nông dô bâo hoà (Cs) và nông dô tire thôi (Q-) nhung
tÿ le nghich vôi bê dày lôp khuyéch tan (h)
Nhu vây de tâng tôc dô hoà tan mot chât ta cô thë cô nhûng giai phâp sau:
• Thay dôi nhiêt dô cüa hê Nhiêt dô ânh huông dén tôc dô hoà tan do làm tâng quâ trînh khuyéch tân Hê sô khuyéch tan (D) cüa chât long không nhùng phu thuôc vào bàn chât hoâ hoc cüa chüng mà côn phu thuôc vào nhiêt dô Ngoài
ra khi dun nông dung dich nông dô bâo hoà cüa dung dich cüng tâng và tmh linh dông cüa câc phân tü chât tan cüng tâng
Trang 12• Giâm KTTP chat tan nhâm tâng diên tich tiép xüc giüa chat tan và dung môi Nguôi ta chüng minh ràng mot khôl chât cô thë tich 1cm3 cô diên tich bê mât là
6cm2 khi duoc nghiên min thành tiéu phân cô kîch thuôc l|im së cô mot diên tich
bê mât là 60.000.000cm2 [1] Diên tich bê mât tiép xüc giüa chât tan và dung môi dông vai trô rat quan trong trong quâ trïnh hoà tan bôi nô së làm giâm bê dày lôp khuëch tân
• Tâng cuông khuây trôn dé phâ vô lôp dung dich bâo hoà xung quanh tiéu phân chât tan làm cho chât tan tiép xüc duoc vôi dung môi chua bâo hoà
• Sü dung câc phuong phâp hoà tan dâc biêt [1]:
+ Phuong phâp tao chât dê tan
+ Phuong phâp dùng hôn hop dung môi
+ Phuong phâp dùng câc chât trung gian thân nuôc
+ Phuong phâp hoà tan bang câc chât diên hoat
1.2.3 Dâc thù cüa sir hoà tan artesunat trong dung dich natribicacbonat
Nhu dâ trïnh bày à trên cô nhiêu yéu tô ành huông tôi toc dô tan cüa duoc
chât Tuy nhiên dôi vôi artesunat hoà tan trong dung dich NaHCOs cô nhüng dâc thù riêng Bân chât cüa quâ trïnh hoà tan này thuc chât là phân üng hoâ hoc giüa mot acid yéu (artesunat ) vôi mot base yéu (NaHC03) Nhu vây chüng ta dâ dùng mot trong nhüng phuong phâp hoà tan dâc biêt dô là phuong phâp tao chât dê tan [1]
Trang 13Muôi natri cüa artesunat tan rat tôt trong nuôc vi vây de giâi quyét vân dé tâng
dô tan càn phài tâng nhanh toc dô cüa phân irng trên, ta cô nhüng giài phâp sau:
> Giâm KTTP: Nhu dâ trînh bày à trên KTTP cô ânh huông khâ lôn tôi toc dô
hoà tan và dàc biêt hon dôi vôi artesunat hoà tan trong NaHC03 vï nô côn làm tâng toc dô phân üng acid - base
^ Dùng chât xüc tâc, chat hoat diên: Phuong phâp này không nên âp dung cho thuôc tiêm artesunat bôi lÿ do an toàn dôi vôi mot thuôc tiêm tinh mach
> Tâng nhiêt dô hê: Trong thuc té diëu tri à nhiêt dô mùa hè câc thuôc artesunat
pha tiêm déu cô thôi gian hoà tan nhanh hon ô thôi tiét mùa dông dàc biêt là ô miên nui và vùng cao [9] Nhiêt dô làm ânh huông dén toc dô hoà tan do làm tâng quâ trinh khuéch tan Tuy nhiên artesunat trong dung dich lai không bên, vi vây song song vôi viêc làm tâng toc dô hoà tan thî nhiêt dô cüng làm thuôc dê bi phân huÿ và gây trcf ngai trong dièu tri nên viêc tâng nhiêt dô không hay duoc sü dung
> Giâm âp xuâ't trong hê: theo phuong trînh phân üng ta thây sân phâm cüa phân üng cô khi C 0 2, vî vây theo thôi gian cüa phân üng thî âp xuât trong hê luôn tâng mà theo nguyên lÿ chuyén dich cân bang Le Châtelier [3]: ”Khi mot yéu tô trong câc yéu tô cô ânh huông tôi cân bâng bi thay doi thî cân bang së dich chuyén theo chiêu han ché, chông lai su thay doi dô” Nhu vây trong phân üng sinh ra khi tüc là AV> 0 do vây su sinh khi này së cô xu huông làm giâm toc dô phân üng theo chiêu thuân làm châm toc dô tan cüa artesunat Giâi phâp cho yéu
tô này là dùng mot kim tiêm khâc dé xâ khi ra ngoài, khô cô thé duoc âp dung trong thuc té diêu tri
> Tâng nông dô NaHC03 hay thay bàng mot dung dich kiêm manh hon Diëu này cüng không thuc hiên duoc trong truông hop này vï dây là thuôc tiêm tinh mach
Trang 14Nhir vây là cô rat nhiêu giâi phâp nhàm tàng dô tan và tôc dô tan cüa artesunat trong dung dich NaHC03 song do nhiêu lÿ do mà chüng tôi chî tâp trung vào nghiên ciru nhàm giâm KTTP cüa tinh thé artesunat tir dô tâng tôc dô hoà tan trong pha tiêm.
1.3 KÉT TINH
Két tinh là quâ trînh chuyén pha tir hê dung dich quâ bâo hoà sang hê cô cân
bâng R-L Nghîa là à cuôi quâ trînh, pha rân két tinh tâch pha trong dung dich à
trang thâi cân bâng
Cân bâng R-L trong hê chî cô thé do quâ bâo hoà cüa pha rân do bay hoi dung dich, giâm nhiêt dô hê hay pha loâng hê bang mot dung môi không hoà tan duoc pha rân Vî vây cô thë sü dung phuong phâp nhiêt dông hoc de xâc dinh diêu
kiên và khâ nâng tâch pha rân ra khôi hê à diêu kiên cân bâng dông.
Quâ trînh chuyén pha nôi chung và quâ trînh két tinh nôi riêng dêu liên quan dén bién thiên giâ tri nâng luong tu do hay thé nhiêt dông AZ
Néu AZ < 0 thî quâ trînh tu xây ra, AZ = 0 thi hê dat cân bàng, AZ > 0 thî dung dich chua bâo hoà không xây ra quâ trînh két tinh
Trong dô Z duoc tmh theo công thü’c :
Z = nL <pL + nR (pR + (pl2a
n: là sô hat don giàn trong pha tUüng üng rân, long
cp: là thé nhiêt dông tuong üng cüa câc hat trong pha long và rân
y: là hê sô hînh dang hat
cr: là nâng luong bê mât hat
1: là kich thuôc hat
Trang 15Tü biëu thüc trên cho ta thây bien dôi nhiêt dông Z phu thuôc và kfch thuôc hat Nghîa là bien thiên thé nhiêt dông AZ trong quâ trïnh két tinh duoc xâc dinh bôi hai yéu tô là thé tich dung dich và bê mat hat duoc dâc trung bang bién thiên thé nhiêt dông AZV, AZS Trong dô AZV luôn cô giâ tri âm, AZS luôn cô giâ tri duong.
1.3.1 Tao pha moi trong hê dông thé
Cô rât nhiêu quan diëm khâc nhau vê su xuât hiên pha môi trong dung dich dông thë nôi riêng và nhüng hê dông thë nôi chung nhung da sô câc tâc giâ dêu dua trên co sô nhiêt dông hoc dë khâi quât
Gibbs - Phonmer dua ra khâi niêm tao pha môi trong dung dich nhu sau [11]:Trong dung dich quâ bâo hoà cô nhung vi tri mà tai dô say ra giao thoa vê nông
dô, vê dô nhôt, vê khôi luong riêng dân dén tai câc diëm giao thoa dô trong dung dich së tao diêu kiên dë dat thé nhiêt dông eue dai AZmax, khi dô trong hê xuât hiên câc tâm két tinh
Vôi khâi niêm cho rang dung dich quâ bâo hoà là hê cân bâng giüa câc vi hat vôi dung dich cüa hê, cho nên Phonmer coi nông dô chât trong hê khi chua cân bâng là hê dông thë côn khi bâo hoà là hê di thë [13], khi dô giao thoa xây ra trong hê quâ bâo hoà là giao thoa di thë Két quâ cüa su giao thoa là câc vi hat chuyën thành màm két tinh Sô màm két tinh duoc xâc dinh nhu sau:
- A Z
= K.exp
R.TTrong dô:
Nn: là tông sô hat tao màm tinh thë
K: là thüa sô cüa hàm sô mü, không phâi là hâng sô mà là hàm bién dôi cüa câc hat don giân n
AZ chmh bàng công tao màm duoc tmh nhu sau:
Trang 16z = Ama x=r-~ 2 M2
2 r 2 t 2.LN2 —
Trong dô : y là hê so hïnh dang hat
6 là nâng luong bê mât hat
p là khoi luong riêng cüa hat
M là khoi lirong cüa hat
C, C0 là nông dô quâ bâo hoà và nông dô bâo hoà cüa dung dich
Vï vây khi dô toc dô tao màm tinh thé là:
I = K.exp
A
^ max R.T
Công tao mâm càng lôn nêu chat két tinh cô trong luong phân tü càng cao và nâng luong bê mât càng nhô Tuong tu nhu vây khi nhiêt dô càng cao khoi luong riêng chât tao màm càng lôn thî công tao mâm càng nhô
1.3.2 Su xuât hiên màm trong hê di thé
Gàn dây cô nhiéu nghiên cüu cho thay quâ trînh két tinh vôi dung dich sach cho câc két quâ khâc vôi câc két luân khi két tinh trong hê dông thé và trong dung dich thông thuông Trong dung dich sach chï cô dung môi và chât hoà tan nguyên chât nên trong hê chî cô tuong tâc giùa dung môi và chat hoà tan Nguçrc lai trong dung dich không phâi là sach thî ngoài dung môi, chât hoà tan côn luôn chira mot luong chât hoà tan xâc dinh khâc và chât không hoà tan ton tai do câc tap chât lân vào chât hoà tan hay trong dung môi câc tap này ânh huông dén su xuât hiên pha môi trong hê
Theo Phonmer và Phrenken [13], tao màm trên bê mât cô san cüa hê dê hon
Trang 17trong long hê bôi vï công tao màm trên bê mât phân câch pha nhô hün công tao màm trong long dung dich Vî vây khi cô tap chât trong hê tao bê mât co sân sê làm xuât hiên màm dê hon là hê không cô bê mât sân.
AZ’: là thé nhiêt dông khi tao mâm trên bê mât phân chia pha
AZ: là thé nhiêt dông khi tao màm trong long dung dich
K: là hê sô tÿ le theo Phrenken duoc tinh theo công thû'c:
K = (2 + cosa )(l - cosaTrong dô a là gôc thâm uôt cûa màm vôi bê mât hat rân
Khi dô nhiêt dông hoc tao pha môi trên bê mât phân chia pha và trong thé tich dung dich cô dang:
AZ’ = K AZHiên tai viêc tinh dinh luong cüa yéu tô bê mât phân chia pha tac dông dén suxuât hiên pha môi chua làm duoc song ta cô thë giai thich theo dinh tmh hiêntuong dô nhu sau:
Néu dung dich cô câc hat cüa bân thân chât két tinh thî no dông vai trô nhu chât tao mâm cô sân Khi giâ tri quâ bâo hoà rat nhô thî câc hat dô phât triën thành tinh thë lôn, lue dô két tinh sây ra không phâi là do màm môi tao thành mà là do màm cô sân Néu giâ tri quâ bâo hoà lôn thî mâm môi tao thành và phât triën tinh thë sây ra dông thôi Dôi vôi câc tap chât cüng cô tac dung tuong tu nhu màm cô sân Néu tap chât này cüng cô câu tao gàn giông chât két tinh thî càng thüc dây quâ trînh tao màm nhanh hon
Co ché tâc dung cüa bê mât cô sân là co ché hâp phu câc phân tü hay ion chât
bi két tinh trên bê mât phân chia pha, tao lôp hâp phu môi dë hâp phu câc phân tü hay ion cüa câc lôp tiép theo, cü nhu vây së tao duoc màm tinh thë trên bê mât phân chia pha và két tinh lôn lên thành tinh thë
Trang 18PHÂN 2 THÜC NGHIÊM VÀ KET QUÂ
2.1 NÔI DUNG NGHIÊN CÜU
Nhu ta dâ thây dé câi thiên toc dô hoà tan artesunat pha tiêm trong dung dich NaHC03 cô khâ nhièu giâi phâp, tuy nhiên trong khuôn kho khoâ luân này chüng tôi chî tâp trung vào viêc giâm KTTT artesunat, giâi phâp duoc coi là khâ thi và triêt dë nhât Dë chüng minh cho nhân dinh này chüng tôi tien hành thuc
nghiêm: “Khâo sât sir liên quan giûa KTTT artesunat voi toc dô tan cüa no trong dung dich NaH C03“
Dë giâm KTTT cüa artesunat chüng tôi tien hành két tinh lai artesunat trong nhiëu diêu kiên két tinh khâc nhau dua trên nhüng yéu tô ânh huông tôi quâ trinh két tinh, tü dô khâo sât xâc dinh müc dô ânh huông và tîm ra diêu kiên tôi
uu dë thu duoc tinh thë cô kich thuôc nhô nhât Trong khoâ luân này chüng tôi thuc hiên khâo sât câc diêu kiên chmh là:
• Khâo sât su ânh huong cüa toc dô pha loâng dung dich dem két tinh bâng nuôc toi KTTT.
• Khâo sât su ânh huong cüa nông dô artesunat trong dung dich ban dâu dem két tinh toi KTTT.
• Khâo sât su ânh huong cüa dô nhot dung dich két tinh toi KTTT toi KTTT.
• So sânh két tinh trong câc dieu kiên khuây trôn voi câc toc dô khâc nhau và siêu âm.
Trong quâ trinh két tinh cô rat nhiêu yéu tô tâc dông tôi duac chât, dë xâc dinh duoc cô hay không su bién doi cûa artesunat sau quâ trïnh két tinh chüng tôi tién
Trang 19hành thuc nghiêm: ’ Xâc djnh ânh hirong cüa câc dieu kiên két tinh tôi su on dinh cüa duoc chât” dé so sânh artesunat truôc và sau khi duoc két tinh.
Ngoài ra dé khâng dinh tmh hiêu quâ cüa dê tài này chüng tôi làm thuc nghiêm:
“So sânh mâu tinh thé artesunat thu duoc sau quâ trînh nghiên cûu vol mot
so sân phâm artesunat cùng dang bâo chê dang duoc su dung trong dieu tri”.
2.2 NGUYÊN VÂT LIEU VÀ PHI/ONG TIEN NGHIÊN CÜXJ
2.2.1 Nguyên vât lieu
TTKHCN, Tru'àng
2.2.2 Thiét bi nghiên ciiu
• May khuây co hoc WIRY 500-22000 RPM
• May siêu âm UTRASONIC LC 60H
• Tü sây
Trang 20• Bom nhu dông IKA - WERKE.
• Rây câc cô 0,18; 0,1; 0,75mm
• Cân phân tfch METTLER TOLEDO
• Cân kÿ thuât SARTORIUS
• Nhôt ké COLE PARMER
• Kmh hiën vi xâc dinh kfch thirôc vi vât
2.3 PHI/ONG PHÂP NGHIÊN CtJtJ
De thu duoc tinh thë cô KTTT nhô ta cô nhiêu phuong phâp nhu phuong phâp phun sây, dông khô, két tinh lai
Dôi vôi phuong phâp phun sây chung tôi dâ tién hành thu nghiêm à mot sô diêu kiên Tuy nhiên artesunat thu duoc sau quâ trînh lai à dang keo.
Phuong phâp dông khô là phuong phâp hiên dai song chung tôi chua cô diêu kiên thu nghiêm Trong dê tài này chung tôi dùng phuong phâp két tinh lai artesunat nhâm giâm KTTT
2.3.1 Phirtmg phâp két tinh
Hiên tuong két tinh xây ra khi dung dich quâ bâo hoà chât két tinh Cô rat nhiêu tâc nhân gây nên su két tinh trong dung dich, trong dê tài này chung tôi dùng bien phâp thay doi dung môi Artesunat là chât không tan trong nuôc, tan nhiêu trong côn, clorofom, aceton Diêu dâng chu y là dô tan cüa artesunaUxong côn
tÿ lê nghieh vô'i su giâm cûa dô côn Vi vây dë tao nên su quâ bâo hoà trong dung dich két tinh chung tôi tién hành pha loâng dân dung dich artesunat trong côn bâng nuôc, hê dan chuyën sang trang thâi bâo hoà roi quâ bâo hoà, artesunat së két tinh Trong quâ trînh két tinh dô chung tôi dùng sông siêu âm nhu mot tâc nhân khuay trôn [17] Cû tiép tue pha loâng nhu vây cho dén khi artesunat không
Trang 21côn két tinh nCra Théo thuc nghiêm thî chüng tôi thây râng artesunat không con két tinh nüa khi dung dich dem két tinh duoc pha loâng 1,5 làn.
Qui trïnh két tinh artesunat trong dung dich:
ARTESUNAT
• Dung môi
^ Côn-glycerin
HOÀ TAN
• Pha loâng bâng nuôc
Y • Khâ'y bàng phuong phâp thîch hop