ĐẶC TRƯNG cơ bản của tư TƯỞNG NÔNG dân và GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC NHỮNG BIỂU HIỆN KHÔNG TÍCH cực của tư TƯỞNG NÔNG dân

Ở thời kỳ nào, người nông dân và kinh tế nông nghiệp cũng cómột vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển chung của đất nướcnhư đời sống vật chất, đời sống tinh thần… Nh

Trang 1

MỤC LỤC

CHƯƠNG 1: Giai cấp nông dân Việt Nam, sự hình thành

tư tưởng nông dân và ảnh hưởng của tư tưởng nông dân

trong tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông

1.1 Khái niệm giai cấp nông dân và vai trò của giai cấp nông

Vai trò của giai câp nông dân Việt Nam trong lịch sử Trang 7

1.2 Lịch sử hình thành tư tưởng nông dân Việt Nam Trang 9

Những phẩm chất tốt đẹp, đáng tự hào của con người

1.2.

4

Một số biểu hiện của tư tưởng nông dân trong giai đoạn

CHƯƠNG 2: Một số giải pháp khắc phục những biểu

hiện không tích cực của tư tưởng nông dân, trong quá

trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông

2.1.1 Đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông

2.1.2

Nâng cao trình độ dân trí, nâng cao đời sống vật chất, tinh

thần cho nông dân và phát huy quyền làm chủ của nông

dân – phát huy quy chế dân chủ ở cơ sở. Trang 18

2.1.3 Quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp,

Trang 2

nông thôn ở tỉnh Yên Bái Trang 20

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn Tiểu luận

Trang 3

Nước ta có nền nông nghiệp lâu đời, hơn 70% dân số làm nôngnghiệp Ở thời kỳ nào, người nông dân và kinh tế nông nghiệp cũng cómột vai trò vô cùng quan trọng trong sự phát triển chung của đất nướcnhư đời sống vật chất, đời sống tinh thần… Nhận thức đúng đắn đượctầm quan trọng này, trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đấtnước với mục tiêu là đến năm 2020 đưa Việt Nam cơ bản trở thành mộtnước công nghiệp Đảng và Nhà nước ta đặc biệt chú trọng đến vấn đềcông nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển nông thôn Điềunày được thể hiện rất rõ trong một số chỉ thị, nghị quyết của các đại hội

VI, VII, VIII Đặc biệt trong đại hội IX, nghị quyết TW 5 về “Đẩy mạnh

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn thời kỳ 2001 – 2010” đã nhấn mạnh “…Ra sức bồi dưỡng sức dân ở nông thôn và phát huy vai trò của giai cấp nông dân trong sự nghiệp đổi mới, tập trung sự chỉ đạo và tạo các nguồn lực cần thiết cho Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, phát triển nông thông toàn diện, tiêu thụ nông sản háng hóa, bảo hiểm sản xuất và bảo hiểm xã hội, phát huy lợi thế từng vùng, giúp đỡ vùng khó khăn, phân bố dân cư theo quy hoạch, phát triển ngành nghề, giải quyết công ăn, việc làm, xóa đói, giảm nghèo, cải thiện đời sống, nâng cao dân trí, xây dựng nông thông mới”…Vậy có thể

khẳng định: Thiếu sự tham gia của nông dân thì quá trình công nghiệp

hóa, hiện đạt hóa đất nước không thành công.

Tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và phát triểnnông thôn ở nước ta cho tới nay đã đạt được rất nhiều các thành tựu, tuynhiên cũng này sinh rất nhiều vấn đề bất cập và hạn chế như vấn đề đấtđai cho sản xuất nông nghiệp, vấn đề ứng dụng các kỹ thuật hiện đại chosản xuất, vấn đề về bao tiêu sản phẩm…Và minh chứng rõ rệt nhất làmức sống và thu nhập Thu nhập bình quân của những người thuần túy

sản xuất nông nghiệp rất thấp (tỷ lệ hộ nghèo theo số liệu năm 2005 là

3,9 triệu hộ chiếm 22% số hộ cả nước) Kéo theo đó là sự chênh lệch vô

cùng rõ rệt mức sống giữa thành thị và nông thôn, sự phân hóa giàu

nghèo ngày càng cao (mức chênh lệch giữa nhóm hộ giàu nhất và nhóm

hộ nghèo nhất năm 2006 là 8.5 lần trong khi năm 2004 chi ở mức 7.1 lần)

Để thực hiện tốt được tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóanông nghiệp và phát triển nông thôn, nhất thiết phải tìm nguyên nhân

Trang 4

cùng các biện pháp phát huy những ưu điểm và khắc phục cho những hạnchế và bất cập trên Ngoài những nguyên nhân khách quan, một trongnhững nguyên nhân chủ quan mà theo em là hết sức quan trọng xuất phát

từ bản thân người nông dân Việt Nam nói chung, nông dân tỉnh Yên Báinói riêng Đó chính là vấn đề về tư tưởng

Trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại nông nghiệp và pháttriển nông thôn của đất nước nói chung, Yên Bái nói riêng, vai trò củangười nông dân càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết vì đây chính làlực lượng lao động cơ bản – một trong những yếu tố quyết định đến sựthành công hay thất bại của tiến trình Mặt khác, do truyền thống lâu đời,

tư tưởng người nông dân với những biểu hiện của thế giới tinh thần bêntrong như phẩm chất, thái độ, lý tưởng, động cơ, mục đích, giá trị, nănglực, nhu cầu và những phong tục tập quán, lối sống, nếp nghĩ đã được lưutruyền từ đời này sang đời khác Vì vậy việc hiểu, nắm bắt được tư tưởngngười nông dân chính là cách thức quan trọng để tìm ra được những giảipháp phù hợp, sáng tạo, năng động cho việc phát huy vai trò của ngườinông dân trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp vàphát triển nông thôn Điều này cũng hoàn toàn phù hợp với chủ trươngcủa Đảng, chính sách của Nhà nước trong vấn đề chăm lo phát triểnnguồn lực con người phục vụ cho sự phát triển toàn diện của đất nước

Nhận thức được tính cấp thiết của những vấn đề trên, nên em lựa

chọn đề tài: “Đặc trưng cơ bản của tư tưởng nông dân và giải pháp khắc phục những biểu hiện không tích cực của tư tưởng nông dân ở tỉnh Yên Bái trong sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa nông thôn” Với đề tài này, em mong muốn nghiên cứu, tìm hiểu rõ hơn về vai

trò của người nông dân, về sự kế thừa, phát triển và biến đổi của tư tưởngngười nông dân trong từng thời kỳ Từ việc ý thức được biểu hiện cũngnhư ảnh hưởng về tư tưởng của người nông dân trong tiến trình côngnghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển nông thôn hiện nay đểtìm ra các biện pháp phát huy ưu điểm, khắc phục nhược điểm, nâng caohơn nữa vai trò của người nông dân trong tiến trình công nghiệp hóa, hiệnđại hóa nông nghiệp và phát triển nông thôn nói riêng, sự nghiệp côngnghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nói chung

2 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

- Nêu rõ và phân tích vai trò của giai cấp nông dân trong lịch sử

Trang 5

- Phân tích tư tưởng nông dân Việt Nam: Quá trình hình thành, pháttriển và sự tồn tại.

- Lý giải tại sao cần phải đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá,hiện đại hoá nông nghiệp và nông thôn

- Đề xuất các giải pháp khắc phục những mặt hạn chế, phát huymặt tích cực của nông dân trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóanông nghiệp và nông thôn

3 Phương pháp nghiên cứu

Với đề tài này, em sử dụng những phương pháp như sau:

- Phương pháp phân tích

- Phương pháp tổng hợp

- Phương pháp lôgíc

- Phương pháp lịch sử

Khi nghiên cứu vấn đề này, em cần phải kết hợp giữa phân tích vàtổng hợp, đánh giá tình hình cụ thể Đánh giá khái quát chung vấn đề, kếthợp lý luận và thực tiễn

Căn cứ vào những kết qủa nghiên cứu, sưu tầm từ thực tiễn đểchứng minh làm sáng tỏ lý luận con đường công nghiệp hoá, hiện đại hoácủa Đảng và Nhà nước ta

Bên cạnh đó, phải biết kết hợp chặt chẽ phương pháp lôgic vàphương pháp lịch sử, coi trọng những vấn đề lịch sử cụ thể, trên cơ sở đóluận giải vấn đề một cách khoa học, lôgic, chính xác

4 Yêu cầu

Nắm vững các vấn đề lý thuyết, lý luận về tư tưởng, về giai cấpnông dân, về quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá Bên cạnh đó tư duymột cách linh hoạt, sáng tạo để liên hệ thực tế ở Yên Bái

Nắm vững lý thuyết, lý luận Cần tư duy, sáng tạo

5 Lịch sử nghiên cứu đề tài

Trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, vấn đề nôngdân, nông nghiệp nông thôn luôn được Đảng và Nhà nước ta quan tâmđặt lên hàng đầu Đã có rất nhiều chủ trương của Đảng và Nhà nước ta vềcông nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn được khẳng địnhtrong các nghị quyết của một số đại hội:

Trang 6

- Đại hội VI, bước ngoặt trong đổi mới tư duy của Đảng côngnghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

- Đại hội VII và đại hội VIII tiếp tục và khẳng định và làm rõ quanđiểm công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn đã được đề

ra từ đại hội VI

- Đại hội IX , đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 5 về “Đẩy mạnh

công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn thời kỳ 2001 – 2010” đã làm rõ hơn quan điểm của Đảng về công nghiệp hóa, hiện đại

hóa nông nghiệp, nông thôn

Một số phương tiện thông tin đại chúng, một số báo, tạp chí cũng

đề cập đến vấn đề nông dân, nông nghiệp, nông thôn như: Tạp chí Cộng

sản, Công tác thông tin - Lý luận…Trong các sách: Con đường công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn…; Một số vấn đề về

công tác vận động nông dân, Dân vận…

Trên cơ sở đó, bản thân em thấy cần tiếp tục đi sâu nghiên cứu vấnđề nông dân và tư tưởng nông dân, góp phần tổng kết, rút kinh nghiệm,đề ra các giải pháp để đẩy nhanh quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóanông nghiệp, nông thôn, phấn đấu đưa nước ta cơ bản trở thành nướccông nghiệp vào năm 2020

6 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu và kết luận, đề tài gồm hai chương chính:

Chương 1: Giai cấp nông dân Việt Nam, sự hình thành tư tưởng

nông dân và ảnh hưởng của tư tưởng nông dân trong tiến trình côngnghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn

Chương 2: Một số giải pháp khắc phục những biểu hiện không tich

cực của tư tưởng nông dân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa

nông nghiệp, nông thôn ở tỉnh Yên Bái.

Trang 7

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1

GIAI CẤP NÔNG DÂN VIỆT NAM, SỰ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG NÔNG DÂN VÀ ẢNH HƯỞNG CỦA TƯ TƯỞNG NÔNG DÂN TRONG TIẾN TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ – HIỆN ĐẠI HOÁ NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN

1.1 Khái niệm giai cấp nông dân và vai trò của giai cấp nông dân Việt Nam trong lịch sử

1.1.1 Khái niệm giai cấp nông dân

Khái niệm về nông dân: Nông dân là người lao động cư trú ở

nông thôn sống chủ yếu bằng nghề làm ruộng, sau đó bằng các ngành, nghề mà tư liệu sản xuất chính là đất đai tùy theo từng thời kỳ lịch sử ở từng nước, có quyền sở hữu khác nhau vè ruộng đất Những người này hình thành nên giai cấp nông dân.

Khái niệm giai cấp nông dân:

Theo Bách khoa toàn thư: Giai cấp nông dân là bao gồm những

tập đoàn người sản xuất nhỏ hoặc làm thuê cho địa chủ và cho phú nông trong nông nghiệp dựa trên chế độ chiếm hữu tư nhân về ruộng đất.

Vậy giai cấp nông dân là những người sống lâu đời ở nông thôn

(làng, bản, ấp) lấy sản xuất nông nghiệp làm nguồn sống chính dưới hình thức tư hữu nhỏ Nông dân là lực lượng cách mạng trong cuộc cách mạng dân tộc dân chủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

Có thể thấy giai cấp nông dân ở nước ta là lực lượng quan trọng, làlực lượng cơ bản cùng giai cấp công nhân hợp thành đội quân chủ lực củacách mạng xã hội chủ nghĩa Đưa nông dân đi theo con đường cách mạng

xã hội chủ nghĩa là tạo ra một lực lượng chủ yếu trong cuộc cải tạo vàxây dựng chủ nghĩa xã hội ở nước ta

1.1.2 Vai trò của giai cấp nông dân Việt Nam trong lịch sử

Chủ nghĩa Mác –Lê Nin đã từng khẳng định vai trò của quần chúngnông dân lao động là người quyết định, là người sáng tạo chân chính ralịch sử xã hội Ở nước ta, nông dân chiếm hơn 70% số dân cả nước – họlà một bộ phận của dân cư, là lực lượng đông đảo trong quần chúng nhândân lao động, là động lực cách mạng xã hội chủ nghĩa và chính họ là mộttrong những lực lượng trực tiếp sản xuất ra của cải nuôi sống xã hội

Trang 8

Là lực lượng sản xuất cơ bản của xã hội, song trước sau họ vẫnkhông thay đổi được phương thức sản xuất để hình thành một mô hình xãhội tiến bộ hơn Vì vậy, họ không trở thành giai cấp lãnh đạo cách mạngmà chỉ có thể liên minh với giai cấp công nhân, tầng lớp trí thức và cácgiai tầng xã hội khác cùng giai cấp công nhân thực hiện cuộc cách mạnggiải phóng mình, giải phóng dân dộc do giai cấp công nhân lãnh đạo.

Chủ nghĩa Mác-LêNin cho rằng: “Giai cấp nông dân muốn giành

thắng lợi trong cách mạng thì phải tập hợp được giai cấp nông dân, tranh thủ họ, đoàn kết họ trong cuộc đấu tranh chống giai cấp tư sản và các thế lực áp bức, bóc lột khác.”

Vận dụng quan điểm trên của chủ nghĩa Mác-LêNin vào hoàn cảnh

cụ thể nước ta, Đảng và Bác Hồ sớm nhận thấy: Nông dân là lực lượng

cách mạng to lớn, một người bạn đồng minh tự nhiên, tin cậy, trung thành của giai cấp công nhân Nông dân và công nhân là đội quân chủ lực của cách mạng “là gốc cách mệnh” Sau này, Bác tiếp tục khẳng

định: “Nông dân là một lực lượng to lớn của dân tộc, một đồng minh rất

trung thành của giai cấp công nhân.”

Trong quá trình tổng kết lãnh đạo cách mạng, Bác lại một lần nữa

khẳng định: “Trải qua các thời kỳ, Đảng ta đã nắm vững và quyết định

đúng đắn vấn đề nông dân, củng cố được liên minh công nông Đảng ta đấu tranh chống xu hướng “hữu khuynh” và “tả khuynh” đánh giá vai trò của nông dân là quân chủ lực của cách mạng, là bạn đồng minh chủ yếu và tin cậy của giai cấp công nhân, là lực lượng cơ bản cùng với giai cấp công nhân xây dựng xã hội chủ nghĩa.”

Trên cơ sở đánh giá đúng vai trò của giai cấp nông dân, Đảng vàBác Hồ luôn coi trọng công tác vận động nông dân đã sớm xây dựngđược khối liên minh công nông vững chắc và có những chủ trương chínhsách thích hợp để tạo nên những thành quả to lớn trong cuộc cách mạnggiải phóng dân tộc, bảo vệ xây dựng đất nước

Trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nói chung; côngnghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn nói riêng, giai cấp nôngdân ngày càng có vai trò quan trọng hơn để góp phần vào việc thực hiệncông cuộc đổi mới, xây dựng một nước Việt Nam ngày một phát triển vàgiàu mạnh hơn

1.2 Lịch sử hình thành tư tưởng nông dân Việt Nam

Trang 9

1.2.1 Khái niệm tư tưởng

Trước khi đi sâu tìm hiểu lịch sử hình thành tư tưởng nông dânViệt Nam chúng ta cần thống nhất khái niệm tư tưởng

Khái niệm tư tưởng: Tư tưởng với tư cách là sản phẩm tinh thần

của con người, luôn tồn tại Nó xuất hiện một cách tự nhiên do nhu cầu nhận thức của con người, phục vụ cho sự phát triển Có thể nói tư tưởng

là một trong những sản phẩm quan trọng nhất của đời sống mà con người hoàn toàn có quyền tự hào, thứ sản phẩm còn cao hơn và tinh xảo hơn mọi thứ sản phẩm công nghiệp hay công nghệ tinh xảo nhất.”

1.2.2 Tư tưởng nông dân Việt Nam, sự hình thành, phát triển và tồn tại

Một trong những điều kiện chi phối lớn nhất sự hình thành tưtưởng nông dân Việt Nam là điều kiện kinh tế, xã hội

Từ bao đời nay với nền sản xuất nhỏ tự cấp, tự túc đã tạo lập chongười nông dân Việt Nam tư tưởng làm ăn nhỏ lẻ manh múm, trì trệ Nềnkinh tế tiểu nông, độc canh nghèo nàn, lạc hậu lại không ổn định, chủ yếu

phụ thuộc vào tự nhiên đã tạo cho người nông dân tư tưởng “khép mình”

trong một khuôn khổ có sẵn

Mặt khác, nước ta lại bị đô hộ thống trị trong một thời gian rất dàinên cuộc đời của người nông dân từ thế hệ này sang thế hệ khác luôn bịcác thế lực thống trị đè nén, bóc lột Cuộc sống của họ vô cùng cực khổ,cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, thiếu thốn đủ thứ và nạn đói thườngxuyên xảy ra, đe dọa họ Đã có rất nhiều cuộc khởi nghĩa chống lại chếđộ phong kiến và thực dân nhưng tất cả đều thất bại Vì vậy tâm lý bấtlực, cam chịu, nhẫn nhục càng ăn sâu vào suy nghĩ của người nông dân

Bên cạnh đó, cần phải kể đến những tư tưởng cổ hủ phong kiến,ảnh hưởng của tôn giáo nhằm duy trì ý thức hệ phong kiến đã thâm nhậpvào nông dân, kết hợp với tư tưởng hẹp hòi, bè phái cục bộ, chủ nghĩabình quân, chủ nghĩa kinh nghiệm, tự do, tùy tiện, chủ nghĩa cá nhân đãlàm cho nhận thức của nông dân có sự phân hóa

Do quan hệ làng xóm có tính chất khép kín đã ảnh hưởng tới việchình thành và phát triển ý thức tâm lý của người nông dân Việt Nam Họquen tự lực, tự cung, tự cấp, làm được bao nhiêu thì ăn bấy nhiêu với mộttâm lý tự ty, tư duy lạc hậu, không có thói quen chấp hành pháp luật, có

xu hướng chống lại những tổ chức, thể chế, những quy phạm được thiết

Trang 10

lập qua nhiều thế hệ Bên cạnh đó, tư tưởng “bám đất, bám làng” càng

tạo cho họ nếp sống bảo thủ, chật hẹp, không muốn đi xa, ngại tiếp xúcvới cái mới Chính những đặc tính này đã tác động không nhỏ tới tưtưởng và hành động của người nông dân

Vào thời kỳ những năm cuối thập niên 80, đầu thập niên 90 trongquá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội, nhà nước đã duy trì quá lâu cơ chếtập trung quan liêu, bao cấp làm cho một bộ phận nông dân có tư tưởngtrông chờ, ỷ lại, hạn chế sự sáng tạo, năng động của nông dân, kìm hãmsự phát triển của đất nước

Trên đây là một số những đặc điểm nhưng nó đã chi phối khôngnhỏ đến tư tưởng của người nông dân nước ta Hiện nay, cơ chế thịtrường đã tác động đến mọi mặt đời sống của người nông dân Bên cạnhnhững mặt tích cực, ta không thể không nhắc đến mặt tiêu cực của cơ chếthị trường, chính cơ chế thị trường đã làm nảy sinh, tạo môi trường pháttriển cho những thói quen, tật xấu trong đời sống người nông dân Điềunày cho thấy, lịch sử phát triển của giai cấp nông dân từ chế độ cộng sảnnguyên thủy tan rã cho đến nay chưa bao giờ trở thành một hệ tư tưởngvà chưa bao giờ có tư tưởng riêng

Trong các thời kỳ khác nhau hoặc họ đi theo hệ tư tưởng giai cấpnày, hoặc đi theo tư tưởng giai cấp khác Chính những hạn chế này đãảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nôngnghiệp, nông thôn

1.2.3 Những phẩm chất tốt đẹp, đáng tự hào của con người nông dân Việt Nam

Trong lịch sử dựng nước và giữ nước, hình ảnh người nông dânnước ta luôn hiện lên với đầy đủ nững phẩm chất truyền thống tốt đẹp củacủa con người Việt Nam Hiện nay, với đặc điểm nước ta có hơn 70%

dân số là nông dân cho thấy rằng: Nông dân luôn là một bộ phận quan

trọng của dân cư, lịch sử hình thành và phát triển của giai cấp nông dân luôn gắn liền với lịch sử dân tộc Việt Nam Vì vậy trong mỗi thời kỳ, mỗi giai đoạn cụ thể người nông dân luôn thể hiện được truyền thống cần cù trong lao động, dũng cảm trong chiến đấu, tình làng nghĩa xóm sâu nặng

và lòng nhân nghĩa thủy chung

Ngay từ xưa, người nông dân Việt Nam đã có bản chất cần cùtrong lao động, chăm chỉ hăng hái tham gia sản xuất Đức tính này một

Trang 11

phần do con người và do hoàn cảnh địa lý, thiên nhiên tạo nên Vì vậy, đểkiếm miếng cơm, manh áo, để duy trì sự sống của mình, những ngườinông dân không còn con đường nào khác là phải chống chọi với thiênnhiên Thiên nhiên càng khắc nghiệt càng hình thành nên đức tính cần cù,dũng cảm, hăng say lao động, dẻo dai chịu thương chịu khó của họ.

Ngày nay, người nông dân Việt Nam đã có sự chuyển biến trênnhiều phương diện do quá trình tổ chức lại sản xuất nông nghiệp, lấy giátrị sản xuất làm thước đo hiệu quả lao động, những thói quen, nếp nghĩ cũdần dần đã được thay đổi, thay vào đó là những tư tưởng đạo đức mới

Dưới sự lãnh đạo của Đảng, chính sách của nông nghiệp nông dânViệt Nam ngày càng có những thay đổi tích cực trong suy nghĩ, đáp ứngnhịp độ phát triển chung của đất nước Có thể nói người nông dân ngàynay rất tiến bộ, họ coi lao động cho mình và cho xã hội vừa là quyền lợi,vừa là nghĩa vụ của mình

Trong tác phẩm “Giai cấp công nhân và vấn đề nông dân”, Nguyên Tổng Bí thư Lê Duẩn đã viết “Nông dân Việt Nam đã có một

truyền thống anh hùng, chiến thắng ngoại xâm để xây dựng nhà nước, nông dân Việt Nam cũng đã ghi lại những trang sử oai hùng chống phong kiến, địa chủ…”

Nông dân việt nam đã hàng ngàn năm sống dưới chế độ phong kiếnvà hơn một trăm năm bị thực dân, đế quốc đô hộ, đời sống của họ vô

cùng cực khổ, họ chỉ biết trông vào đồng ruộng, tư tưởng “con trâu đi

trước, cái cày theo sau’’ luôn bám rễ trong tư duy lao động Mặt khác do

đặc điểm của làng xã Việt Nam đã tạo cho người nông dân một tình yêuquê hương, làng xóm, yêu đất nước nồng nàn và sâu sắc Lối sống giảndị, chất phác, chân thực, trong sáng đã củng cố, bồi đắp thêm tinh thầndân tộc, tinh thần yêu thương đùm bọc lẫn nhau trong mỗi người dân,sống tình cảm yêu thương đùm bọc những người cùng cảnh ngộ với tinh

thần “tương thân tương ái”, chính những tình cảm đó đã hình thành nên

tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái tạo nên sức mạnh lớn cùng cả dântộc ta vượt qua bao thử thách, khó khăn Những giá trị đạo đức ấy làtruyền thống tốt đẹp của người nông dân Việt Nam được kết tinh vàtruyền dạy từ bao đời nay, nó đã trở thành các chuẩn mực đạo đức xã hội,giá trị văn hoá của dân tộc

Trang 12

Sự nghiệp đổi mới của đất nước ta trong thời gian qua đã làm thayđổi một phần không nhỏ đời sống nông dân Việt Nam Hy vọng, với mộthoàn cảnh sống mới, một nền nông nghiệp mới, một diện mạo nông thônmới đang từng ngày khởi sắc, giai cấp nông dân trong tiến trình côngnghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn sẽ hình thành nhữngchuẩn mực về hệ tư tưởng dựa trên những giá trị kế thừa và phát huy từbản sắc dân tộc Việt Nam

1.2.4 Một số biểu hiện của tư tưởng nông dân trong giai đoạn hiện nay

Giai cấp nông dân được hình thành và phát triển gắn liền với từnggiai đoạn lịch sử cụ thể của nước ta Một đất nước có nền kinh tế thuầnnông với hơn 70% dân số làm nông nghiệp, nên trong tư tưởng của đại bộphận của giai cấp nông dân nếp sống, nếp nghĩ còn còn một số biểu hiệnkhông tích cực như: trì trệ, phụ thuộc, làm ăn nhỏ lẻ… Ngày nay trongquá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, bên cạnh nhữngbiểu hiện đã có, tư tưởng nông dân còn có những diễn biến theo theochiều hướng tích cực hơn

Tư tưởng nông dân Việt Nam có nguồn gốc chủ yếu từ một nền sảnxuất nông nghiệp lạc hậu, sản xuất nhỏ lẻ manh mún Vì thế trong một

thời gian khá dài đã tạo nên tâm lí “an phận thủ thường”, tự bằng lòng

với những thứ đã có, họ không còn ý chí phấn đấu, luôn sống trong sự sắpđặt sẵn phụ thuộc nhiều vào tự nhiên, chấp nhận những điều kiện tổ chức,những thể chế quy phạm được thiết lập qua nhiều thế hệ Cuộc sống của

họ chỉ biết quanh quẩn bên ruộng, vườn, con trâu cái cày ít được tiếp xúc

với cuộc sống bên ngoài Tâm lí “khéo ăn thì no, khéo co thì ấm”, “năng

nhặt, chặt bị”, tạo nên thói quen làm ra của cải dư thừa để tích trữ, việc

mua sắm những tiện nghi sinh hoạt trong nhà, cao hơn nữa là làm nhà caocửa rộng họ vẫn chưa dám nghĩ tới Chính những điều này đã tạo nênnhững suy nghĩ mang tính cục bộ, bảo thủ, hẹp hòi… Ngày nay trong quátrình công nghiệp hoá, hiện đại hoá tư tưởng cục bộ, đố kỵ, hẹp hòi, tự ti,tuỳ tiện ngày càng được hiện rõ hơn:

Ở nhiều vùng nông thôn nước ta, hiện tượng nông dân sống thờ ơ,

vô trách nhiệm trước khó khăn, hoạn nạn của người khác vẫn còn tồn tại

họ chỉ biết “đèn nhà ai, nhà ấy rạng”, “mạnh ai người ấy thắng” hay thái

Trang 13

độ nể nang, né tránh thấy sai hay đúng đều không dám đưa ra chính kiếncủa mình.

Bản thân những người nông dân mang tư tưởng tư hữu, sản xuất

nhỏ, lạc hậu, manh mún Mác viết: “Tiểu nông là một khối quần chúng

rộng lớn mà tất cả các thành viên đều sống trong những điều kiện như nhau, nhưng không có được mối quan hệ về nhiều mặt ràng buộc với nhau, phương thức sản xuất của họ không làm cho họ liên kết với nhau

mà làm cho họ tách rời nhau…” (Mác-Ăng ghen tuyển tập).

Chúng ta không phủ nhận vai trò to lớn của giai cấp nông dân bởichính sự tham gia của nông dân mới làm nên thắng lợi của cuộc cáchmạng dân tộc nhưng ở họ vẫn luôn tồn tại những tính toán, sự ích kỷ,những tính toán hẹp hòi đố kị Vì thế giai cấp nông dân không thể có mộtvị trí riêng, vị trí độc lập cho riêng mình vì họ không đại diện cho mộtphương thức nào

Như vậy, những biểu hiện không tích cực trong tư tưởng của ngườinông dân hiện nay đang là vấn đề bức xúc, một bài toán khó giải đặt racho nhà nước ta

Những tư tưởng không tích cực này đang cản trở thậm chí đưa đếnnhững hậu quả không tốt trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoáđất nước nói chung và công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nôngthôn nói riêng Vì vậy để giải quyết tốt những vấn đề nêu trên cần phải cócác giải pháp phù hợp, kiên trì, với các bước đi cụ thể để nông dân thựcsự trở thành lực lượng chủ chốt với những người lao động mới, có ý chí,kiến thức khoa học kĩ thuật, có văn hoá kỷ cương để phục vụ đắc lực chosự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước mà trước hết là côngnghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn

CHƯƠNG 2

MỘT SỐ GIẢI PHÁP KHẮC PHỤC NHỮNG BIỂU HIỆN KHÔNG TÍCH CỰC CỦA TƯ TƯỞNG NÔNG DÂN TRONG QUÁ TRÌNH CÔNG NGHIỆP HÓA - HIỆN ĐẠI HÓA NÔNG NGHIỆP, NÔNG THÔN

Ở TỈNH YÊN BÁI

Trang 14

2 1 Một số giải pháp khắc phục

Hiện nay, tư tưởng của người nông dân còn một số biểu hiện khôngtích cực nhưng chúng ta cũng không thể phủ nhận vai trò và những đónggóp to lớn của nông dân vào sự ổn định và phát triển đất nước Nền nôngnghiệp nước ta từ một nền nông nghiệp tự cung tự cấp, lạc hậu, thiếulương thực triền miên đến nay cơ bản đã chuyển sang sản xuất hàng hoá,phát triển tương đối toàn diện và liên tục với tốc độ cao, nhiều mô hình,tấm gươnǵ lao động, sản xuất giỏi đã xuất hiện Đặc biệt trong tâm lí của

người nông dân Việt Nam đã có sự biến đổi từ “ tư duy làm cò con, manh

múm chuyển sang tư duy kinh tế, mạnh dạn sáng tạo và hiệu quả” Từ

quan niệm coi buôn bán là xấu, chuyển sang nhu cầu giao lưu với tất cảcác vùng trong và ngoài nước, buôn bán ngày càng được mở rộng Nhu

cầu “ăn no mặc ấm” ở một số nơi đang chuyển thành “ăn ngon, mặc

đẹp” Tâm lý “an phận thủ thường” được chuyển hoá thành tâm lý

không bằng lòng, không thoả mãn, không chấp nhận đói nghèo mà muốnvươn lên làm giàu chính đáng Giờ họ đã mạnh dạn tiếp thu kỹ thuật mới,làm ăn có tính toán hiệu quả

Tuy nhiên, vấn đề đang cần phải bàn và đáng bàn ở đây là thực

trạng nông nghiệp, nông thôn nước ta cần giải quyết như: Sự đầu tư cho

nông nghiệp, vấn đề ruộng đất cho bà con nông dân, việc làm, chế biến , tiêu thụ nông sản, bảo hiểm xã hội… Thêm vào đó, trong tư tưởng người

nông dân hiện nay còn xuất hiện những biểu hiện tiêu cực như: Chủ

nghĩa cá nhân, chủ nghĩa bình quân, cục bộ, ích kỉ, hẹp hòi, thực dụng chạy theo đồng tiền…, quan hệ giữa hàng xóm, láng giềng với nhau thì

có nguy cơ bị mai một …

Để khắc phục những nhược điểm trên đồng thời phát huy mặt tíchcực em xin trình bày một số giải pháp để góp phần thúc đẩy nhanh tiếntrình công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước nói chung, tiến trình côngnghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp, nông thôn nói riêng

2.1.1 Đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn.

Theo văn kiện Đại Hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng, thìcông nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa là nhiệm vụ trung tâm của thời kì quá

độ Đảng ta đã xác định thực chất của công nghiệp xã hội chủ nghĩa là

“tái sản xuất mở rộng quá trình thực tiễn cách mạng khoa học kỹ thuật,

Định dạng
Số trang	29
Dung lượng	208 KB