Báo cáo dịch tễ dược thuốc giảm cân và nguy cơ tăng áp lực động mạch phổi nguyên phát

Báo cáo dịch tễ dược thuốc giảm cân và nguy cơ tăng áp lực động mạch phổi nguyên phát

BÁO CÁO DỊCH TỄ DƯỢC

THUỐC GIẢM CÂN VÀ NGUY CƠ TĂNG ÁP

BỐI CẢNH LÝ DO VÀ MỤC TIÊU THỰC HIỆN NGHIÊN CỨU

 Tại Pháp, tăng áp lực động mạch phổi có xu hướng xuất

hiện nhiều ở nhóm bệnh nhân tiếp xúc với dẫn xuất

flenfluramin trong thuốc giảm cân

 Nghi ngờ có mối liên quan

 Thực hiện nghiên cứu

 Mục tiêu: đánh giá nguy cơ thuốc giảm cân với bệnh tăng

áp lực động mạch phổi

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

I. Thiết kế nghiên cứu

II. Nguồn lấy mẫu

III. Lựa chọn nhóm chủ cứu (nhóm bệnh/nhóm sử dụng thuốc)

IV. Lựa chọn nhóm chứng

V. Định nghĩa về phơi nhiễm thuốc

VI. Định nghĩa về bệnh

VII. Cách thức thu thập dữ liệu

VIII.Một số tác nhân khác được đưa vào phân tích trong nghiên cứu

I.THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU

 Trong một nghiên cứu bệnh chứng, các nhà nghiên cứu đã đánh giá 95 bệnh nhân tăng áp lực động mạch áp phổi nguyên phát từ 35 trung tâm ở Pháp, Bỉ, Vương quốc Anh, và Hà Lan và đưa ra 355 tiêu chuẩn lựa chọn thông thường phù hợp với giới tính và tuổi của bệnh nhân

 Tăng áp lực động mạch phổi nguyên phát là một bệnh hiếm gặp, bệnh thường gây tử vong và có xu hướng xảy ra ở phụ nữ

 Yếu tố ngoại sinh đã bị nghi ngờ là gây ra bệnh, bao gồm cả sử dụng cocaine, nhiễm trùng với vi rút suy giảm miễn dịch ở người (HIV), sử dụng thuốc tránh thai đường uống và việc sử dụng các thuốc biếng ăn Trong những năm 1960,sự lan truyền như dịch bệnh của bệnh tăng áp lực động mạch phổi nguyên phát ở Thụy Sĩ, Đức, Áo có liên quan đến một loại thuốc biếng ăn đặc biệt, aminorex fumarate.Đầu những năm 1990, các nhà điều tra Pháp đã báo cáo một nhóm trường hợp những bệnh nhân đã sử dụng các dẫn xuất của fenfluramine

II.NGUỒN LẤY MẪU

Nam và nữ từ 18-70 tuổi tại Pháp, Bỉ, Anh, Hà Lan đã từng sống tại quốc gia nơi họ được nghiên cứu trong hơn 6 tháng, đã có thể tham gia vào các cuộc phỏng vấn, và không có bệnh mãn tính, bệnh đe dọa đến tính

mạng

306 trường hợp có bệnh liên quan tim mạch và phổi trong các trung tâm y tế tại các bệnh viện lớn hoặc các trường đại học công lập và dân

lập được liên lạc

220 trong số họ

đã đồng ý tham gia

III.LỰA CHỌN NHÓM CHỦ CỨU (NHÓM

BỆNH/NHÓM SỬ DỤNG THUỐC)

 Các nhà nghiên cứu lựa chọn bệnh nhân tăng áp lực động mạch phổi được chẩn đoán chính thức từ ngày 1/9/1992 đến ngày 30/9/1994, tại thời điểm đầu tiên đặt ống thông tim phải của bệnh nhân

 Việc chẩn đoán tăng áp lực động mạch ở cả hai phổi bắt buộc phải được ghi chép lại và các nguyên nhân thứ phát vắng mặt như: bất thường bẩm sinh của phổi, ngực, hoặc cơ hoành; van tim bẩm sinh hay mắc bệnh cơ tim; huyết khối tắc mạch phổi; bệnh phổi tắc nghẽn; bệnh phổi kẽ; hoặc hẹp van động mạch phổi; tăng huyết áp tĩnh mạch phổi; giảm thông khí trung tâm với thiếu oxy và carbonic tăng; bệnh ký sinh trùng ảnh hưởng đến phổi; thiếu máu hồng cầu hình liềm; hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS); và các bệnh collagen mạch máu

III.LỰA CHỌN NHÓM CHỦ CỨU (NHÓM BỆNH/

NHÓM SỬ DỤNG THUỐC)

 Các danh sách báo cáo, mà các nhân viên không biết về tình trạng phơi nhiễm của bệnh nhân với thuốc biếng ăn, đã phân loại các bệnh nhân trong ba nhóm: bệnh nhân tăng huyết áp phổi nguyên phát đã được xác định, những người có thể bị tăng huyết áp phổi nguyên phát, và những người không thích hợp cho nghiên cứu Hai nhóm đầu tiên đã được đưa vào phân tích trường hợp đối chứng

 Việc phân loại được lặp đi lặp lại, khi được kiểm tra lần thứ hai bằng việc lựa chọn ngẫu nhiên 10 hồ sơ, là thích hợp (tất cả các quyết định để thêm vào hoặc

để loại trừ các bệnh nhân bị bệnh kinh niên) Kết quả khám nghiệm tử thi hoặc sinh thiết thu được từ chín bệnh nhân đã trải qua cấy ghép hoặc chết ngay sau khi đưa họ vào nghiên cứu, và tất cả họ đều có phản xạ động mạch phổi, bất kể tình trạng của họ có liên quan đến việc sử dụng thuốc gây chán ăn hay không

IV.LỰA CHỌN NHÓM CHỨNG

 Bốn bệnh nhân đối chứng được tìm kiếm cho phù hợp với mỗi bệnh nhân tăng

áp lực động mach phổi nguyên phát Các tiêu chuẩn mà được lựa chọn ngẫu nhiên từ danh sách của các bệnh nhân được quan sát liên tục bởi các bác sĩ đa khoa phải giống như bệnh nhân tăng áp lực động mạch phổi nguyên phát

 Một phần ba tiêu chuẩn được lựa chọn theo cách này Các tiêu chuẩn được khớp riêng cho các bệnh nhân: đối với trường hợp tuổi (trong vòng năm năm), giới tính, và số lần đến bác sĩ mỗi năm (<2 hoặc>= 2)

IV.LỰA CHỌN NHÓM CHỨNG

 Các dữ liệu tiếp theo được ghi nhận trong tất cả các chuyến đi khám bệnh được thực hiện trong khoảng thời gian một tuần:tên của bệnh nhân, tuổi, giới tính, và số đi khám bệnh của bệnh nhân mỗi năm Tất cả các lần đi khám bệnh của bệnh nhân mà đáp ứng đủ các tiêu chuẩn phù hợp phải tương đương nhau, và bốn tiêu chuẩn đã được lựa chọn ngẫu nhiên bởi các trung tâm điều phối địa phương

 Việc lựa chọn các bệnh nhân tham gia vào nhóm chứng dựa trên các tiêu chuẩn như nhau tương ứng với nhóm bệnh, loại trừ trường hợp chẩn đoán tăng áp lực động mạch phổi nguyên phát

V.ĐỊNH NGHĨA VỀ PHƠI NHIỄM THUỐC

 Trong dịch tễ dược:

 Sử dụng thuốc (nhiều thuốc)

 Điều kiện cụ thể: liều, thời gian điều trị, thuốc dùng đồng thời, bệnh mắc kèm

V.ĐỊNH NGHĨA VỀ PHƠI NHIỄM THUỐC

Trong bài báo cáo:

Chỉ có phơi nhiễm với thuốc hạ huyết áp, thuốc tránh thai, và các thuốc biếng ăn (còn gọi

là thuốc chán ăn) được phân tích

Các thuốc biếng ăn sau đây đã được xem xét: các dẫn xuất của fenfluramin (fenfluramin và dexfenfluramin), amphetamin - tác nhân gây biếng ăn (diethylpropion [amfepramone], clobenzorex, Fenproporex, mazindol, và phenmetrazine), và các chế phẩm hợp chất của thuốc ức chế sự thèm ăn và các loại thuốc khác giúp giảm cân Chế phẩm đặc biệt được sử dụng để giảm cân, không có sự ức chế thèm ăn, không được coi là thuốc biếng ăn

Mỗi bệnh nhân đã được đưa ra một câu hỏi đặc biệt đánh giá sử dụng các loại thuốc bất hợp pháp (ma tuý, cocaine, hashish, và cần sa) của mình

VI.ĐỊNH NGHĨA VỀ BỆNH

 Tăng áp lực động mạch phổi là một loại huyết áp cao mà chỉ ảnh hưởng đến các động mạch trong phổi và phía bên phải của tim

 Tăng áp lực động mạch phổi bắt đầu khi các động mạch nhỏ ở phổi, được gọi

là động mạch phổi, và các mao mạch bị thu hẹp, bị chặn hoặc tiêu huỷ Điều này làm cho máu lưu thông qua phổi chậm lại làm tăng áp lực trong các động mạch trong phổi Khi áp suất được xây dựng, buồng thấp bên phải tim phải làm việc nhiều hơn để bơm máu qua phổi, cuối cùng làm cơ suy yếu và cuối cùng suy hoàn toàn

 Tăng áp lực động mạch phổi là một bệnh nghiêm trọng, trở nên tồi tệ dần dần

và đôi khi gây tử vong Mặc dù tăng áp động mạch phổi không thể chữa được, phương pháp điều trị có sẵn, có thể giúp làm giảm triệu chứng và cải thiện chất lượng sống

VII.CÁCH THỨC THU THẬP DỮ LIỆU

Mỗi bệnh nhân đã trải qua

tin cần thiết để hiểu biết về

thuốc và không hề biết về

những giả thuyết của nghiên

cứu

Các bệnh nhân được hỏi về đặc điểm nhân khẩu học; y

tế, phẫu thuật, và lịch sử sản khoa của họ; và phơi nhiễm với thuốc Những dữ liệu về phơi nhiễm như vậy được ghi nhận theo thứ tự thời gian trên một bảng dữ liệu lịch được bảo mật

Những bệnh nhân bị nhiễm HIV và đã được chuẩn đoán

là xơ gan cần được cân nhắc khi đưa vào nghiên cứu.

VII.CÁCH THỨC THU THẬP DỮ LIỆU

Việc sử dụng thuốc của bệnh nhân được xác định bởi ba phương pháp

Cách 3

trình chiếu cho bệnh nhân xem 35 hộp thuốc bằng máy tính bảng hoặc là cả hai cách

VII.CÁCH THỨC THU THẬP DỮ LIỆU

 Chỉ có phơi nhiễm với thuốc hạ huyết áp, thuốc tránh thai đường uống, hormone tuyến giáp, và các thuốc biếng ăn (còn gọi là thuốc gây chán ăn) được phân tích

 Các thuốc biếng ăn sau đây đã được xem xét: các dẫn xuất của fenfluramin (fenfluramin và dexfenfluramin), amphetamine như thuốc biếng ăn (diethylpropion [amfepramone], clobenzorex, Fenproporex, mazindol, và phenmetrazine), và các chế phẩm là sự kết hợp của thuốc ức chế sự thèm ăn và các loại thuốc khác đưa đến giảm cân

 Mỗi bệnh nhân đã được đưa ra một câu hỏi đặc biệt để đánh giá việc sử dụng các loại thuốc bất hợp pháp (ma tuý, cocaine, thuốc lá và cần sa) của mình

 Quá trình thu thập dữ liệu là giống hệt nhau trong tất cả các nước nghiên cứu

VIII.MỘT SỐ TÁC NHÂN KHÁC ĐƯỢC ĐƯA

VÀO PHÂN TÍCH TRONG NGHIÊN CỨU

Các biến trọng lượng liên quan bao gồm: cả cuộc đời chỉ số khối cơ thể cao nhất của bệnh nhân (tính bằng trọng lượng (kg) chia cho bình phương chiều cao (mét) và chia đôi như <30 và>=30, một điểm quan trọng để đánh giá); hành vi nhằm mục đích giảm cân (phân loại như hiện có hoặc vắng mặt, giống như định nghĩa cũ là một bản báo cáo của trọng lượng không ổn định về việc sử dụng thuốc lợi tiểu, thuốc nhuận tràng, hoặc liệu pháp thực vật để giảm cân, hay các giai đoạn của chứng biếng ăn); và việc sử dụng các hormon tuyến giáp (có hoặc không)

Các biến khác được cho là yếu tố nguy cơ là việc sử dụng cocaine, thuốc tiêm tĩnh mạch, hoặc cả hai (có hoặc không); điều trị tăng huyết áp hệ thống (hiện có hoặc vắng mặt); và hút thuốc (có hoặc không) Trong các phân tích riêng biệt được thực hiện với phụ nữ, việc sử dụng thuốc tránh thai đường uống (có hoặc không) và mang thai trong năm trước ngày xuất hiện biến cố (có hoặc không) cũng được xem xét, điều chỉnh và đã được thực hiện cho họ

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Kết quả có mối liên quan trực tiếp đến mục tiêu nghiên cứu

BẢNG 3 SỬ DỤNG CÁC thuốc gây chán ăn VÀ ĐIỀU CHỈNH CHỈ SỐ Tỷ suất chênh OR ĐỐI VỚI NGUY CƠ CHÍNH gây tăng huyết áp động mạch phổi.

Hình 1 Thời gian phơi nhiễm với thuốc chán ăn ở những bệnh nhân được nghiên cứu trước khi khởi phát triệu chứng đầu

tiên của bệnh ăng áp lực động mạch phổi nguyên phát

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Kết quả có mối liên quan trực tiếp đến mục tiêu nghiên cứu

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Kết quả có mối liên quan trực tiếp đến mục tiêu nghiên cứu

Việc sử dụng thuốc chán ăn (chủ yếu là các dẫn xuất của fenfluramin ) có liên quan tới tăng nguy cơ tăng huyết áp phổi nguyên phát.

+ Đối với sử dụng các thuốc gây chứng chán ăn ở các năm trước , tỷ suất chênh (or) là 10.1 (khoảng tin cậy 95%, 3,4-29.9).

+ Đối với sử dụng các thuốc gây chứng chán ăn hơn 3 tháng tỷ suất chênh (or) là 23.1 (khoảng tin cậy 95%, 3.4-29.9).

Trong đó có 30 người nhóm bệnh (31,6%) và 26 người nhóm chứng (7,3%) báo cáo sử dụng thuốc gây chán

ăn trước ngày tham gia nghiên cứu.

Tổng lượng thuốc gây chán ăn đã được ước tính bằng cách lấy tổng báo cáo số tháng sử dụng

KẾT QUẢ LIÊN QUAN ĐẾN CÁC TÁC NHÂN KHÁC ĐƯỢC ĐƯA VÀO PHÂN TÍCH:

+ Yếu tố di truyền: Tiền sử gia đình về bệnh tăng huyết áp phổi.

+ Yếu tố ngoại sinh:

- Chỉ số trọng lượng cơ thể cao.

- Nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người (HIV).

- Sử dụng thuốc cocaine hoặc thuốc tiêm tĩnh mạch (bệnh nhân không bị nhiễm HIV).

- Sử dụng các chất chiết xuất từ tuyến giáp.

- Hút thuôc lá.

- Xơ gan.

+ Yếu tố riêng biệt phân tích cho phụ nữ:

-Sử dụng thuốc tránh thai đường uống.

-Phụ nữ mang thai

1 Sai

số lựa chọn

• Sai số tai tiếng

• Sai số tham gia

2 Sai

số thông tin

• Sai số hồi tưởng

• Sai số phát hiện

3 Sai

số phiên giải

CÁCH GIẢM THIỂU SAI SỐ

 Sai số tai tiếng Cố gắng thu thập đầy đủ tất cả các ca bệnh tại các trung tâm nghiên cứu tham gia

 Sai số tham gia Không thể khắc phục

 Sai số hồi tưởng Lựa chọn nhóm chứng thêm những người bị một bệnh khác

 Sai số phát hiện Người phỏng vấn được huấn luyện , đặc biệt

không hề biết giả thuyết chính của nghiên cứu

 Yếu tố nhiễu lựa chọn chỉ số khối lượng cơ thể như nhau

CÁC HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU

Tăng áp lực động mạch phổi là một bệnh hiếm nên việc tìm

kiếm để đưa bệnh nhân vào nghiên cứu gặp nhiều khó khăn.

Nghiên cứu được thực hiện ở nhiều quốc gia khác nhau.

Trân trọng cảm ơn