Một số giải pháp nâng hạn chế ro cho vay ngắn hạn tại ngân hàng thương mại cổ phần công thương việt nam chi nhánh tây hà nội

1

CH NGă1 T NG QUAN V NGÂN HÀNG TH NGăM I, NGHI P V

CHO VAY NG N H N VÀ R I RO CHO VAY NG N H N

C A NGÂN HÀNG TH NGăM I 1.1 T ng quan v NHTM

1.1.1 Khái ni m, đ c đi m, vai trò và ch c n ng c a NHTM

1.1.1.1 Các khái ni m

NHTM là m t t ch c trung gian tài chính có v trí quan tr ng trong n n kinh t

qu c dân và ho t đ ng theo đ nh ch trung gian mang tính ch t t ng h p Có r t nhi u

đ nh ngh a khác nhau v NHTM tu theo đi u ki n c a m i n c và s phát tri n c a

h th ng tài chính n c đó

V ph ng di n lý thuy t, có r t nhi u đ nh ngh a v NHTM, m i đ nh ngh a đ u mang m t giá tr nh t đ nh vì m i tác gi đ ng trên m t góc đ riêng, có quan đi m

c a riêng mình đ phát bi u

- Nhà kinh t h c David Begg đ nh ngh a: “NHTM là trung gian tài chính có gi y phép kinh doanh c a Chính ph đ cho vay ti n và m các tài kho n ti n g i”

- o lu t Ngân hàng c a Pháp n m 1941 c ng đã nói: “NHTM là nh ng xí nghi p hay c s mà ngh nghi p th ng xuyên là nh n ti n b c c a công chúng d i

hình th c ký thác, ho c d i các hình th c khác và s d ng tài nguyên đó cho chính

h trong các nghi p v chi t kh u, tín d ng và tài chính”

- Vi t Nam, theo Lu t tín d ng do Qu c h i khóa XII, thông qua ngày 16 tháng

6 n m 2010, đ nh ngh a: “NHTM là lo i hình Ngân hàng đ c th c hi n toàn b ho t

đ ng Ngân hàng và các ho t đ ng kinh doanh khác nh m m c tiêu l i nhu n”

Theo Lu t NHNN: Ho t đ ng Ngân hàng là ho t đ ng kinh doanh ti n t và d ch

v Ngân hàng v i n i dung th ng xuyên là nh n ti n g i và s d ng s ti n này đ

c p tín d ng, cung ng d ch v thanh toán qua tài kho n

Xuyên su t t l ch s hình thành h th ng NHTM đ n hi n t i cho th y, các NHTM ch xu t hi n trong đi u ki n n n kinh t đã phát tri n đ n m t trình đ nh t

đ nh, d n đ n tính t t y u khách quan c a vi c hình thành h th ng NHTM g n bó ch t

ch v i s phát tri n kinh t

1.1.1.2 c đi m c a NHTM

- NHTM là m t t ch c đ c phép nh n ký thác c a công chúng v i trách nhi m hoàn tr

- NHTM là m t t ch c đ c phép s d ng ký thác c a công chúng đ cho vay, chi t kh u và th c hi n các d ch v tài chính khác

- NHTM là DN ho t đ ng kinh doanh trong l nh v c ti n t vì m c tiêu l i nhu n c đi m c a ti n t là r t nh y c m và d b tác đ ng nh h ng b i nh ng

bi n đ ng, nh ng thay đ i c a các y u t môi tr ng bên ngoài và bên trong

- Ngu n v n kinh doanh c a NH ch y u là ngu n v n đi vay d i hình th c

ti n g i, b n ch t c a nó là ngu n v n ti n t t m th i nhàn r i do đó tính n đ nh

t ng đ i th p

- S d ng v n: ch y u là c p tín d ng cho các DN, các t ch c cá nhân hay đ u

t vào các tài s n chính, đó là ho t đ ng kinh doanh t o ra ngu n thu nh p ch y u cho

m i NH, nh ng m c đ r i ro c a nghi p v này r t cao

- S n ph m NH là nh ng d ch v tài chính v i nh ng đ c đi m vô hình, không tách r i, không n đ nh và không d tr đ c

- M c đ r i ro trong kinh doanh NH r t cao, vì v y các NHTM luôn ph i đ i

đ u v i r i ro ph i có nh ng bi n pháp h u hi u đ phòng ng a và h n ch r i ro

- C ng đ c nh tranh trong l nh v c NH này càng cao

- NHTM ph i ch u s giám sát ch t ch và th ng xuyên c a các c quan qu n lý

v mô Các NHTM m c dù c nh tranh gay g t v i nhau nh ng l i c n ph i có s th ng

nh t v 1 s nghi p v , ph i h tr nhau v thanh kho n, v n kinh doanh, chia s r i

ro, đ đ m b o an toàn cho t ng NH c ng nh cho toàn h th ng vì các NHTM ch u

nh h ng dây chuy n v i nhau

1.1.1.3 Vai trò c a NHTM

- Góp ph n nâng cao hi u qu và phát tri n s n xu t kinh doanh

- Góp ph n th c hi n ch ng trình chuy n d ch c c u kinh t h p lỦ theo h ng công nghi p hóa, hi n đ i hóa

- NHTM v a là n i t o môi tr ng v a là n i th c thi chính sách ti n t qu c gia

- NHTM là c u n i gi a kinh t qu c dân và kinh t qu c t

1.1.1.4 Ch c n ng c a NHTM

- Ch c n ng trung gian tín d ng: Ch c n ng trung gian tín d ng đ c xem là

ch c n ng quan tr ng nh t c a NHTM Khi th c hi n ch c n ng trung gian tín d ng, NHTM đóng vai trò là c u n i gi a ng i th a v n và ng i có nhu c u v v n V i

ch c n ng này, NHTM v a đóng vai trò là ng i đi vay, v a đóng vai trò là ng i cho vay và h ng l i nhu n là kho n chênh l ch gi a lãi su t nh n g i và lãi su t cho vay

và góp ph n t o l i ích cho t t c các bên tham gia: ng i g i ti n và ng i đi vay Cho vay luôn là ho t đ ng quan tr ng nh t c a NHTM, nó mang đ n l i nhu n l n

nh t cho NH

3

- Ch c n ng trung gian thanh toán: đây NHTM th c hi n các thanh toán theo

yêu c u c a KH qua các ph ng ti n thanh toán ti n l i nh séc, y nhi m chi, y nhi m thu, th rút ti n, th thanh toán, th tín d ng… Tùy theo nhu c u, KH có th

ch n cho mình ph ng th c thanh toán phù h p Do v y các ch th kinh t s ti t

ki m đ c r t nhi u chi phí, th i gian, l i đ m b o thanh toán an toàn Ch c n ng này

đã thúc đ y l u thông hàng hóa, đ y nhanh t c đ thanh toán, t c đ l u chuy n v n,

t đó góp ph n phát tri n kinh t

- Ch c n ng t o ti n: T o ti n là m t ch c n ng quan tr ng, ph n ánh rõ b n ch t

c a NHTM Ch c n ng t o ti n đ c th c thi trên c s là ch c n ng tín d ng và ch c

n ng thanh toán Thông qua ch c n ng trung gian tín d ng, NH s d ng s v n huy

đ ng đ c đ cho vay, s ti n cho vay ra l i đ c KH s d ng đ mua hàng hóa, thanh toán d ch v …V i ch c n ng này, h th ng NHTM đã làm t ng t ng ph ng ti n thanh toán trong n n kinh t , đáp ng nhu c u thanh toán, chi tr c a xã h i

1.1.2 Nh ng ho t đ ng ch y u c a NHTM

- Ho t đ ng huy đ ng v n

+ Nh n ti n g i t các t ch c cá nhân: Ti n g i là n n t ng cho s th nh

v ng và phát tri n c a NH, là c s c a các kho n cho vay và do đó là ngu n g c sâu

xa c a l i nhu n và s phát tri n c a NH KH g i ti n vào NH v i r t nhi u m c đích khác nhau ho c đ ti t ki m ho c đ thanh toán, tu theo m c đích c a KH, NH có các hình th c huy đ ng nh : ti n g i giao d ch, ti n g i phi giao d ch

+ Nh n v n góp: NH có th nh n v n góp t các c đông khác

+ Vay t các t ch c tín d ng trong và ngoài n c

+ Phát hành gi y t có giá: NH có th huy đ ng v n thông qua vi c phát hành

k phi u, ch ng ch ti n g i…

+ Vay NHNN: NHNN là NH c a các NH, là ng i cho vay cu i cùng c a các

t ch c tín d ng trong tr ng h p h không có đ kh n ng thanh toán Trong tr ng

h p này các NH th ng m i vay ti n đ bù đ p thi u h t, đ m b o kh n ng thanh kho n trong tr ng h p c n thi t

- Ho t đ ng tín d ng

+ Cho vay: là vi c m t bên (bên cho vay) cung c p ngu n tài chính cho đ i

t ng khác (bên đi vay) trong đó bên đi vay s hoàn tr tài chính cho bên cho vay trong m t th i h n th a thu n và th ng kèm theo lãi su t Cho vay g m nhi u lo i

nh : cho vay tiêu dùng, cho vay tài tr d án, cho vay th ng m i…

+ Cung c p các d ch v tài chính khác: chi t kh u th ng phi u và cho vay

th ng m i, b o lãnh, thuê mua thi t b

- Ho t đ ng trung gian, thanh toán và ngân qu các nghi p v này đ c th c hi n theo s u nhi m c a KH trên c s KH có tài kho n thanh toán t i NH Nh ng nghi p

v này c ng mang l i cho NH m t kho n thu nh p d i d ng phí d ch v nh : cung

c p các tài kho n giao d ch và thanh toán, th c hi n d ch v thanh toán trong và ngoài

n c, th c hi n d ch v thu và phát ti n m t cho KH, cung c p d ch v y thác, qu n

lý ti n m t…

- Các ho t đ ng khác: T v n tài chính, đ u t , b o qu n v t có giá, tài tr ho t

đ ng Chính ph , bán các d ch v b o hi m…

1.2 T ng quan v ho tăđ ng cho vay ng n h n c a NHTM

1.2.1 Khái ni m, đ c đi m và vai trò c a ho t đ ng cho vay ng n h n c a NHTM

1.2.1.1 Các khái ni m v cho vay ng n h n c a NHTM

- Theo Quy t đ nh s 1627/2001/Q -NHNN c a Th ng đ c NHNN v vi c ban hành Quy ch cho vay c a t ch c tín d ng đ i v i KH: “Cho vay là m t hình th c

c p tín d ng, theo đó t ch c tín d ng giao cho khách hàng s d ng m t kho n ti n đ

s d ng vào m c đích và th i gian nh t đ nh theo tho thu n v i nguyên t c có hoàn

tr c g c và lãi ”

- B n ch t cho vay là m t giao d ch v ti n ho c tài s n trên c s có hoàn tr mà

th c ch t là s cho vay m n d a trên c s tin t ng, tín nhi m l n nhau, trong đó s hoàn tr là đ c tr ng thu c v b n ch t c a cho vay

- C ng theo Quy t đ nh s 1627/2001/Q : Cho vay ng n h n là các kho n vay có

th i h n cho vay đ n 12 tháng

- Nh v y cho vay ng n h n c a NHTM là vi c t ch c tín d ng c p cho KH s

d ng m t kho n ti n vào m c đích nh t đ nh và th i gian đ n 12 tháng theo th a thu n

v i nguyên t c hoàn tr g c và lãi

1.2.1.2 c đi m cho vay ng n h n c a NHTM

- ây là hình th c cho vay truy n th ng lâu đ i c a các NHTM, luôn chi m t

tr ng vay cao trong ho t đ ng c a các NHTM

- i t ng và các hình th c cho vay ng n h n r t đa d ng, bao g m nhà n c, các t ch c tài chính, DN và ng i tiêu dùng, nên các hình th c cho vay c ng đa d ng

và phong phú Tùy theo m c đích và đ i t ng vay mà NH có th xác đ nh các ph ng

5

- Th i h n thu h i v n nhanh nên r i ro c a kho n cho vay ng n h n th p h n trung và dài h n, m c lãi su t c ng th p h n

1.2.1.3 Vai trò c a ho t đ ng cho vay ng n h n c a NHTM

Cho vay ng n h n c ng là m t trong s các lo i hình cho vay c a NH nên nó mang đ y đ các vai trò c a cho vay nh là:

- i v i khách hàng:

+ áp ng k p th i nhu c u v quy mô và ch t l ng v n KH: V i ch c n ng chính là đi vay đ cho vay, NH đ ng ra huy đ ng ti n g i t dân c và các DN M i cá nhân và t ch c, khi có ngu n v n nhàn r i t m th i có th g i và NH nh m t s l a

ch n an toàn và ít r i ro NH dùng s v n t m th i này đ cung c p cho các cá nhân và các DN đang có nhu c u v v n

+ Giúp KH n m b t đ c c h i kinh doanh, trang tr i các kho n chi tiêu nâng

cao ch t l ng cu c s ng: N u KH đi vay c a NH có th huy đ ng k p th i ngu n v n

t đó n m b t đúng th i c kinh doanh, hay nh trong th i gian g n đây ho t đ ng cho vay tiêu dùng cá nhân r t phát tri n, t o đi u ki n thu n l i cho cá nhân tiêu dùng trong cu c s ng

+ Góp ph n nâng cao ch t l ng s d ng v n c a KH, nh t là đ i v i các KH

DN ph i t ng c ng qu n lý và s d ng v n kinh doanh có hi u qu đ t ng nhanh vòng quay c a v n r i tr n đúng h n

+ Cho vay góp ph n gia t ng t c đ tích lu v n: T ng DN mu n tích lu v n

đ phát tri n s n xu t ph i tr i qua m t th i gian dài mà nh có cho vay mà các kho n

v n nhàn r i đ c t p trung l i vào các NH và các NH đã cho các DN vay k p th i làm cho s n xu t phát tri n m nh, nhanh chóng t ng c ng tích lu v n cho t ng DN

+ Giúp cho các DN duy trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh liên t c, tái s n xu t

m r ng, đ i m i trang thi t b công ngh …

- i v i ngân hàng:

+ Ho t đ ng cho vay là ho t đ ng c b n ch y u c a NHTM, chi m t tr ng

l n nh t, ph n ánh ho t đ ng đ c tr ng c a NH

+ Ho t đ ng cho vay mang l i ngu n thu nh p chính cho NH

+ a d ng hóa danh m c đ u t , giúp gi m r i ro: vì ho t đ ng cho vay góp

ph n phân chia r i ro tín d ng cho NH

+ Góp ph n giúp NH m r ng các ho t đ ng kinh doanh khác: t ho t đ ng cho vay là c t lõi NH kinh doanh hi u qu h n, mang l i ngu n l i l n, t đó có th

ti n hành nh ng ho t đ ng kinh doanh khác

- i v i n n kinh t và xã h i:

+ Giúp luân chuy n v n t ng i t m th i d th a v n sang ng i đang t m

th i thi u v n, giúp phân b hi u qu ngu n l c xã h i

+ Mang l i ngu n thu l n cho ngân sách nhà n c: Vì c ng là ho t đ ng kinh doanh, NH c ng nh các DN khác đ u ph i đóng thu cho nhà n c, n u NH kinh doanh t t s mang l i ngu n thu l n cho ngân sách

+ Thông qua ch c n ng phân ph i l i v n gi a các ngành, cho vay ng n h n

góp ph n thúc đ y s n xu t phát tri n, t ng tr ng kinh t Tr c h t nó ph c v vi c

phân ph i l i v n gi a các ngành kinh t khác nhau, góp ph n vào vi c bình quân hoá

t su t l i nhu n và góp ph n tích t , t p trung v n đ i v i n n kinh t

+ Cho vay ng n h n đ c coi nh m t công c trong chính sách ti n t qu c gia đ th c hi n đi u hoà l u thông ti n làm cho ti n t n đ nh Thông qua cho vay,

NHNN ti n hành vi c phát hành thêm ti n vào l u thông ho c rút b t ti n ra kh i l u thông tu theo yêu c u phát tri n kinh t

+ Cho vay ng n h n là công c tài tr cho các ngành kinh t Nh có cho vay

c p v n mà nhi u l nh v c kinh t , nhi u ngành kinh t đã ph c h i và phát huy đ c

th m nh

+ Là kênh truy n t i v n tài tr c a nhà n c đ n nông nghi p nông thôn, góp

ph n xóa đói gi m nghèo, n đ nh chính tr xã h i thông qua nh ng ch ng trình u đãi cho các công trình trung ng hay nh ng h nghèo đ vay v n s n xu t kinh doanh, các NH đã góp ph n gi m b t gánh n ng cho xã h i

1.2.2 Phân lo i cho vay ng n h n c a NHTM

- C n c vào lo i ti n cho vay:

+ Cho vay n i t + Cho vay ngo i t

- C n c v o tính ch t cung ng v n g m :

+ Cho vay b sung v n

- C n c vào ph ng th c tr n :

+ Cho vay hoàn tr nhi u l n + Cho vay hoàn tr 1 l n

1.2.3 Quy trình cho vay ng n h n t i NHTM

Quy trình cho vay ng n h n là t ng h p các công vi c t khi NH ti p nh n h s vay v n c a m t KH đ n khi quy t đ nh cho vay, gi i ngân, thu n và thanh lý h p

đ ng cho vay

Vi c xác l p m t quy trình cho vay và không ng ng hoàn thi n nó đ c bi t quan

tr ng đ i v i m t NHTM V m t hi u qu , m t quy trình cho vay s giúp cho NH nâng cao ch t l ng cho vay và gi m thi u r i ro cho vay V m t qu n lý, quy trình cho vay có tác d ng làm c s cho vi c phân đ nh quy n và trách nhi m cho các b

ph n trong ho t đ ng cho vay, là c s đ thi t l p các h s , th t c vay v n

Xét v b n ch t thì cho vay ng n h n là m t hình th c c a cho vay, do đó c ng

ph i tuân th đúng quy trình cho vay c a NHTM đ c th hi n b ng s đ sau:

S ăđ 1.1 Quy trình cho vay c ăb n t i NHTM

(Giáo trình “Qu n tr tín d ng Ngân hàng Th ng m i”, PGS.TS inh Xuân H ng)

B c 6: Thanh lý

h p đ ng

- B c 1: L p h s đ ngh cho vay: KH cung c p thông tin và cán b tín d ng

sau khi ti p xúc KH, ph bi n và h ng d n KH l p h s vay v n

- B c 2: Phân tích cho vay: T ch c th m đ nh v các m t tài chính và phi tài chính do cá nhân ho c b ph n th m đ nh th c hi n, đ xác đ nh kh n ng hi n t i và

t ng lai c a KH trong vi c s d ng v n vay và hoàn tr n vay V i m c tiêu:

+ Tìm ki m nh ng tình hu ng có th x y ra d n đ n r i ro cho NH, d đoán

kh n ng kh c ph c nh ng r i ro đó, d ki n nh ng bi n pháp gi m thi u r i ro và h n

ch t n th t cho NH

+ Phân tích tính chân th t c a thông tin thu đ c t phía KH trong b c 1, t

đó nh n xét v thái đ , thi n chí c a KH làm c s quy t đ nh cho vay

- B c 3: Quy t đ nh cho vay: NH quy t đ nh cho vay ho c t ch i cho vay d a vào k t qu đã phân tích

- B c 4: Ký k t h p đ ng cho vay và gi i ngân: NH s th m đ nh các ch ng t theo đi u ki n c a h p đ ng tín d ng tr c khi gi i ngân và ti n hành phát ti n theo

h n m c cho vay đã kỦ k t trong h p đ ng

- B c 5: Giám sát cho vay: b c này, nhân viên ph i th ng xuyên ki m tra

vi c s d ng v n vay th c t c a KH, hi n tr ng tài s n đ m b o, tình hình tài chính

ro danh ti ng, r i ro chi n l c, r i ro ho t đ ng và r i ro t p trung

Trong đó r i ro tín d ng là r i ro x y ra do bên đ c c p tín d ng, bên có ngh a

v ho c đ i tác không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n m t ph n ho c toàn

9

ngoài do KH không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n m t ph n ho c toàn

b ngh a v c a mình theo cam k t ”

1.3.2 Phân lo i r i ro cho vay ng n h n

Cho vay ng n h n c ng là m t lo i hình cho vay nên c ng có đ y đ các lo i r i

ro cho vay

Theo GS.TS Nguy n V n Ti n, giáo trình “Qu n tr Ngân hàng th ng m i”, NXB Th ng kê 2012:

R i ro cho vay g m r i ro giao d ch và r i ro danh m c

- R i ro giao d ch là m t hình th c c a RRTD mà nguyên nhân phát sinh là do

nh ng h n ch trong quá trình giao d ch và xét duy t cho vay, đánh giá KH Bao g m:

+ R i ro l a ch n: là r i ro liên quan đ n quá trình đánh giá và phân tích tín

d ng đ quy t đ nh tài tr tín d ng c a NH

+ R i ro b o đ m: Là r i ro liên quan đ n các tiêu chu n đ m b o, nh các

đi u kho n ghi trong h p đ ng vay, các lo i TS B, ch th đ m b o, cách th c đ m

b o và m c vay trên giá tr c a TS B

+ R i ro nghi p v : là r i ro liên quan đ n công tác qu n lý kho n vay và ho t

đ ng cho vay, bao g m c vi c s d ng h th ng x p h ng tín d ng và k thu t x lý các kho n vay có v n đ

- R i ro danh m c: là r i ro tín d ng mà nguyên nhân phát sinh do nh ng h n

ch trong qu n lý danh m c cho vay c a NH R i ro danh m c g m:

+ R i ro n i t i: là r i ro xu t phát t các y u t đ c đi m riêng có, mang tính chuyên bi t bên trong c a m i ch th đi vay ho c ngành, l nh v c kinh t Nó xu t phát t đ c đi m ho t đ ng, đ c đi m s d ng v n c a KH vay v n

+ R i ro t p trung: là tr ng h p t p trung v n cho vay quá nhi u đ i v i m t

s KH, cho vay quá nhi u DN ho t đ ng trong cùng m t ngành, m t l nh v c kinh t , cùng m t vùng đ a lý nh t đ nh, cùng m t lo i hình cho vay có đ r i ro cao

1.3.3 c đi m và nguyên nhân c a r i ro cho vay ng n h n

- Có tính ch t t t y u, luôn t n t i và g n li n v i ho t đ ng tín d ng c a NHTM:

R i ro luôn t n t i và g n li n v i ho t đ ng cho vay, ch p nh n r i ro là t t y u trong

ho t đ ng NH Các NH c n đánh giá các c h i kinh doanh d a trên m i quan h r i

ro – l i ích nh m tìm ra l i ích x ng đáng v i m c r i ro ch p nh n đ c

Nguyên nhân

- Nguyên nhân khách quan: đó là nh ng nguyên nhân b t kh kháng tác đ ng đ n

ng i vay khi n h m t kh n ng thanh toán cho NH

+ Tình hình an ninh trong n c và khu v c b t n: đi u này c ng có th nh

h ng t i vi c kinh doanh c a KH d n đ n thua l th m chí m t tr ng hàng hóa, nguy

+ Môi tr ng pháp lý không thu n l i, l ng l o trong qu n lý v mô: nh ng v n

b n pháp lu t m i có th gây h n ch cho m t s l nh v c, vi c t ng gi m thu , h n

ng ch… s gây cho ch th kinh doanh ngành đó có nh ng bi n đ i nh t đ nh Làm

nh h ng đ n kh n ng thanh toán c a KH: có th là thanh toán ch m, không tr

đ c h t g c và lãi khi đáo h n

+ Các y u t khác: thiên tai, d ch b nh, h a ho n làm cho ho t đ ng kinh doanh c a KH b đình tr , gi m sút d n đ n thua l , phá s n (đ c bi t là các KH trong

l nh v c: nông, lâm, th y s n…), KH m t kh n ng thanh toán

+ T phía khách hàng:

V i KH là cá nhân, ch y u là vay đ tiêu dùng thì nguyên nhân có th là do

KH b th t nghi p, s c b t th ng hay do ho ch đ nh ngân qu không chính xác

V i khách hàng DN thì r i ro đ n t vi c s d ng v n vay sai m c đích, kém

hi u qu , kinh doanh thua l , ch DN thi u n ng l c, tham ô l a đ o hay do m t đoàn

k t ban đi u hành…

- Nguyên nhân ch quan: T phía ngân hàng:

+ Do chính sách tín d ng không h p lý, công tác qu n lý nghi p v cho vay

c a NH ch a t t C th đó là NH ch a xây d ng đ c m t quy trình cho vay chu n

hóa, h p lý, các bi n pháp giám sát các kho n vay có hi u qu không cao, vi c thu

th p thông tin v tình hình ho t đ ng kinh doanh c a KH ti n hành ch m làm gi m khá n ng ch đ ng x lý khi r i ro xu t hi n

11

+ Ch t l ng cán b tín d ng kém, không đ trình đ đánh giá KH ho c đánh giá sai, không tuân th đúng quy trình, thi u s giám sát tín d ng, thi u am hi u th

tr ng, thông tin không đ y đ , ho c do nhân viên thông đ ng v i KH th c hi n

nh ng kho n vay mang l i nhi u r i ro ho c gây m t v n cho NH

+ H th ng thông tin: trong quá trình cho vay, NH ch y u thu th p thông tin

t phía KH, đ chính xác không cao Do v y n u h th ng thông tin do cán b tín d ng thu th p không t nhi u ngu n khách quan khác r t d d n đ n quy t đ nh sai l m, r i

ro trong ho t đ ng cho vay là khó tránh kh i

- Ngoài ra còn các nguyên nhân gây r i ro t v n đ b o đ m ti n vay: Trong

ho t đ ng cho vay, vi c đ m b o tài s n cho các kho n vay đ c đ nh giá g c và ký

k t gi a NH cho vay và KH vay R i ro có th x y ra do NH cho vay không đánh giá đúng giá tr tài s n đ m b o ho c giá tr tài s n th ch p có bi n đ ng theo chi u

h ng x u

1.3.4 H u qu c a r i ro cho vay

1.3.4.1 i v i ngân hàng

- i v i ngân hàng cho vay:

+ NH không thu đ c n g c và lãi, th t thoát v n c a ngân hàng, l i nhu n

gi m sút gi m doanh s cho vay, vòng quay v n c a ngân hàng gi m: Khi xu t hi n các kho n n x u, vi c đ u tiên là các NH s tìm cách thu h i n , vi c này liên quan

đ n nhi u bên nên s làm gia t ng chi phí, mà c ng có th v n không thu h i đ c g c

và lãi, làm m t v n, gia t ng chi phí c h i…

+ Uy tín c a ngân hàng gi m sút: Ho t đ ng ngân hàng bao gi c ng đ t ch tín lên hàng đ u, h n ch t i đa t t c nh ng thông tin x u nh h ng đ n ho t đ ng

c a NH N u m t NH có t l n x u l n, có thông tin không thu h i đ c n b đ a vào di n ki m soát đ c bi t thì uy tín c a NH đó s b gi m sút

+ M t kh n ng thanh toán và có nguy c phá s n: có ngu n v n đ đ cung c p tín d ng cho KH thì NH vay c a t ch c dân c khác đ tài tr tín d ng N u

r i ro tín d ng do không thu h i đ c n x y ra, NH s h n ch ngu n thanh toán ti n

g i cho các KH khác N u m t kh n ng thanh toán kéo dài s r t d d n đ n phá s n

- i v i h th ng ngân hàng: Gây ra hi u ng domino gây nh h ng x u t i h

th ng NH: N u có s th t thoát l n trong ho t đ ng tín d ng dù ch m t NH cho vay

tr c thu c, không kh c ph c k p th i thì có th gây nên “ph n ng dây truy n” đe do

đ n an toàn và n đ nh c a toàn b h th ng NH, gây h u qu r t l n đ n s phát tri n

c a n n kinh t

1.3.4.2 i v i khách hàng

- Khi kh n ng thanh kho n c a NH b gi m sút, NH s không có kh n ng ti p

t c tài tr v n cho các t ch c cá nhân Các đ i t ng nh n tài tr v n c a NH s b

NH có nh h ng l n đ n chính sách ti n t , đ n công c đi u ti t v mô c a nhà n c

- Khi NH g p r i ro có th khi n n n kinh t m t n đ nh Ph n ng dây chuy n

đ n các ngành kinh t khác vì v n là g c r c a m i DN nên NH là n i cung c p v n cho DN thì NH là ngu n s ng c a n n kinh t : NH đ v d n đ n kinh t suy thoái,

s c mua gi m…

- i v i quan h kinh t đ i ngo i: nh h ng đ n hình nh và v th c a h

th ng tài chính NH c a qu c gia c ng nh toàn b n n kinh t c a qu c gia đó

1.4 Quy trình qu n tr r i ro cho vay t i NHTM

S ăđ 1.2 Quy trình qu n tr r i ro cho vay t i NHTM

(Ngu n: “Qu n tr Ngân hàng th ng m i”- GS.TS Nguy n V n Ti n)

- B c 1 Nh n d ng r i ro: chính là tìm các bi u hi n và các y u t tác đ ng có

th d n đ n r i ro mà NH có th g p ph i trong quá trình xem xét và cho KH vay

Nh n d ng r i ro bao g m n i dung: theo dõi, xem xét, nghiên c u môi tr ng ho t

đ ng, quy trình cho vay đ th ng kê các d ng r i ro tín d ng, nguyên nhân t ng th i

k và d báo đ c nh ng nguyên nhân còn ti m n có th gây ra r i ro cho vay

B c 1 Nh n d ng r i ro

B c 2 o l ng r i ro

B c 3 Giám sát r i ro

B c 4 Tài tr r i ro

13

- B c 2 oăl ng r i ro: Là quá trình tính toán t n su t xu t hi n r i ro, ti n

đ và m c đ nghiêm tr ng c a r i ro G m 2 n i dung: Tính toán xác su t x y ra r i

ro, tính toán tác đ ng x y ra r i ro

- B c 3 Giám sát r i ro: Là vi c th c hi n m t cách đ ng b , toàn di n các

bi n pháp g m: Các bi n pháp k thu t, s d ng công c , chi n l c… nh m ng n

ng a h n ch r i ro, h n ch t n th t x y ra trong ho t đ ng cho vay c a NHTM

- B c 4 Tài tr r i ro: Là các ho t đ ng đ cung c p nh ng ph ng ti n nh m

bù đ p t n th t khi r i ro x y ra, hay t o qu cho nh ng ch ng trình khác đ gi m b t

r i ro và b t đ nh hay gia t ng nh ng k t qu tích c c Các bi n pháp tài tr r i ro: T tài tr là NH t kh c ph c r i ro b ng cách dùng chính v n c a mình ho c v n đi vay

đ bù đ p t n th t, chuy n giao r i ro là vi c chuy n giao t n th t cho m t tác nhân kinh t khác g m: chuy n giao r i ro b o hi m và chuy n giao r i ro phi b o hi m

1.5 Các ch tiêu đoăl ng r i ro cho vay ng n h n c a NHTM

1.5.1 M t s mô hình s d ng đánh giá r i ro cho vay ng n h n c a NHTM

- Môăhìnhăđi m s x p h ng tín d ng: Mô hình đi m s tín d ng đ c thi t l p

d a vào các ch tiêu tài chính quan tr ng đ c ph n ánh t s li u th ng kê trong l ch

s Các mô hình đi m s tín d ng th ng s d ng s li u ph n ánh đ c đi m c a

ng i vay đ tính toán xác su t c a r i ro tín d ng ho c đ phân lo i KH d a trên c

s m c đ r i ro đã xác đ nh s d ng mô hình này, các t ch c tín d ng ph i xác đinh các ch tiêu ph n ánh các đ c đi m tài chính và r i ro tín d ng đ i v i t ng đ i

t ng vay c th

- Môăhìnhăđi m s Z:

Z=1,2X1+1,4X2+3,3X3+0,6X4+1,0X5

+ X1 = T s : “V n l u đ ng ròng / T ng tài s n”

+ X2= T s : “L i nhu n gi l i/T ng tài s n”

+ X3 = T s : “L i nhu n tr c thu và ti n lãi vay/T ng tài s n”

+ X4=T s : “Th giá c phi u/Giá tr ghi s c a n dài h n”

+ X5=T s : “Doanh thu/T ng tài s n”

Theo mô hình đi m s Z đ c đánh giá nh sau:

1.5.2 M t s ch tiêu s d ng đánh giá r i ro cho vay ng n h n c a NHTM

- Phân lo i n quá h n

u tiên khi nhìn vào tình hình r i ro c a NH đ c đánh giá qua s n quá h n

và t l n quá h n: N quá h n là m t ph n hay toàn b kho n n c a DN đã đ n th i

h n thanh toán mà không thanh toán đ c

C n c vào th c tr ng tài chính c a KH và/ho c th i h n thanh toán n g c và lãi vay,

t ch c tài chính quy mô nh th c hi n phân lo i n theo 5 nhóm nh sau:

+ Nhóm 1 (N đ tiêu chu n) bao g m: Các kho n n trong h n; Các kho n n

quá h n d i 10 ngày ây là kho n đ c đánh giá có kh n ng thu h i đ c đ y đ vào đúng h n

+ Nhóm 2 (N c n chú ý) bao g m: Các kho n n quá h n t 10 ngày đ n d i

30 ngày; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u NH b t đ u ph i đi u ch nh

k h n tr n l n đ u cho DN

+ Nhóm 3 (N d i tiêu chu n) bao g m: Các kho n n quá h n t 30 ngày

đ n d i 90 ngày; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n d i 30 ngày theo th i h n tr n đã đ c c c u l i l n đ u; Các kho n n đ c mi n ho c

gi m lãi do KH không đ kh n ng tr lãi đ y đ theo h p đ ng tín d ng NH s c

c u l i th i h n tr n l n đ u cho DN

+ Nhóm 4 (N nghi ng m t v n) bao g m: Các kho n n quá h n t 90 ngày

đ n d i 180 ngày; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n t 30 ngày

đ n d i 90 ngày theo th i h n tr n đã đ c c c u l i l n đ u; Các kho n n c c u

l i th i h n tr n l n th hai

+ Nhóm 5 (N có kh n ng m t v n) bao g m: Các kho n n quá h n t 180

ngày tr lên; Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n đ u quá h n t 90 ngày tr lên theo th i h n tr n đ c c c u l i l n đ u; Các kho n n c c u l i th i h n tr

n l n th hai quá h n theo th i h n tr n đ c c c u l i l n th hai; Các kho n n

c c u l i th i h n tr n l n th ba tr lên, k c ch a b quá h n ho c đã quá h n Sau khi c c u l i l n ba tr lên mà v n không tr đ c n thì kho n n s đ c khoanh và ch x lý

( Ngu n: Thông t s 15/2010/TT-NHNN)

- T l n quá h n cho vay ng n h n

T l n quá h n cho vay ng n h n=

Trong đó :

+ N ng n h n quá h n bao g m các kho n n ng n h n t nhóm 2-5

15

+ T ng d n ng n h n là t ng d n ng n h n l y k qua các n m

Ch tiêu này cho th y n quá h n chi m t tr ng bao nhiêu trong t ng d n Nó

ph n ánh ch t l ng cho vay ng n h n c a NH là có hi u qu hay không Ch tiêu càng cao ch ng t ch t l ng cho vay ng n h n c a NH càng th p, đang ti m tàng r i ro thu

n cao Theo thông t c a BTC s 49/2004/TT-BTC, các NH có t l n quá h n < 5%

hi u qu , bên c nh đó ph i c ng c l i công tác qu n lỦ và đánh giá cho vay đ tránh

nh ng r i ro có th x y ra Các NH c n tìm cách đ gi m t l này, h ng t i m c tiêu

NH đã luân chuy n nhanh, tham gia vào nhi u chu k s n xu t kinh doanh Nh

v y, ch tiêu này càng cao càng ph n ánh NH nhanh chóng đáp ng nhu c u v

v n ng n h n, tình hình t ch c qu n lý cho vay t t, hi u qu cho vay càng cao Vòng quay v n càng nhanh thì đ c coi là t t và đ u t càng an toàn

+ H s kh n ngăbùăđ p

H s kh n ngăbùăđ p = DPRR ng n h năđƣăđ c trích

N đƣăx lý r i ro

DPRR tín d ng là trên c s hình thành 5 nhóm n , đ nh k hàng quý, NH ph i trích l p d phòng r i ro cùng v i xét duy t các kho n n r i ro, l p ph ng án thu h i

n đã x lý r i ro

D phòng r i ro bao g m: D phòng chung và d phòng c th

+ D phòng chung: là 0,75% t ng giá tr các kho n n t nhóm 1-4

+ D phòng c th : nhóm 1: 0%, nhóm 2: 5%, nhóm 3: 20%, nhóm 4: 50%, nhóm 5: 100%

S ti n d phòng c th ph i trích đ i v i t ng KH đ c tính theo công th c sau:

Trong đó:

R: T ng s ti n d phòng c th ph i trích c a t ng KH;

:là t ng s ti n d phòng c th c a t ng KH t s d n th 1 đ n th nRi: là s ti n d phòng c th ph i trích c a t ng KH đ i v i s d n g c c a kho n

Vi c th c hi n phân lo i n và trích l p d phòng r i ro khi n cho NH ch đ ng

h n nhi u trong vi c phòng ng a r i ro

(Ngu n: Thông t 02/2013/TT-NHNN)

17

- T l an toàn v n t i thi u CAR (%)

T l an toàn v n t i thi u CAR =

x 100 Trong đó:

- Nhân t thu c v phía khách hàng:

+ Nhu c uăđ uăt ăc a KH: B t k lo i hàng hóa hay d ch v nào mu n tiêu

th đ c thì c n ph i có ng i mua Tín d ng NH c ng v y, NH không th cho vay

n u nh không có ng i vay Xét trong ph m vi toàn b n n kinh t thì nhu c u v n

ng n h n cho s n xu t kinh doanh luôn là c n thi t nh ng v i t ng NHTM thì không

ph i lúc nào c ng nh v y Do s l ng KH có quan h v i NH là có h n và có nh ng lúc nhu c u đ u t c a các KH này không cao, ch ng h n trong giai đo n ho t đ ng kinh doanh g p khó kh n các DN th ng có xu h ng thu h p s n xu t Trong tr ng

h p đó nhu c u v n ng n h n c a các DN s không cao và do đó NH s g p khó kh n

n u mu n m r ng cho vay ng n h n

+ Kh n ngăc a KH trong vi căđápă ngăcácăđi u ki n, tiêu chu n cho vay

c a NH: đ m b o an toàn, tránh r i ro khi cho vay, các NHTM th ng đ t ra

nh ng đi u ki n, tiêu chu n cho vay nh m phân lo i, ch n ra nh ng KH có th hay không th cho vay Ch nh ng KH nào đáp ng đ y đ các yêu c u c a NH thì m i

đ c xem xét cho vay Nh ng đi u ki n tiêu chu n này có th r t khác nhau tu theo

NH c th , song nhìn chung các NH đ u quan tâm t i m t s v n đ sau: tính h p lý,

h p pháp c a m c đích s d ng v n, n ng l c tài chính, n ng l c s n xu t kinh doanh

c a DN, tính kh thi c a d án, các bi n pháp b o đ m Rõ ràng kh n ng c a KH trong vi c đáp ng các đi u ki n, tiêu chu n tín d ng s nh h ng tr c ti p đ n ch t

l ng tín d ng c a NH B i n u đa s các KH không th đáp ng đ c yêu c u c a

NH, có th do đi u ki n đ t ra quá kh t khe, không th c t ho c do kh n ng c a các

KH quá th p, thì NH không th m r ng cho vay trong khi v n b o đ m an toàn

+ Kh n ngăc a KH trong vi c qu n lý và s d ng kho n vay có hi u qu :

Khi cho vay thì NH trông đ i kho n tr n s đ c l y t chính k t qu ho t đ ng c a

d án ch không ph i b ng cách phát m i tài s n th ch p, c m c i u này l i ph thu c vào hi u qu qu n lý và s d ng v n vay c a KH Có nhi u y u t c n thi t đ

đ m b o cho vi c s d ng v n vay c a KH đ t hi u qu cao, trong đó có m t s nhân

t gi vai trò quy t đ nh nh : v th , n ng l c th tr ng, n ng l c công ngh , ch t

l ng đ i ng nhân s , trình đ qu n lý

- Nhân t thu c phía ngân hàng:

+ QuyămôăvƠăc ăc u k h n c a ngu n v n NHTM: Mu n cho vay đ c thì

đi u ki n tr c tiên là NH ph i có v n Nh ng ch có v n thôi thì ch a đ , do yêu c u

ph i đ m b o kh n ng thanh toán th ng xuyên nên các kho n vay ng n h n c a NH

c n ph i đ c tài tr liên t c b ng các ngu n v n ng n h n, n u tài tr ng n h n b ng các ngu n v n trung và dài h n s khi n NH m t thêm nhi u chi phí h n

+ N ngăl c c a NH trong vi c th măđ nh các d án: h n ch r i ro NH

c n th c hi n t t công tác th m đ nh d án, th m đ nh KH, xét trên các m t: t cách pháp lý, kh n ng tài chính, m c đ tín nhi m…V n đ đ t ra đây là th t c và các

đi u ki n, tiêu chu n đ c s d ng làm c n c đ đánh giá KH và d án đ u t có h p

lý hay không N u các đi u ki n, tiêu chu n đ t ra quá kh t khe, không phù h p v i

th c t thì s có r t ít các DN b o đ m tho mãn đ c yêu c u, c n tr NH trong vi c thu hút thêm KH Ng c l i, n u quy trình đi u ki n đ t ra không ch t ch có th s khi n cho NH sai l m trong vi c ra quy t đ nh cho vay, d n đ n r i ro cho vay Chính

vì v y trong quá trình ho t đ ng các NHTM ph i không ng ng c i ti n, hoàn thi n công tác th m đ nh c a mình

+ N ngăl c giám sát và x lý các tình hu ng cho vay c a NH: Ho t đ ng

kinh doanh NH luôn ch a đ ng nh ng r i ro ti m n không th l ng tr c đ c Chính vì v y mà công tác giám sát và x lý các tình hu ng tín d ng sau khi cho vay có

Ủ ngh a r t quan tr ng Ho t đ ng giám sát ch y u t p trung vào các v n đ nh : s tuân th đúng m c đích s d ng v n c a KH; tình hình ho t đ ng th c t c a d án,

ti n đ tr n , quá trình s d ng, b o qu n và bi n đ ng tài s n c a KH; nh ng v n đ

m i n y sinh trong quá trình th c hi n d án Th c hi n t t công tác này s giúp NH phát hi n và ng n ch n k p th i nh ng bi u hi n tiêu c c nh s d ng v n sai m c

19

đích, âm m u t u tán tài s n, l a đ o NH ng th i, qua vi c luôn bám sát ho t đ ng

c a KH thì NH có th có bi n pháp giúp đ KH thông qua vi c cung c p thông tin b ích, k p th i, đ a ra các l i khuyên ho c tr c ti p giúp đ các KH khi g p khó kh n

b ng cách đi u ch nh k h n n , cho vay thêm…

+ Chính sách cho vay c a NH: Chính sách cho vay c a NH là m t h th ng

các bi n pháp nh m liên quan đ n vi c m r ng ho c h n ch cho vay nh m đ t đ c các m c tiêu c a NH đó trong t ng th i k Tr c h t là v m t quy mô cho vay, n u chính sách cho vay c a NH trong m t th i k nào đó là h n ch cho ng n h n thì có ngh a là quy mô cho vay ng n h n c a NH đó s b thu h p Ngoài ra, chính sách cho vay c a NH còn bao g m m t lo t các v n đ nh quy đ nh v đi u ki n, tiêu chu n cho vay đ i v i KH, l nh v c tài tr , bi n pháp b o đ m ti n vay, quy trình qu n lý cho vay, lãi su t…N u chính sách cho vay đ c xây d ng và th c hi n m t cách khoa

h c và ch t ch , k t h p đ c hài hòa l i ích c a NH, c a KH và c a xã h i thì s h a

h n m t ch t l ng cho vay t t không r i ro Ng c l i, n u vi c xây d ng và th c

hi n chính sách cho vay không h p lý, không khoa h c thì ch c ch n s d n t i r i ro cho vay

+ Thông tin cho vay: Thông tin luôn là y u t c b n c n thi t cho công tác

qu n lý dù b t k l nh v c nào Trong ho t đ ng cho vay NH c ng v y, đ th m đ nh

d án, th m đ nh KH tr c h t ph i có thông tin v d án, v KH đó, đ làm t t công tác giám sát sau khi cho vay c ng c n có thông tin Thông tin càng chính xác, k p th i thì càng thu n l i cho NH trong vi c đ a ra quy t đ nh cho vay, theo dõi vi c s d ng

v n vay và ti n đ tr n Thông tin chính xác k p th i đ y đ còn giúp cho NH xây

d ng ho c đi u ch nh k ho ch kinh doanh, giám sát kho n vay gi m r i ro

+ Công ngh NH, trang thi t b k thu t c ng là m t nhân t tác đ ng t i

gi m thi u r i ro cho vay ng n h n c a NH, nh t là trong th i đ i khoa h c k thu t phát tri n nh v bão hi n nay M t NH s d ng công ngh hi n đ i đ c trang b các

ph ng ti n k thu t ch t l ng cao s t o đi u ki n đ n gi n hóa các th t c, rút ng n

th i gian giao dch, đem l i s ti n l i t i đa cho KH vay v n ó là ti n đ đ NH thu hút thêm KH, m r ng cho vay S h tr c a các ph ng ti n k thu t hi n đ i còn giúp cho vi c thu th p thông tin nhanh chóng, chính xác, công tác l p k ho ch, xây

d ng chính sách cho vay c ng có hi u qu h n, vi c th m đ nh giám sát KH t t h n

+ Ch tă l ng nhân s và qu n lý nhân s c a NH: Cho dù khoa h c k

thu t hi n đ i đã m ra c h i t đ ng hóa trong nhi u l nh v c song nhân t con

ng i v n luôn gi vai trò quy t đ nh c bi t trong ho t đ ng cho vay NH là ho t

đ ng ph c t p, có liên quan đ n nhi u v n đ c a đ i s ng xã h i thì vai trò c a con

ng i l i càng quan tr ng trong đó n i b t lên hai v n đ : ch t l ng nhân s và qu n

lý nhân s Ch t l ng nhân s đây không ch đ n thu n đ c p đ n trình đ chuyên môn mà còn bao g m c l ng tâm, đ o đ c, k lu t lao đ ng c a ng i cán b NH nói chung và cán b cho vay nói riêng Bên c nh ch t l ng nhân s thì công tác qu n

lý nhân s c ng c n đ c bi t chú ý, c n s p x p công vi c c a h sao cho phát huy h t

ki n t nhiên di n bi n thu n l i hay b t l i s nh h ng đ n hi u qu s n xu t kinh doanh c a KH, do đó nh h ng t i kh n ng tr n cho NH, t o ra r i ro

+ Môiătr ng kinh t : Là m t thành ph n trong n n kinh t , s t n t i và phát

tri n c a NH c ng nh KH ch u nh h ng r t nhi u c a môi tr ng này S bi n

đ ng c a n n kinh t theo chi u h ng t t hay x u s làm cho hi u qu ho t đ ng c a các NH và KH bi n đ ng theo c bi t, trong đi u ki n qu c t hóa m nh m nh

hi n nay, ho t đ ng c a NH và KH không ch ch u nh h ng c a môi tr ng kinh t trong n c mà c môi tr ng kinh t qu c t Nh ng tác đ ng do môi tr ng kinh t gây ra có th là tr c ti p đ i v i NH ho c tác đ ng x u đ n hi u qu kinh doanh c a

KH, qua đó gián ti p nh h ng t i quá trình qu n tr r i ro cho vay c a NH

+ Môiătr ng chính tr , xã h i: S n đ nh c a môi tr ng chính tr , xã h i là

m t c n c quan tr ng đ ra quy t đ nh c a các nhà đ u t N u môi tr ng này n

đ nh thì các nhà đ u t s yên tâm th c hi n vi c m r ng đ u t và do đó nhu c u v n

ng n h n t ng lên Ng c l i n u môi tr ng b t n thì h s tìm cách thu h p s n xu t

đ b o toàn v n, h n ch r i ro khi đó ho t đ ng kinh doanh NH b thu h p, gây áp l c

t i qu n tr r i ro trong cho vay

+ Môiătr ng pháp lý: Môi tr ng pháp lý không ch t ch nhi u khe h và

b t c p s t o c h i cho các KH làm n b t chính, l a đ o l n nhau và l a đ o NH gây ra r i ro cho vay l n Các chính sách c a Nhà n c ch a rõ ràng, c th và ch a

c p nh t v i tình hình qu c t c ng s khi n các NH tuân th không đúng d d n đ n

tr ng h p hi u nh m, sai ph m, không theo k p tình hình th gi i… có th t o nên r i

ro khi g p đ i tác n c ngoài do các b lu t b t đ ng

21

K t lu năch ngă1

Trong ch ng 1, khóa lu n đã đ a ra nh ng khái ni m c b n v NHTM, tìm

hi u các ho t đ ng c a NHTM, t p trung vào ho t đ ng cho vay ng n h n cùng v i

nh ng r i ro trong ho t đ ng cho vay c a ngân hàng, nh ng tác đ ng c a r i ro cho vay ng n h n và nh ng y u t nh h ng đ n vi c cho vay Bên c nh đó là quy trình

qu n tr r i ro cho vay cùng v i m t s ch tiêu, mô hình đo l ng và đánh giá r i ro cho vay ng n h n Ch ng này là c s lý lu n đ làm ti n đ cho vi c phân tích th c

tr ng v cho vay ng n h n và r i ro cho vay ng n h n t i Ngân hàng TMCP Công

th ng Vi t Nam – chi nhánh Tây Hà N i ch ng sau

CH NGă2 TH C TR NG V CHO VAY NG N H N VÀ R I RO CHO

VAY NG N H N T I NGÂN HÀNG TH NGăM I C PH N CỌNGăTH NGăVI T NAM - CHI NHÁNH TÂY HÀ N I 2.1 T ng quan v l ch s hình thành và phát tri n Vietinbank và Vietinbank Tây Hà N i

2.1.1 T ng quan v l ch s hình thành và phát tri n Vietinbank

Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam (VietinBank) đ c thành l p t n m

1988 sau khi tách ra t NHNN Vi t Nam và chính th c ho t đ ng k t ngày 8/7/1988 Ngày 25/12/2008, Ngân hàng Công Th ng Vi t Nam t ch c bán đ u giá c ph n ra công chúng thành công và th c hi n chuy n đ i thành DN c ph n

Vietinbank là Ngân hàng th ng m i l n, gi vai trò quan tr ng, tr c t c a ngành ngân hàng Vi t Nam VietinBank đã thi t l p quan h v i g n 1.000 đ nh ch tài chính c a 90 qu c gia trên toàn th gi i, là NH đ u tiên t i Vi t Nam m chi nhánh t i Châu Âu, đánh d u b c phát tri n v t b c c a n n tài chính Vi t Nam trên th

tr ng khu v c và th gi i n n m 2014, VietinBank đã phát tri n m ng l i t i t t

c các t nh thành trong c n c và v n ra qu c t v i 152 chi nhánh (CN), g m 149

CN trong n c, 2 CN t i c và 1 CN t i Lào cùng trên 1.000 Phòng giao d ch/Qu

ti t ki m

Qua 27 n m phát tri n, t m vóc c a VietinBank th hi n qua t c đ t ng tr ng

n t ng Khi m i thành l p, quy mô t ng tài s n 718 t đ ng n h t n m 2014, t ng tài s n c a VietinBank đ t 660 ngàn t đ ng - g p h n 3 l n so v i n m 2008, t ng 14,6% so v i n m 2013 ng th i ti p t c là NH d n đ u v l i nhu n v i 7.300 t

đ ng, là DN x p th 6 (TOP 10) và đ ng đ u trong h th ng NH trong b ng x p h ng 1.000 DN n p thu thu nh p DN l n nh t Vi t Nam n m 2013 và n m 2014 Nh ng

k t qu kinh doanh đáng t hào c a VietinBank đã đ c kh ng đ nh b i các gi i

th ng danh giá do các t ch c trong và ngoài n c ghi nh n: 01 Huân ch ng c

l p h ng Nhì, 3 n m liên ti p n m trong B ng x p h ng 2.000 DN l n nh t th gi i VietinBank c ng đã đ c T p chí Tài chính châu Á bình ch n là NH huy đ ng v n t t

nh t Vi t Nam …

( Ngu n: Báo Lao ng)

2.1.2 T ng quan v l ch s hình thành và phát tri n Vietinbank Tây Hà N i

Vietinbank Tây Hà N i là m t đ n v thu c trong h th ng chi nhánh c a Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam Vietinbank Tây Hà N i đ c thành l p t ngày 24/02/2006 theo quy t đ nh s 054 Q /H QT-NHCT1 c a H i đ ng qu n tr

ti n t ng cao h n so v i n m tr c c bi t chi nhánh đã m r ng cho vay đ i v i các

DN v a và nh , t nhân, cá th , h gia đình… đ n nay đã có hàng nghìn KH phát tri n

s n xu t kinh doanh n đ nh t v n vay NH, t o nhi u vi c làm, t ng thu nh p cho

ng i lao đ ng Nh v y, chi nhánh đã đ t đ c nh ng thành t u nh t đ nh và tr thành m t chi nhánh ho t đ ng hi u qu trong h th ng chi nhánh c a Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam

2.1.3 C c u t ch c và ch c n ng t ng phòng ban c a Vietinbank Tây Hà N i

S ăđ 2.1 C ăc u t ch c c a Vietinbank Tây Hà N i

(Ngu n: Phòng T ch c hành chính, Vietinbank - chi nhánh Tây Hà N i )

GIÁM C

P.GIÁM C

Kh i tác nghi p

P.Ti n t kho qu P.K toán

Giámăđ c: Là ng i đ i di n cao nh t, th c hi n ch c n ng đi u hành, qu n lý chung

và th c hi n nhi m v theo phân c p, y quy n c a T ng giám đ c Ngân hàng TMCP Công th ng Vi t Nam

Phóăgiámăđ c: Có 2 phó giám đ c: Là ng i giúp vi c tr c ti p cho Giám đ c

Kh i kinh doanh

Phòng khách hàng doanh nghi p:

- Là phòng nghi p v tham m u, giúp H i ng qu n tr và T ng giám đ c trong

qu n lỦ, đi u hành t ch c kinh doanh c a Vietinbank

- Th c hi n xây d ng chính sách KH, ch đ o, đi u hành, qu n lý ho t đ ng kinh doanh đ i v i KH là DN phù h p v i quy đ nh c a NHNN và Vietinbank

Phòng khách hàng cá nhân:

- T ch c và qu n lỦ đ i ng phát tri n kinh doanh và bán hàng v i s n ph m KH

cá nhân: Tín d ng, huy đ ng v n, th , NH đi n t

- Xây d ng, phát tri n và khai thác có hi u qu c s d li u KH ti m n ng

- T ch c vi c phát tri n, duy trì quan h v i KH cá nhân

- Th c hi n nhi m v qu n lý, xu t nh p và b o qu n an toàn tuy t đ i Qu d

tr phát hành, Qu nghi p v phát hành và các tài s n khác trong kho qu t i chi nhánh; th c hi n các nghi p v v qu n lỦ, l u thông ti n t , cung ng ti n m t cho các T ch c tín d ng, Kho b c Nhà n c trên đ a bàn

- Phân tích và đánh giá tình hình tài chính t i các phòng ban đ có k ho ch s

Phòng giao d ch: Th c hi n các nghi p v , tr c ti p giao d ch v i KH đ n huy đ ng

v n b ng VN và ngo i t , x lý các nghi p v cho vay, các nghi p v thanh toán,

b o lãnh theo đúng quy đ nh c a Nhà n c và Vietinbank

2.1.4 Nh ng ho t đ ng chính c a Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam - chi

nhánh Tây Hà N i

Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam - chi nhánh Tây Hà N i là chi nhánh

c p I c a tr c thu c Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam, vì v y Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam - chi nhánh Tây Hà N i th c hi n toàn b nh ng ch c

n ng, nhi m v theo s y quy n c a T ng giám đ c Ngân hàng TMCP Công Th ng

Vi t Nam

Huyăđ ng v n:

- Ch y u là khai thác và nh n ti n g i d i d ng ti n g i không và có k h n: Các t ch c, cá nhân trong và ngoài n c

- Ti p nh n các ngu n v n y thác, tài tr trong và ngoài n c theo quy đ nh NHNN c a: Chính ph , t ch c kinh t , cá nhân

- Phát hành ch ng ch ti n g i, gi y t có giá, vay v n các t ch c tín d ng: Trong n c, ngoài n c

Cho vay:

- Theo k h n: Cho vay ng n h n, cho vay trung h n, cho vay dài h n

- Theo KH cho vay: Cá nhân, T ch c, doanh nghi p

- Theo lo i ti n: N i t , Ngo i t

- Theo m c đích s d ng: Cho vay tiêu dùng, cho vay kinh doanh

- Theo hình thái giá tr cho vay: Cho vay b ng ti n, cho vay b ng tài s n

- Theo hình th c đ m b o: Cho vay có đ m b o, cho vay không có đ m b o

- Theo hình th c hình thành kho n vay: Cho vay tr c ti p, cho vay gián ti p

- Theo ph ng th c cho vay: Cho vay t ng l n, cho vay theo h p đ ng tín d ng, cho vay theo d án đ u t , cho vay theo h n m c tín d ng, cho vay h p v n, cho vay

tr góp

- Các lo i cho vay khác theo quy đ nh c a Vietinbank

Kinh doanh ngo i h i:

+ Huy đ ng v n

+ Cho vay b ng ngo i t

+ Th c hi n các nghi p v liên quan đ n thanh toán qu c t

Cung ng các d ch v thanh toán và ngân qu :

- Ph ng ti n thanh toán, các d ch v thanh toán trong và ngoài n c

27

- Th c hi n các d ch v thu, chi h

- Th c hi n d ch v thu và phát ti n m t cho KH

- Th c hi n các d ch v thanh toán khác theo quy đ nh c a NHNN và Vietinbank

Kinh doanh các d ch v ngân hàng khác:

- C m c , chi t kh u th ng phi u và các gi y t có giá theo quy đ nh Vietinbank

- Th c hi n đ ng tài tr , các hình th c b o lãnh (b o lãnh vay, b o lãnh thanh toán ) và các nghi p v tài tr th ng m i khác theo quy đ nh c a Vietinbank

- T v n tài chính, tín d ng cho KH, t v n KH xây d ng d án

- Nghiên c u, phân tích kinh t liên quan đ n ho t đ ng ti n t , tín d ng và đ ra

k ho ch kinh doanh phù h p v i k ho ch kinh doanh c a Ngân hàng TMCP Công

th ng Vi t Nam - chi nhánh Tây Hà N i và phát tri n kinh t c a đ a bàn

- Ch p hành đ y đ các báo cáo, th ng kê theo ch đ quy đ nh và yêu c u c a

T ng giám đ c

Có th th y, ho t đ ng ch y u c a Ngân hàng TMCP Công Th ng Vi t Nam - chi nhánh Tây Hà N i là huy đ ng v n và cho vay đ i v i các thành ph n kinh t Do

đó, khóa lu n s ch t p trung đ c p đ n ho t đ ng cho vay t i chi nhánh Tây Hà N i

2.2 Khái quát tình hình ho tă đ ng kinh doanh c a Ngân hàng TMCP Công

Th ngăVi t Nam - chi nhánh Tây Hà N i

2.2.1 Tình hình huy đ ng và s d ng v n t i Vietinbank Tây Hà N i

Nhìn chung, qua ba n m, ngu n v n huy đ ng c a chi nhánh không ng ng t ng lên, tuy nhiên s t ng r t nh N m 2011, t ng v n huy đ ng là 5.650.061 tri u đ ng t ng lên 4,64% t i 5.911.944 tri u đ ng n m 2012 và t ng thêm 8,91% đ t m c 6.438.533 tri u đ ng n m 2013 V y là n m 2012 v n huy đ ng đã t ng thêm 261.883 tri u đ ng

so v i n m 2011 và n m 2013 t ng 526.589 tri u đ ng so v i n m 2012 có đ c

s t ng lên nh v y chi nhánh đã th c hi n nhi u gi i pháp huy đ ng v n theo h ng tích c c, t p trung xây d ng các chính sách đi u hành công tác huy đ ng v n linh ho t

v i di n bi n c a th tr ng đ ng th i c ng tuân th quy đ nh c a NHNN

C c u ngu n v n huy đ ng đ c phân lo i nh sau:

- Theo lo i ti năhuyăđ ng: Ngu n v n huy đ ng gi a 2 lo i ti n chênh l ch nhau

r t l n, ch y u NH huy đ ng ti n g i n i t Và l ng ti n g i n i t liên t c t ng qua các n m Nh ng ng c l i v i ti n g i n i t , l ng ti n g i ngo i t chi m t tr ng ít

mà l i có xu h ng gi m xu ng M c dù v y, NH c ng đang xem xét đ n nh ng chính sách thu hút ngu n v n ngo i t nh m t ng quy mô v n huy đ ng

- Theo thành ph n kinh t : Ngu n v n huy đ ng t dân c luôn chi m t tr ng

l n h n trong t ng s v n huy đ ng và t ng tr ng đ u qua các n m Tuy nhiên ti n

B ng 2.1 ăTìnhăhìnhăhuyăđ ng và s d ng v n t i Vietinbank Tây Hà N i giai

đo n 2011-2013

n v tính: Tri u đ ng

Soăsánhăn mă 2012/2011

Soăsánhăn mă 2013/2012

29

đa d ng hóa danh m c s n ph m, t ch c nhi u ch ng trình khuy n mãi, lãi su t u

đãi… đ thu hút thêm ngu n v n cho mình

Doanh s cho vay: T ng đ u qua các n m: N m 2011 đ t 5.321.373 tri u đ ng

và đã t ng lên 5.658.794 tri u đ ng vào n m 2012, t ng đ ng v i m c t ng 6,34%; Còn so v i n m 2012 thì n m 2013 đã t ng lên 5,08% khi đ t 5.946.389 tri u đ ng Tuy doanh s cho vay ch t ng nh và n m sau t ng ít h n n m tr c nh ng qua đó

c ng đã có th th y đ c s c g ng c a NH vì trong th i bu i n n kinh t khó kh n

mà NH c ng v n có l ng KH t ng Bên c nh đó, c ng là do chi nhánh c ng áp d ng nghiêm túc chính sách “tín d ng ch n l c” đ nh m h n ch r i ro m c th p nh t vì

th doanh s cho vay t ng v i t c đ tuy không cao song đ c duy trì đ u đ n qua các

n m

Doanh s thu n : Trong 3 n m, doanh s thu n c ng chi m t l cao v i s v n

đã gi i ngân và c ng t ng d n qua các n m N m 2012 t ng 269.379 tri u đ ng t 4.530.784 tri u đ ng n m 2011 lên 4.800.163 tri u đ ng n m 2012, n m 2013 đ t 5.129.107 tri u đ ng t c là đã t ng 328.944 tri u đ ng so v i n m 2012 Trong b i

c nh n n kinh t khó kh n và liên t c bi n đ ng thì khi t ng đ c doanh s cho vay là

đi u đáng m ng nh ng doanh s thu n càng c n đ c quan tâm h n T vi c gia t ng

c a doanh s thu n qua 3 n m có th th y NH đã th c hi n t ng đ i t t quá trình

th m đ nh tín d ng, ki m soát qu n lý kho n cho vay đ có th thu h i n hi u qu

T ngăd ăn cho vay (D n l y k là kho n d n có đ c tính theo s d n

hàng n m c ng d n l i): Cùng v i doanh s cho vay và thu n thì t ng d n c ng có

nh ng chuy n bi n theo chi u h ng tích c c i u đó đ c th hi n qua vi c t ng

d n đ u c a t ng d n qua các n m: N m 2011 là 1.790.824 tri u đ ng, n m 2012 là 2.649.455 tri u đ ng đ n n m 2013 là 3.466.736 tri u đ ng T ng d n cho vay n m

2012 t ng lên 47,95% so v i n m 2011, n m 2013 t ng 30,85% so v i n m 2012 Qua

đó cho th y quy mô c a ho t đ ng cho vay t i chi nhánh đang ngày càng đ c nâng cao và m r ng Nh ng m c t ng c ng ít h n là do chi nhánh đã tích c c trong công tác thu h i n và có nh ng thành công

Tóm l i, tình hình huy đ ng và s d ng v n c a chi nhánh trong 3 n m qua đang phát tri n theo chi u h ng t t Tuy m c t ng ch a ph i là nhi u nh ng c ng cho th y Ban Giám đ c đã có nh ng quan tâm h n công tác qu n lý v n vay c ng nh đ u t nhi u h n vào công tác thu h i n và qu n lý n x u Mà nh đã phân tích trên thì chi nhánh có ho t đ ng kinh doanh hi u qu nh t trong m ng cho vay ng n h n nên

ph n sau khóa lu n s t p trung tìm hi u th c tr ng cho vay ng n h n và k t qu chi nhánh đ t đ c trong h n ch r i ro cho vay ng n h n

2.2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a Vietinbank Tây Hà N i

B ng 2.2 K t qu ho tăđ ng kinh doanh c a Vietinbank Tây Hà N iăgiaiăđo n

Soăsánhăn mă 2013/2012

Tuy tăđ i đ i (%) T ngă Tuy tăđ i đ i (%) T ngă

và không n đ nh qua các n m Tuy doanh thu t ho t đ ng kinh doanh v n t ng qua các n m nh ng do tình hình chi phí c ng t ng m nh, do đó d n đ n l i nhu n qua các

n m t ng lên không nhi u

V doanh thu: N m 2011 t ng doanh thu đ t 346.958 tri u đ ng, n m 2012 đ t 366.815 tri u đ ng t ng 19.857 tri u đ ng t ng đ ng v i 5,72 % so v i n m 2011,

n m 2013 đ t 380.215 tri u đ ng t ng 3,65 % so v i n m 2012 Nguyên nhân là do

NH đang ngày càng m r ng m ng l i kinh doanh c a mình, phát tri n thêm các s n

ph m m i thu hút thêm nhi u KH Bên c nh đó, doanh thu có s t ng lên là do trong hai n m g n đây, Nhà n c đã áp d ng chính sách ti n t th t ch t, làm gi m đ c l m phát xu ng m c n đ nh (<7%), t ng tr ng tín d ng c ng t ng lên (8,83%) giúp kích thích các t ch c trong n n kinh t phát tri n, đi vay đ phát tri n kinh doanh s n xu t nhi u h n, làm cho t ng doanh thu t ng

V chi phí: Tuy doanh thu t ng nh ng t ng chi phí c ng t ng lên không kém

31

kinh t tr l i gu ng quay tr c khi kh ng ho ng th gi i x y ra nên có nhi u ng i đi

g i ti n h n, làm cho chi phí tr lãi vay t ng cao Ngoài ra, còn chi phí liên quan đ n các ho t đ ng kinh doanh khác c a NH: đ u t , chi tr l ng th ng cho nhân viên làm đ i chi phí c a NH lên

V l i nhu n: L i nhu n sau thu c a chi nhánh n m 2013 là 64.289 tri u đ ng

t ng 2.837 tri u đ ng ng v i t ng 4,62% so v i n m 2012 là 61.452 tri u đ ng, còn

so v i n m 2011 là 56.061 tri u đ ng thì n m 2012 đã l i nhu n đã t ng 5.391 tri u

đ ng t ng đ ng v i 9,62% Vì ho t đ ng kinh doanh c a chi nhánh đã có nh ng

b c ti n b khi đã góp ph n làm t ng l i nhu n

Tóm l i, giai đo n 2011-2013 v n là giai đo n khó kh n v i n n kinh t Vi t Nam khi v n còn chu tàn d t cu c kh ng ho ng kinh t th gi i t n m 2008 Thêm vào đó, th i gian này c ng b ch u nh h ng t kinh t n c ngoài c ng đang trong giai đo n khó nh n th y tuy các ch tiêu đ u t ng nh ng m c đ t ng c a n m 2013 so

v i n m 2012 t ng ít h n n m 2012 so v i n m 2011 Tuy nhiên, nhìn vào nh ng gì đã

đ t đ c cho th y Chi nhánh đã c g ng, n l c h t s c đ ho t đ ng kinh doanh đ c bình th ng và có hi u qu i u này c ng ch ng t Vietinbank Tây Hà N i v n luôn

là đ a ch uy tín v i KH trong th i gian qua.kh n, kinh t v mô tuy đã n đ nh nh ng

ch a v ng ch c Do đó ta có th th y đ c ti m n ng phát tri n c a chi nhánh trong

th i gian t i

2.3 Th c tr ng cho vay ng n h n và r i ro cho vay ng n h n c a Ngân hàng TMCPăCôngăTh ngăVi t Nam - chi nhánh Tây Hà N i

2.3.1 Chính sách cho vay t i Vietinbank Tây Hà N i

i u ki n vay v n, nguyên t c cho vay, th i h n và lãi su t cho vay

- i u ki n cho vay

+ Ng i vay v n ph i có n ng l c pháp lu t dân s , n ng l c hành vi dân s và

ch u trách nhi m dân s theo quy đ nh c a pháp lu t;

+ M c đích s d ng v n vay h p pháp;

+ Có kh n ng tài chính đ m b o tr n khi h t th i h n cam k t

- Nguyên t c cho vay: KH đ n vay ph i đ m b o hai nguyên t c:

+ S d ng v n vay đúng m c đích đã th a thu n;

+ Hoàn tr c g c và lãi đúng h n đã th a thu n

- Th i h n cho vay: NH và KH th a thu n v th i h n cho vay c n c vào:

+ Chu k s n xu t, kinh doanh

+ Th i h n thu h i v n c a d án đ u t

- Lãi su t cho vay:

+ Ch t ch H i đ ng qu n tr ho c T ng giám đ c quy đ nh m c lãi su t cho vay phù h p v i quy đ nh c a NHNN, lãi su t th tr ng, th lo i vay

+ Vietinbank Tây Hà N i là n i cho vay và KH th a thu n v m c lãi su t cho vay đ i v i t ng kho n vay, th i h n đi u ch nh (t i thi u 3 tháng ho c 6 tháng m t

l n) phù h p v i s bi n đ ng c a lãi su t th tr ng t ng th i k và quy đ nh c a Vietinbank

+ M c lãi su t áp d ng đ i v i kho n n g c quá h n do Giám đ c phòng giao

d ch, chi nhánh tr c thu c Tr s chính n đ nh nh ng t i đa b ng 150% lãi su t cho vay áp d ng trong th i h n cho vay đã đ c ký k t ho c đi u ch nh trong h p đ ng tín

d ng theo quy đ nh c a NHNN Vi t Nam và Vietinbank

( Ngu n: Phòng T ng h p Vietinbank Tây Hà N i)

2.3.2 Quy trình xét duy t cho vay ng n h n t i Vietinbank Tây Hà N i

S ăđ 2.2 Quy trình xét duy t cho vay ng n h n t i Vietinbank Tây Hà N i

(7) (6) (5) (4)

( Ngu n: Phòng T ng h p – Vietinbank Tây Hà N i)

- B c 1: Khi KH đ t m i quan h mu n vay v n, cán b tín d ng đ c phân

công giao d ch v i KH có nhi m v h ng d n KH l p h s vay v n, c n c đ ch m

đi m x p h ng tín d ng và ti n hành th m đ nh các đi u ki n cho vay

BG duy t

CBTD l p

h s

Gi i ngân

Thu n Thanh

lý

33

h n và ph ng th c gi i ngân, k h n… Ch u trách nhi m v tính đ y đ và h p pháp

c a toàn b h s KH, trình cho Tr ng phòng tín d ng phê duy t

- B c 3: Ki m tra th m đ nh l i toàn b h s và các tiêu chu n, đi u ki n cho vay, TS B… theo quy đ nh hi n hành, trình cho ban giám đ c phê duy t Ch u trách nhi m tr c BG v tính đ y đ và h p pháp c a toàn b h s KH, tính trung th c

và chính xác c a t trình th m đ nh do CBTD trình

- B c 4: Giám đ c Chi nhánh Tây Hà N i s c n c vào báo cáo th m đ nh đ

quy t đ nh cho vay ho c không cho N u đ ng ý cho vay thì cùng KH l p h p đ ng tín

d ng, n u không cho vay thì ph i đ a ra lỦ do và có thông báo b ng v n b n cho KH

bi t

- B c 5: Khi có h p đ ng tín d ng, h s kho n vay s đ c chuy n cho k toán th c hi n nghi p v h ch toán, thanh toán

- B c 6: B ph n tín d ng gi h s pháp lỦ c a KH và theo dõi quá trình s n

xu t kinh doanh c a KH, đôn đ c KH tr n đ nh k

- B c 7: Khi KH tr h t n , CBTD ti n hành ph i h p cùng b ph n k toán đ i chi u, ki m tra hoàn t t kho n vay Khi bên vay tr xong n g c và lãi thì h p đ ng tín

d ng h t hi u l c N u bên vay yêu c u, thì CBTD so n th o biên b n thanh lý h p

đ ng đ trình lãnh đ o ký biên b n Trong tr ng h p đ n ngày đáo h n, n u KH có lý

do chính đáng xin gia h n thêm thì ph i làm đ n gia h n k p th i, n u không NH s chuy n n quá h n và có các bi n pháp c n thi t đ thu h i v n vay: phát m i, thanh lý

TS B

Tùy theo t ng kho n vay và đi u ki n c th , H i đ ng qu n tr , T ng giám đ c

ho c Giám đ c NHNN n i cho vay có th tri u t p h p y ban qu n lý r i ro ho c H i

đ ng t v n tín d ng đ tham kh o ý ki n các thành viên tr c khi quy t đ nh phê duy t kho n vay H i đ ng qu n tr quy đ nh v quy trình xét duy t cho vay phù h p

v i t ng lo i KH và đ án hi n đ i hóa h th ng thanh toán NH

2.3.3 Phân tích tình hình cho vay ng n h n t i Vietinbank Tây Hà N i

Ho t đ ng cho vay là m t ph n ho t đ ng tín d ng c a NH, đây c ng là nghi p

v ch y u mang l i doanh thu cho NH Vì v y, NH luôn quan tâm, chú tr ng t i vi c

t ng doanh s cho vay, t ng d n nh ng c ng ph i đ m b o làm sao đ thu h i nh ng kho n vay đó m t cách nhanh chóng và đ y đ nh t mà không b phát sinh n quá h n

và n x u quá nhi u

2.3.3.1 Tình hình doanh s cho vay ng n h n t i Vietinbank Tây Hà N i

Doanh s cho vay là t ng s ti n mà NH đã gi i ngân cho KH vay sau khi ch p

nh n h s vay v n c a KH N u trong t ng s v n NH huy đ ng đ c có doanh s

cho vay cao thì ch ng t NH đã s d ng đ c ngu n ti n có hi u qu , có th mang l i

l i nhu n cho NH Trong đó, cho vay ng n h n v i vai trò là ho t đ ng ch ch t c a Vietinbank Tây Hà N i thì c ng đã có k t qu tích c c trong giai đo n 2011-2013 Qua b ng 2.3, cho bi t t ng doanh s cho vay ng n h n n m 2011 đ t 3.211.980 tri u đ ng, n m 2012 là 3.411.686 tri u đ ng, n m 2013 là 3.576.185 tri u đ ng Qua

so sánh có th nh n ra n m 2012 t ng 199.706 tri u đ ng vào kho ng 6,22% so v i

n m 2011, còn n m 2013 t ng kho ng 4,82% là 164.499 tri u đ ng T s li u nh

th , th y đ c ho t đ ng cho vay ng n h n c a chi nhánh t ng tr ng khá đ u đ n dù

ch là t ng nh , do Chính ph đã đi u ti t đ c l m phát, kinh t v mô đã n đ nh tr

l i, giúp kích thích các t ch c cá nhân vay v n

Theo ngành kinh t :

Các NH luôn mong mu n m r ng ho t đ ng kinh doanh c a mình nên ngày càng đ u t vào nhi u l nh v c h n, cho vay đ i v i m i ngành ngh đ chia s r i ro,

t ng thu nh p, đa d ng hóa kênh đ u t …Và Vietinbank Tây Hà N i c ng không ph i

là ngo i l , dù v i vai trò ban đ u là t p trung vào công nghi p và th ng nghi p

nh ng trong th i bu i h i nh p hi n nay, NH c ng đã m r ng đ u t cho vay sang nhi u l nh v c khác, và c ng đã thu đ c m t s thành t u

- Th ng m i và d ch v chi m t tr ng cao nh t, luôn trên 50% qua 3 n m: N m

2011 là 54,43%, n m 2012 là 56,57%, n m 2013 là 58,03% Giá tr cho vay c a ngành này t ng đ u theo các n m t 1.748.281 tri u đ ng n m 2011 thêm 181.710 tri u đ ng lên 1.929.991 tri u đ ng n m 2012, n m 2013 đ t 2.075.245 tri u đ ng là đã t ng thêm 145.253 tri u đ ng Nguyên do vì th i gian g n đây ngành d ch v phát tri n r t nhanh, ngày càng chi m t tr ng cao trong c c u n n kinh t , v y nên cùng v i s phát tri n c a các khu đô th , chu i nhà hàng, khách s n, công ty d ch v đa d ng phong phú h n… nhu c u v v n cho ngành này c ng càng ngày càng l n NH đã r t tích c c chú tr ng vào th m nh c a mình b ng cách xây d ng, đi u ch nh c ch cho vay linh ho t h n, đa d ng hóa s n ph m cho vay đ thúc đ y doanh s cho vay trong ngành

- Công nghi p c ng là m t lãnh đ a c a Vietinbank, chi m kho ng 40% t ng doanh s cho vay ng n h n qua các n m, nh ng trong nh ng n m g n đây, do v th và

xu h ng phát tri n c a n n kinh t , mà ngành th ng m i - d ch v “lên ngôi”, nên t

tr ng c a cho vay ng n h n ngành công nghi p trong t ng doanh s cho vay ng n h n

gi m nh : T chi m 40,96% n m 2011 còn 39,10% n m 2012 đ n 2013 là 37,71 % Tuy có s gi m trong c c u t tr ng doanh s cho vay nh ng v giá tr thì s cho vay

ng n h n ngành công nghi p v n có s t ng lên trong th i gian qua

S ti n

T

tr ng (%)

S ti n

T

tr ng (%)

S ti n

T

tr ng (%)

Tuy t

đ i

T ngă

đ i (%)

Tuy t

đ i

T ngă

đ i (%)

Theo ngành kinh t Công nghi p 1.315.627 40,96 1.333.969 39,10 1.348.569 37,71 18.342 1,39 14.600 1,09 Nông lâm nghi p và th y

s n

80.621 2,51 91.433 2,68 96.556 2,70 10.813 13,41 5.123 5,60

TM-DV 1.748.281 54,43 1.929.991 56,57 2.075.245 58,03 181.710 10,39 145.253 7,53 Ngành khác 67.451 2,1 56.293 1,65 55.788 1,56 (11.159) (16,54) (505) (0,90) Theo TP kinh t

N m 2011 doanh s cho vay ng n h n ngành công nghi p là 1.315.627 tri u

đ ng, sang đ n n m 2012 đã t ng thêm 18.342 tri u đ ng lên 1.333.969 tri u đ ng, v i

n m 2013 thì đ t 1.348.569 tri u đ ng là đã t ng thêm 14.600 tri u đ ng Nh ng n m

g n đây các ngành công nghi p ch bi n th c ph m, s n xu t đ gia d ng… mang tính

th i v cao phát sinh ngu n v n tín d ng ng n h n nên khi n nhu c u v v n tín d ng

ng n h n cho công nghi p t ng NH đã đ ra r t nhi u bi n pháp marketing đa d ng, khuy n mãi linh ho t đ thu hút KH ngày càng đông, khi n doanh s cho vay không

ng ng t ng

- Nông lâm nghi p và th y s n: Tuy đây không ph i ngành ch y u mà NH

h ng t i nh ng trong vòng 3 n m c ng đã có t tr ng t ng trong t ng doanh s cho vay ng n h n: t 2,51% n m 2011 lên 2,68% n m 2012 t i 2,70 % n m 2013 Giá tr

c a s ti n cho vay ng n h n nông lâm nghi p và th y s n c ng t ng d n t 80.621 tri u đ ng n m 2011, đ n n m 2012 đ t t i 91.433 tri u đ ng và n m 2013 là 96.556 tri u đ ng Nguyên nhân c a s gia t ng này là do trong th i gian này Chính ph đ nh

h ng và xác đ nh hành lang pháp lý cho các t ch c tín d ng t p trung đ u t vào nông lâm nghi p và th y s n h n, tránh cho vi c nh ng ngành này thi u h t s h tr

v v n, làm ch m phát tri n kinh t c a ngành H ng ng chính sách c a Chính ph

và c ng mu n m r ng thêm l nh v c kinh doanh, Vietinbank Tây Hà N i c ng đã m

r ng thêm sang cho vay nông lâm th y s n, và đã có đ c nh ng thành t u tích c c

- Ngành khác: bao g m: cho vay tiêu dùng, cho vay các TCTD, cho vay n i b ngành, nghiên c u khoa h c, xây d ng c b n, kinh doanh ch ng khoán … có doanh

s cho vay khá nh và chi m t tr ng nh trong t ng doanh s cho vay: N m 2011 là 2,1%, n m 2012 là 1,65%, n m 2013 là 1,56% Thêm vào đó, doanh s này còn gi m qua t ng n m: n m 2011 là 67.451 tri u đ ng nh ng đ n n m 2012 gi m 11.159 tri u

đ ng ch còn 56.293 tri u đ ng, sang n m 2013 l i ti p t c gi m nh là 505 tri u đ ng còn 55.788 tri u đ ng Vì tình hình kinh t m đ m, ng i dân tiêu dùng ti t ki m h n nên nh c u v vay tiêu dùng c ng gi m

Nhìn chung, Vietinbank Tây Hà N i đã m r ng cho vay đ i v i m i ngành ngh , tuy v y NH v n có s đ u t u tiên phát tri n khác nhau đ i v i m i ngành đ t i đa hóa

l i nhu n và tránh r i ro Bên c nh đó NH c ng xem xét m c đ phát tri n c a t ng ngành ngh , đánh giá kh n ng ho t đ ng đ đi u ch nh t tr ng cho vay h p lý

Theo thành ph n kinh t

Ngoài vi c phân tích doanh s cho vay ng n h n theo ngành, còn có xem xét theo thành ph n kinh t b i vi c đa d ng hóa đ i t ng cho vay là m t trong nh ng bi n pháp phòng ng a r i ro h u hi u trong ho t đ ng tín d ng

37

- T ch c kinh t : Cho vay ng n h n là m t trong nh ng gi i pháp h u hi u c a các đ n v s n xu t kinh doanh b sung ngu n v n l u đ ng, ch y u là đ thanh toán

và d tr nguyên v t li u, hàng hóa Qua b ng s li u ta th y t tr ng c a cho vay

ng n h n t ch c kinh t chi m trên 70% t ng doanh s cho vay ng n h n, vì các DN

th ng có nhu c u l n đ kinh doanh nên ngu n v n vay c a h s nhi u h n, quy mô

l n h n so v i cá nhân h gia đình i n hình nh n m 2011, doanh s cho vay ng n

h n đ i v i t ch c kinh t là 2.352.776 tri u đ ng chi m v i 73,25% t ng doanh s cho vay, n m 2012 đ t 2.506.225 tri u đ ng chi m 73,46 %, n m 2013 gi kho ng 74,65 ng v i 2.669.602 tri u đ ng Nh v y, n m 2012 đã t ng 153.449 tri u đ ng so

v i n m 2011, và n m 2013 t ng 163.377 tri u đ ng so v i n m 2012 V i s li u nh

th cho th y NH đã cho r t nhi u t ch c kinh t vay, và l ng vay v n t ng đ u qua hàng n m Th c t cho th y NH đã r t c g ng trong vi c gi v ng doanh s c a mình

c ng nh nh ng KH thân thi t và t o d ng đ c uy tín lâu dài

- Cá nhân, h gia đình: N m 2011, doanh s cho vay ng n h n là 859.204 tri u

đ ng chi m 26,75 % trong t tr ng ngu n v n, n m 2012 đ t 905.461 tri u đ ng v i 26,54%, còn n m 2013 là 906.583 tri u đ ng chi m 25,35% Nh v y n m 2012 so

v i 2011 đã t ng 46.257 tri u đ ng còn 2013 so v i 2012 t ng 1.122 tri u đ ng Ngu n v n cho vay ng n h n cá nhân h gia đình ph n l n là đ cho h gia đình, cá nhân kinh doanh s n xu t còn m t s ít là tiêu dùng Do n n kinh t có nhi u b t n, giá c th tr ng ngày càng t ng, ng i dân th t ch t chi tiêu nên tình hình kinh doanh nhi u lúc không kh quan, vì th các h kinh doanh nh l không đ v n đ thích nghi

v i s bi n đ ng c a th tr ng, do đó c n đ n ngu n v n t phía NH là đi u t t y u Qua các cách phân chia doanh s cho vay theo t ng khía c nh đ d dàng ti p

c n v i quy mô cho vay c a Vietinbank Tây Hà N i, có th nh n th y t tr ng c a

t ng l nh v c và s t ng gi m qua các n m m t cách rõ ràng V i b n ch t c a NH công th ng, chi nhánh đã luôn chú tr ng vào m ng công th ng nghi p cùng v i m t

l ng khách hàng DN l n và lâu n m, bên c nh đó NH c ng đang ngày càng đ c m

r ng nh ng ngành ngh khác

2.3.3.2 Tình hình doanh s thu n ng n h n Vietinbank Tây Hà N i

Cùng v i s ho t đ ng có hi u qu c a cho vay ng n h n giai đo n 2011-2013, tình hình thu n c ng có nh ng chuy n bi n tích c c T ng doanh s thu n t ng d n qua các n m: 2.639.181 tri u đ ng n m 2011, n m 2012 là 3.060.104 tri u đ ng t ng

đ ng v i t ng 420.923 tri u đ ng, đ n n m 2013 t ng 302.538 tri u đ ng lên 3.362.642 tri u đ ng Do tình hình s n xu t kinh doanh thu n l i c ng v i đ i ng cán

b tín d ng làm vi c tích c c nên vi c thu n ng n h n đã đ c th c hi n t ng đ i

t t