C ăăS ăăLụăăLU NăV ăTÀIăS NăNG NăH N VÀ HI UăQU ăS ăD NGăTÀIăS NăNG NăH N TRONGăDOANHăNGHI P 1.1.. Kháiăquátăv ătƠiăs năng năh nătrong doanhănghi p 1.1.1... Hi uăqu ăs ăd ngătƠiăs năn
Trang 11
CH NGă1 C ăăS ăăLụăăLU NăV ăTÀIăS NăNG NăH N VÀ
HI UăQU ăS ăD NGăTÀIăS NăNG NăH N TRONGăDOANHăNGHI P
1.1 Kháiăquátăv ătƠiăs năng năh nătrong doanhănghi p
1.1.1 Khái quát v doanh nghi p
1.1.1.1 Khái ni m và đ c đi m c a doanh nghi p
Theo đi u 4 lu t doanh nghi p n m 2005 đ nh ngh a: “Doanh nghi p là t ch c kinh t có tên riêng, có tài s n, có tr s giao d ch n đ nh, đ c đ ng ký kinh doanh theo quy đ nh c a pháp lu t nh m m c đích th c hi n các ho t đ ng kinh doanh”
C n c vào đ nh ngh a trên thì doanh nghi p có nh ng đ c đi m sau:
- Là đ n v kinh t , ho t đ ng trên th ng tr ng, có tr s giao d ch n đ nh, có tài s n;
- ư đ c đ ng ký kinh doanh;
- Ho t đ ng kinh doanh
Lu t doanh nghi p 2005 c ng gi i thích kinh doanh là vi c th c hi n liên t c
m t, m t s ho c t t c các công đo n c a quá trình đ u t , t s n xu t đ n tiêu th
s n ph m ho c cung ng d ch v trên th tr ng nh m m c đích sinh l i Nh v y doanh nghi p là t ch c kinh t v l i, m c dù th c t m t s t ch c doanh nghi p có các ho t đ ng không hoàn toàn nh m m c tiêu l i nhu n
1.1.1.2 Phân lo i doanh nghi p
a) Theo b n ch t kinh t c a ch s h u
Doanh nghi p đ c chia ra làm ba lo i hình chính d a trên hình th c và gi i h n trách nhi m c a ch s h u:
- Doanh nghi p t nhân
- Doanh nghi p h p danh
- Doanh nghi p trách nhi m h u h n
b) C n c vào hình th c pháp lý doanh nghi p
Theo lu t doanh nghi p 2005 thì hình th c pháp lý c a các lo i hình doanh nghi p t i Vi t Nam bao g m:
- Công ty trách nhi m h u h n (bao g m công ty trách nhi m h u h n hai thành viên tr lên và công ty trách nhi m h u h n m t thành viên) là doanh nghi p mà các thành viên trong công ty ch u trách nhi m v các kho n n và ngh a v tài s n khác
c a công ty trong ph m vi s v n đi u l c a công ty
Trang 2- Công ty c ph n là doanh nghi p mà v n đi u l c a công ty đ c chia thành nhi u ph n b ng nhau g i là c ph n Cá nhân hay t ch c s h u c ph n c a doanh nghi p đ c g i là c đông và ch u trách nhi m v các kho n n và các ngh a v tài
s n khác trong ph m vi s v n đư góp vào doanh nghi p
- Công ty h p danh là doanh nghi p trong đó có ít nh t hai thành viên là ch s
h u c a công ty, cùng kinh doanh d i m t cái tên chung (g i là thành viên h p danh) Thành viên h p doanh ph i là cá nhân và ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình v các ngh a v c a công ty Ngoài ra trong công ty h p danh còn có các thành viên góp v n
- Doanh nghi p t nhân là doanh nghi p do m t cá nhân làm ch và t ch u trách nhi m b ng toàn b tài s n c a mình v m i ho t đ ng c a doanh nghi p M i cá nhân
ch đ c quy n thành l p m t doanh nghi p t nhân
- Các doanh nghi p có v n đ u t n c ngoài đ c thành l p theo Lu t đ u t
n c ngoài 1996 ch a đ ng kí l i hay chuy n đ i theo quy đ nh
c) C n c vào ch đ trách nhi m
C n c vào ch đ trách nhi m có th phân lo i các doanh nghi p thành có ch
đ trách nhi m vô h n và ch đ trách nhi m h u h n
- Doanh nghi p có ch đ trách nhi m vô h n: là lo i hình doanh nghi p mà đó
ch s h u doanh nghi p có ngh a v ph i tr n thay cho doanh nghi p b ng t t c tài
s n c a mình, khi doanh nghi p không đ tài s n đ th c hi n các ngh a v tài chính
c a nó Theo pháp lu t Vi t Nam, có hai lo i doanh nghi p có ch đ trách nhi m vô
h n là doanh nghi p t nhân và công ty h p danh
- Doanh nghi p có ch đ trách nhi m h u h n: là nh ng doanh nghi p mà đó
ch s h u ch ph i ch u trách nhi m v m i kho n n và ngh a v tài chính c a doanh nghi p trong ph m vi s v n đư góp vào doanh nghi p i u đó có ngh a là khi s tài
s n c a doanh nghi p không đ đ tr n thì ch s h u không có ngh a v ph i tr n thay cho doanh nghi p
1.1.2 Khái quát v tài s n ng n h n c a ếoanh nghi p
1.1.2.1 Khái ni m và đ c đi m tài s n ng n h n c a doanh nghi p
Tài s n ng n h n c a doanh nghi p là nh ng tài s n thu c quy n s h u c a doanh nghi p, có th i gian s d ng, luân chuy n, thu h i v n trong m t n m ho c m t chu k kinh doanh Tài s n ng n h n c a doanh nghi p có th t n t i d i hình thái
ti n t , hi n v t (v t t , hàng hóa), d i d ng đ u t ng n h n và các kho n n ph i thu ng n h n
Trang 3Qua m i giai đo n c a chu k kinh doanh tài s n ng n h n l i thay đ i hình thái
bi u hi n Tài s n ng n h n ch tham gia vào m t chu k s n xu t mà không gi nguyên hình thái v t ch t ban đ u, giá tr c a nó đ c chuy n d ch toàn b m t l n vào giá tr s n ph m Nh v y, sau m i chu k kinh doanh thì tài s n ng n h n hoàn thành
m t vòng chu chuy n
TSNH đ c phân b đ trong t t c các khâu, các công đo n nh m đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh đ c di n ra liên t c, n đ nh, tránh lãng phí và t n th t
v n do ng ng s n xu t, không làm nh h ng đ n kh n ng thanh toán và đ m b o
kh n ng sinh l i c a tài s n Do đó, TSNH trong doanh nghi p có các đ c đi m sau:
- TSNH có tính thanh kho n cao nên đáp ng đ c kh n ng thanh toán c a doanh nghi p;
- TSNH là m t b ph n c a v n s n xu t nên nó v n đ ng và luân chuy n không
ng ng trong m i giai đo n c a quá trình s n xu t kinh doanh;
- TSNH có th d dàng chuy n hóa t d ng v t ch t sang ti n t nên c ng v n
TSNH là nh ng tài s n có th i gian s d ng d i m t n m nên có kh n ng luân chuy n và thu h i v n nhanh h n TSC , đ m b o l ng v n ho t đ ng cho các chu k kinh doanh k ti p c a doanh nghi p
Trang 4cao nh t đ nh (Ví d : thu h i n ch m) thì đi u này s bi u hi n ra ngoài b ng s gia
t ng trong TSNH Có th nh n th y đi u này rõ ràng h n n u so sánh TSNH c a doanh nghi p qua t ng th i k vi c thu h i n ch m có th là d u hi u cho th y nh ng nguy c ti m n trong ho t đ ng c a doanh nghi p
Các kho năđ uăt ăng n h n
Các kho n đ u t ng n h n bao g m b t c kho n đ u t nào mà doanh nghi p
th c hi n v i th i gian d i 1 n m Các tài kho n nh th này th ng g m: c phi u, trái phi u và các tài s n có tính thanh kho n t ng đ i nhanh Các lo i ch ng khoán
ng n h n này g n nh ti n m t gi vai trò nh m t “b c đ m” cho ti n m t vì n u s
d ti n m t nhi u doanh nghi p có th đ u t vào ch ng khoán có kh n ng thanh kho n cao, nh ng khi c n thi t c ng có th chuy n đ i chúng sang ti n m t m t cách
d dàng và ít t n kém chi phí Do đó trong qu n tr tài chính ng i ta s d ng ch ng khoán có kh n ng thanh kho n cao đ duy trì ti n m t m c đ mong mu n
Các kho n ph i thu
Trong n n kinh t th tr ng vi c mua bán ch u là m t vi c không th thi u Các doanh nghi p bán hàng song có th không nh n đ c ngay ti n hàng lúc bán mà nh n sau m t th i gian xác đ nh mà hai bên tho thu n hình thành nên các kho n ph i thu
c a doanh nghi p
Vi c cho các doanh nghi p khác n nh v y chính là hình th c tín d ng th ng
m i V i hình th c này có th làm cho doanh nghi p đ ng v ng trên th tr ng và tr nên giàu có nh ng c ng không tránh kh i nh ng r i ro trong ho t đ ng kinh doanh c a doanh nghi p Kho n ph i thu gi m t vai trò quan tr ng b i n u các nhà qu n lý không cân đ i gi a các kho n ph i thu thì doanh nghi p s g p ph i nh ng khó kh n
th m chí d d n đ n tình tr ng m t kh n ng thanh toán
Trang 55
Hàng t n kho
Hàng hoá t n kho có ba lo i: nguyên v t li u thô ph c v cho quá trình s n xu t, kinh doanh; s n ph m d dang và thành ph m Các doanh nghi p không th ti n hành
s n xu t đ n đâu mua hàng đ n đó mà c n ph i có nguyên v t li u d tr
T n kho trong quá trình s n xu t là các lo i nguyên li u n m t i t ng công đo n
c a dây truy n s n xu t Thông th ng quá trình s n xu t c a các doanh nghi p đ c chia thành nhi u công đo n, gi a nh ng công đo n này bao gi c ng t n t i nh ng bán thành ph m ây là nh ng b c đ m nh đ quá trình s n xu t đ c liên t c N u dây truy n s n xu t càng dài và càng có nhi u công đo n thì t n kho trong quá trình s n
Tài s n ng n h n khác bao g m các kho n t m ng cho nhân viên, chi phí tr
tr c ng n h n và các kho n ký qu , ký c c ng n h n
b) Phân lo i theo vai trò t ng lo i tài s n ng n h n trong quá trình s n xu t kinh doanh
Tài s n ng n h n d tr là toàn b tài s n ng n h n t n t i trong khâu d tr
c a doanh nghi p mà không tính đ n hình thái bi u hi n c a chúng, bao g m: ti n m t
t i qu , ti n g i ngân hàng, ti n đang chuy n, hàng mua đang đi đ ng, nguyên nhiên
v t li u t n kho, công c d ng c trong kho, hàng g i gia công, tr tr c cho ng i bán
Tài s n ng n h n s n xu t là toàn b tài s n ng n h n t n t i trong khâu s n
xu t c a doanh nghi p, bao g m: giá tr bán thành ph m, các chi phí s n xu t kinh doanh d dang, chi phí tr tr c, chi phí ch k t chuy n, các kho n chi phí khác ph c
v cho quá trình s n xu tầ
Tài s n ng n h năl uăthông là toàn b tài s n ng n h n t n t i trong khâu l u
thông c a doanh nghi p, bao g m: thành ph m t n kho, hàng g i bán, các kho n n
ph i thu c a khách hàng
Trang 6Theo cách phân lo i này giúp cho các nhà qu n lý doanh nghi p xác đ nh đ c các nhân t nh h ng đ n quá trình luân chuy n c a tài s n ng n h n đ đ a ra bi n pháp qu n lý thích h p nh m nâng cao hi u qu s d ng chúng m t cách cao nh t Trong khuôn kh c a khóa lu n tài s n ng n h n đ c phân lo i theo các kho n
m c trên b ng cân đ i k toán nh m thu n ti n h n trong vi c tính toán các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a doanh nghi p
1.2 Hi uăqu ăs ăd ngătƠiăs năng năh năc aădoanhănghi p
1.2.1 Khái ni m hi u qu s ế ng tài s n ng n h n c a ếoanh nghi p
c tr ng c b n nh t c a tài s n ng n h n là s luân chuy n liên t c trong su t quá trình s n xu t kinh doanh và chuy n toàn b giá tr m t l n vào s n ph m trong chu k kinh doanh Do v y khi đánh giá v hi u qu s d ng tài s n ng n h n, ng i ta
ch y u đánh giá v t c đ luân chuy n c a nó T c đ luân chuy n tài s n ng n h n nhanh hay ch m nói lên tình hình t ch c các m t công tác, mua s m, d tr , s n xu t
và tiêu th c a doanh nghi p h p lý hay không h p lý, các kho n v t t d tr s d ng
t t hay không t t, các kho n phí t n th t trong s n xu t kinh doanh cao hay th p, ti t
ki m hay không ti t ki m
Ngoài m c tiêu s d ng cho mua s m, d tr , tài s n ng n h n còn đ c s d ng trong thanh toán B i v y, hi u qu s d ng tài s n ng n h n còn th hi n kh n ng
đ m b o l ng tài s n ng n h n c n thi t đ th c hi n thanh toán m b o đ y đ tài
s n ng n h n trong thanh toán s giúp doanh nghi p t ch h n trong kinh doanh t o
uy tín v i b n hàng và khách hàng
Tóm l i hi u qu s d ng tài s n ng n h n là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình
đ và n ng l c qu n lý tài s n ng n h n c a doanh nghi p, đ m b o tài s n ng n h n
đ c luân chuy n v i t c đ cao, đ m b o kh n ng thanh toán c a doanh nghi p luôn tình tr ng t t và m c chi phí b ra là th p nh t
1.2.2 S c n thi t ph i nâng cao hi u qu s ế ng TSNH
có th ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh, m i doanh nghi p ph i có
m t l ng v n nh t đ nh và ngu n tài tr t ng ng, không có v n s không có b t k
ho t đ ng s n xu t kinh doanh nào Song vi c s d ng v n nh th nào cho có hi u
qu cao m i chính là y u t quy t đ nh cho s t ng tr ng và phát tri n c a các doanh nghi p V i ý ngh a đó, vi c qu n lý, s d ng và nâng cao hi u qu s d ng tài s n nói chung và TSNH nói riêng là m t n i dung r t quan tr ng c a công tác qu n lý tài chính doanh nghi p Quan ni m v tính hi u qu c a vi c s d ng TSNH ph i đ c
hi u trên hai khía c nh:
Trang 77
M t là, v i s tài s n hi n có có th s n xu t thêm m t s l ng s n ph m v i
ch t l ng t t, giá thành h đ t ng thêm l i nhu n cho doanh nghi p
Hai là, đ u t thêm tài s n m t cách h p lý nh m m r ng quy mô s n xu t đ
t ng doanh thu tiêu th v i yêu c u đ m b o t c đ t ng l i nhu n ph i l n h n t c đ
n ng l c s n xu t hàng hóa càng cao, chi phí s n xu t c ng gi m xu ng khi n cho s n
ph m c a doanh nghi p có ch t l ng không đ i trong khi giá thành l i gi m Do v y,
t ng kh n ng c nh tranh trên th tr ng, t ng doanh thu và đem l i l i nhu n t t nh t cho doanh nghi p
Nâng cao hi u qu s d ng TSNH giúp doanh nghi p ti t ki m chi phí đ u t cho TSNH B i l , TSNH đ c s d ng m t cách h p lí s góp ph n đ y nhanh t c đ l u chuy n TSNH, làm cho tài s n quay đ c nhi u vòng h n và t o ra nhi u l i nhu n
T nh ng lý do trên, cho th y s c n thi t ph i nâng cao hi u qu công tác qu n
lý và s d ng tài s n ng n h n trong các doanh nghi p ó là m t trong nh ng nhân t quy t đ nh cho s thành công c a m t doanh nghi p, xa h n n a là s t ng tr ng và phát tri n c a n n kinh t
1.2.3 Phân tích hi u qu s ế ng tài s n ng n h n trong ếoanh nghi p
1.2.3.1 Phân tích quy mô – c c u tài s n ng n h n c a doanh nghi p
Quy mô tài s n ng n h n đ c hi u là t tr ng tài s n ng n h n trên t ng tài s n
c a doanh nghi p Vi c so sánh quy mô tài s n ng n h n v i quy mô tài s n dài h n s cho th y b c tranh t ng quát v l ng v n đ u t cho t ng lo i tài s n c a doanh nghi p T tr ng tài s n ng n h n cao hay th p tùy thu c vào lo i hình ho t đ ng s n
xu t kinh doanh c a t ng doanh nghi p i v i nh ng doanh nghi p th ng m i, chuyên phân ph i hàng hóa, s n ph m thì t tr ng tài s n ng n h n luôn r t cao, th ng
Trang 8chi m đ n h n 90% trên t ng tài s n M t khác, nh ng doanh nghi p s n xu t hay các doanh nghi p v n t i, xây d ng l i có t tr ng tài s n ng n h n th p h n m t chút do
đ c đi m ho t đ ng c a các doanh nghi p này yêu c u ph i đ u t nhi u h n cho tài
s n dài h n Xem xét quy mô tài s n ng n h n c a doanh nghi p nh m đánh giá xem
li u l ng v n đ u t cho tài s n ng n h n có phù h p v i đ c đi m ho t đ ng c a doanh nghi p hay không T đó, đ a ra nh ng đi u ch nh trong chính sách đ u t
nh m t i đa hóa l i nhu n c a doanh nghi p
Xem xét c c u tài s n ng n h n t c là xem xét t tr ng t ng kho n m c nh trong t ng tài s n ng n h n, nó cho bi t trong t ng tài s n ng n h n, kho n m c nào đang đ c doanh nghi p đ u t nhi u nh t, t đó đánh giá đ c c c u tài s n ng n
h n đư h p lý hay ch a Các kho n m c nh c u thành lên tài s n ng n h n là:
Ti n và các kho năt ngăđ ngăti n
N u t tr ng ti n và các kho n t ng đ ng ti n đang chi m ph n l n trên t ng tài s n ng n h n c a doanh nghi p thì ta có th đ a ra k t lu n r ng doanh nghi p đ y đang d tr quá nhi u ti n Vi c d tr nhi u ti n trong tài kho n s t ng kh n ng thanh toán c a doanh nghi p, nh ng m t khác nó gây lưng phí do không đ c đ a vào quá trình đ u t , nh h ng đ n l i nhu n c a doanh nghi p Ng c l i, n u t tr ng
ti n và các kho n t ng đ ng ti n quá th p thì doanh nghi p s d g p ph i r i ro thanh kho n H n n a, d tr ti n m t trong tài kho n quá th p c ng gây nh h ng
đ n vi c chi tiêu trong các ho t đ ng th ng ngày c a doanh nghi p
Các kho năđ uăt ătƠiăchínhăng n h n
Các kho n đ u t tài chính ng n h n chi m t tr ng cao cho th y doanh nghi p đang đ u t nhi u vào ho t đ ng tài chính nh : mua các ch ng khoán, trái phi u, tín phi u ng n h n hay đ u t nhi u ti n nhàn r i vào các kho n ti n g i có k h n trong ngân hàng T tr ng các kho n đ u t tài chính ng n h n cao hay th p ph thu c nhi u vào lo i hình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Th t v y, th ng thì các doanh nghi p không chuyên v l nh v c tài chính s h n ch đ u t vào các kho n tài chính
ng n h n đ tránh r i ro do h n ch v m t ki n th c c a l nh v c này Nh ng bi n
đ ng c a th tr ng ch ng khoán, t l l m phát hay lãi su t ngân hàng c ng nh
h ng r t l n đ n t tr ng các kho n đ u t tài chính ng n h n c a doanh nghi p
Hàng t n kho
N u t tr ng hàng t n kho quá cao cho th y l ng v n b t n đ ng trong hàng
t n kho l n, l ng v n đ y không đ c đ a vào l u thông s nh h ng đ n kh n ng sinh l i c a doanh nghi p M t khác, l ng hàng t n kho l n còn th hi n ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p còn trì tr và không đ c hi u qu Ng c l i,
Trang 99
hàng hóa cung c p cho khách hàng Chính vì v y, vi c xem xét t tr ng hàng t n kho
s giúp doanh nghi p nh n đ nh đ c th c tr ng l ng hàng t n kho c a mình, t đó
đi u ch nh theo h ng h p lý nh t nh m nâng cao l i nhu n cho doanh nghi p
Các kho n ph i thu
T tr ng các kho n ph i thu s ph n nh chính sách tín d ng c a doanh nghi p Các kho n ph i thu, đ c bi t là ph i thu khách hàng chi m t tr ng l n cho th y doanh nghi p đang n i l ng chính sách tín d ng và ng c l i, n u t tr ng các kho n này
th p thì doanh nghi p đang th t ch t chính sách tín d ng Vi c n i l ng hay th t ch t chính sách tín d ng ph thu c nhi u vào tình hình bi n đ ng c a n n kinh t c ng nh chính sách bán hàng và chính sách s d ng v n c a doanh nghi p
Nh v y, vi c phân tích quy mô và c c u tài s n ng n h n s giúp doanh nghi p đánh giá xem l ng v n đ u t cho tài s n ng n h n và dài h n đư phù h p ch a Các kho n m c nh c u thành lên tài s n ng n h n đư chi m t tr ng h p lý v i đ c đi m
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p hay ch a T đó, đ a ra chính sách
qu n lý tài s n ng n h n hi u qu
1.2.3.2 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a doanh nghi p
a) Ch tiêu đánh giá kh n ng thanh toán
Kh n ng thanh toán c a doanh nghi p ph n ánh m i quan h tài chính gi a các kho n có kh n ng thanh toán trong k v i các kho n ph i thanh toán trong k , nó cho
bi t m c đ các kho n n c a các ch n ng n h n đ c trang tr i b ng các tài s n có
th chuy n thành ti n trong m i giai đo n t ng đ ng v i th i h n c a các kho n n
đó phân tích đánh giá kh n ng thanh toán và các kho n n ng n h n khi chúng
đ n h n thanh toán, ng i ta s d ng các ch tiêu ch y u sau:
Kh n ngăthanhătoánăng n h n cho bi t kh n ng chuy n đ i tài s n có tính
thanh kho n cao thành ti n đ đáp ng nhu c u trong ng n h n Tài s n ng n h n g m
3 lo i ch y u là: ti n, các kho n ph i thu và hàng t n kho Kh n ng thanh toán ng n
h s này m c l n h n 1, cho th y kh n ng thanh toán c a doanh nghi p là t ng
đ i t t, đ kh n ng đ m b o thanh toán cho các kho n n ng n h n Song n u h s này cao quá, t c là l ng TSNH t n tr quá l n và b ph n tài s n này không v n
đ ng, không sinh l i s làm gi m hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p
Trang 10H s này l n hay nh h n còn ph thu c vào đ c đi m ngành ngh kinh doanh
c a doanh nghi p Ch ng h n đ i v i doanh nghi p th ng m i, TSNH th ng chi m
t tr ng l n h n trong t ng tài s n nên h s này t ng đ i cao Do đó, khi đánh giá
kh n ng thanh toán n ng n h n c n ph i d a vào h s trung bình c a doanh nghi p cùng ngành Tuy nhiên, h s này ch ph n ánh m t cách t m th i tình hình thanh toán
c a doanh nghi p vì tài s n ng n h n bao g m c các kho n ph i thu và hàng t n kho Chính vì v y đ đánh giá chính xác h n v kh n ng thanh toán c a doanh nghi p, ta
c n xét thêm m t s ch tiêu khác n a
Kh n ngăthanhătoánănhanhăph n ánh kh n ng thanh toán th c s c a doanh
nghi p tr c các kho n n ng n h n, nó cho bi t nh ng ch tiêu có tính thanh kho n cao nh t trong tài s n ng n h n c a doanh nghi p có đáp ng đ c nhu c u n ng n
h n hay không Kh n ng thanh toán nhanh có công th c tính là:
Kh n ng thanh toán nhanh =
TSNH – Hàng t n kho
N ng n h n
H s này th ng đ c so sánh v i h s trung bình c a ngành, thông th ng
kh n ng thanh toán c a công ty đ c đánh giá an toàn khi h s này > 1 vì công ty có
th trang tr i các kho n n ng n h n mà không c n bán b t hàng t n kho
ây là ch tiêu đ c các ch n ng n h n r t quan tâm vì thông qua các ch tiêu này, các ch n có th đánh giá đ c t i th i đi m phân tích doanh nghi p có kh n ng thanh toán ngay các kho n n ng n h n hay không Tuy nhiên, trong m t s tr ng
h p, ch tiêu này ch a ph n ánh m t cách chính xác kh n ng thanh toán c a doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p có kho n ph i thu chi m t tr ng l n trong t ng TSNH Do đó, đ đánh giá chính xác và ch t ch h n c n xem xét thêm kh n ng thanh toán t c th i c a doanh nghi p
Kh n ng thanh toán t c th i cho bi t ti n và các kho n t ng đ ng ti n có
đáp ng đ c nhu c u thanh toán cho các kho n n ng n h n c a doanh nghi p hay không Kh n ng thanh toán t c th i đ c tính b ng:
có th chuy n đ i thành ti n b t c lúc nào nh : ch ng khoán ng n h n, th ng phi uầ ây là các tài s n có tính thanh kho n cao, đ r i ro th p
Trang 1111
Tùy thu c vào ngành ngh kinh doanh mà t s v kh n ng thanh toán t c th i
b ng bao nhiêu là h p lý Thông th ng, t s này x p x 0,5 là t t N u quá l n cho
th y tài s n c a doanh nghi p t n t i d i d ng ti n nhi u làm cho hi u qu s d ng tài s n c a doanh nghi p s không cao Ng c l i, n u t s này quá nh l i ph n ánh
m t tình hình tài chính không lành m nh, khó kh n trong vi c thanh toán các kho n n
ph i tr ngay
b) Ch tiêu ph n ánh t c đ luân chuy n c a tài s n ng n h n
S vòng quay c a TSNH (S c s n xu t c a TSNH) cho bi t s vòng quay c a
TSNH th c hi n trong m t th i k nh t đ nh Nó cho bi t m t đ ng TSNH bình quân
b ra có th t o ra đ c bao nhiêu đ ng t ng doanh thu S vòng quay càng l n, hi u
qu s d ng TSNH càng cao và ng c l i S vòng quay TSNH đ c tính b ng công th c:
Th i gian c a m t vòng quay ng n c ng t c là t c đ luân chuy n tài s n ng n
h n nhanh và doanh nghi p có th thu h i v n s m
H s đ m nhi m TSNH cho bi t doanh nghi p mu n có 1 đ ng luân chuy n
thu n thì ph i đ u t bao nhiêu đ ng tài s n ng n h n H s này đ c tính b ng công th c:
H s đ m nhi m TSNH =
Tài s n ng n h n Doanh thu thu n Thông qua ch tiêu này các nhà phân tích s xây d ng đ c các k ho ch đ u t tài s n c a mình, đ ng th i có c s đ đánh giá tính chính xác c a k ho ch đ u t tài
s n hi n t i
c) Ch tiêu ph n nh kh n ng sinh l i
T su t sinh l i c a tài s n ng n h n ph n ánh kh n ng sinh l i c a tài s n
ng n h n Nó cho bi t m i đ n v tài s n ng n h n có trong k đem l i bao nhiêu đ n
v l i nhu n sau thu Ch tiêu này đ c tính b ng công th c:
Trang 12K t qu này ph n ánh hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh nói chung và hi u qu
s d ng tài s n ng n h n nói riêng V i công th c trên ta th y, n u tài s n ng n h n s
d ng trong k th p mà l i nhu n sau thu cao thì hi u qu s d ng tài s n ng n h n cao
phân tích t su t sinh l i c a TSNH, ta có th xác đ nh các nhân t nh h ng theo ph ng pháp Dupont nh sau:
T su t sinh = T su t sinh l i c a x S vòng quay c a TSNH
l i c a TSNH t ng doanh thu thu n
D a vào mô hình này, ta th y đ c m i liên h c a các ch tiêu tài chính v i nhau và nh h ng c a chúng đ n hi u qu s d ng TSNH c a doanh nghi p C ng
nh có mô hình Dupont ta có th xem xét các thành ph n tác đ ng t i t su t sinh l i
c a tài s n ng n h n, t đó có bi n pháp ki m soát t t các thành ph n đó nh m đ t
đ c t su t sinh l i trên tài s n ng n h n nh mong mu n
Nh v y, theo mô hình Dupont, t su t sinh l i trên tài s n ng n h n ch u nh
h ng c a 2 nhân t : t su t sinh l i c a t ng doanh thu thu n và s vòng quay c a tài
s n ng n h n Mu n cho t su t sinh l i c a TSNH cao thì c n có các bi n pháp nâng cao 2 nhân t nh h ng trên
Su t hao phí c a tài s n ng n h n so v i l i nhu n sau thu cho bi t đ có
đ c m t đ ng l i nhu n sau thu trong k thì doanh nghi p c n đ u t bao nhiêu
đ ng TSNH Ch tiêu này nh ch ng t hi u qu s d ng TSNH c a công ty t t và
ng c l i Su t hao phí l i nhu n sau thu đ c tính b ng công th c:
Trang 1313
Vòng quay hàng t n kho ph n ánh m i quan h gi a hàng t n kho và giá v n
hàng bán trong m t k kinh doanh theo công th c:
Vòng quay hàng t n kho =
Giá v n hàng bán Hàng t n kho
Ch tiêu vòng quay hàng t n kho th hi n kh n ng qu n tr hàng t n kho c a doanh nghi p hi u qu nh th nào Vòng quay hàng t n kho là s l n mà hàng hóa t n kho bình quân luân chuy n trong k
Ch tiêu này th ng đ c so sánh qua các n m đ đánh giá n ng l c qu n tr hàng t n kho là t t hay x u Ch tiêu này l n cho th y t c đ quay vòng c a hàng hóa trong kho là nhanh và ng c l i, n u nó nh thì t c đ quay vòng hàng t n kho th p
T s này có giá tr cao s ng h lòng tin c a khách hàng vào kh n ng thanh toán c a doanh nghi p, n u t s th p s cho th y tình hình s n xu t kinh doanh trì tr
và kém n ng đ ng c a doanh nghi p đó Nh ng c ng có th doanh nghi p t ng m c
d tr nguyên v t li u khi d đoán tr c giá s n ph m s t ng ho c do có s gián đo n trong khâu cung c p nguyên v t li u cho s n xu t B i v y khi so sánh c n có thêm
nh ng thông tin v d tr nh m đ m b o tính chu n xác ây là m t ch tiêu khá quan
tr ng đ đánh giá ho t đ ng s n xu t - kinh doanh c a doanh nghi p T s này đo
l ng tính thanh kho n c a hàng t n kho N u vi c qu n lý hàng t n kho c a doanh nghi p không hi u qu s phát sinh chi phí l u tr hàng t n kho làm giá bán t ng
S ngày quay vòng hàng t n kho cho ta bi t trung bình k t khi doanh nghi p
mua hàng đ n khi bán đ c hàng m t bao nhiêu th i gian
S ngày quay vòng hàng t n kho =
360 Vòng quay hàng t n kho
Bi n đ ng vòng quay hàng t n kho có th do nhi u y u t tác đ ng Vi c gi m vòng quay hàng t n kho có th do bán hàng ch m, qu n lý hàng t n kho kém, do chính sách doanh nghi p c n d tr nguyên li u do d đoán ho c bi t tr c là giá t ng trong
t ng lai,ầ Ng c l i, vi c gi m vòng quay hàng t n kho nh ng c i ti n áp d ng trong khâu bán hàng, ch t l ng s n ph m t ng lên Vi c doanh nghi p duy trì hàng
t n kho th p có th khi n vòng quay hàng t n kho t ng lên tuy nhiên t i m t s th i
đi m có th doanh nghi p s không đ hàng hoá đ đáp ng nhu c u c a th tr ng làm cho doanh thu b gi m đi
Vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ chuy n đ i các kho n ph i thu thành ti n m t c a doanh nghi p và đ c xác đ nh theo công th c:
Trang 14Vòng quay các kho n ph i thu =
Doanh thu thu n Các kho n ph i thu Vòng quay các kho n ph i thu càng l n ch ng t t c đ thu h i các kho n thu nhanh là t t, vì doanh nghi p không ph i đ u t nhi u vào các kho n ph i thu (không
ph i c p tín d ng cho khách) Ng c l i, vòng quay quá nh s làm gi m doanh thu do chính sách c p tín d ng cho khách hàng tr nên nghiêm ng t h n
K thu ti n trung bình ph n ánh s ngày c n thi t đ thu đ c các kho n ph i thu (s ngày c a m t vòng quay các kho n ph i thu) Vòng quay các kho n ph i thu càng l n thì k thu ti n trung bình càng nh và ng c l i K thu ti n trung bình đ c xác đ nh theo công th c:
K thu ti n trung bình =
360 Vòng quay các kho n ph i thu Tuy nhiên trong nhi u tr ng h p k thu ti n trung bình cao hay th p ch a th có
k t lu n ch c ch n, mà còn ph i xem xét l i các m c tiêu và chính sách c a doanh nghi p nh : m c tiêu m r ng th tr ng, chính sách tín d ng c a doanh nghi p M t khác dù ch tiêu này có th đánh giá là kh quan thì doanh nghi p c n ph i phân tích
k h n vì t m quan tr ng c a nó và k thu t tính toán đư che d u đi các khuy t t t trong vi c qu n tr các kho n ph i thu
Trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, vi c t n t i các kho n ph i thu trong doanh nghi p là đi u khó tránh kh i Nh các chính sách bán ch u mà doanh nghi p có th thu hút thêm khách hàng, m r ng th tr ng, duy trì th tr ng có s n, nâng cao hi u
qu s d ng máy móc, thi t bầTuy nhiên vi c bán ch u có th khi n doanh nghi p
ch u r i ro, đó là vi c gi m giá tr hàng hoá, t c đ chu chuy n v n ch m, r i ro v kh
n ng thu h i n Do đó doanh nghi p c n ph i quan tâm đ n k thu ti n trung bình và
Trang 15Th i gian luân chuy n ti n m t c a m t công ty đ c đ nh ngh a là kho ng
th i gian t khi thanh toán các kho n n đ n khi thu đ c ti n và đ c tính b ng:
b i vì chu k chuy n đ i ti n m t càng dài thì nhu c u tài tr t bên ngoài v i chi phí cao càng l n Do đó, b ng cách gi m th i gian ti n m t b đ ng trong v n luân chuy n, công ty có th ho t đ ng hi u qu h n vì gi m đ c chi phí trong đi u ki n doanh s c a công ty không đ i Nh v y, th i gian luân chuy n ti n m t ng n h n s làm t ng kh n ng sinh l i c a công ty vì nó c i thi n hi u qu c a vi c s d ng v n luân chuy n
Th i gian luân chuy n ti n m t c ng là m t cách h u d ng đ đánh giá dòng
ti n c a công ty b i vì nó đo l ng kho ng th i gian đư đ u t vào v n l u đ ng, cách
đo l ng tính thanh kho n này hi u qu và toàn di n h n so v i ph ng pháp truy n
th ng là s d ng t s thanh toán hi n hành và t s thanh toán nhanh v n ch t p trung vào các giá tr c đ nh trên b ng cân đ i k toán
1.3 Cácănhơnăt ă nhăh ngăđ năhi uăqu ăs ăd ngătƠiăs năng năh năc aădoanhă nghi p
1.3.1 Nhân t ch quan
1.3.1.1 T ch c s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p
T ch c s n xu t kinh doanh có tác đ ng r t l n đ n hi u qu s d ng TSNH c a
m i doanh nghi p V i m c đích s n xu t kinh doanh c a mình doanh nghi p s quy t
đ nh trong vi c phân ph i tài s n, đ c bi t là chu k s n xu t kinh doanh S n ph m
c a m i doanh nghi p là khác nhau do v y mà có nh ng doanh nghi p chu k s n xu t dài nh ng doanh nghi p khác chu k s n xu t l i ng n, đi u đó có nh h ng đ n vi c
ra quy t đ nh c a doanh nghi p trong vi c s d ng tài s n ng n h n đi vào s n
xu t thì l ng tài s n ng n h n c n đ a vào là bao nhiêu, m c d tr dành cho các chu
Trang 16k ti p theo nh th nào, l ng ti n m t doanh nghi p c n gi c ng nh k thu ti n dài hay ng n tu thu c vào t ng doanh nghi p i v i doanh nghi p có chu k s n xu t kinh doanh dài thì th i gian thu h i v n càng lâu, nên các doanh nghi p luôn tìm cách làm cho chu k kinh doanh ng n h n nh v y vòng quay tài s n ng n h n nhanh h n Vòng quay tài s n ng n h n t ng t c là vi c tiêu th hàng hóa c ng t ng lên và nh
v y doanh thu t ng lên, làm cho l i nhu n c a doanh nghi p c ng t ng i u đó th
hi n hi u qu s d ng tài s n ng n h n t ng
1.3.1.2 C s v t ch t c a doanh nghi p
ây là nhân t h t s c quan tr ng, b i ngoài vi c nguyên v t li u t t thì đ có
đ c nh ng s n ph m t t thì đi u quan tr ng là doanh nghi p ph i có nh ng thi t b máy móc t t M t doanh nghi p có đ c nh ng trang thi t b t t s làm cho các khâu
s n xu t tr nên d dàng h n Cùng ch t l ng nguyên v t li u nh ng n u doanh nghi p nào trang b t t, máy móc đ a vào dây truy n s n xu t nh ng thi t b công ngh cao s t o ra nh ng s n ph m có ch t l ng, đ ng th i làm cho các công đo n
c a quá trình s n xu t di n ra nhanh chóng h n, ng c l i v i máy móc không t t s không t n d ng đ c h t giá tr c a nguyên v t li u th m chí còn s n xu t ra nh ng
s n ph m kém ch t l ng, nh v y hi u qu s d ng tài s n ng n h n không cao
1.3.1.3 Trình đ cán b công nhân viên
vi c s d ng tài s n ng n h n đ t hi u qu đòi h i các doanh nghi p ph i
có nh ng cán b qu n lý gi i, công nhân viên có trình đ tay ngh cao Ng i qu n
lý ph i n m b t rõ tình hình ho t đ ng c a doanh nghi p, sau m i chu k ho t đ ng
ph i phân tích đ đánh giá xem hi u qu s d ng tài s n ng n h n ra sao, t đó đ a
ra các k ho ch trong nh ng chu k ti p theo Trong quá trình s n xu t đ t n d ng
h t nguyên v t li u thì ng i công nhân ph i có chuyên môn gi i, đ c bi t vi c s
d ng máy móc thi t b h t s c quan tr ng, máy móc thi t b ngày càng hi n đ i đòi
h i đ i ng s d ng nh ng lo i máy móc thi t b đó c ng ph i đ c đào t o có chuyên môn, có k thu t
Trang 1717
N n kinh t n m trong giai đo n nào c a chu k phát tri n kinh t , t ng tr ng kinh t s quy t đ nh đ n nhu c u s n ph m c ng nh kh n ng phát tri n các ho t
đ ng s n xu t - kinh doanh c a các doanh nghi p
H th ng tài chính - ti n t , l m phát, th t nghi p và các chính sách tài khoá c a chính ph có tác đ ng l n t i quá trình ra quy t đ nh s n xu t - kinh doanh và k t qu
ho t đ ng c a doanh nghi p
Trong đi u ki n n n kinh t m c a, doanh nghi p còn ch u tác đ ng c a th
tr ng qu c t S thay đ i chính sách th ng m i c a các n c, s b t n c a n n kinh t các n c tác đ ng tr c ti p đ n th tr ng đ u vào và đ u ra c a doanh nghi p
Nh v y, nh ng thay đ i c a môi tr ng kinh t ngày càng có tác đ ng m nh
đ n ho t đ ng s n xu t - kinh doanh c a doanh nghi p, t o cho doanh nghi p nh ng thu n l i đ ng th i c nh ng khó kh n Do đó, doanh nghi p ph i luôn đánh giá và d báo nh ng thay đ i đó đ có th đ a ra nh ng bi n pháp thích h p nh m tranh th
nh ng c h i và h n ch nh ng tác đ ng tiêu c c t s thay đ i c a môi tr ng kinh t
1.3.2.2 Chính tr - Pháp lu t
Trong n n kinh t th tr ng, vai trò c a Nhà n c là h t s c quan tr ng M t trong nh ng công c c a Nhà n c đ đi u ti t n n kinh t là các chính sách tài chính,
ti n t lu t pháp ó là h th ng các nhân t tác đ ng tr c ti p hay gián ti p đ n hi u
qu kinh doanh c a doanh nghi p S can thi p m c đ h p lý c a Nhà n c vào
ho t đ ng s n xu t - kinh doanh c a doanh nghi p là c n thi t và t p trung các n i dung nh : duy trì s n đ nh kinh t , chính tr , đ nh h ng phát tri n kinh t , kích thích phát tri n kinh t thông qua h th ng pháp lu t, phát tri n c s h t ng kinh t -
xã h i Vì v y, đ ng tr c các quy t đ nh đ u t , các chính sách c a Nhà n c luôn là
m t trong nh ng y u t đ c các doanh nghi p quan tâm hàng đ u
1.3.2.3 S c nh tranh gi a các doanh nghi p
t n t i đ c thì các doanh nghi p luôn có s c nh tranh l n nhau Cùng là các doanh nghi p s n xu t ra m t lo i s n ph m nh ng doanh nghi p nào có s n ph m
ch t l ng cao, m u mư đ p thì s thu hút đ c nhi u ng i mua Nh v y v n đ c a các doanh nghi p là thu hút đ c khách hàng và t t nhiên ph n th ng s thu c v k
m nh Hi n nay các doanh nghi p luôn h ng t i vi c tr ng c u, vi c đ a ra các
ph ng th c v giá c , m u mã, ch t l ng đáp ng nhu c u ng i tiêu dùng luôn là
v n đ mà m i doanh nghi p ph i quan tâm
1.3.2.4 Nhu c u c a khách hàng
Nhu c u khách hàng là nhân t nh h ng l n t i vi c ra quy t đ nh c a doanh nghi p trong vi c s n xu t ra lo i s n ph m gì, ch t l ng ra sao, m u mư nh th nào
Trang 18Nhu c u c a con ng i ngày càng cao, đ đáp ng nhu c u đó thì doanh nghi p luôn ph i tìm cách nâng cao ch t l ng s n ph m Nh ng doanh nghi p mà đ i ng nhân viên khéo léo, t n tình c ng v i công tác xúc ti n th ng m i qu ng bá s n ph m
c a mình đ thâm nh p vào th tr ng m i s giúp doanh nghi p bán đ c nhi u s n
ph m làm doanh thu c a doanh nghi p t ng nhanh
Trên đây là các nhân t chính tác đ ng t i hi u qu s d ng tài s n ng n h n
nh ng bên c nh đó doanh nghi p c n quan tâm t i các nhân t khác nh : các v n đ v
t giá, l m phát, thiên tai, d ch b nhầ c ng ít nhi u nh h ng đ n ho t đ ng c a doanh nghi p
Trang 1919
T ng k tăch ngă1
Qua vi c xem xét ch ng 1, ta đư có nh ng hi u bi t c b n v tài s n ng n h n
nh khái ni m TSNH, vai trò c a TSNH và cách phân lo i TSNH Ngoài ra, ta còn
hi u đ c khái ni m hi u qu s d ng TSNH và b n nhóm ch tiêu đánh giá hi u qu
s d ng TSNH c a m t doanh nghi p là: nhóm ch tiêu v kh n ng thanh toán, nhóm
ch tiêu ph n ánh t c đ luân chuy n c a TSNH, nhóm ch tiêu đánh giá n ng l c ho t
đ ng c a TSNH và ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i c a TSNH H n n a, ch ng 1
c ng gi i thi u các nhân t ch quan và khách quan nh h ng đ n hi u qu s d ng TSNH trong doanh nghi p Nhân t ch quan nh : đ c thì ho t đ ng s n xu t kinh doanh, c s v t ch t và trình đ cán b công nhân viên trong công tác qu n lý TSNH Nhân t khách quan nh : Tình hình kinh t xã h i, s c nh tranh c a các doanh nghi p
ho t đ ng trên c ng l nh v c, nhu c u c a ng i tiêu dùng, Nh ng ki n th c
ch ng 1 r t quan tr ng vì nó là ti n đ đ ti n hành phân tích hi u qu s d ng TSNH trong doanh nghi p th c t
Trang 20CH NGă2 TH CăTR NGăHI UăQU ăS ăD NGăTÀIăS Nă
2.1 Kháiăquátăv ăcông ty c ph năTuăb ădiătíchăTrungă ng
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a công ty c ph n Tu b ếi tích
Trung ng
2.1.1.1 Gi i thi u chung v công ty
Tên đ y đ : Công ty c ph n Tu b di tích Trung ng
Tên giao d ch qu c t : Vietnam Joint Stock Company For Restoration of
Monuments Tên vi t t t: VINAREMON.,JSC
Quy t đ nh thành l p: 89/Q -BVHTT ngày 25/04/1971 c a B V n hóa –
là h n 20 n m ho t đ ng v i t cách m t doanh nghi p Nhà n c chuyên ngành v i nhi u bi n đ ng t ch c do s p x p l i trong s nghi p đ i m i và gi gìn phát huy di
s n c a đ t n c
N m 2006, theo Quy t đ nh s 4651/Q -BVHTT công ty Tu b di tích và Thi t
b V n hóa Trung ng chuy n đ i thành công ty tu b di tích Trung ng, là doanh nghi p Nhà n c đ u ngành có truy n th ng xây d ng và tr ng thành lâu dài trong công tác tu b , ph c h i và tôn t o các di tích l ch s v n hóa ngh thu t trên c n c,
đư có nhi u đóng góp to l n cho s nghi p b o t n di s n n c nhà
Trang 2121
Công ty có b máy qu n lý, đi u hành và th c hi n giàu n ng l c kinh nghi m
v i đ i ng ki n trúc s , k s xây d ng, c nhân kinh t , ngh nhân, công nhân k thu t b c cao có trình đ , có tinh th n trách nhi m cao g n bó và yêu ngh Công ty có
đ máy móc thi t b , kh n ng tài chính và tính ch t lành m nh đ đáp ng các yêu c u
ho t đ ng s n xu t kinh doanh, là đ n v có uy tín cao và s tin c y l n đ i v i các đ i tác trong n c c ng nh n c ngoài
Trong nh ng n m qua, công ty không ng ng phát tri n v m i m t Công ty đư
và đang th c hi n nhi u công trình có quy mô l n, có giá tr l ch s v n hóa và ki n trúc ngh thu t cao, hoàn thành v i ch t l ng t t đ c gi i chuyên môn và công lu n đánh giá cao Nhi u công trình đ c B Xây d ng t ng huy ch ng vàng ch t l ng cao nh công trình: Nhà Thái H c V n Mi u- Qu c T Giám Hà N i; n th L c Long Quân- Âu C ; Khu di tích n Hùng; n th Nguy n Trãi Chí Linhầ
V i t m nhìn “NHÀ TU B DI TệCH HÀNG U VI T NAM VÀ ÔNG NAM Á”, công ty c ph n Tu b di tích Trung ng không ng ng k th a truy n
th ng và đ i m i phát tri n, không ng ng h p tác v i các đ i tác trong và ngoài n c, phát tri n n ng l c s n xu t kinh doanh, phát huy di s n, phát tri n kinh t đ t n c và xây d ng công ty ngày m t l n m nh
2.1.2 Ngành ngh kinh ếoanh c a công ty c ph n Tu b ếi tích Trung ng
Theo đà phát tri n c a kinh t xã h i, công ty c ph n Tu b di tích Trung ng
đư t ng b c phát tri n và hoàn thi n l nh v c kinh doanh c a mình trong nh ng ngành ngh sau:
- L p quy ho ch, l p d án đ u t xây d ng, thi t k ki n trúc công trình, d toán
và t ng d toán đ u t tu b
- Thi công tu b , tôn t o các di tích l ch s , di tích v n hóa, thi công các công trình c u đ ng trong khu di tích ho c liên quan đ n khu di tích
- Kinh doanh các v t li u cho tu b di tích, xây d ng công trình v n hóa
- Ch bi n và kinh doanh các m t hàng t g ; kinh doanh các s n ph m v n hoá truy n th ng, s n ph m m c m ngh , đáp ng nhu c u trong n c và xu t kh u
- T v n, qu n lý d án, ki m đ nh và đánh giá s phù h p ch t l ng công trình xây d ng
- B o qu n, tu s a, ph c ch c v t, tranh và các hi n v t b o tàng
T t c các l nh v c kinh doanh mà công ty theo đu i đ u mang l i doanh thu cho công ty Nh ng v i b n ch t c a m t công ty xây d ng thì có hai ho t đ ng mang l i doanh thu ch y u cho công ty, th nh t là thi công tu b , tôn t o các di tích l ch s , di tích v n hóa và th hai là cung c p các nguyên v t li u cho công tác tu b các di tích
l ch s
Trang 222.1.3 C c u t ch c c a công ty c ph n Tu b ếi tích Trung ng
C c u t ch c c a công ty theo hình th c tr c tuy n, đ ng đ u là i h i đ ng
c đông tr c ti p đi u hành và qu n lý H i đ ng qu n tr và gián ti p qu n lý các c p
d i, H i đ ng qu n tr tr c ti p qu n lý Ban giám đ c và gián ti p qu n lý các phòng ban d i s giám sát c a Ban ki m soát
S ăđ 2.1.C ăc u t ch c c a công ty c ph n Tu b di tíchăTrungă ng
H i đ ng qu n tr
H i đ ng qu n tr là c quan qu n lý công ty, có toàn quy n nhân danh công ty
đ quy t đ nh th c hi n các quy n và ngh a v c a công ty không thu c th m quy n
c a đ i h i đ ng c đông
H i đ ng qu n tr có các quy n và nhi m v nh : quy t đ nh chi n l c phát tri n trung h n và k ho ch kinh doanh hàng n m c a công ty, quy t đ nh các gi i pháp phát tri n th tr ng, ti p th và công ngh , quy t đ nh đ u t liên doanh liên k tầ
K toán
Trang 2323
Ban ki m soát
Ban ki m soát có nh ng quy n và nhi m v nh : giám sát h i đ ng qu n tr , t ng giám đ c và ng i qu n lý khác do h i đ ng qu n tr b nhi m trong qu n lý, ki m tra tính h p lý h p pháp trung th c c a báo cáo tài chính xem xét s k toán và các tài
li u khác c a công ty, các công vi c qu n lý, đi u hành ho t đ ng công ty b t c khi nào n u xét th y c n thi tầ
Ban giám đ c
Ban giám đ c bao g m 1 t ng giám đ c và 4 phó t ng giám đ c
T ng giám đ c c a công ty do H i đ ng qu n tr b nhi m và là ng i đi u hành công vi c kinh doanh h ng ngày, ch u s giám sát c a h i đ ng qu n tr và ch u trách nhi m tr c h i đ ng qu n tr và tr c pháp lu t v vi c th c hi n quy n và nhi m v
đ c giao T ng giám đ c có các quy n nh : quy t đ nh các v n đ liên quan đ n công
vi c kinh doanh h ng ngày c a công ty, t ch c th c hi n k ho ch kinh doanh và
ph ng án đ u t , ki n ngh ph ng án c c u t ch c, quy ch qu n lý n i b công ty Phó t ng giám đ c t v n cho t ng giám đ c trong các quy t đ nh đ n ho t đ ng
c a công ty đ ng th i qu n lý tr c ti p các phòng ban
Phòng Hành chính- T ch c
Nghiên c u, so n th o các n i quy, quy ch v t ch c lao đ ng trong n i b Công ty Gi i quy t các th t c v vi c h p đ ng lao đ ng, tuy n d ng, đi u đ ng, b nhi m, mi n nhi m, cho thôi vi c đ i v i cán b công nhân
Tham m u cho Ban giám đ c th c hi n quy n qu n lý, s d ng tài s n, ti n v n trong ho t đ ng kinh doanh Theo dõi, gi i quy t các ch đ , chính sách v b o hi m
xã h i, b o hi m y t , b o hi m th t nghi p, tai n n lao đ ng, h u trí, ch đ ngh vi c
do suy gi m kh n ng lao đ ng, các ch đ chính sách khác có liên quan đ n quy n
l i, ngh a v cho cán b , công nhân
Nghiên c u, đ xu t các ph ng án c i ti n t ch c qu n lý, s p x p cán b , công nhân cho phù h p v i tình hình phát tri n s n xu t - kinh doanh Xây d ng ph ng án
v quy ho ch đ i ng cán b , l c l ng công nhân k thu t c a doanh nghi p, đ xu t
vi c b nhi m, mi n nhi m, đào t o, b i d ng cán b
Th c hi n các ho t đ ng hành chính v n th
Qu n tr nhân s : qu n lý d li u v nhân viên, ph trách t ch c các đ t tuy n nhân s trong công ty khi có ch th t c p trên
Phòng Tài chính- K toán
Phòng tài chính k toán ch u trách nhi m tr c Ban Giám đ c và Nhà n c theo
nh ng quy đ nh, đi u l c a k toán Nhà n c Th c hi n công tác qu n lý tài chính
c a công ty
Trang 24L p báo cáo tài chính, báo cáo qu n tr , báo cáo công khai tài chính theo ch đ
hi n hành, th ng xuyên báo cáo v i Ban giám đ c tình hình tài chính c a công ty Báo cáo v ho t đ ng chi tiêu tài chính và quy t toán thu hàng n m theo yêu c u c a
c quan qu n lí nhà n c
K t h p v i các phòng ban trong công ty nh m l p k ho ch th c hi n ngh a v
v i ngân sách Nhà n c, b o hi m xã h i, b o hi m y t cho ng i lao đ ng theo quy
đ nh c a Nhà n c
B o qu n an toàn h s tài li u, ch ng t , ti n m t, séc,ầGi gìn bí m t tài li u,
s k toán theo quy đ nh c a công ty và pháp lu t Nhà n c
V n phòng có nhi m v tham m u, giúp vi c cho t ng giám đ c, t ch c th c
hi n công tác hành chính qu n tr , l tân, an ninh qu c phòng, nhà x ng, đ t đai và
nh ng công vi c khác
2.1.4 Tình hình ho t đ ng s n xu t kinh ếoanh c a công ty c ph n Tu b ếi tích
Trung ng giai đo n 2012-2014
Doanh thu bán hàng và cung c p d ch v c a công ty gi m liên ti p trong ba
n m 2012-2014 C th , n m 2012, doanh thu bán hàng và cung c p d ch v là 153.040,88 tri u đ ng, n m 2013 gi m 15,53% khi ch còn 129.271,52 tri u đ ng
N m 2014, doanh thu bán hàng và cung c p d ch v c a công ty ti p t c gi m xu ng 112.235,55 tri u đ ng, t ng đ ng gi m 13,18% Nguyên nhân c a s s t gi m này
là do nh h ng t kh ng ho ng kinh t khi n vi c thu ngân sách Nhà n c g p nhi u khó kh n, trong khi đó, Nhà n c v n ph i chi hàng t đ ng cho các gói c u tr nh m khôi ph c t c đ t ng tr ng kinh t và t ng c ng s c m nh quân s trên bi n ông Chính vì v y, tình tr ng b i chi ngân sách Nhà n c là không th tránh kh i C th ,
n m 2014, t ng thu ngân sách Nhà n c là 782.700 t đ ng trong khi t ng chi là 1.006.700 t đ ng khi n t l b i chi trên GDP là 5,3% (Ngu n: Báo cáo công khai ngân sách Nhà n c c a B Tài chính) Công ty c ph n Tu b di tích Trung ng l i
là doanh nghi p Nhà n c đ u ngành trong công tác tu b , ph c h i và tôn t o các di tích l ch s v n hóa ngh thu t trên c n c Do v y, mu n tu b di tích nào đ u ph i
ch u s ch đ o và đ u t v n t Nhà n c Tr c tình hình khó kh n hi n này, vi c
đ u t tu b các di tích v n hóa không còn đ c u tiên nh tr c kia khi n doanh thu
p trong ba n m 2012-2014
Trang 25Chi phí tài chính 366,40 397,57 957,55 (31,17) (7,84%) (559,98) (58,48%) Chi phí qu n lý doanh nghi p 5.546,61 5.888,54 5.289,58 (341,93) (5,81%) 598,96 11,32%
Trang 26M t khác, dù là m t công ty Nhà n c, ho t đ ng trên l nh v c r t đ c thù là tu
b và tôn t o các di tích l ch s nh ng b n ch t v n là m t công ty xây d ng mà tình hình toàn ngành xây d ng trong m t vài n m g n đây vô cùng m đ m do tình tr ng thi u v n đ u t và cung v t c u H n th n a, tình hình kinh t khó kh n c ng v i
vi c các d án tu b di tích không còn đ c u tiên nh tr c kia c ng đư khi n ho t
đ ng kinh doanh các v t li u xây d ng, các s n ph m v n hoá truy n th ng và s n
ph m m c m ngh c a công ty gi m sút kéo theo đó doanh thu bán hàng và cung c p
d ch v c ng gi m xu ng
D ki n doanh thu bán hàng và cung c p d ch v n m 2015 c a công ty v n ti p
t c gi m do ngân sách Nhà n c trong 2 tháng đ u n m 2015 đư b i chi 20,3 nghìn t
đ ng ng th i thông qua d toán ngân sách Nhà n c n m 2015 mà B Tài chính công b thì b i chi ngân sách Nhà n c trong n m 2015 là 5% GDP1
Vi c không chú
tr ng đ u t tu b các di tích s khi n giá tr v n hóa c a các công trình b mai m t, h
h ng, nh h ng l n đ n công tác nghiên c u và phát tri n du l ch c a n c nhà ng
th i, doanh thu liên t c gi m c ng nh h ng đ n đ i s ng c a các cán b công nhân viên trong công ty Chính vì v y, công ty nên đ xu t thêm các d án tu b di tích có giá tr v n hóa cao nh m kích thích ti m n ng du l ch đem l i giá tr c v m t tinh
th n l n kinh t
Giá v n hàng bán c a công ty ch y u là các v t li u xây d ng ph c v cho
công tác tu b , s a ch a, tôn t o các di tích v n hóa, ngh thu t và các s n ph m truy n th ng, s n ph m m c m ngh Giá v n hàng bán c ng gi m liên ti p trong ba
n m 2012-2014 N m 2013, giá v n hàng bán c a công ty gi m t 151.441,14 tri u
đ ng xu ng 128.353,91 tri u đ ng, t ng đ ng gi m 16,44% N m 2014, giá v n hàng bán ti p t c gi m xu ng còn 104.002,93 tri u đ ng, t ng đ ng gi m 12,86%
so v i n m 2013 S t ng gi m c a giá v n hàng bán ph thu c l n vào s bi n đ ng doanh thu c a công ty Nh đư phân tích trên, s l ng các d án tu b di tích gi m
c ng nh vi c kinh doanh các v t li u cho ho t đ ng tu b di tích g p khó kh n đư khi n doanh thu c a công ty trong ba n m 2012-2014 s t gi m liên ti p, do v y giá
v n hàng bán c ng gi m t ng ng
Doanh thu t ho tă đ ng tài chính ch y u đ n t các kho n đ u t ch ng
khoán dài h n và ng n h n c a công ty nh : trái phi u chính ph và m t s mã c phi u nh : MSN, HAG, CTG, N m 2013, doanh thu t ho t đ ng tài chính t ng t 192,55 tri u đ ng lên 362,77 tri u đ ng Trong n m 2013, trên th tr ng ch ng khoán, các gi i pháp nh gi m thu v i chuy n nh ng ch ng khoán, kéo dài th i gian giao d ch, áp d ng l nh th tr ng, n i biên đ giao d ch, đi u ch nh t l giao d ch ký
Trang 2727
qu t 40/60 lên 50/50 đư đ c áp d ng ng th i, công tác tái c u trúc TTCK đ c
đ y m nh, đ c bi t là v n đ s p x p l i các t ch c kinh doanh ch ng khoán và vi c ban hành các quy đ nh m i v qu m , tri n khai giao d ch ETF đư t o đi u ki n thu hút dòng v n đ u t n c ngoài, nh t là các t ch c đ u t n c ngoài Do v y, TTCK
Vi t Nam n m 2013 đư có nh ng di n bi n và k t qu kh quan Ch s VN-Index t ng
g n 23%; HN-Index t ng trên 13% so v i cu i n m 2012 Chính vì v y, vi c đ u t vào th tr ng ch ng khoán c a công ty trong n m 2013 g p nhi u thu n l i và đem
l i m c doanh thu t ng g n 88,4% so v i n m 2012 Tuy nhiên sang đ n n m 2014, do
nh h ng t v n đ bi n ông và s s t gi m c a giá d u thô trên Th gi i đư tác
đ ng m nh đ n tâm lý các nhà đ u t khi n TTCK gi m đi m nghiêm tr ng Index ch trong 15 phiên cu i tháng 11 và đ u tháng 12 đư s t gi m 27,8% và HNX-Index s t gi m 6,7% Do v y, doanh thu t ho t đ ng tài chính c a công ty trong n m
VN-2014 đư gi m xu ng 29,61% khi ch còn 255,35 tri u đ ng
Nhìn chung kho n đ u t tài chính ng n h n dù v n đem l i l i nhu n cho công
ty nh ng m c doanh l i l i không cao Ví d nh xem xét t i n m 2013, là n m công
ty đ u t nhi u nh t cho ho t đ ng tài chính, công ty đư đ u t t ng c ng 2.249,05 tri u đ ng cho vi c đ u t tài chính ng n h n và dài h n trong khi doanh thu t ho t
đ ng tài chính trong n m này ch là 362,77 tri u đ ng T c là 1 đ ng đ u t cho ho t
đ ng tài chính ch đem l i 0,17 đ ng doanh thu cho công ty Trong khi đó, doanh thu
t vi c bán hàng và cung c p d ch v trong n m này lên t i 129.271,52 tri u đ ng v i
t ng tài s n đ u t , ngo i tr ph n tài s n đem đ u t tài chính, là 161.013,93 tri u
đ ng Nh v y, 1 đ ng đ u t cho ho t đ ng bán hàng và cung c p d ch v đư đem l i 0,8 đ ng doanh thu cho công ty, l n h n r t nhi u so v i ho t đ ng đ u t tài chính
C ng b i do công ty ho t đ ng ch y u trên l nh v c xây d ng, b o t n di tích nên không s h u ngu n nhân l c hi u bi t v l nh v c đ u t tài chính, vì v y công ty nên
h n ch ho t đ ng trên l nh v c này đ tránh r i ro cho công ty
Chi phí tài chính c a công ty trong ba n m 2012-2014 đ u phát sinh t chi phí lưi vay Chi phí lưi vay đư gi m liên ti p t 957,55 tri u đ ng xu ng 397,77 tri u đ ng vào n m 2013 và ti p t c gi m xu ng m c th p nh t là 366,4 tri u đ ng vào n m
2014 Nguyên nhân là do công ty h n ch s d ng v n huy đ ng t bên ngoài khi n vay và n ng n h n gi m m nh trong ba n m 2012-2014 C th , vay và n ng n h n
n m 2012 là 6.500 tri u đ ng, n m 2013 gi m xu ng còn 5.000 tri u đ ng, t ng
đ ng gi m 23,8% N m 2014, vay và n ng n h n c a công ty ch còn 2.800 tri u
đ ng, t ng đ ng gi m 44% so v i n m 2013 M c dù vay và n ng n h n n m 2014
đư gi m 44% nh ng chi phí lưi vay l i ch gi m 7,84% là do chi phí lãi vay t n m
tr c đ c phân b sang n m nay đ ki m soát doanh thu và chi phí c a công ty
Trang 28Tr c tình tr ng khó kh n c a n n kinh t hi n nay, vi c h n ch s d ng ngu n v n vay giúp công ty gi m ph thu c vào các ngu n v n t bên ngoài, gi m chi phí lãi vay
và áp l c tr n cho công ty
Chi phí qu n lý doanh nghi p có bi n đ ng th t th ng trong ba n m
2012-2014 N m 2012, chi phí qu n lý doanh nghi p là 5.289,58 tri u đ ng và đư t ng lên 5.888,54 tri u đ ng M c dù, s l ng các d án tu b di tích trong n m 2013 gi m khi n doanh thu c a công ty gi m nh ng chi phí qu n lý doanh nghi p trong n m này
l i t ng lên đ n 11,32% nh h ng l n đ n l i nhu n c a công ty Nguyên nhân d n
đ n vi c chi phí qu n lý doanh nghi p t ng là do l ng hàng t n kho trong n m này
c a công ty r t l n mà ch y u là t n kho d i d ng các công trình d dang do thi u
v n Vì v y, công ty t n nhi u chi phí cho vi c huy đ ng v n nh chi phí tìm ki m,
L i nhu n khác c a công ty có nhi u bi n đ ng trong ba n m 2012-2014 Giai
đo n 2012-2013, l i nhu n khác gi m m nh t 1.347,5 tri u đ ng xu ng còn âm 345,28 tri u đ ng, t ng ng gi m 125,62% Giai đo n 2013-2014, l i nhu n khác l i
t ng lên 315,28% khi đ t m c 743,32% S t ng gi m th t th ng c a l i nhu n khác
là do s bi n đ ng c a thu nh p và chi phí khác c a công ty
Thu nh p khác c a công ty n m 2012 r t l n, lên đ n 2.054,97 tri u đ ng Kho n thu nh p này có đ c là do trong các n m tr c công ty th c hi n tu b các khu
di tích nh : khu di tích đ n Hùng, khu di tích đ n th Nguy n Trưi Chí Linh, đây đ u
là các d án quan tr ng, có giá tr l ch s và v n hóa r t l n Do v y, sau khi hoàn thành, công ty đ u ti n hành trích l p d phòng b o hành các công trình này Tuy nhiên, khi h t h n b o hành vào n m 2012, nh n th y chi phí b o hành th c t phát sinh th p h n kho n trích l p d phòng ban đ u nên ti n hành hoàn nh p l i M t khác, trong quá trình tu b các di tích chùa chi n t i đ a ph ng, công ty c ng đ c chính quy n đ a ph ng và các t ch c, cá nhân tài tr thêm v n đ u t khi n thu nh p khác
t ng cao N m 2013, thu nh p khác c a công ty ch là 0,58 tri u đ ng, gi m 99,97% so
v i n m 2012 do ch phát sinh t lãi thanh lý tài s n c đ nh N m 2014, thu nh p khác
Trang 2929
l i t ng lên 743,32 tri u đ ng, ch y u phát sinh t lãi thanh lý m t s lo i tài s n c
đ nh và nh n tài tr t các t ch c, cá nhân quan tâm đ n ho t đ ng tu b , tôn t o các
si tích l ch s , ngh thu t c a n c nhà
Chi phí khác ch phát sinh trong hai n m 2012 và 2013 N m 2012, chi phí khác
c a công ty là 707,5 tri u đ ng và đư gi m đi 51,12% khi ch còn 345,86 tri u đ ng vào n m 2013 Chi phí khác phát sinh ch y u là do công ty b ph t ch m n p thu theo k t qu thanh tra thu t nh ng n m tr c còn treo l i nay m i phân b h t và chi phí thanh lý tài s n c đ nh
L i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p gi m liên ti p trong ba n m
2012-2014 C th , n m 2012, l i nhu n sau thu c a công ty là 2.820,09 tri u đ ng, n m
2013 đư gi m m t 10,75% khi ch còn 2.516,87 tri u đ ng và đ n n m 2014 l i ti p t c
gi m xu ng còn 2.007,6 tri u đ ng, t ng đ ng gi m 20,23% so v i n m 2013 Có hai nguyên nhân ch y u d n đ n l i nhu n sau thu s t gi m đó là s l ng d án di tích công ty th c hi n tu b , tôn t o ngày càng gi m khi n doanh thu bán hàng và cung
c p d ch v gi m t ng ng Nguyên nhân th hai là chính sách qu n lý tài s n y u kém khi n chi phí qu n lý doanh ngi p t ng cao Doanh thu gi m trong khi chi phí
t ng cao ho c gi m không đáng k khi n cho l i nhu n sau thu c a công ty gi m liên
ti p trong giai đo n 2012-2014
2.2 Th cătr ngăhi uăqu ăs ăd ngătƠiăs năng năh năc aăcông ty c ph năTuăb ădiă tích Trungă ng - Vinaremon
2.2.1 Tình hình bi n đ ng và c c u tài s n ng n h n c a công ty c ph n Tu b ếi
tích Trung ng – Vinaremon giai đo n 2012-2014
B ng 2.2 C ăc u t ng tài s n c a công ty giaiăđo n 2012-2014
vt: Tri u đ ng
Ch ătiêu N mă2014 tr ng N mă2013 T ă tr ng N mă2012 T ă tr ng T ă
T ng tài
s n 152.316,85 100% 163.262,98 100% 117.673,56 100% Tài s n
ng n h n 145.843,89 95,75% 156.771,97 96,02% 111.378,47 94,65% Tài s n dài
h n 6.472,96 4,25% 6.491,00 3,98% 6.295,09 5,35%
(Ngu n: BC KT c a công ty giai đo n 2012-2014)
Qua b ng 2.2, ta th y t ng tài s n c a công ty có bi n đ ng th t th ng trong 3
n m 2012-2104 Giai đo n 2012-2013, t ng tài s n t ng t 117.673,56 tri u đ ng vào
n m 2012 lên 163.262,98 tri u đ ng vào n m 2013 Giai đo n 2013-2014, t ng tài s n
l i gi m xu ng còn 152.316,85 tri u đ ng, t ng ng gi m 6,7% so v i n m 2013 Do
Trang 30TSNH luôn chi m t tr ng cao trong t ng tài s n c a công ty nên TSNH có chi u bi n
đ ng t ng ng v i chi u bi n đ ng c a t ng tài s n Th t v y, n m 2012, TSNH c a công ty là 111.378,47 tri u đ ng, chi m t tr ng 94,65% trên t ng tài s n c a công ty
N m 2013, TSNH t ng lên 40,76% khi đ t m c 156.771,97 tri u đ ng và chi m t
tr ng 96,02% Sang đ n n m 2014, TSNH gi m xu ng ch còn 145.834,89 tri u đ ng
và chi m t tr ng 95,75% trên t ng tài s n i u này cho th y, s m r ng quy mô tài
s n ch y u t p trung vào m r ng quy mô tài s n ng n h n Dù công ty chuyên ho t
đ ng trên l nh v c tu b và tôn t o các di tích v n hóa l ch s , ngh thu t nh ng b n
ch t v n là m t công ty xây d ng nên vi c có t tr ng tài s n ng n h n cao nh v y là không h p lý c bi t, trong n m 2013, m c dù công ty tích c c đ u t vào tài s n
ng n h n khi n TSNH t ng lên 156.771,97 tri u đ ng, t ng ng t ng 40,76% so v i
n m 2012 nh ng doanh thu bán hàng và cung c p d ch v c a công ty l i gi m xu ng 15,53% cho th y vi c đ u t vào TSNH không đem l i hi u qu cao nh k v ng, trái
l i còn khi n doanh thu c a công ty gi m sút N m 2014, vi c đ u t vào TSNH có
gi m đi 6,97% so v i n m 2013, tuy nhiên, t c đ gi m đ u t vào TSNH l i th p h n
r t nhi u t c đ gi m sút c a doanh thu bán hàng và cung c p dich v trong cùng n m này là 13,18% i u này l i m t l n n a tái kh ng đ nh vi c qu n lý và s d ng y u kém tài s n ng n h n c a công ty đư gây nh h ng nghiêm tr ng đ n s gia t ng doanh thu và l i nhu n
Bi uăđ 2.1 T căđ bi năđ i doanh thu và TSNH c a công ty giaiăđo n 2012-2014
(Ngu n: T ng h p t BCTC giai đo n 2012-2014)
Trang 3131
Bi uăđ 2.2 C ăc u tài s n ng n h n c a công ty giaiăđo n 2012-2014
(Ngu n: BC KT c a công ty giai đo n 2012-2014)
Qua bi u đ 2.2, ta nh n th y c c u tài s n ng n h n c a công ty c ph n Tu b
di tích Trung ng trong ba n m 2012-2014 có nhi u bi n đ ng nh ng nhìn chung, các kho n ph i thu ng n h n và hàng t n kho luôn chi m ph n l n tài s n ng n h n c a công ty
N m 2012, hàng t n kho và các kho n ph i thu ng n h n đ u chi m h n 36%
t ng tài s n ng n h n c a công ty, trong khi các kho n đ u t tài chính ng n h n ch chi m 0,9%, ti n và các kho n t ng đ ng ti n chi m 12,31% và TSNH khác chi m 13,5% t ng TSNH
Sang đ n n m 2013, hàng t n kho t ng m nh lên và chi m 47,21% t ng tài s n
ng n h n trong khi các kho n ph i thu ng n h n gi m xu ng còn 33,47%, ti n và các kho n t ng đ ng ti n c ng gi m khá nhi u khi ch chi m 8,12% t ng TSNH Nguyên nhân khi n c c u TSNH thay đ i trong n m 2013 là do tình hình kinh t g p nhi u khó kh n, m t s công trình, di tích công ty đang tu b r i vào tình tr ng thi u
v n đ u t nên không th ti p t c thi công và hoàn thi n đúng th i gian Do v y, l ng hàng t n kho m i t ng t 40.964,14 tri u đ ng vào n m 2012 lên 74.004,6 tri u đ ng vào n m 2013, t ng đ ng t ng 80,66% ng th i s ch m tr trong vi c quy t toán các công trình c ng khi n ti n và các kho n t ng đ ng ti n gi m t 13.710,78 tri u
đ ng xu ng còn 12.724,16 tri u đ ng vào n m 2013, t ng đ ng gi m 7,2% Vi c
ph thu c vào ngu n v n đ u t c a Nhà n c khi n công ty r i vào tình tr ng thu
đ ng trong vi c lên k ho ch thi công các d án Chính vì v y, trong th i gian t i công
ty liên ti p t c đ y m nh c ph n hóa c ng nh thoái v n Nhà n c đ t o th ch
Ti n và các kho n
t ng đ ng ti n
Trang 32N m 2014, c c u tài s n ng n h n l i m t l n n a thay đ i khi các kho n ph i thu ng n h n t ng t 52.478,52 tri u đ ng lên 70.418,09 tri u đ ng và chi m đ n 48,28% t ng tài s n ng n h n c a công ty Trong khi đó, hàng t n kho gi m xu ng ch còn 50.532,53 tri u đ ng, chi m 34,65% t ng TSNH Ngoài ho t đ ng tu b , tôn t o
di tích v n hóa công ty còn kinh doanh các lo i v t li u dùng đ tu b di tích, xây d ng công trình v n hóa; các m t hàng t g ; các s n ph m v n hoá truy n th ng và s n
ph m m c m ngh kính thích tiêu dùng t khách hàng và gi m l ng hàng t n kho, công ty đư ti n hành thay đ i chính sách tín d ng b ng cách cho phép nhi u khách hàng đ c thanh toán ch m h n so v i tr c đây Do đó, l ng hàng t n kho
gi m m nh t 74.004,6 tri u đ ng vào n m 2013 xu ng còn 50.762,34 tri u đ ng vào
n m 2014, đ ng th i ti n và các kho n t ng đ ng ti n c ng t ng m nh t 12.724,16 tri u đ ng lên 14.130,92 tri u đ ng, t ng đ ng t ng 11,06% so v i n m 2013 Tuy nhiên, ngoài l ng ti n m t thu h i v đ c, có th d dàng nh n th y, m t ph n l n hàng t n kho c a công ty n m 2013 đư chuy n thành các kho n ph i thu ng n h n n m
2014 khi kho n này t ng 34,18% so v i n m 2013 và chi m đ n 48,28% t ng TSNH
c a công ty Nh v y, rõ ràng vi c qu n lý tài s n kém hi u qu mà c th là qu n lý các kho n ph i thu kém đư khi n l ng v n l u đ ng b t n đ ng trong các kho n ph i thu l n gây h n ch kh n ng sinh l i c a TSNH và kh n ng thanh toán t c th i c a công ty hi u rõ h n nguyên nhân d n đ n s thay đ i trong c c u TSNH c a công
ty trong ba n m 2012-2014, ta ti n hành phân tích qua các kho n m c sau:
đ ng ti n gi m xu ng còn 12.724,16 tri u đ ng và ch chi m 8,12% t ng TSNH Do
l ng d án tu b di tích công ty ký k t đ c gi m c ng v i vi c nhi u công trình
Trang 3333
đang thi công b t m d ng do thi u v n đ u t khi n ti n và các kho n t ng đ ng
ti n trong n m này gi m Sang đ n n m 2014, ti n và các kho n t ng đ ng ti n đư
t ng lên 14.130,92 tri u đ ng và chi m 9,69% t ng TSNH M c dù s l ng d án tu
b di tích công ty ký k t đ c trong n m 2014 v n gi m nh ng nh m t s công trình còn dang d t n m 2013 đư đ c xúc ti n hoàn thành và quy t toán đ y đ vào n m nay nên l ng ti n m t d tr c a công ty t ng lên H n n a, vi c thay đ i chính sách tín d ng cho phép nhi u khách hàng đ c thanh toán ch m h n đư kích thích ho t
đ ng kinh doanh các m t hàng khác c a công ty nh : v t li u tu b di tích, các m t hàng t g ; các s n ph m v n hoá truy n th ng và s n ph m m c m ngh khi n ti n
và các kho n t ng đ ng ti n t ng lên Dù đư có d u hi u t ng lên nh ng ti n và các kho n t ng đ ng ti n c a công ty v n r t th p so v i kho n n ng n h n công ty đư huy đ ng Do v y, trong th i gian t i công ty nên t ng l ng ti n và các kho n t ng
đ ng ti n d tr trong tài kho n đ h n ch nh ng r i ro trong thanh toán, nh t là v i
tr ng h p nhi u nhà đ u t yêu c u thanh toán n ngay l p t c
Qua b ng s li u trên, ta c ng nh n th y t tr ng ti n m t và ti n g i ngân hàng
c a công ty có s thay đ i r t l n trong ba n m 2012-2014 N u nh n m 2012, ti n
m t chi m đ n 55,3% ti n và các kho n t ng đ ng ti n, trong khi ti n g i ngân hàng ch chi m 44,7% thì n m 2013, t tr ng ti n m t gi m xu ng ch còn 37,11% và
ti n g i ngân hàng t ng lên chi m 62,89% Xu h ng thay đ i này l i ti p t c di n ra trong n m 2014 khi ti n m t trong n m này ch chi m có 26,12% và ti n g i ngân hàng chi m 73,88% ti n và các kho n t ng đ ng ti n Vi c t ng c ng d tr ti n
d i d ng ti n g i ngân hàng s thu n ti n h n trong vi c thanh toán v i các đ i tác trong và ngoài n c do t c đ thanh toán nhanh và ti t ki m chi phí l u thông Vi c
t ng nhanh t c đ thanh toán qua ngân hàng, giúp cho công ty rút ng n th i gian l u thông t đó rút ng n th i gian c a m t vòng chu chuy n v n, vòng quay v n t ng nhanh Công ty c ng đ c h ng lãi t s d tài kho n t i ngân hàng
Trang 34Các kho năđ uăt ătƠiăchínhăng n h n c a công ty ch y u là đ u t vào ch ng
khoán ng n h n nh : trái phi u chính ph và m t s mã c phi u nh : MSN, HAG, CTG, Ho t đ ng đ u t này ch phát sinh vào n m 2012 và 2013 N m 2012, đ u t tài chính ng n h n c a công ty ch là 1.000 tri u đ ng, sang đ n n m 2013, kho n đ u
t tài chính ng n h n c a công ty đư t ng lên 2.102,45 tri u đ ng Trong n m 2013,
m c dù t c đ t ng tr ng kinh t ch a cao nh ng th tr ng ch ng khoán đư có
nh ng di n bi n và k t qu kh quan C th là ch s VN-Index t ng 23% và Index c ng t ng trên 13% so v i cu i n m 2012 khi n cho vi c tái đ u t vào ch ng khoán ng n h n tr nên kh thi Do v y, trong n m này công ty đư t ng đ u t ti n nhàn r i vào các lo i c phi u uy tín nh m t i đa hóa l i nhu n cho công ty
HN-Các kho n đ u t tài chính ng n h n luôn chi m t tr ng th p trên t ng tài s n
ng n h n c a công ty là đi u h p lý Vì ho t đ ng chính c a công ty là tu b di tích
v n hóa nên công ty không có kh n ng và kinh nghi m trong l nh v c đ u t tài chính Do v y, h n ch đ u t vào kho n này s giúp gi m thi u r i ro v v n cho công ty
ph i thu khác 3.785,50 5,38% 916,29 1,75% 917,90 2,26%
D phòng
ph i thu ng n
h n khó đòi (1.689,77) -2,40% (1.710,10) -3,26%
(Ngu n: BC KT c a công ty giai đo n 2012-2014)
Các kho n ph i thu ng n h n t ng lên nhanh chóng trong ba n m 2012-2014
N m 2012, các kho n ph i thu ng n h n m i ch là 40.665,36 tri u đ ng thì sang đ n
n m 2013 đư t ng lên 29,05% khi đ t giá tr 52.478,52 tri u đ ng N m 2014, các kho n ph i thu ng n h n l i ti p t c t ng lên 70.418,09 tri u đ ng, t ng đ ng t ng
Trang 3535
34,18% so v i n m 2013 Vi c các kho n ph i thu luôn chi m t tr ng l n trên t ng TSNH, trung bình ba n m 2011-2013 là x p x 40%, cho th y ngu n v n công ty đang
b chi m d ng là r t l n Các kho n ph i thu ch y u là ph i thu khách hàng nên có th
d dàng hi u đ c công ty đang n i l ng chính sách tín d ng nh m kích thích nhu c u tiêu dùng c a các b n hàng, đ c bi t là vào n m 2014 Tuy nhiên, t tr ng các kho n
ph i thu l n nh v y đòi h i công ty ph i có chính sách qu n lý n th t t t, đ ng th i chú ý xem xét l i chính sách tín d ng nh m tránh r i ro t các kho n n khó đòi H n
n a n u thu h i đ c s m s giúp công ty quay vòng v n nhanh h n góp ph n gia t ng
l i nhu n hi u rõ h n nguyên nhân gây ra nh ng bi n đ ng c a các kho n ph i thu, ta xem xét các kho n m c sau:
Ph i thu khách hàng luôn chi m ph n l n giá tr các kho n ph i thu ng n h n
c a công ty do v y có tác đ ng m nh nh t đ n s bi n đ ng c a các kho n ph i thu
ng n h n N m 2012, ph i thu khách hàng là 32.836,82 tri u đ ng và chi m t tr ng 80,75% các kho n ph i thu ng n h n c a công ty Sang đ n n m 2013, ph i thu khách hàng t ng lên 52.899,68 tri u đ ng, chi m h u nh toàn b các kho n ph i thu ng n
h n c a công ty N m 2014, kho n này ti p t c t ng m nh lên 68.317,24 tri u đ ng và chi m t tr ng 97,02% Nguyên nhân khi n ph i thu khách hàng t ng lên liên ti p trong ba n m 2012-2014 là do tình hình kinh t khó kh n d n đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty b h n ch Vì v y, đ gi m l ng nguyên v t li u kinh doanh
và các s n ph m th công truy n th ng t n kho, kích thích tiêu dùng và đ y nhanh t c
đ quay vòng v n, công ty đư th c hi n n i l ng chính sách tín d ng nh sau:
- i v i m t s khách hàng thân thi t nh đ i tác c a d án 69 V Tr ng
Ph ng, trung tâm đ kháng Him Lam i n Biên, công ty TNHH G ngh thu t Âu
L c công ty thay đ i đi u kho n bán ch u t 2/10net18 thành 2/10net23, cho phép kéo dài th i gian tr ch m thêm 5 ngày so v i đi u kho n c
- i v i các khách hàng m i, công ty gi m tiêu chu n bán ch u, ch p nh n các khách hàng có m c uy tín tín d ng th p h n tr c đây C th là, v i chính sách tín
d ng c công ty ch c p tín d ng cho các khách hàng có l ch s thanh toán các kho n
n s m ho c đúng h n Nh ng v i chính sách m i, công ty c p tín d ng cho m i khách hàng có nhu c u thanh toán ch m
Vi c n i l ng chính sách tín d ng nh m kích thích tiêu dùng, t ng th ph n và
t ng kh n ng c nh tranh c a công ty trên th tr ng Tuy nhiên, v i t c đ t ng khá nhanh c a các kho n ph i thu khách hàng đòi h i công ty t ng c ng chi phí qu n lý các kho n n , ngu n v n b chi m d ng c ng phát sinh chi phí c h i do m t kh n ng
đ u t vào các m c đích sinh l i khác Do các kho n ph i thu khách hàng t ng lên khá nhanh trong hai n m 2013 và 2014 nên trong hai n m này công ty đ u ph i ti n hành
Trang 36trích l p các kho n d phòng ph i thu khó đòi N m 2013, d phòng ph i thu khó đòi
là 1.710,1 tri u đ ng và n m 2014 là 1.689,77 tri u đ ng Vi c trích l p d phòng s giúp gi m chi phí ho t đ ng s n xu t kinh doanh nh m gi m thi u thi t h i cho công
ty trong tr ng h p khách hàng không còn kh n ng thanh toán
Trái ng c v i s t ng lên c a ph i thu khách hàng, tr tr c cho ng i bán
gi m liên ti p trong giai đo n 2012-2014 C th , n m 2012, tr tr c cho ng i bán
r t l n là 8.620,74 tri u đ ng, chi m 21,2% các kho n ph i thu ng n h n c a công ty
N m 2012, công ty chi nhi u ti n đ tr tr c cho ng i bán nh v y là do trong n m này công ty có nhi u d án l n c n xây d ng và tu b nh : d án tôn t o di tích chùa,
đ n, đi n Huy V n - ng a - Hà N i, tu b Nhà th Phát Di m Ninh Bình, Vi c
tr tr c cho ng i bán s giúp công ty có đ c các nguyên v t li u theo đúng m u
mã, ch ng lo i phù h p yêu c u c a t ng d án v i th i gian s m nh m đ m b o ti n
đ thi công c a các công trình
Tuy nhiên, th c t cho th y, nh h ng c a kh ng ho ng khinh t khi n cho nhi u doanh nghi p r i vào tình tr ng thi u v n đ u t , công ty c ph n Tu b di tích Trung ng không ph i là m t ngo i l Vi c cho ng i bán chi m d ng m t kho n
l n nh v y s khi n công ty t n kém chi phí c h i do không th dùng kho n ti n đó
đ u t vào ho t đ ng sinh l i khác, đ ng th i còn khi n công ty ph i chi tr thêm chi phí s d ng v n khi ph i huy đ ng ngu n v n t bên ngoài đ đáp ng nhu c u s
d ng c a công ty M t khác, th tr ng nguyên v t li u n m 2012 h t s c m đ m, nhi u lo i nguyên v t li u ph i gi m giá xu ng r t th p mà l ng t n kho v n r t l n
Do v y, vi c tr tr c cho ng i bán trong n m này s không giúp công ty h ng nhi u l i ích v giá Nh n th y đ c đi u đó, n m 2013 và 2014, công ty h n ch tr
tr c cho ng i bán khi n kho n này ch còn 372,66 tri u đ ng vào n m 2013 và 5,12 tri u đ ng vào n m 2014, chi m t tr ng không đáng k trong t ng các kho n ph i thu khách hàng c a công ty Vi c h n ch s chi m d ng v n c a nhà cung c p giúp công
ty t ng t c đ luân chuy n v n, gi m thi u chi phí qu n lý các kho n ph i thu, t đó gia t ng l i nhu n cho công ty
Các kho n ph i thu ng n h n khác c a công ty h u h t là phát sinh t ph i thu
các kho n ti n lãi, ti n c t c, l i nhu n đ c chia t vi c đ u t các lo i ch ng khoán dài và ng n h n N m 2012 và 2013, kho n này không có nhi u bi n đ ng khi l n l t
là 917,9 tri u đ ng và 916,29 tri u đ ng Tuy nhiên, sang đ n n m 2014, các kho n
ph i thu ng n h n khác t ng m nh lên 3.785,5 tri u đ ng, chi m t tr ng 5,38% các kho n ph i thu ng n h n c a công ty Nguyên nhân là do ngoài kho n ti n lãi, ti n c
t c ph i thu hàng n m, trong n m này công ty phát hi n m t kho n chi có giá tr
Trang 3737
2.197,4 tri u đ ng cho ho t đ ng đ u t m r ng khu v c nhà n công ty nh ng l i
ch a đ c c p có th m quy n phê duy t nên ph i thu h i l i
Chi phí xây
d ng d dang 45.691,12 90,42% 67.095,88 90,66% 33.600,82 82,02% Hàng hóa 4.841,41 9,58% 6.908,72 9,34% 7.363,32 17,98%
(Ngu n: BC KT c a công ty giai đo n 2012-2014)
Hàng t n kho c a công ty t ng m nh t 40.964,14 tri u đ ng lên 71.004,6 tri u
đ ng vào n m 2013, t ng đ ng t ng 80,66% so v i n m 2012 Sang đ n n m 2014, hàng t n kho c a công ty l i gi m xu ng 31,72% khi ch còn 50.532,53 tri u đ ng Chi phí xây d ng d dang luôn chi m t 80-90% hàng t n kho c a công ty, ph n còn l i là nguyên v t li u ph c v công tác tu b di tích v n hóa, các s n ph m m c m ngh và
ty Nguyên nhân khi n chi phí xây d ng d dang t ng lên m nh nh v y là do nh
h ng t kh ng ho ng kinh t khi n Nhà n c th t ch t chi tiêu công c ng v i nh ng khó kh n trong vi c huy đ ng v n đư khi n nhi u d án mà công ty đang th c hi n
ph i t m th i ng ng thi công do thi u v n đ u t làm chi phí xây d ng d dang c a công ty t ng cao Sang đ n n m 2014, nh tích c c kêu g i đ u t mà m t s d án đang th c hi n d dang t n m 2013 nh d án tu b di tích V n Mi u - B c Ninh và
d án ch ng xu ng c p Tháp Ch mpa Phú Diên, huy n Phú Vang, t nh Th a Thiên
Hu đư hoàn t t quy t toán khi n chi phí xây d ng d dang gi m xu ng còn 45.691,12 tri u đ ng Tuy đư gi m khá nhi u nh ng chi phí xây d ng d dang c a công ty v n còn r t l nlàm gi m t c đ luân chuy n v n c a công ty Vì v y, trong th i gian t i, công ty nên có k ho ch đ y nhanh ti n đ thi công, quy t toán công trình nh m h n
ch dòng v n b t n đ ng trong các công trình d dang, t đó nâng cao hi u kh n ng sinh l i cho công ty