Một số giải pháp quản lý công tác học sinh sinh viên ở trường trung cấp Việt Anh, tỉnh Nghệ An

Nhà nghiên cứu Trần Kiểm “Quản lý giáo dục, quản lý trường học cóthể hiểu là một chuỗi tác động hợp lý có mục đích tự giác, hệ thống, có kếhoạch mang tính tổ chức sư phạm của chủ thể quả

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm trân trọng và chân thành tôi xin được bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới Trường Đại học Vinh, Phòng Đào tạo Sau Đại học, Ban Giám hiệu và Phòng Công tác HSSV trường Trung cấp Việt - Anh đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tác giả trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu.

Xin được bày tỏ lòng cảm ơn, biết ơn sâu sắc tới các thầy cô giáo, các nhà khoa học đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học

Đặc biệt xin được trân trọng cảm ơn PGS.TS Nguyễn Văn Tứ đã dành

nhiều thời gian và tâm huyết chỉ bảo cho tác giả những kiến thức và kinh nghiệm quý báu, giúp tác giả tự tin trong quá trình nghiên cứu để hoàn thành luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục này

Tôi cũng xin chân thành cảm ơn tới bạn bè, đồng nghiệp, người thân

đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học

Mặc dù trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn tốt nghiệp, bản thân đã rất nỗ lực và cố gắng, song chắc chắn không thể tránh khỏi những hạn chế, thiếu sót Vì vậy, rất mong nhận được ý kiến đóng góp của các nhà khoa học, các nhà giáo, bạn bè và đồng nghiệp để luận văn được hoàn thiện hơn qua đó cũng góp phần nâng cao chất lượng công tác quản lý học sinh - sinh viên ở Trường Trung cấp Việt - Anh.

Xin chân thành cảm ơn!

Vinh, tháng 8 năm 2013

Tác giả

Nguyễn Thị Duyên

BẢNG CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

CBGV - NV : Cán bộ giáo viên - nhân viên

CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU……… …… 6

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC HSSV Ở TRƯỜNG TCCN ……… 10

1.1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu……… 10

1.2 Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài ……… … 13

1.2.1 Trường Trung cấp chuyên nghiệp……… ……… 13

1.2.2 Quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trường……… 14

1.2.3 Học sinh, sinh viên và công tác học sinh - sinh viên……….… 20

1.2.4 Giải pháp và giải pháp quản lý ……… 26

1.3 Công tác HSSV các trường Trung cấp chuyên nghiệp………. 27

1.3.1 Vị trí, vai trò; chức năng; nhiệm vụ công tác HSSV……… 27

1.3.2 Mục đích, yêu cầu của nâng cao hiệu quả công tác HSSV………… 30

1.3.3 Nguyên tắc quản lý học sinh - sinh viên……… 31

1.3.4 Các nội dung cơ bản của công tác HSSV………… ……… 34

1.3.5 Hệ thống tổ chức, quản lý công tác HSSV……… 37

1.4 Nội dung quản lý công tác HSSV ở trường TCCN ……… 39

1.4.1 Quản lý về công tác quán triệt nhận thức tư tưởng về vai trò, vị trí của công tác HSSV ……… 39

1.4.2 Quản lý về công tác xây dựng kế hoạch và thực hiện công tác tổ chức hành chính ……… 41

1.4.3 Quản lý về hoạt động học tập và rèn luyện của HSSV ……… 42

1.4.4 Quản lý công tác hoạt động xã hội, công tác y tế, văn nghệ, thể dục thể thao của HSSV ……… 43

1.4.5 Quản lý việc thực hiện các chế độ, chính sách đối với HSSV ……… 44

1.4.6 Quản lý việc thực hiện công tác an ninh chính trị, trật tự, an toàn, phòng chống tội phạm và trật tự xã hội ……… 44

1.4.7 Quản lý công tác HSSV nội trú, ngoại trú ……… 45

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC HSSV Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP VIỆT - ANH, TỈNH NGHỆ AN ……… … 48

2.1 Khái quát về Trường Trung cấp Việt - Anh……… 48

2.1.1 Sơ lược về lịch phát triển……… 48

2.1.2 Chức năng, nhiệm vụ ……… 49

2.1.3 Cơ cấu tổ chức ……… 50

2.1.4 Quy mô đào tạo hiện nay ……… 51

2.1.5 Cơ sở vật chất ……… 52

2.1.6 Đội ngũ cán bộ ……… 53

2.1.7 Tổ chức Đảng, đoàn thể ……… 55

2.2 Thực trạng công tác quản lý học sinh - sinh viên ở Trường Trung cấp Việt - Anh……… ……… 57

2.2.1 Thực trạng về công tác quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của HSSV ……… 57

2.2.2 Thực trạng về công tác quản lý học sinh - sinh viên nội trú, ngoại trú……… 60

2.2.3 Thực trạng về công tác quản lý thực hiện các chế độ, chính sách đối với học sinh - sinh viên……… 64

2.2.4 Thực trạng quản lý học sinh - sinh viên trong việc tham gia các phong trào ở trong và ngoài trường, quan hệ với môi trường xã hội……… …

66 2.2.5 Thực trạng việc phối hợp giữa nhà trường - gia đình - xã hội trong việc quản lý học sinh - sinh viên ……… 68

2.3 Đánh giá chung……… 72

2.3.1 Ưu điểm, hạn chế … ……… 72

2.3.2 Bài học……… 74

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ CÔNG TÁC HỌC SINH - SINH VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP VIỆT - ANH ……… 76

3.1 Nguyên tắc xác định giải pháp……… 76

3.1.1 Nguyên tắc mục tiêu ……… ……… 76

3.1.2 Nguyên tắc thực tiễn ……… ……… 77

3.1.3 Nguyên tắc khả thi ……….……… 77

3.1.4 Nguyên tắc hiệu quả ……… ……… 78

3.2 Một số giải pháp quản lý công tác học sinh - sinh viên ở Trường Trung cấp Việt - Anh ……….……… 78

3.2.1 Nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý HSSV và kiện toàn hệ thống mạng lưới tổ chức quản lý HSSV ……….……… 79

3.2.2 Tăng cường công tác giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho HSSV ……… 83

3.2.3 Nâng cao chất lượng công tác quản lý ngoại trú………….………… 86

3.2.4 Tăng cường chất lượng công tác xếp loại, đánh giá, công tác thi đua khen thưởng, kỷ luật và đảm bảo quyền lợi cho HSSV……….… 89

3.2.5 Hoàn thiện nội quy, quy chế về công tác quản lý HSSV……… 91

3.2.6 Tăng cường cơ sở vật chất và ứng dụng CNTT trong quản lý HSSV 93

3.2.7 Phối hợp chặt chẽ với tổ chức Đoàn, các cơ quan chức năng, địa phương và gia đình trong việc quản lý HSSV ……… … 95

3.3 Thăm dò tính cần thiết và khả thi của các giải pháp ……… 101

3.3.1 Mục đích, phạm vi, đối tượng thăm dò ……… 101

3.3.2 Nội dung, phương pháp thăm dò ……… 101

3.3.3 Kết quả thăm dò ……… 102

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… 108

TÀI LIỆU THAM KHẢO……… 112

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Việc chuyển sang xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủnghĩa và hội nhập kinh tế quốc tế đặt ra nhiều vấn đề mới trong phát triểngiáo dục - đào tạo Mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây dựng nhữngcon người và thế hệ thiết tha gắn bó với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa

xã hội, có đạo đức trong sáng, có ý chí kiên cường xây dựng và bảo vệ tổquốc; công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; giữ gìn và phát huy các giá trịvăn hoá của dân tộc, có năng lực tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; phát huytiềm năng của dân tộc và con người Việt Nam, có ý thức cộng đồng và pháthuy tính tích cực của cá nhân, làm chủ tri thức khoa học và công nghệ hiệnđại, có tư duy sáng tạo, có kỹ năng thực hành giỏi, có tác phong công nghiệp,

có tính tổ chức kỷ luật; có sức khoẻ Tại Hội Nghị ban chấp hành Trung ươngĐảng khóa X đã ban hành Nghị quyết về: “Xây dựng đội ngũ trí thức thời kỳ

đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa” Đại hội XI của Đảng cũng đã nhấn

mạnh: “Giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệ có sức mạnh nâng caodân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọngphát triển đất nước, xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam Phát triểngiáo dục và đào tạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sáchhàng đầu; đầu tư cho giáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển” [36]

Một trong những vấn đề quan trọng trong quá trình thực hiện nhiệm vụgiáo dục, đào tạo của nhà trường là công tác quản lý học sinh, sinh viên(HSSV) Sự nỗ lực học tập và ý thức tu dưỡng, rèn luyện bản thân để pháttriển toàn diện là nghĩa vụ của mỗi HSSV Việc quản lý theo dõi, đánh giá kếtquả rèn luyện của HSSV là một trong những nhiệm vụ quan trọng và xuyênsuốt trong công tác quản lý HSSV của các trường đại học, cao đẳng, trung cấpchuyên nghiệp Việc tăng cường quản lý này góp phần tạo sự minh bạch,

công khai và công bằng trong việc đánh giá, từ đó tạo động lực nhất định chonhiệm vụ tự rèn luyện của mỗi HSSV Quản lý tốt HSSV sẽ tạo điều kiệnthuận lợi cho quá trình trang bị kiến thức, kỹ năng chuyên môn, đồng thời còntạo ra môi trường tốt cho việc rèn luyện phẩm chất đạo đức, nhân cách và tácphong, lối sống cho HSSV Đặc biệt, trong bối cảnh hiện nay, sự phát triểncủa kinh tế thị trường, quá trình hội nhập và giao lưu quốc tế, sự phân hóagiàu nghèo trong xã hội,… là những nhân tố làm cho một bộ phận thanh niên,HSSV xa rời với truyền thống đạo đức, lối sống thuần phong mỹ tục, bịnhững cám dỗ của đời sống vật chất, chạy theo những thói hư tật xấu, thậmchí sa vào tệ nạn xã hội và vi phạm pháp luật Vì vậy, công tác quản lý HSSVtrở thành vấn đề rất được quan tâm hiện nay của gia đình, nhà trường và xãhội Cùng với đổi mới nội dung chương trình, phương pháp giảng dạy, việctăng cường giáo dục phẩm chất đạo đức lối sống của HSSV luôn được cácnhà trường quan tâm Từ yêu cầu đào tạo trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước, từ thực tiễn hoạt động của công tác giáo dục quản lý HSSVcần phải đổi mới các biện pháp quản lý công tác HSSV

Là một cán bộ đang phụ trách công tác quản lý HSSV, một câu hỏi luônđặt ra trong tôi đó là làm thế nào để công tác HSSV được quản lý một cáchkhoa học nhất, xây dựng được nề nếp học tập và rèn luyện cho HSSV, phùhợp với đòi hỏi ngày càng cao của thực tiễn, đáp ứng được yêu cầu của xãhội

Trường Trung cấp Việt - Anh là một trường mới thành lập được 5 năm,được đặt trên địa bàn thành phố Vinh, tỉnh Nghệ An, là nơi có truyền thốnghiếu học, cần cù, chịu khó, nhưng cũng là nơi đang có những vấn đề bất cậpnảy sinh trong việc quản lý, giáo dục thanh thiếu niên Vì vậy, để khẳng địnhthương hiệu của mình, bên cạnh việc nâng cao chất lượng giảng dạy, công tácquản lý HSSV cũng là vấn đề đáng được quan tâm để tạo nên một sức mạnh

tổng hợp nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu xãhội Xuất phát từ những lí do trên, chúng tôi đã lựa chọn đề tài nghiên cứu của

mình là “Một số giải pháp quản lí công tác học sinh - sinh viên ở Trường

Trung cấp Việt - Anh, tỉnh Nghệ An”

2 Mục đích nghiên cứu

Đề xuất một số giải pháp quản lý công tác HSSV ở Trường Trung cấpViệt - Anh nhằm góp phần nâng cao chất lượng đào tạo của nhà trường

3 Khách thể, đối tượng và phạm vị nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý HSSV ở các trường Trung

cấp chuyên nghiệp

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Giải pháp quản lý công tác HSSV ở Trường

Trung cấp Việt - Anh, tỉnh Nghệ An

3.3 Phạm vi nghiên cứu: Đề tài được thực hiện, nghiên cứu về đối

tượng là HSSV và công tác quản lý HSSV ở Trường Trung cấp Việt - Anh,tỉnh Nghệ An

4 Giả thuyết khoa học

Nếu xây dựng và thực hiện được một số giải pháp có cơ sở khoa học và

có tính khả thi thì sẽ nâng cao chất lượng quản lý công tác HSSV ở TrườngTrung cấp Việt - Anh

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Xây dựng cơ sở lý luận về vấn đề quản lý công tác HSSV ở trườngTrung cấp chuyên nghiệp

- Xây dựng cơ sở thực tiễn của vấn đề quản lý công tác HSSV ởTrường Trung cấp Việt - Anh

- Đề xuất các giải pháp quản lý công tác HSSV ở Trường Trung cấpViệt - Anh

6 Phương pháp nghiên cứu

6.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các văn kiện,

nghị quyết của Đảng, Nhà nước, các tài liệu của Bộ GD&ĐT các tài liệu cóliên quan để xác lập cơ sở lý luận cho đề tài nghiên cứu

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, khảo sát, phân

tích các số liệu thống kê, tổng kết phân tích tình hình thực tiễn, điều tra bằngphiếu hỏi, lấy ý kiến chuyên gia để xác lập cơ sở thực tiễn của đề tài

6.3 Phương pháp thống kê: để xử lý số liệu thu được

7 Cấu trúc của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và tài liệu tham khảo, luận văn gồm có 3chương:

Chương 1 Cơ sở lí luận của vấn đề quản lý công tác HS-SV ở trườngtrung cấp chuyên nghiệp

Chương 2 Thực trạng quản lý công tác HS-SV ở Trường Trung cấpViệt – Anh, tỉnh Nghệ An

Chương 3 Một số giải pháp quản lý công tác HS-SV ở Trường Trungcấp Việt – Anh, tỉnh Nghệ An

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC

HỌC SINH – SINH VIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

am hiểu, có kiến thức ở nhiều lĩnh vực Bên cạnh đó còn phải có năng lực tổchức, tập hợp, giải quyết các vấn đề Đối với bậc giáo dục chuyên nghiệp,công tác quản lý HSSV là công việc không mới, tuy nhiên, trong những nămqua công tác này chưa được coi trọng đúng mức chính vì thế chất lượng chưacao

Phát triển con người một cách toàn diện luôn là mục tiêu xuyên suốtmọi chính sách của Đảng, Nhà nước trong quá trình xây dựng và phát triểnđất nước, là tư tưởng nhân văn quan trọng trong quản lý xã hội đương đại và

là sự vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh về phát triển con người Đạihội Đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã xác định: "Xây dựng conngười Việt Nam toàn diện về chính trị, tư tưởng, trí tuệ, đạo đức, thể chất,năng lực sáng tạo, có ý thức cộng đồng, lòng nhân ái, lòng khoan dung, tôntrọng nghĩa tình, lối sống có văn hóa, quan hệ hài hòa trong gia đình, cộngđồng và xã hội" [35] Vì vậy, để đào tạo được những con người phát triểntoàn diện, có phẩm chất đạo đức, có năng lực chuyên môn cao trong sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập quốc tế hiện nay đòi hỏi phải

có những quan niệm, định hướng đúng đắn cho công tác này

Vì vậy, nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn của công tác quản

lý HSSV đã được nhiều người đề cập đến trên các bình diện khác nhau Nhiềucông trình nghiên cứu của các nhà khoa học, nhà giáo dục, nhà quản lý đã đềcập đến vấn đề quản lý và giáo dục thế hệ trẻ, quản lý và giáo dục HSSVtrong các cơ sở giáo dục ở các bậc học, cấp học, ngành học khác nhau

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã có nhiều văn bản quy định về công tácnày và thể hiện những quá trình phát triển, đổi mới trong công tác quản lýHSSV ở các trường ĐH-CĐ, trung cấp chuyên nghiệp Năm 2002, Bộ Giáodục và Đào tạo đã ban hành quyết định số 41/2002/QĐ-BGD&ĐT về việc sửađổi, bổ sung một số điểm trong “Quy chế công tác học sinh, sinh viên nội trútrong các trường đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề”ban hành kèm theo quyết định số 2137/GD-ĐT ngày 28 tháng 6 năm 1997của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Năm 2007, Bộ đã ban hành nhiều vănbản để chỉ đạo công tác này ở các cơ sở giáo dục Đó là quyết định số42/2007/QĐ-BGDĐT ban hành “Quy chế học sinh, sinh viên các trường đạihọc, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp hệ chính quy”; Quyết định số44/2007/QĐ-BGDĐT ngày 15 tháng 8 năm 2007 về việc “công bố học bổngkhuyến khích học tập đối với học sinh, sinh viên trong các trường chuyên,trường năng khiếu, các cơ sở giáo dục đại học và trung cấp chuyên nghiệpthuộc hệ thống giáo dục quốc dân”; Quyết định số 48/2007/QĐ-BGDĐT banhành “Quy định về việc xử lý người học có liên quan đến tệ nạn ma tuý” ngày

25 tháng 10 năm 2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Quyết định số60/2007/QĐ-BGDĐT ngày 16 tháng 10 năm 2007 về việc ban hành “Quy chếđánh giá kết quả rèn luyện của học sinh, sinh viên các cơ sở giáo dục đại học

và trường trung cấp chuyên nghiệp hệ chính quy” Ngày 27 tháng 9 năm

2007, Thủ tướng Chính phủ cũng đã ban hành quyết định số TTg về “Tín dụng đối với học sinh, sinh viên” của Thủ tướng chính phủ

157/2007/QĐ-Những văn bản nói trên chính là những cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý, nhữngtiền đề thực tiễn làm điểm tựa cho quá trình nghiên cứu về công tác quản lýHSSV trong các cơ sở giáo dục.

Trong nhiều công trình nghiên cứu, các nhà khoa học đã trực tiếp haygián tiếp đề cập đến vấn đề giáo dục và quản lý HSSV Đó là những nghiêncứu của nhà khoa học Phạm Minh Hạc trong công trình “Một số vấn đề vềgiáo dục và quản lý giáo dục”, “Một số vấn đề về giáo dục và khoa học giáodục”; các tác giả Đặng Vũ Hoạt - Hà Thế Ngữ với “Giáo dục học”; tác giảTrần Kiểm với “Một số vấn đề lý luận về quản lý trường học”; “Khoa họcgiáo dục, một số vấn đề lý luận và thực tiễn”; tác giả Nguyễn Văn Lê với

“Khoa học quản lý Nhà trường”; tác giả Thái Văn Thành với “Quản lý giáodục, quản lý nhà trường”,

Tuy nhiên, công tác quản lý HSSV tại các trường đại học, cao đẳng,trung cấp chuyên nghiệp hầu như dựa vào quy chế của Bộ, kinh nghiệm củacác trường Trong những năm qua, công tác HSSV dần đi vào nề nếp và đóngmột vai trò quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu đào tạo Nhà nước đã cóLuật Giáo dục năm 2005; Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo có nhiều vănbản, tổ chức nhiều hội nghị, hội thảo, tập huấn,… liên quan đến người học.Việc nghiên cứu của các nhà khoa học chỉ đi vào những vấn đề lý luận khoahọc giáo dục, lý luận về quản lý nhà trường nói chung, chưa đi sâu vào côngtác quản lý HSSV với những đặc trưng riêng biệt của các loại hình trường cụthể Vì vậy, việc áp dụng những kết quả nghiên cứu đó cho những người làmcông tác quản lý HSSV ở các trường Đại học, Cao đẳng, Trung cấp chuyênnghiệp nói chung và ở Trường Trung cấp Việt – Anh nói riêng còn gặp nhiềukhó khăn, lúng túng

Trường Trung cấp Việt - Anh mặc dầu mới thành lập được 5 nămnhưng trong những năm qua việc quản lý HSSV đã có những kết quả bước

đầu đáng khích lệ, góp phần giáo dục HSSV có phẩm chất, năng lực Công tácquản lý HSSV đã được Chi ủy, Ban giám hiệu nhà trường đặc biệt quan tâm.Tuy nhiên, bên cạnh đó vẫn còn một số hạn chế nhất định về nội dung, hìnhthức, biện pháp quản lý HSSV và cho đến nay chưa có công trình khoa họcnào nghiên cứu về vấn đề này Một số báo cáo, tổng kết chỉ dừng lại nhưnhững đánh giá của phòng chức năng qua từng năm học, từng học kỳ hoặctừng khóa đào tạo, mang tính chủ quan, chưa đưa ra được một hệ thống giảipháp có tính hệ thống, khoa học và khả thi Chính thực tế đó, chúng tôi mongmuốn qua đề tài: "Một số giải pháp quản lý công tác Học sinh - Sinh viên ởTrường Trung cấp Việt - Anh, tỉnh Nghệ An" sẽ đóng góp thêm những biệnpháp quản lý khoa học, có hiệu quả thiết thực trong công tác quản lý HSSV ởTrường Trung cấp Việt – Anh, tạo động lực để nâng cao chất lượng, hiệu quảđào tạo nguồn nhân lực theo nhu cầu xã hội.

1.2 MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

1.2.1 Trường trung cấp chuyên nghiệp

Theo Điều lệ Trường trung cấp chuyên nghiệp Ban hành kèm theoThông tư 54/2011/QĐ-BGDĐT ngày 15 tháng 11 năm 2011 của Bộ trưởng

Bộ Giáo dục và Đào tạo: Trường TCCN là cơ sở giáo dục nghề nghiệp thuộc

hệ thống giáo dục quốc dân Trường có tư cách pháp nhân, có con dấu và tàikhoản riêng

Trường Trung cấp chuyên nghiệp là đơn vị cơ sở giáo dục - đào tạo củabậc trung cấp chuyên nghiệp Trường đào tạo trình độ trung cấp chuyênnghiệp từ 3 đến 4 năm đối với người có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, từ 1đến 2 năm đối với người có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông

1.2.2 Quản lý, quản lý giáo dục và quản lý nhà trường

1.2.2.1 Quản lý

Quản lý là một chức năng lao động xã hội bắt nguồn từ tính chất xã hộicủa lao động Đó là một hoạt động có từ rất lâu trong lịch sử xã hội loàingười Xã hội loài người xuất hiện thì hoạt động quản lý cũng đồng thời xuấthiện Sự phát triển của xã hội loài người dựa vào nhiều yếu tố trong đó yếu tốlao động, tri thức và quản lý là ba yếu tố cơ bản Khổng Tử (551 - 479 TCN)

đã đề ra học thuyết Đức trị, dùng phương pháp cai trị bằng chính tài đức củamình làm tấm gương để “giáo hóa” cho dân chúng, khiến họ tự giác tuân theo

và hạn chế dùng luật hay hình phạt cưỡng bức, bất đắc dĩ mới dùng hình pháptrừng phạt

Sự cần thiết của quản lý được C Mac viết: “Tất cả mọi lao động trựctiếp hay lao động chung nào tiến hành trên qui mô tương đối lớn, thì ít nhiềucũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân… Mộtngười độc tấu vĩ cầm riêng lẻ tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạcthì cần phải có nhạc trưởng" [17] Như vậy, C Mac đã chỉ ra bản chất quản lý

là một hoạt động lao động để điều khiển lao động, một hoạt động tất yếu quantrọng trong quá trình phát triển của xã hội loài người Quản lý trở thành mộthoạt động phổ biến, có liên quan đến mọi người đều dựa trên sự phân công vàhợp tác để làm một công việc nhằm đạt một mục tiêu chung

Quản lý là một hoạt động, một dạng lao động có tính đặc thù, có tổchức, là một hoạt động đa dạng phức tạp có nhiều cách tiếp cận khác nhautrên cơ sở phương pháp luận khoa học để nghiên cứu các khía cạnh các yếu

tố, các lĩnh vực quản lý để làm đối tượng của sự nghiên cứu

Do sự đa dạng về các hoạt động quản lý và cách tiếp cận với quản lý,trong quá trình phát triển lí luận dẫn đến sự phong phú các quan niệm, cácđịnh nghĩa theo nhiều cách của học giả, học thuyết khác nhau đưa ra

- Frederick Winslow Taylor (1856 -1915), người sáng lập thuyết quản

lý theo khoa học cho rằng: Quản lý là hoàn thành công việc của mình thông quangười khác và biết chắc rằng họ đã thực hiện công việc một cách tốt nhất và rẻnhất Đó cũng là tư tưởng cơ bản của ông về quản lý

- Henry Fayol (1841-1925), cha đẻ của thuyết quản lý hành chính, chorằng: Quản lý hành chính là dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển,phối hợp và kiểm tra

- Harold Koontz, người được coi là cha đẻ của quản lý hiện đại, đã viết:Quản lý là điều kiện thiết yếu nó đảm bảo phối hợp những nỗ lực cá nhânnhằm đạt được mục tiêu của tổ chức với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bấtmãn cá nhân ít nhất

Ở nước ta, đã có rất nhiều nhà nghiên cứu, nhà khoa học, các nhà quản

lý đã có những ý kiến, quan niệm góp phần làm sáng tỏ khái niệm quản lý

Nhà nghiên cứu Đặng Quốc Bảo cho rằng “Hoạt động quản lý là hoạtđộng bao gồm hai quá trình “quản” và “lý” tích hợp vào nhau; trong đó,

“quản” có nghĩa là duy trì và ổn định hệ, “lý” có nghĩa là đổi mới hệ” [1] Cáctác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc lại nêu ý kiến: “Hoạt độngquản lý (Management) là tác động có định hướng có chủ đích của chủ thểquản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vậnhành và đạt được mục đích của tổ chức” [16]

Theo Giáo sư Đặng Vũ Hoạt và Giáo sư Hà Thế Ngữ thì “Quản lý làmột quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý có hệ thống là quátrình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định Nhữngmục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lýmong muốn” [20] Tác giả Nguyễn Văn Lê cho rằng: “Quản lý là một côngviệc mang tính khoa học song nó cũng mang tính nghệ thuật” Ông cho rằngmục đích của công việc quản lý chính là nhằm đạt hiệu quả tối ưu theo mục

tiêu đề ra Ông viết “Quản lý là một hệ thống xã hội khoa học và nghệ thuậttác động vào hệ thống đó mà chủ yếu là vào những con người nhằm đạt hiệuquả tối ưu theo mục tiêu đề ra” [24].

Các nhà nghiên cứu ở Trường Đại học Vinh cũng đã nêu lên những ýkiến về khái niệm quản lý Tác giả Trần Hữu Cát và Đoàn Minh Duệ chorằng: “Quản lý là hoạt động thiết yếu nảy sinh khi con người hoạt động tậpthể, là sự tác động của chủ thể và khách thể, trong đó quan trọng nhất làkhách thể con người nhằm thực hiện các mục tiêu chung của tổ chức” [15].Theo tác giả Nguyễn Văn Tứ: "Quản lý là hành động đưa các cá nhân trong tổchức làm việc cùng nhau để thực hiện, hoàn thành mục tiêu chung" [29] Theotác giả Thái Văn Thành thì “quản lý là sự tác động có mục đích, có kế hoạchcủa chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý nhằm đạt được mục tiêu đề ra” [30].Tác giả Nguyễn Bá Minh có ý kiến: “hoạt động quản lý là sự tác động qua lạimột cách tích cực giữa chủ thể và đối tượng quản lý qua con đường tổ chức;

là sự tác động, điều khiển, điều chỉnh tâm lý và hành động của các đối tượngquản lý, lãnh đạo cùng hướng vào việc hoàn thành những mục tiêu nhất địnhcủa tập thể và xã hội” [25]

Tuy có nhiều cách định nghĩa khác nhau, song có thể hiểu một cáchkhái quát: Quản lý là một quá trình tác động có định hướng, có chủ đích củachủ thể quản lý tới khách thể quản lý trong một tổ chức, nhằm làm cho tổchức vận hành và đạt được mục đích đã đề ra

1.2.2.2 Quản lý giáo dục

Giáo dục là hoạt động chuyên môn của xã hội nhằm hình thành và pháttriển nhân cách con người theo những yêu cầu của xã hội trong những giaiđoạn lịch sử nhất định Để hoạt động này vận hành có hiệu quả, có sự phốihợp chặt chẽ, đạt được mục tiêu chung thì tất yếu giáo dục phải được tổ chứctheo một hệ thống các cơ sở giáo dục Do đó, phải có một lĩnh vực hoạt động

tương đối độc lập trong giáo dục đó là công tác Quản lý giáo dục để quản lýcác cơ sở giáo dục Quản lý giáo dục là khái niệm được nhiều nhà nghiên cứu

đề cập đến, trước hết phải xác định quản lý giáo dục thuộc vào hay nằm trongquản lý văn hóa - tinh thần và nó có vị trí, vai trò, chức năng, mục tiêu nhấtđịnh

Các nhà lý luận về QLGD Liên Xô (cũ) đã đưa ra một số khái niệmQLGD, như M.M.Mechti Zade đã cho rằng: tập hợp các biện pháp như tổchức, phương pháp, cán bộ, giáo dục, tài chính,… nhằm đảm bảo sự vận hànhbình thường, tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt số lượng cũngnhư về mặt chất lượng

Nhà nghiên cứu M.I KONDACOP: “Quản lý giáo dục là tập hợpnhững biện pháp tổ chức, phương pháp, cán bộ giáo dục, kế hoạch hoá, tàichính,…nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệthống giáo dục, bảo đảm sự tiếp tục phát triển và mở rộng cả về mặt số lượngcũng như chất lượng” [26]

Theo Giáo sư Nguyễn Ngọc Quang, khái niệm QLGD là khái niệm đacấp (bao hàm cả quản lý hệ GD quốc gia, quản lý các phân hệ của nó đặc biệt

là quản lý trường học): Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mụcđích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hànhtheo đường lối và nguyên lí giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chấtcủa nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trìnhdạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạngthái mới về chất [27]

Theo tác giả Thái Văn Thành thì “Quản lý hệ thống giáo dục có thể xácđịnh là tác động của hệ thống có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chủthể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ Bộđến Trường) nhằm mục đích đảm bảo việc hình thành nhân cách cho thế hệ

trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật chung của xã hội cũngnhư các quy luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển thể lực và tâm lý trẻem” [30].

Tác giả Nguyễn Văn Tứ thì quản lý giáo dục là "Hệ thống những tácđộng có mục đích, có kế hoạch, hợp với quy luật, của chủ thể quản lý giáodục tới đối tượng và các yếu tố liên quan để giáo dục thực hiện tốt nhất mụctiêu đề ra Bốn yếu tố cơ bản của quản lý giáo dục: chủ thể quản lý - đốitượng quản lý - khách thể quản lý - mục tiêu quản lý" [29]

Nhà nghiên cứu Trần Kiểm “Quản lý giáo dục, quản lý trường học cóthể hiểu là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích tự giác, hệ thống, có kếhoạch) mang tính tổ chức sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên

và học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằmhuy động cho họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia mọi hoạt động của nhàtrường, nhằm làm cho quá trình này vận hành tối ưu với việc hoàn thànhnhững mục tiêu dự kiến” [22]

Giáo sư Phạm Minh Hạc quan niệm: “Quản lý giáo dục là tổ chức cáchoạt động dạy học Có tổ chức được các hoạt động dạy học, thực hiện đượccác tính chất của nhà trường phổ thông Việt Nam xã hội chủ nghĩa, mới quản

lý được giáo dục, tức là cụ thể hóa đường lối giáo dục của Đảng và biếnđường lối đó thành hiện thực,…”[19]

Qua những khái niệm trên ta có thể hiểu: QLGD là sự tác động có ýthức, có hệ thống, có kế hoạch, có tổ chức, có định hướng phù hợp với quyluật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tượng quản lý nhằm đưa hoạtđộng sư phạm của hệ thống giáo dục đạt tới kết quả mong muốn một cáchhiệu quả nhất

QLGD có tính xã hội cao trong đó nhà trường là đối tượng cuối cùng

và cơ bản nhất của QLGD Dạy học và giáo dục trong sự thống nhất là hoạt

động trung tâm của nhà trường Tất cả mọi hoạt động của nhà trường đềuhướng vào tiêu điểm này Vì vậy, quản lý nhà trường thực chất là quản lý quátrình lao động sư phạm của thầy, hoạt động học - tự giáo dục của trò diễn ratrong quá trình dạy học - giáo dục.

lý các hoạt động bên trong của nhà trường, đồng thời phải bao gồm việc quản

lý các quan hệ giữa nhà trường và xã hội bên ngoài

Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đườnglối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhàtrường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mụctiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và đối với từng học sinh”.[18]

Theo tác giả Thái Văn Thành thì “Quản lý nhà trường có thể hiểu làmột chuỗi tác động hợp lý (có mục đích, tự giác, có hệ thống, có kế hoạch)mang tính tổ chức - sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và họcsinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động

họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia vào mọi hoạt động của nhà trường nhằmlàm cho quá trình này vận hành tối ưu để đạt được những mục tiêu dự kiến[30]

Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: "Quản lý nhà trường là tập hợpnhững tác động tối ưu của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, học sinh vàcán bộ khác, nhằm tận dụng các nguồn dự trữ do nhà nước đầu tư, lực lượng

xã hội đóng góp và do lao động xây dựng vốn tự có Hướng vào việc đẩymạnh mọi hoạt động của nhà trường mà điểm hội tụ là quá trình đào tạo thế

hệ trẻ Thực hiện có chất lượng mục tiêu và kế hoạch đào tạo, đưa nhà trườngtiến lên trạng thái mới" [27]

Nhà nghiên cứu Trần Kiểm: “Quản lý nhà trường là hệ thống nhữnghoạt động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quyluật) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể họcsinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài trường nhằmthực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường” [22]

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “Quản lý trường học là lao động củacác cơ quan quản lý nhằm tập hợp và tổ chức lao động của giáo viên, học sinh

và các lực lượng giáo dục khác, cũng như huy động tối đa các nguồn lực giáodục để nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo trong nhà trường” [34]

Như vậy, có thể hiểu quản lý nhà trường là việc thực hiện đường lối

GD của Đảng, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lí GD để tiến tớimục tiêu GD, mục tiêu đào tạo đối với ngành GD, với thế hệ trẻ và với từnghọc sinh Và quản lý nhà trường bao gồm sự quản lý các quan hệ nội bộ củanhà trường và quan hệ giữa nhà trường với xã hội Mối quan hệ đó là do quátrình sư phạm trong nhà trường quy định

1.2.3 Học sinh, sinh viên và công tác học sinh - sinh viên

1.2.3.1 Học sinh sinh viên

Theo quy chế công tác HSSV trong các trường đào tạo ban hành theoQuyết định số 1584/QĐ-BGDĐT ngày 27 tháng 7 năm 1993 thì người đanghọc trong hệ trung học chuyên nghiệp và đào tạo nghề gọi là học sinh chuyênnghiệp (gọi tắt là học sinh), còn người đang học trong hệ đại học và cao đẳnggọi là sinh viên

HSSV là nhân vật trung tâm trong nhà trường, được nhà trường bảođảm điều kiện thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ trong quá trình học tập vàrèn luyện tại trường.

HSSV là những người có trình độ văn hóa tốt nghiệp bậc trung học phổthông hoặc tương đương và trung học cơ sở đã trúng tuyển vào trường Trungcấp, Cao đẳng, Đại học thông qua hình thức thi tuyển hoặc xét tuyển Ở đó họđược truyền đạt kiến thức bài bản về một ngành nghề Quá trình học của họtheo phương pháp chính quy, tức là họ đã phải trải qua bậc tiểu học và trunghọc Được xã hội công nhận những bằng cấp đạt được trong quá trình học

Tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa X đã thông qua Luật giáo dục vàthống nhất cách gọi đối với học sinh - sinh viên như sau: Học sinh là danh từđược gọi chung cho người học từ bậc tiểu học, trung học cơ sở, phổ thôngtrung học, trung học chuyên nghiệp và dạy nghề Sinh viên là danh từ đượcgọi chung cho người học ở bậc cao đẳng, đại học

Theo Quy chế HSSV ban hành kèm Quyết định số BGDĐT thì HSSV có các quyền và nghĩa vụ sau:

42/2007/QĐ-* Quyền của HSSV:

1 Được nhận vào học đúng ngành nghề đã đăng ký dự tuyển nếu đủcác điều kiện trúng tuyển theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo và nhàtrường

2 Được nhà trường tôn trọng và đối xử bình đẳng; được cung cấp đầy

đủ thông tin cá nhân về việc học tập, rèn luyện theo quy định của nhà trường;được nhà trường phổ biến nội quy, quy chế về học tập, thực tập, thi tốtnghiệp, rèn luyện, về chế độ chính sách của Nhà nước có liên quan đếnHSSV

3 Được tạo điều kiện trong học tập và rèn luyện, bao gồm:

a) Được sử dụng thư viện, các trang thiết bị và phương tiện phục vụ cáchoạt động học tập, thí nghiệm, nghiên cứu khoa học, văn hoá, văn nghệ, thểdục, thể thao;

b) Được tham gia nghiên cứu khoa học, thi HSSV giỏi, thi Olympic cácmôn học, thi sáng tạo tài năng trẻ;

c) Được chăm lo, bảo vệ sức khoẻ theo chế độ hiện hành của Nhà nước;d) Được đăng ký dự tuyển đi học ở nước ngoài, học chuyển tiếp ở cáctrình độ đào tạo cao hơn theo quy định hiện hành của Bộ Giáo dục và Đàotạo;

đ) Được tạo điều kiện hoạt động trong tổ chức Đảng Cộng sản ViệtNam, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên Việt Nam, Hội Liên hiệpThanh niên Việt Nam; tham gia các tổ chức tự quản của HSSV, các hoạt động

xã hội có liên quan ở trong và ngoài nhà trường theo quy định của pháp luật;các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể thao lành mạnh, phù hợp với mục tiêuđào tạo của nhà trường;

e) Được nghỉ học tạm thời, tạm ngừng học, học theo tiến độ chậm, tiến

độ nhanh, học cùng lúc hai chương trình, chuyển trường theo quy định củaquy chế về đào tạo của Bộ Giáo dục và Đào tạo; được nghỉ hè, nghỉ tết, nghỉ

lễ theo quy định

4 Được hưởng các chế độ, chính sách ưu tiên theo quy định của Nhànước; được xét nhận học bổng do các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tàitrợ; được miễn giảm phí khi sử dụng các dịch vụ công cộng về giao thông,giải trí, tham quan viện bảo tàng, di tích lịch sử, công trình văn hoá theo quyđịnh của Nhà nước

5 Được trực tiếp hoặc thông qua đại diện hợp pháp của mình kiến nghịvới nhà trường các giải pháp góp phần xây dựng nhà trường; được đề đạt

nguyện vọng và khiếu nại lên Hiệu trưởng giải quyết các vấn đề có liên quanđến quyền, lợi ích chính đáng của HSSV.

6 Được xét tiếp nhận vào ký túc xá theo quy định của trường Việc ưutiên khi sắp xếp vào ở ký túc xá theo quy định tại Quy chế công tác HSSV nộitrú của Bộ Giáo dục và Đào tạo

7 HSSV đủ điều kiện công nhận tốt nghiệp được nhà trường cấp bằngtốt nghiệp, bảng điểm học tập và rèn luyện, hồ sơ HSSV, các giấy tờ có liênquan khác và giải quyết các thủ tục hành chính

8 Được hưởng chính sách ưu tiên của Nhà nước trong tuyển dụng vàocác cơ quan Nhà nước nếu tốt nghiệp loại giỏi, rèn luyện tốt và được hưởngcác chính sách ưu tiên khác theo quy định về tuyển dụng cán bộ, công chức,viên chức

* Nghĩa vụ của HSSV

1 Chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước

và các quy chế, nội quy, điều lệ nhà trường

2 Tôn trọng nhà giáo, cán bộ và nhân viên của nhà trường; đoàn kết,giúp đỡ lẫn nhau trong quá trình học tập và rèn luyện; thực hiện tốt nếp sốngvăn minh

3 Giữ gìn và bảo vệ tài sản của nhà trường; góp phần xây dựng, bảo vệ

và phát huy truyền thống của nhà trường

4 Thực hiện nhiệm vụ học tập, rèn luyện theo chương trình, kế hoạchgiáo dục, đào tạo của nhà trường; chủ động tích cực tự học, nghiên cứu, sángtạo và tự rèn luyện đạo đức, lối sống

5 Thực hiện đầy đủ quy định về việc khám sức khoẻ khi mới nhập học

và khám sức khoẻ định kỳ trong thời gian học tập theo quy định của nhàtrường

6 Đóng học phí đúng thời hạn theo quy định

7 Tham gia lao động và hoạt động xã hội, hoạt động bảo vệ môi trườngphù hợp với năng lực và sức khoẻ theo yêu cầu của nhà trường.

8 Chấp hành nghĩa vụ làm việc có thời hạn theo sự điều động của Nhànước khi được hưởng học bổng, chi phí đào tạo do Nhà nước cấp hoặc donước ngoài tài trợ theo Hiệp định ký kết với Nhà nước, nếu không chấp hànhphải bồi hoàn học bổng, chi phí đào tạo theo quy định

9 Tham gia phòng, chống tiêu cực, gian lận trong học tập, thi cử và cáchoạt động khác của HSSV, cán bộ, giáo viên; kịp thời báo cáo với khoa,phòng chức năng, Hiệu trưởng nhà trường hoặc các cơ quan có thẩm quyềnkhi phát hiện những hành vi tiêu cực, gian lận trong học tập, thi cử hoặcnhững hành vi vi phạm pháp luật, vi phạm nội quy, quy chế khác của HSSV,cán bộ, giáo viên trong trường

10 Tham gia phòng chống tội phạm, tệ nạn ma tuý, mại dâm và các tệnạn xã hội khác

3 Hút thuốc, uống rượu, bia trong giờ học; say rượu, bia khi đến lớp

4 Gây rối an ninh, trật tự trong trường hoặc nơi công cộng

5 Tham gia đua xe hoặc cổ vũ đua xe trái phép

6 Đánh bạc dưới mọi hình thức

7 Sản xuất, buôn bán, vận chuyển, phát tán, tàng trữ, sử dụng hoặc lôikéo người khác sử dụng vũ khí, chất nổ, các chất ma tuý, các loại hoá chất

cấm sử dụng, các tài liệu, ấn phẩm, thông tin phản động, đồi trụy và các tàiliệu cấm khác theo quy định của Nhà nước; tổ chức, tham gia, truyền bá cáchoạt động mê tín dị đoan, các hoạt động tôn giáo trong nhà trường và cáchành vi vi phạm đạo đức khác.

8 Thành lập, tham gia các hoạt động mang tính chất chính trị trái phápluật; tổ chức, tham gia các hoạt động tập thể mang danh nghĩa nhà trường khichưa được Hiệu trưởng cho phép

Như vậy, HSSV là lực lượng đông đảo, nòng cốt trong nhà trường.HSSV cũng là nguồn trí tuệ, nguồn chất xám quý giá, là nguồn lực quan trọngtrong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước Do vậy, trong quá trình đào tạo ởtrường cần phải quan tâm giáo dục, đào tạo, rèn luyện tốt nhất cho HSSV Họ

là lực lượng trẻ, khỏe có đặc tính nhạy bén, tiếp thu nhanh về khoa học kỹthuật, khả năng giao tiếp rộng, nhạy cảm với các vấn đề chính trị xã hội đấtnước

1.2.3.2 Công tác học sinh - sinh viên

Khái niệm công tác HSSV cho đến nay vẫn chưa được nhiều ngườiquan tâm nghiên cứu Theo tác giả Tất Tiểu Bình ở Trường Đại học TrungSơn, tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc thì công tác HSSV phải được nhìn nhận ở

3 khía cạnh sau:

- Công tác HSSV là bộ phận tổ thành hữu cơ của toàn thể công tác nhàtrường, vì vậy, “công tác sinh viên nhất thiết phải triển khai xung quanh côngtác trọng tâm của nhà trường, phải có những đóng góp cần có cho việc đào tạongười tài, nghiên cứu khoa học và phục vụ xã hội [2]

- Công tác HSSV là tuyến sinh mạng của nhà trường Nếu làm tốt côngtác sinh viên thì cục diện của nhà trường cũng sẽ ổn định, nhà trường mới cósức lực để cải cách mong muốn phát triển

- Công tác sinh viên là một động lực mới để phát triển nhà trường.Theo tác giả Tất Tiểu Bình thì công tác sinh viên của chúng ta thường xuyên

xa rời công tác trọng tâm của nhà trường, tỷ lệ cống hiến cho nhà trường thấp.Theo tác giả “muốn thay đổi cục diện này, công tác sinh viên của nhà trườngđại học cao đẳng phải kết hợp chặt chẽ xung quanh công tác trọng tâm củadạy và học, nâng cao sự phối hợp, tăng cường chất lượng và trình độ côngtác” [2]

Theo Quyết định số 42/2007/QĐ-BGDĐT ngày 13 tháng 8 năm 2007của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo: "Công tác HSSV là một trong nhữngcông tác trọng tâm của Hiệu trưởng nhà trường, nhằm bảo đảm thực hiện mụctiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức,tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lậpdân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất

và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc" [5]

Như vậy, có thể khẳng định rằng công tác HSSV là bộ phận cấu thànhkhông thể thiếu ở các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp,đây là bộ phận góp phần nâng cao chất lượng dạy và học, góp phần đào tạonên những người vừa có đức vừa có tài để phục vụ cho xã hội

1.2.4 Giải pháp và giải pháp quản lý

Theo từ điển Tiếng Việt: "Giải pháp quản lý là phương pháp được sửdụng để tiến hành giải quyết những công việc cụ thể của công tác quản lýnhằm đạt được những mục tiêu quản lý" [32].

Như vậy, giải pháp quản lý là những cách thức cụ thể để thực hiệnphương pháp quản lý Vì đối tượng quản lý phức tạp nên đòi hỏi các giải phápquản lý phải đa dạng, phong phú, linh hoạt, phù hợp với đối tượng quản lý.Các giải pháp quản lý có liên quan chặt chẽ với nhau, tạo thành một hệ thốngcác giải pháp, giúp cho nhà quản lý thực hiện tốt các phương pháp quản lýcủa mình, mang lại hiệu quả hoạt động tối ưu của bộ máy

1.3 CÔNG TÁC HSSV CÁC TRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

1.3.1 Vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ công tác học sinh - sinh viên

1.3.1.1 Vị trí, vai trò công tác học sinh - sinh viên

Học sinh, sinh viên là nhân vật trung tâm trong nhà trường Vì vậy,công tác học sinh - sinh viên có vị trí, vai trò đặc biệt quan trọng trong tổngthể các mặt hoạt động của nhà trường Ngoài việc đảm bảo thực hiện quyền

và nghĩa vụ của người học, quản lý, tổ chức các hoạt động hỗ trợ, phục vụHSSV, công tác HSSV còn trực tiếp giáo dục về tư tưởng chính trị, đạo đức,lối sống, kỹ năng sống, kỹ năng hỗ trợ đào tạo nghề nghiệp, thẩm mỹ, thể chấtcủa HSSV Đây là bộ phận không thể thiếu của giáo dục đại học, cao đẳng vàtrung học chuyên nghiệp, góp phần hỗ trợ tích cực cho công tác giáo dục đàotạo của nhà trường, phát huy vai trò quan trọng trong việc đào tạo nhân tàicho xã hội HSSV là nguồn trí tuệ, là những trí thức tương lai của đất nước, lànhững người đóng vai trò chủ chốt trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước Dovậy, HSSV cần phải được quan tâm giáo dục, đào tạo, rèn luyện tốt nhất trongquá trình đào tạo ở trường Họ là những người trẻ tuổi, có trình độ và nănglực sáng tạo cao, tiếp thu nhanh về khoa học kỹ thuật, khả năng giao tiếprộng, có đặc tính nhạy bén, nhạy cảm với các vấn đề chính trị, xã hội của đấtnước Là lực lượng quan trọng tiếp tục thực hiện đường lối của Đảng, gópphần hoàn thành mục tiêu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Như vậy,công tác quản lý HSSV có vai trò vô cùng quan trọng trong việc góp phầnthúc đẩy sự phát triển của đất nước.

1.3.1.2 Chức năng của công tác học sinh - sinh viên

a) Chức năng đào tạo

Một trong những chức năng đầu tiên của công tác HSSV là đào tạo conngười, rèn luyện con người, nâng cao toàn diện tố chất của con người, về đức,trí, thể, mỹ, quan niệm về thế giới quan, nhân sinh quan, quan niệm về đạođức, quan niệm về giá trị…

b) Chức năng tập hợp

Trong công tác HSSV thì chức năng tập hợp cũng là chức năng hết sứcquan trọng Chức năng tập hợp ở đây thể hiện ở việc tổ chức, xây dựng, đoànkết được tập thể người, tập thể cán bộ giáo viên với HSSV, tập thể HSSV vớiHSSV…tạo nên bầu không khí thân thiện, đoàn kết giữa mọi người với tổ

chức, giữa tổ chức với xã hội Chức năng tập hợp thúc đẩy mọi người cùngnhau tiến lên, phát huy những mặt tốt, ảnh hưởng lẫn nhau những thói quentốt, phát huy phẩm chất đạo đức tốt đẹp của mọi người, tạo nên bầu không khívăn hóa riêng của một trường.

c) Chức năng điều chỉnh

Thông qua chức năng điều chỉnh để hướng HSSV theo quỹ đạo chungcủa nhà trường Chức năng điều chỉnh góp phần giáo dục mọi người, giảm đinhững hiệu ứng phụ, kịp thời phát hiện ra những cái xấu, cái lệch lạc yêu cầu

họ phải làm theo đúng quy chế, quy định của nhà trường mong muốn họ trởthành những con người tốt nhất

1.3.1.3 Nhiệm vụ của công tác học sinh - sinh viên

Nhiệm vụ công tác HSSV bao gồm lập kế hoạch, tổ chức chỉ đạo vàthực hiện, kiểm tra đánh giá, điểu chỉnh bổ sung tất cả các hoạt động liênquan một cách toàn diện đến HSSV khi tham gia học tập tại nhà trường như:

- Tăng cường giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho HSSV.Triển khai có hiệu quả, sáng tạo việc học tập và làm theo tư tưởng, tấm gươngđạo đức, tác phong Hồ Chí Minh theo Chỉ thị số 03/CT-TW ngày 14/5/2011của Bộ Chính trị gắn với đặc thù của ngành Giáo dục

- Giúp HSSV tìm hiểu lịch sử và tình hình đất nước, kế thừa và pháthuy truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam, truyền thống hiếu học, truyềnthống đấu tranh cách mạng, truyền thống đoàn kết…cũng như truyền thốngcủa nhà trường

- Giúp đỡ HSSV nhanh chóng thích ứng với cuộc sống ở trường chuyênnghiệp Giúp đỡ HSSV, khích lệ, cùng HSSV duy trì bảo vệ, tham gia quản

lý, xây dựng nhà trường, bảo vệ sự ổn định của nhà trường

- Xây dựng quan hệ giao tiếp tốt đẹp, ý thức về môi trường tập thể, họccách giải quyết khó khăn các vấn đề, biết cách lựa chọn, biết cách phán đoán

- Khích lệ việc tăng cường liên hệ qua lại giữa CBGV và HSSV; xâydựng và giữ quan hệ tốt với địa phương, xã hội; xử lý tốt mối quan hệ vớiHSSV; khuyến khích các hình thức sinh hoạt lành mạnh của HSSV.

- Tổ chức, hướng dẫn và triển khai các hoạt động hỗ trợ chuyên môn:ngoại khóa, thực tập thực tế; các hoạt động tình nguyện vì lợi ích cộng đồng;các hoạt động phục vụ đời sống tinh thần cho HSSV như: VHVN, TDTT …

- Đảm bảo tốt chế độ chính sách ưu đãi cho HSSV

- Đảm bảo an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong trường học,phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội trong HSSV và đảm bảo an toàn và cácđiều kiện ăn, ở, sinh hoạt của HSSV tại các khu nội trú, ngoại trú

1.3.2 Mục đích, yêu cầu của nâng cao hiệu quả công tác HSSV

1.3.2.1 Mục đích

Công tác HSSV là một trong những công tác trọng tâm của cơ sở đàotạo, nhằm bảo đảm thực hiện mục tiêu giáo dục là đào tạo con người ViệtNam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghềnghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hìnhthành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứngyêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; đảm bảo đạt tầm nhìn, sứmạng, mục tiêu của nhà trường

1.3.2.2 Yêu cầu

Công tác HSSV phải đảm bảo các yêu cầu sau:

- HSSV là nhân vật trung tâm trong nhà trường, được nhà trường đảmbảo điều kiện thực hiện quyền và nghĩa vụ trong quá trình học tập, nghiên cứu

và rèn luyện tại trường; giúp sinh viên sớm đạt được chuẩn đầu ra của chươngtrình giáo dục

- Công tác HSSV phải thực hiện đúng đường lối, chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước

- Công tác HSSV phải đảm bảo khách quan, công bằng, công khai,minh bạch, dân chủ trong các khâu có liên quan đến HSSV.

- Công tác HSSV phải thể hiện tính hệ thống, đảm bảo tính thống nhất

1.3.3 Nguyên tắc quản lý học sinh - sinh viên

Trong cuộc sống cũng như trong công việc muốn đạt hiệu quả cao thìđòi hỏi chúng ta phải tuân theo những nguyên tắc nhất định Nguyên tắc quản

lý là nhân tố đặc biệt quan trọng của hoạt động quản lý Nó là cơ sở nềntảng có vai trò chi phối và tác động tới toàn bộ nội dung và phươngthức hoạt động của chủ thể quản lý và đối tượng quản lý Đối với công tácgiáo dục đào tạo nói chung và công tác quản lý học sinh, sinh viên nói riêngngười lãnh đạo muốn đạt được hiệu quả cao trong công việc cần đảm bảo cácnguyên tắc cơ bản sau:

1.3.3.1 Nguyên tắc giáo dục

Nguyên tắc giáo dục là những luận điểm cơ bản có tính quy luật của lýluận giáo dục, có tác dụng chỉ đạo, định hướng cho hoạt động giáo dục nhằmthực hiện các nhiệm vụ giáo dục, đạt được mục đích giáo dục nhất định Quản

lý HSSV ở các trường chuyên nghiệp phải đảm bảo được nguyên tắc giáo dục

là hàng đầu Phải đảm bảo được tính mục đích của hoạt động, gắn việc quản

lý, giáo dục với cuộc sống lao động Giáo dục trong tập thể hợp phải đảm bảo

sự đồng tình, tôn trọng của người được quản lý, giáo dục Đồng thời, phảiđảm bảo được sự thống nhất giữa vai trò chủ đạo của người quản lý, giáo dục

và vai trò tự giác, tích cực, độc lập, sáng tạo của người được quản lý, đượcgiáo dục

1.3.3.2 Nguyên tắc tập trung dân chủ

Tập trung dân chủ là một trong những nguyên tắc cơ bản trong tổ chức

và hoạt động của các cơ quan, nhà nước nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa ViệtNam Nguyên tắc này đã được ghi nhận tại Điều 6 Chương I Hiến pháp 1992

“…Quốc hội, Hội đồng nhân dân và các cơ quan khác của Nhà nước đều tổchức và hoạt động theo nguyên tắc tập trung dân chủ” Không những ở nước

ta, các nước xã hội chủ nghĩa cũng ghi nhận nguyên tắc này trong Hiến pháp

và cũng xác định là nguyên tắc cơ bản trong quản lý, hoạt động của các tổchức cơ quan nhà nước

Mục 2 Điều 1 Quy chế thực hiện dân chủ trong hoạt động của nhàtrường ban hành kèm theo quyết định số 04/2000/QĐ-BGDĐT ngày01/3/2000 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định “thực hiện dânchủ trong nhà trường nhằm phát huy quyền làm chủ và huy động tiềm năng trítuệ của hiệu trưởng, nhà giáo, người học, đội ngũ cán bộ, công chức trong nhàtrường theo luật định, góp phần xây dựng nền nếp, trật tự, kỷ cương trong mọihoạt động của nhà trường, ngăn chặn các hiện tượng tiêu cực và tệ nạn xã hội,thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục phù hợp - với đường lối, chủ trươngcủa Ðảng và luật pháp của Nhà nước”[4]

Có thể nói trong quản lý HSSV để thực hiện chức năng tập hợp thì cầnphải thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ Đối với người quản lý phải đưa

ra được những quyết sách được mọi người hưởng ứng và thể hiện sự phụctùng của cấp dưới Đồng thời, phải phát huy được quyền dân chủ của tổ chức,

cá nhân nhằm thể hiện được sức mạnh tập thể Bên cạnh đó phát huy quyềndân chủ giúp người quản lý gần gũi hơn với người được quản lý mà ở đây làCBGV với HSSV qua đó còn để điều chỉnh các hành vi cho phù hợp với tổchức, với môi trường là trường học “Tập trung và dân chủ là hai mặt của mộtthể thống nhất kết hợp hài hòa với nhau Nếu thiên về tập trung mà không chútrọng đến dân chủ sẽ dẫn đến tập trung quan liêu, độc đoán trái với bản chấtcủa Nhà nước ta Ngược lại, nếu thiên về dân chủ mà coi nhẹ tập trung sẽ dẫn đếndân chủ quá trớn làm cho hoạt động của bộ máy nhà nước kém hiệu quả” [3]

1.3.3.3 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học, tính kế hoạch

Bất kỳ hoạt động quản lý nào đều cần phải đảm bảo tính khoa học, xâydựng trên cơ sở tính khoa học, đặc biệt là khoa học quản lý, vận dụng nhữngthành tựu của các khoa học khác như tâm lý học, giáo dục học, tổ chức laođộng khoa học

Hoạt động quản lý HSSV cần phải đảm bảo tính kế hoạch, vì kế hoạch

là cơ sở của quản lý giáo dục Lập kế hoạch hay hoạch định đó là “quá trình

dự đoán, phân tích nhằm vạch ra các định hướng, lường trước các khả năngbiến động của môi trường để thực hiện chuỗi các mục tiêu mà hệ thống hướngđến trong quá trình biến đường lối dài hạn trở thành hiện thực” [33] Hoạtđộng quản lý HSSV cần phải có các kế hoạch cụ thể, chính xác đảm bảo tính

hệ thống phù hợp với trình độ yêu cầu quản lý thực tế của nhà trường Phải cónhững dự kiến kiểm tra, đánh giá, giám sát việc thực hiện các kế hoạch đề ra

Có thể nói đây là chức năng quan trọng nhất trong các chức năng quản lý, bởi

vì nó gắn liền với việc lựa chọn chương trình hành động trong tương lai củamột tổ chức

1.3.3.4 Nguyên tắc đảm bảo tính thiết thực, hiệu quả

Công tác quản lý HSSV phải chú ý đến tính thiết thực, hiệu quả củacông việc Trong quản lý phải biết gắn với đối tượng cụ thể ở đây là HSSV,biết phát huy vai trò xung kích, sáng tạo của HSSV gắn với việc học tập, quántriệt các nghị quyết của Đảng, nội quy, quy định của nhà trường Công tácquản lý phải tập trung giáo dục HSSV một cách toàn diện về học tập, về nềnếp, lối sống lành mạnh cho HSSV Trong phân công công việc phải đảm bảođúng người, đúng việc, làm việc trong giới hạn phạm vi được cho phép vàphải biết kết hợp với các phòng, ban, các khoa thì mới có thể giải quyết côngviệc một cách nhịp nhàng, đồng bộ tạo nên tính hiệu quả cao nhất

1.3.4 Các nội dung cơ bản của công tác học sinh - sinh viên

Nội dung công tác học sinh, sinh viên được quy định rõ trong chươngIII của Quy chế học sinh, sinh viên các trường đại học, cao đẳng và trung cấpchuyên nghiệp hệ chính quy ban hành kèm Quyết định 42/2007/QĐ-BGDĐTngày 13 tháng 8 năm 2007 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Cụ thể:

1.3.4.1 Công tác tổ chức hành chính

Tại Điều 7 công tác tổ chức hành chính gồm các nội dung sau:

- Tổ chức tiếp nhận thí sinh trúng tuyển vào học theo quy định của BộGiáo dục và Đào tạo và nhà trường, sắp xếp bố trí vào các lớp HSSV; chỉ địnhBan cán sự lớp HSSV lâm thời (lớp trưởng, lớp phó) trong thời gian đầu khoáhọc; làm thẻ cho HSSV

- Tổ chức tiếp nhận HSSV vào ở nội trú

- Thống kê, tổng hợp dữ liệu, quản lý hồ sơ của HSSV

- Tổ chức phát bằng tốt nghiệp cho HSSV

- Giải quyết các công việc hành chính có liên quan cho HSSV

1.3.4.2 Công tác tổ chức, quản lý hoạt động học tập và rèn luyện của

học sinh - sinh viên

Điều 8 quy định công tác tổ chức, quản lý hoạt động học tập và rènluyện bao gồm các nội dung sau:

- Theo dõi, đánh giá ý thức học tập, rèn luyện của HSSV; phân loại, xếploại HSSV cuối mỗi học kỳ hoặc năm học, khoá học; tổ chức thi đua, khenthưởng cho tập thể và cá nhân HSSV đạt thành tích cao trong học tập và rènluyện; xử lý kỷ luật đối với HSSV vi phạm quy chế, nội quy

- Tổ chức “Tuần sinh hoạt công dân - HSSV” vào đầu khoá, đầu năm vàcuối khóa học

- Tổ chức cho HSSV tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, thiHSSV giỏi, Olympic các môn học, thi sáng tạo tài năng trẻ và các hoạt độngkhuyến khích học tập khác.

- Tổ chức triển khai công tác giáo dục tư tưởng chính trị, đạo đức, lốisống cho HSSV; tổ chức cho HSSV tham gia các hoạt động văn hoá, vănnghệ và các hoạt động ngoài giờ lên lớp khác; tổ chức đối thoại định kỳ giữaHiệu trưởng nhà trường với HSSV

- Theo dõi công tác phát triển Đảng trong HSSV; tạo điều kiện thuận lợicho HSSV tham gia tổ chức Đảng, các đoàn thể trong trường; phối hợp vớiĐoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Sinh viên và các tổ chức chính trị - xã hộikhác có liên quan trong các hoạt động phong trào của HSSV, tạo điều kiệncho HSSV có môi trường rèn luyện, phấn đấu

- Tổ chức tư vấn học tập, nghề nghiệp, việc làm cho HSSV

1.3.4.3 Công tác y tế, thể thao

Nội dung công tác y tế thể thao được quy định trong điều 9 như sau:

- Tổ chức thực hiện công tác y tế trường học; tổ chức khám sức khoẻ choHSSV khi vào nhập học; chăm sóc, phòng chống dịch, bệnh và khám sứckhoẻ định kỳ cho HSSV trong thời gian học tập theo quy định; xử lý nhữngtrường hợp không đủ tiêu chuẩn sức khoẻ để học tập

- Tạo điều kiện cơ sở vật chất cho HSSV luyện tập thể dục, thể thao; tổchức cho HSSV tham gia các hoạt động thể dục, thể thao

- Tổ chức nhà ăn tập thể cho HSSV bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm

1.3.4.4 Thực hiện các chế độ, chính sách đối với học sinh - sinh viên

Việc thực hiện chế độ, chính sách đối với HSSV được quy định tạiĐiều 10, gồm:

- Tổ chức thực hiện các chế độ chính sách của Nhà nước quy định đốivới HSSV về học bổng, học phí, trợ cấp xã hội, bảo hiểm, tín dụng đào tạo vàcác chế độ khác có liên quan đến HSSV.

- Tạo điều kiện giúp đỡ HSSV tàn tật, khuyết tật, HSSV diện chính sách,HSSV có hoàn cảnh khó khăn

1.3.4.5 Thực hiện công tác an ninh chính trị, trật tự, an toàn, phòng

chống tội phạm và trật tự xã hội

Điều 11 đã quy định rõ:

- Phối hợp với các ngành, các cấp chính quyền địa phương trên địa bànnơi trường đóng, khu vực có HSSV ngoại trú xây dựng kế hoạch đảm bảo anninh chính trị, trật tự và an toàn cho HSSV; giải quyết kịp thời các vụ việcliên quan đến HSSV

- Tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về an toàn giao thông,phòng chống tội phạm, ma tuý, mại dâm, HIV/AIDS và các hoạt động khác

có liên quan đến HSSV; hướng dẫn HSSV chấp hành pháp luật và nội quy,quy chế

- Tư vấn pháp lý, tâm lý, xã hội cho HSSV

1.3.4.6 Thực hiện công tác quản lý học sinh - sinh viên nội trú, ngoại

Thông tư số 27/2009/TT-BGDĐT ngày 19 tháng 10 năm 2009 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế ngoại trú của học sinh, sinhviên các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp hệ chính quy Thông tư số 27/2011/TT-BGDĐT ngày 27 tháng 6 năm 2011 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quy chế nội trú của học sinh, sinhviên các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân.

Quyết định số 5323/QĐ-BGDĐT ngày 29 tháng 11 năm 2012 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Chương trình Công tác học sinh,sinh viên các trường đại học, cao đẳng và trung cấp chuyên nghiệp giai đoạn2012-2016

1.3.5 Hệ thống tổ chức, quản lý công tác học sinh - sinh viên

Hệ thống tổ chức, quản lý công tác HSSV của trường gồm có Hiệutrưởng, đơn vị phụ trách công tác HSSV, giáo viên chủ nhiệm và lớp HSSV.Căn cứ Điều lệ nhà trường của từng trình độ đào tạo, Hiệu trưởng quy định hệthống tổ chức, quản lý công tác HSSV phù hợp, bảo đảm thực hiện các nộidung công tác HSSV

1.3.5.1 Trách nhiệm của Hiệu trưởng

- Chịu trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức quản lý các hoạt động của công tácHSSV

- Tổ chức chỉ đạo việc thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước, các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, ngành, địaphương trong công tác HSSV, bảo đảm công bằng, công khai, minh bạch vàdân chủ Tiến hành các biện pháp thích hợp đưa công tác HSSV vào nề nếp,bảo đảm cho HSSV thực hiện đầy đủ quyền và nghĩa vụ của mình

- Quản lý HSSV về các mặt học tập và rèn luyện, tình hình tư tưởng vàđời sống Hằng năm, tổ chức đối thoại với HSSV để giải thích đường lối, chủtrương của Đảng, Nhà nước, cung cấp thông tin cần thiết của trường cho

HSSV; hiểu rõ tâm tư nguyện vọng và giải quyết kịp thời những thắc mắc củaHSSV.

- Bảo đảm các điều kiện để phát huy vai trò của tổ chức Đoàn TNCS

Hồ Chí Minh, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và Hội Sinh viên ViệtNam trong công tác HSSV; chú trọng công tác giáo dục tư tưởng chính trị,đạo đức, lối sống cho HSSV

- Quyết định sự tham gia của HSSV mang tính chất đại diện cho trườngkhi có sự huy động của địa phương, các cấp, các ngành hoặc các tổ chứckhác

1.3.5.2 Đơn vị phụ trách công tác học sinh - sinh viên

Căn cứ Điều lệ nhà trường của từng trình độ đào tạo, Hiệu trưởng quyđịnh chức năng, nhiệm vụ của đơn vị phụ trách công tác HSSV Là đơn vị đầumối, tham mưu cho Ban giám hiệu trong chỉ đạo và chịu trách nhiệm chínhtrong tổ chức triển khai công tác HSSV cho toàn trường

1.3.5.3 Giáo viên chủ nhiệm

Căn cứ điều kiện cụ thể của trường, Hiệu trưởng hoặc trưởng khoa, đơn

vị phụ trách công tác HSSV theo sự phân cấp của Hiệu trưởng phân công giáoviên chủ nhiệm lớp HSSV hoặc trợ lý khoa, đơn vị phụ trách công tác HSSV

để hướng dẫn các hoạt động của lớp

1.3.5.4 Lớp học sinh, sinh viên

- Lớp HSSV được tổ chức bao gồm những HSSV cùng ngành, nghề,khoá học và được duy trì ổn định trong cả khoá học Đối với HSSV học theohọc chế tín chỉ, ngoài việc sắp xếp vào lớp HSSV để tổ chức, quản lý về thựchiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện, các hoạt động đoàn thể, các hoạt động

xã hội, thi đua, khen thưởng, kỷ luật, những HSSV đăng ký cùng học một họcphần được sắp xếp vào lớp học tín chỉ theo từng học kỳ

- Ban cán sự lớp HSSV gồm: Lớp trưởng và các lớp phó do tập thểHSSV trong lớp bầu, Hiệu trưởng (hoặc trưởng khoa, đơn vị phụ trách côngtác HSSV theo phân cấp của Hiệu trưởng) công nhận Nhiệm kỳ ban cán sựlớp HSSV theo năm học;

- Nhiệm vụ của ban cán sự lớp HSSV:

+ Tổ chức thực hiện các nhiệm vụ học tập, rèn luyện, các hoạt độngsinh hoạt, đời sống và các hoạt động xã hội theo kế hoạch của trường, khoa,phòng, ban;

+ Đôn đốc HSSV trong lớp chấp hành nghiêm chỉnh nội quy, quy chế

về học tập, rèn luyện Xây dựng nề nếp tự quản trong lớp;

+ Tổ chức, động viên giúp đỡ những HSSV gặp khó khăn trong họctập, rèn luyện Thay mặt cho HSSV của lớp liên hệ với giáo viên chủ nhiệm

và các giáo viên bộ môn; đề nghị các khoa, đơn vị phụ trách công tác HSSV

và ban giám hiệu nhà trường giải quyết những vấn đề có liên quan đến quyền

và nghĩa vụ của HSSV trong lớp;

+ Phối hợp chặt chẽ và thường xuyên với tổ chức Đoàn TNCS Hồ ChíMinh, Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam và Hội sinh viên Việt Nam tronghoạt động của lớp;

+ Báo cáo đầy đủ, chính xác tình hình học tập, rèn luyện theo học kỳ,năm học và những việc đột xuất của lớp với khoa hoặc đơn vị phụ trách côngtác HSSV;

- Quyền của ban cán sự lớp HSSV: được ưu tiên cộng điểm rèn luyện

và các chế độ khác theo quy định của trường

1.4 NỘI DUNG QUẢN LÝ CÔNG TÁC HỌC SINH - SINH VIÊN ỞTRƯỜNG TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

1.4.1 Quản lý về công tác quán triệt nhận thức, tư tưởng về vai trò,

vị trí của công tác học sinh - sinh viên

Một trong những vấn đề quan tâm lớn nhất, đồng thời cũng là tiêu chíquan trọng, ưu tiên hàng đầu để các bậc phụ huynh chọn trường cho con emmình theo học là vấn đề quản lý HSSV của các cơ sở giáo dục, đặc biệt làgiáo dục chuyên nghiệp Tại Hội nghị tổng kết chương trình công tác HSSVcác trường ĐH, CĐ, TCCN khu vực phía Nam giai đoạn 2009-2012 và tậphuấn công tác HSSV đầu năm học 2012 - 2013, Thứ trưởng Bộ Giáo dục vàĐào tạo Trần Quang Quý đã đề nghị lãnh đạo các trường, các cơ sở giáo dụccần đẩy mạnh hơn nữa việc triển khai thực hiện tốt một số nội dung trong đóđặc biệt nhấn mạnh việc tiếp tục nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của côngtác HSSV trong tình hình mới, mỗi nhà trường cần có sự đầu tư thỏa đáng cả

về nhân lực, vật lực để thực hiện tốt, đầy đủ các nội dung của công tác HSSV

Tuy nhiên, thực tế cho thấy hiện nay không ít các trường trong hệ thốnggiáo dục nói chung và các trường chuyên nghiệp nói riêng thường chỉ coitrọng quy mô, chất lượng đào tạo mà chưa nhận thức đúng, đầy đủ vai trò,tầm quan trọng của công tác HSSV Công tác HSSV chưa được xác định làmột bộ phận hữu cơ trong hoạt động của nhà trường Chưa thật sự xác địnhđược vai trò của nhà trường trong công tác hỗ trợ, phục vụ HSSV để góp phầnnâng cao uy tín của nhà trường trước xã hội Việc quản lý tác phong, nề nếpcủa sinh viên còn thực hiện qua loa, chiếu lệ, chưa đi sâu, đi sát vào thực tế.Giáo viên chủ nhiệm là người gần gũi với các em HSSV, là người đồng hànhcùng các em HSSV trong suốt chặng đường học tập tại trường nhưng thườngmức độ quan tâm cũng chỉ đến được với các em có học lực, ý thức tốt dẫn đếnmột số em học yếu có tâm lý ngại tiếp xúc, ít chia sẻ, ngày càng xa cách tậpthể, thầy cô, bè bạn và có nguy cơ sa vào các tệ nạn xã hội Một số SV cònthiếu bản lĩnh, đua đòi, tham gia các tệ nạn xã hội, thậm chí có trường hợpcòn vi phạm pháp luật…