Khái ni m v phân tích tài chính Theo PGS... Khác v i phân tích tài chính bên ngoài do nhà phân tích ngoài doanh nghi p ti n hành... Ta có th phân lo i thông tin ra thành hai nhóm: thông
Trang 11
C ăS LÝ LU N V PHÂN TÍCH TÀI CHÍNH TRONG
DOANH NGHI P
1.1 B n ch t và ch căn ngăc a tài chính doanh nghi p
1.1.1 B n ch t c a tài chính doanh nghi p
Thông qua quá trình s n xu t hình thành nên hàng hóa Sau khi hàng hóa đ c
tiêu th doanh nghi p s nh n v m t kho n thu nh p m i v i kì v ng giá tr cao h n
kho n đã ra Chu k luân chuy n này t o ra các quan h kinh t và các dòng ti n
ó ch nh lƠ c s đ hình thành nên tài chính
B n ch t c a tài chính doanh nghi p là m t h th ng các quan h s n xu t phát sinh trong quá trình phân ph i t ng s n ph m xã h i thông qua vi c t o l p và s d ng các qu ti n t nh m đáp ng nhu c u t ch l y vƠ tiêu dùng c a các ch th trong n n
kinh t Các quan h đó lƠ:
Quanăh ăgi aădoanhănghi păv iăth tr ng tài chính: các quan h nƠy đ c
th hi n thông qua vi c tài tr các nhu c u v n c a doanh nghi p Th tr ng ti n t
thông qua h th ng ngân hàng tài tr cho nhu c u v n cho doanh nghi p, và doanh nghi p có ngh a v hoàn tr c g c l n lãi trong m t th i gian nh t đ nh Ho t đ ng
này ch y u đáp ng cho nhu c u v n ng n h n C n đ i v i nhu c u v n dài h n,
doanh nghi p s huy đ ng trên th tr ng v n thông qua hình th c phát hành ch ng khoán Khi đó doanh nghi p ph i tr m i kho n lãi cho các ch th tham gia đ u t
vào doanh nghi p b ng m t kho n ti n c đ nh hay ph thu c vào tình hình kinh
doanh c a doanh nghi p trong k Thông qua th tr ng tài chính các doanh nghi p
còn có th g i v n nhàn r i c a mình vào h th ng ngân hàng ho c đ u t vƠo ch ng
khoán c a các doanh nghi p khác đ t ng thu nh p
Quanăh ăgi aădoanhănghi păv iăNgơnăsáchăNhƠăn c: đơy lƠ m i quan h hai
chi u, th hi n khi NhƠ n c c p phát, h tr ho c góp v n cho các doanh nghi p đ
ti n hành s n xu t kinh doanh và phân chia l i nhu n Ng c l i, các doanh nghi p có ngh a v đóng thu vào Ngơn sách NhƠ n c đ hoàn thi n quá trình phân ph i và
phân ph i l i t ng s n ph m xã h i và thu nh p qu c dân
Quanăh ăgi aădoanhănghi păv iăcácăth tr ng khác: đ i v i th tr ng hàng
hóa, d ch v , th tr ng lao đ ng thì m i quan h này là vi c s d ng v n đ mua s m
máy móc, thi t b , tr l ng công nhơn, chi tr các d ch v đ ng th i qua đó đ xác
đ nh nhu c u s n ph m, lƠm c s ho ch đ nh ngơn sách đ u t , k ho ch s n xu t,
ti p th nh m làm cho s n ph m d ch v c a doanh nghi p luôn th a mãn nhu c u th
tr ng
Trang 2Quanăh ătrongăn i b doanh nghi p: đơy lƠ m i quan h tài chính t ng hòa v
quy n s d ng và quy n s h u v n gi a các b s n xu t kinh doanh, gi a các b ph n
qu n lý, gi a các thành viên trong doanh nghi p
Nh v y ta có th hi u, Tài chính doanh nghi p là quá trình t o l p, phân
ph i và s d ng các qu ti n t phát sinh trong quá trình ho tăđ ng c a doanh nghi p nh m góp ph năđ t t i các m c tiêu c a doanh nghi p
1.1.2 Ch c n ng c a tài chính doanh nghi p
Xácăđ nh và t ch c các ngu n v n nh măđ m b o nhu c u s d ng v n cho quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p: đ ho t đ ng s n xu t kinh doanh
di n ra có hi u qu thì nhu c u v v n c a doanh nghi p r t đa d ng, bao g m c ng n
h n và dài h n Ngu n v n đ u t cho các ho t đ ng nƠy c ng đ n t nhi u ngu n khác nhau, nh lƠ v n t có, v n đ c c p t ngơn sách NhƠ n c, v n liên doanh liên
k t và v n vay V i ch c n ng xác đ nh và t ch c v n, doanh nghi p ph i xác đ nh
đ c nhu c u v v n là bao nhiêu và k t c u nh th nào là h p lý đ t đó tƠi ch nh
doanh nghi p th c hi n vi c huy đ ng và phân ph i v n sao cho phù h p v i quy đ nh
c a NhƠ n c và yêu c u kinh doanh c a b n thân doanh nghi p
Phân ph i thu nh p c a doanh nghi p: ch c n ng phơn ph i th hi n vi c
phân ph i k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p C th : tr chi phí
phân b cho hƠng hóa đã tiêu th trong k nh giá v n hàng bán, kh u hao máy móc,
lãi vay ngân hàng, l i t c trái phi u,…vƠ thu thu nh p doanh nghi p (n u có lãi)
Ph n còn l i là l i nhu n s đ c ti n hành chia lãi liên doanh, tr l i t c c ph n,
trích l p các qu , tùy thu c vƠo quy đ nh c a t ng doanh nghi p
Giámăđ căđ i v i ho tăđ ng s n xu t kinh doanh: ch c n ng giám đ c c a tài
chính là ch c n ng mƠ nh vƠo đó vi c ki m tra đ c th c hi n đ i v i quá trình phân
ph i c a c i xã h i thành các qu ti n t và s d ng chúng theo các m c đ ch đã đ nh
Nh có ch c n ng nƠy mƠ ph n tài chính doanh nghi p có th đ a ra đ c các đ
xu t thích h p t i ng i qu n lý công ty liên quan đ n các v n đ nâng cao- hi u qu
trong vi c ki m soát ngu n v n
1.2 T ng quan v phân tích tài chính doanh nghi p
1.2.1 Khái ni m v phân tích tài chính
Theo PGS TS Nguy n N ng Phúc, cu n “Phân tích báo cáo k t qu kinh doanh”, nhà xu t b n ai h c Kinh t Qu c dân, 2013 có vi t: “Phân tích tài chính là
quá trình xem xét, ki m tra, đ i chi u và so sánh s li u v tài chính trong k hi n t i
v i các k kinh doanh đã qua Thông qua vi c phân tích báo các tài chính s cung c p
Trang 33
cho ng i s d ng thông tin có th đánh giá ti m n ng, hi u qu kinh doanh c ng nh
nh ng r i ro v tài chính trong t ng lai c a doanh nghi p.”
Hay theo i h c Kinh t Qu c dân, giáo trình “Phơn t ch tƠi ch nh doanh
nghi p”, 2011 có ch ra: “Phân tích tài chính doanh nghi p là m t t p h p các khái
ni m, ph ng pháp và công c cho phép thu th p, x lý các thông tin k toán và các
thông tin khác trong qu n lý doanh nghi p nh m đánh giá tình hình tài chính, kh
n ng và ti m l c c a doanh nghi p, giúp cho ng i s d ng thông tin đ a ra các
quy t đ nh tài chính, quy t đ nh qu n lý phù h p”
Nh v y, ta có th rút ra đ c, phân tích tài chính là quá trình s d ng các bi n
pháp thu th p và x lý thông tin đ i v i các s li u tài chính, đ đ a ra các thông tin
nh m giúp nhà phân tích đánh giá ti m n ng, hi u qu kinh doanh t đó đ a ra các
quy t đ nh tài chính, quy t đ nh qu n lý phù h p v i ho t đ ng kinh doanh c a doanh
nghi p
1.2.2 S c n thi t ph i phân tích tài chính doanh nghi p
Ho t đ ng tài chính có m i quan h tr c ti p v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Do đó t t c các ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ u có nh h ng đ n tài chính c a
doanh nghi p Ng c l i, tình hình tài chính t t hay x u đ u có tác đ ng thúc đ y ho c kìm hãm đ i v i quá trình s n xu t kinh doanh Chính vì v y, phân tích tình hình tài
ch nh có ý ngh a quan tr ng đ i v i b n thân ch doanh nghi p vƠ các đ i t ng bên ngoƠi có liên quan đ n tài chính c a doanh nghi p
i v i nhà qu n tr doanh nghi p
Các ho t đ ng nghiên c u tài chính trong doanh nghi p đ c g i là phân tích tài
chính n i b Khác v i phân tích tài chính bên ngoài do nhà phân tích ngoài doanh nghi p ti n hành Do có thông tin đ y đ và hi u rõ v doanh nghi p, các nhà phân
tích tài chính trong doanh nghi p có nhi u l i th đ có th phân tích tài chính t t nh t
Nhà qu n tr doanh nghi p ph i quan tơm đ n nhi u m c tiêu khác nhau nh t o công
n vi c lƠm cho ng i lao đ ng, nâng cao ch t l ng s n ph m hàng hoá và d ch v ,
h chi phí th p nh t và b o v môi tr ng Doanh nghi p ch có th đ t đ c m c tiêu
này khi doanh nghi p kinh doanh có lãi vƠ thanh toán đ c n
Nh v y, h n ai h t các nhà qu n tr doanh nghi p c n có đ thông tin nh m th c
hi n cân b ng tài chính, nh m đánh giá tình hình tƠi ch nh đã qua đ ti n hƠnh cơn đ i
tài chính, kh n ng sinh l i, kh n ng thanh toán, tr n , r i ro tài chính c a doanh
nghi p Bên c nh đó, vi c phân tích tài chính doanh nghi p giúp nhà qu n tr doanh
nghi p đ a ra đ c các đ nh h ng trong quy t đ nh c a an giám đ c tài chính, quy t
đ nh đ u t , tƠi tr , phân tích l i t c c a doanh nghi p
Trang 4i v iăcácănhƠăđ uăt
M i quan tâm c a h ch y u vào kh n ng hoƠn v n, m c sinh lãi, kh n ng
thanh toán v n và s r i ro Thông qua quá trình phơn t ch tƠi ch nh, nhƠ đ u t đ c
cung c p các thông tin v đi u ki n tài chính, tình hình ho t đ ng, v k t qu kinh
doanh và các ti m n ng c a doanh nghi p T đó đ a ra quy t đinh đ u t sáng su t
i v i các nhà cho vay
M i quan tâm c a ng i cho vay là h ng đ n kh n ng tr n c a doanh
nghi p Qua vi c phân tích tình hình tài chính c a doanh nghi p, h đ c bi t chú ý t i
s l ng ti n và các tài s n có th chuy n đ i thành ti n nhanh đ t đó có th so sánh
đ c và bi t đ c kh n ng thanh toán t c th i c a doanh nghi p Phân tích tài chính
doanh nghi p giúp ng i cho vay n m đ c tình hình kinh doanh lãi – l c a doanh
nghi p, kh n ng quay v ng ti n, kh n ng tr n ,… t đó có k ho ch thu h i kho n
vay ho c h tr giúp đ khách hàng cách th c tr g c, lãi sao cho phù h p v i tình
hình kinh doanh th c t i c u doanh nghi p
i v iăc ăquanăNhà n căvƠăng i làm công
Phân tích tích tình hình tài chính doanh nghi p lƠm r đ c tính hi u qu trong
ho t đ ng kinh doanh, giúp c quan qu n lý NhƠ n c đánh giá n ng l c lãnh đ o c a
an giám đ c, kh n ng phát tri n hay nguy c phá s n c a doanh nghi p, t đó đ a ra
các quy t đ nh đ u t sung v n cho các doanh nghi p nhƠ n c n a hay không,
ho c k p th i có bi n pháp x lý đ i v i các tình hu ng x u
Bên c nh các ch doanh nghi p, nhƠ đ u t ng i lao đ ng có nhu c u thông tin c n gi ng h b i vì nó liên quan đ n quy n l i và trách nhi m, đ n khách hàng
hi n t i vƠ t ng lai c a h Phân tích tài chính doanh nghi p mang l i cho ng i lao
đ ng thông tin v chính doanh nghi p mình đang công tác, v các ch nh sách l ng
b ng, th ng ph t, tr c p; v tình hình kinh doanh c a doanh nghi p, t nó t o s tin
t ng gi a công nhân viên v i doanh nghi p, nâng cao tinh th n làm vi c và giúp
ng i lao đ ng ra quy t đ nh ti p ngh vi c hay t c g n bó v i doanh nghi p
1.2.3 Ngu n thông tin s d ng trong phân tích tài chính doanh nghi p
có th th c hi n phân tích tài chính doanh nghi p t t, m t trong nh ng y u t quan tr ng là ngu n thông tin đ c s d ng đ phân tích Ngu n thông tin này s nh
h ng tr c ti p đ n k t qu phân tích và nh h ng gián ti p đ n nh ng đ i t ng s
d ng k t qu phơn t ch đó Ta có th phân lo i thông tin ra thành hai nhóm: thông tin
bên trong doanh nghi p và thông tin bên ngoài doanh nghi p C th :
Trang 55
1.2.3.1 Thông tin bên trong doanh nghi p
B ngăcơnăđ i k toán
B ng cơn đ i k toán (BC KT) là m t báo cáo tài chính th hi n tình hình tài
s n, ngu n v n t i th i đi m l p b ng BC KT cung c p các thông tin lo i hình doanh
nghi p, quy mô v n vƠ c c u tài s n, c c u ngu n v n c a doanh nghi p đó Qua
phân tích tài chính t BC KT, nhƠ phơn t ch có th đánh giá đ c m c đ phù h p
c a vi c đ u t tƠi s n và v n so v i ngành ngh kinh doanh, đánh giá đ c kh n ng cơn đ i v n, và hi u qu s d ng ngu n v n,…t đó l p k ho ch tr n cho các
ngu n v n vay
Báo cáo k t qu kinh doanh
Báo cáo k t qu kinh doanh (BCKQKD) là báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh
trong m t kho ng th i gian nh t đ nh Nó cho bi t ho t đ ng kinh doanh có th c s
mang l i l i nhu n hay không, kh n ng qu n lý doanh thu, chi phí di n ra nh th nào
ng th i, BCKQKD k t h p v i BC KT giúp ta t nh toán m t s ch tiêu tài chính
quan tr ng đ đánh giá v kh n ng thanh toán, kh n ng qu n lý tài s n, qu n lý v n và
kh n ng sinh l i c a doanh nghi p
Báoăcáoăl uăchuy n ti n t
Báo cáo l u chuy n ti n t (BCLCTT) là m t báo cáo tài chính th hi n dòng ti n
ra và dòng ti n vào c a m t t ch c trong m t th i gian nh t đ nh Phân tích BCLCTT
cung c p thông tin giúp ng i s d ng đánh giá các thay đ i trong tài s n thu n, c
c u tài chính, kh n ng chuy n đ i c a tài s n thành ti n, kh n ng thanh toán vƠ kh
n ng c a doanh nghi p trong vi c t o ra các lu ng ti n trong quá trình ho t đ ng Trong đó t p trung vào ba lu ng ti n chính là dòng ti n thu n t ho t đ ng kinh doanh,
dòng ti n thu n t ho t đ ng đ u t vƠ d ng ti n thu n t ho t đ ng tài chính
Các thông tin khác
Bên c nh h th ng báo cáo tài chính, khi phân tích tài chính doanh nghi p, các nhà phân tích còn k t h p s d ng nhi u ngu n d li u khác nhau nh : Báo cáo qu n
tr , báo cáo chi ti t, các tài li u k toán, tài li u th ng kê, b ng công khai m t s ch
tiêu tƠi ch nh ơy lƠ nh ng ngu n d li u quan tr ng giúp cho các nhà phân tích xem xét, đánh giá đ c các m t khác nhau trong ho t đ ng tài chính m t cách đ y đ ,
chính xác Tuy nhiên, ph n l n ngu n d li u này ch đ c s d ng trong n i b (tr
các ch tiêu tài chính công khai)
Các y u t bên trong là nh ng y u t thu c v t ch c doanh nghi p; trình đ
qu n lý; ngành ngh , s n ph m, hàng hóa, d ch v mà doanh nghi p kinh doanh; quy trình công ngh ; n ng l c c a lao đ ng
Trang 61.2.3.2 Thông tin bên ngoài doanh nghi p
ph c v cho quá trình phân tích tài chính, nhà phân tích ph i thu th p đ y đ
các thông tin thích h p liên quan đ n ho t đ ng c a doanh nghi p T nh đ y đ th
hi n th c đo s l ng thông tin, s thích h p ph n ánh ch t l ng thông tin Vì th ,
ngu n thông tin dùng đ phân tích tài chính không ch bó h p các báo cáo tài chính
do công ty cung c p mà ph i c n lƠ các thông tin ên ngoƠi nh ch đ chính tr xã hôi, t ng tr ng c a n n kinh t , ti n b khoa h c k thu t, chính sách tài chính ti n t ,
chính sách thu ,…
1.2.4 Ph ng pháp phân tích tài chính
1.2.4.1 Ph ng pháp so sánh
So sánh lƠ ph ng pháp nh m nghiên c u s bi n đ ng vƠ xác đ nh m c đ bi n
đ ng c a các ch tiêu phơn t ch áp d ng ph ng pháp nƠy, đ u tiên ta ph i xác
đ nh m t ch tiêu g c đ so sánh G c đ so sánh đ c ch n là g c v m t th i gian và
không gian K phơn t ch đ c ch n là k th c hi n ho c là k k ho ch, ho c là k kinh doanh tr c Giá tr so sánh có th là s tuy t đ i, t ng đ i ho c bình quân
đ m b o tính ch t so sánh c a ch tiêu qua th i gian, c n đ m b o 3 đi u ki n
sau: th ng nh t v n i dung kinh t c a ch tiêu, th ng nh t v ph ng pháp t nh các
ch tiêu, th ng nh t v đ n v tính các ch tiêu (k c hi n v t, giá tr và th i gian)
c a doanh nghi p t t hay x u, kh quan hay không kh quan
Hai k thu t so sánh ch y u đ c s d ng khi phân tích là k thu t so sánh b ng
s tuy t đ i và k thu t so sánh b ng s t ng đ i, v i hai công th c sau:
So sánh b ng s tuy t đ i cho th y s bi n đ ng v s tuy t đ i c a ch tiêu phân
tích:
Y = Y1– Y0
So sánh b ng s t ng đ i cho th y th c t so v i k g c ch tiêu t ng hay gi m
ao nhiêu , ph n ánh t c đ t ng tr ng trong t ng giai đo n c a ch tiêu:
Trang 7Ph ng pháp nƠy d a trên các ý ngh a chu n m c các t l c a đ i l ng tài
chính trong các quan h tƠi ch nh s d ng ph ng pháp nƠy c n xác đ nh đ c các
ng ng, các đ nh m c đ nh n xét, đánh giá tình hình tƠi ch nh doanh nghi p, trên c
s so sánh các t l c a doanh nghi p v i giá tr các t l tham chi u
Ph ng pháp nƠy giúp các nhƠ phơn t ch khai thác có hi u qu nh ng s li u và
phân tích m t cách có h th ng hàng lo t các t l theo chu i th i gian liên t c ho c theo t ng giai đo n
1.2.4.3 Ph ng pháp phân tích Dupont
Trong phơn t ch tƠi ch nh ng i ta th ng s d ng mô hình Dupont đ phân tích
m i liên h gi a các ch tiêu tài chính, t đó phát hi n ra nh ng nhân t nh h ng đ n
ch tiêu phân tích theo m t trình t logic ch t ch B n ch t c a mô hình này là phân tích m t t s (ví d nh ROA, ROE, hay ROI) ra thƠnh t ch c a nhi u th a s d i
d ng phân s khác có liên h v i nhau đ đánh giá tác đ ng c a t ng b ph n này nên
k t qu sau cùng S thay đ i c a t s tài chính này s ph thu c vào hai nhân t :
m u s và t s c a phân s đó
Phơn t ch tƠi ch nh Dupont có ý ngh a r t l n đ i v i qu n tr doanh nghi p, nhà
qu n tr không nh ng có th đánh giá hi u qu kinh doanh m t cách sâu s c và toàn
di n mƠ c n đánh giá đ y đ và khách quan nh ng nhân t nh h ng đ n hi u qu
kinh doanh c a doanh nghi p T đó, đ ra đ c nh ng h th ng các bi n pháp t m
và xác th c nh m t ng c ng công tác c i ti n t ch c qu n lý doanh nghi p, góp ph n
không ng ng nâng cao hi u qu kinh doanh c a doanh nghi p các k ti p theo Ngoài ra còn có r t nhi u ph ng pháp phơn t ch tƠi ch nh khác, nh ph ng pháp cơn đ i liên h , ph ng pháp thay th liên hoƠn, ph ng pháp lo i tr , ph ng pháp đ th , ph ng pháp t ng quan vƠ h i quy b i,…Tuy nhiên a ph ng pháp
đ c đ c p trên là nh ng ph ng pháp th ng đ c s d ng nhi u nh t M i
ph ng pháp có u vƠ nh c đi m riêng vì v y không nên s d ng đ n l t ng
ph ng pháp mƠ nên có s k t h p chúng v i nhau đ có đ c k t qu phân tích chính
xác, khách quan và hi u qu nh t
Trang 81.2.5 Quy trình phân tích tài chính
quá trình phân tích tài chính di n ra khoa h c và có hi u qu ng i ta c n
th c hi n tuân th theo m t quy trình nghiêm ng t v i các c sau:
B c 1: thu th p thông tin
u tiên nhà phân tích ph i thu th p các thông tin c n thi t cho quá trình phân
t ch ó lƠ các thông tin có kh n ng lý gi i v th c tr ng ho t đ ng tài chính, ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Nó bao g m các thông tin n i b và các
thông tin bên ngoài doanh nghi p, thông tin k toán và thông tin qu n lý, thông tin s
l ng và thông tin giá tr ,… Trong đó, thông tin k toán là quan tr ng nh t vƠ đ c th
hi n trên các báo cáo tài chính
B c 2: X lý thông tin
Sau khi thu th p thông tin, ta c n x lý chúng đ có đ c các thông tin có giá tr ,
ph c v cho t ng đ i t ng và m c tiêu nghiên c u B ng cách s d ng các c s lý
thuy t, các ph ng pháp, công c nhà phân tích s tính toán, so sánh, gi i th ch, đánh giá, xác đ nh nguyên nhân c a các k t qu đ t đ c nh m ph c v cho quá trình d đoán vƠ đ a ra l i khuyên
B c 3: D đoánăvƠăraăquy tăđ nh
B c cu i cùng c a quy trình phơn t ch tƠi ch nh lƠ đ a ra l i khuyên cho các
quy t đ nh v ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p t nh ng thông tin đã
thu th p và x lý trên i v i m i đ i t ng phân tích tài chính s h tr đ đ a ra
các quy t đ nh khác nhau i v i ch doanh nghi p, phân tích ho t đ ng tài chính giúp đ a ra các quy t đ nh liên quan t i m c tiêu ho t đ ng nh t ng tr ng, phát
tri n, t i đa hóa l i nhu n, t i đa hóa doanh thu; đ i v i cho vay vƠ đ u t , phơn t ch
tài chính giúp ra các quy t đ nh v tài tr đ u t ; đ i v i c p trên c a doanh nghi p,
phân tích tài chính h tr đ a ra các quy t đ nh qu n lý doanh nghi p
1.2.6 N i dung phân tích tài chính
1.2.6.1 Phân tích báo cáo tài chính
1.2.6.1.1 Phân tích tình hình bi n đ ng tài s n, ngu n v n
Ta đã i t BC KT ph n ánh quy mô, c c u c a tài s n và ngu n v n t i m t
th i đi m
Phân tích quy mô t ng tài s n và t ng ngu n v n: đ phân tích quy mô c a
t ng tài s n và t ng ngu n v n, đ u tiên nhà phân tích ph i so sánh các giá tr c a chúng qua các n m trong k phân tích So sánh s tuy t đ i đ th y đ c quy mô t ng
gi m c a các kho n m c này; so sánh s t ng đ i đ th y đ c t c đ t ng tr ng
Trang 99
trong c giai đo n T đó rút ra đ c t ng tài s n và t ng ngu n v n đã thay đ i ra sao,
t c đ thay đ i nhanh hay ch m, y u t nƠo tác đ ng lƠm thay đ i,
P hơnăt chăc ăc u tài s n: đ u tiên nhà phân tích c n tính và so sánh tình hình
bi n đ ng gi a k phân tích v i k g c v t tr ng c a t ng b ph n tài s n chi m
trong t ng s tài s n b ng công th c sau:
Xem xét t tr ng c a t ng b ph n tài s n đ đánh giá khái quát v tình hình
phân b (s d ng) c a t ng b ph n này, y u t nào là y u t tác đ ng nhi u nh t đ n
s thay đ i c a t ng tài s n Sau đó, nhà phân tích còn ph i so sánh các t tr ng này
v i chính nó trong các k tr c đ th y đ c xu h ng bi n đ ng c a chúng theo th i
gian, t đó nh n th c đ c m c đ h p lý c a vi c phân b N u ch a h p lý thì đ a
ra đ nh h ng thay đ i cho h p lý trong các k ti p theo
Thông qua phơn t ch c c u tài s n, các nhà qu n lý s n m đ c tình hình đ u t
(s d ng) s v n đã huy đ ng có phù h p v i l nh v c kinh doanh và có ph c v tích
c c cho m c đ ch kinh doanh c a doanh nghi p hay không
Phơnăt chăc ăc u ngu n v n: vi c phân tích ti n hƠnh t ng t nh phơn t ch c
c u tài s n u tiên, nhà phân tích tính và so sánh tình hình bi n đ ng gi a k phân
tích v i k g c v t tr ng c a t ng b ph n ngu n v n trong t ng ngu n v n b ng
ninh tài chính c a doanh nghi p trong vi c huy đ ng v n
Qua phơn t ch c c u ngu n v n, các nhà qu n lý n m đ c c c u v n huy
đ ng, bi t đ c trách nhi m c a doanh nghi p đ i v i các nhà cho vay, nhà cung c p,
ng i lao đ ng, ngơn sách NhƠ n c,… v s tài s n tài tr b ng ngu n v n c a h
Phân tích v năl uăđ ng ròng:
phơn t ch m i quan h cơn đ i gi a tƠi s n vƠ ngu n v n, ng i ta th ng s
d ng ch tiêu v n l u đ ng r ng n l u đ ng r ng lƠ s chênh l ch gi a TSNH vƠ ngu n v n ng n h n:
n l u đ ng r ng ( L R) = TƠi s n ng n h n – N ng n h n
L R d ng, ph n ánh doanh nghi p đang s d ng toƠn ngu n v n ng n h n
vƠ m t ph n ngu n v n dƠi h n đ tƠi tr cho TSNH i u nƠy lƠm gi m r i ro thanh
Trang 10toán nh ng đ ng th i c ng lƠm gi m kh n ng sinh l i vì chi ph tƠi ch nh mƠ doanh nghi p ph i ra cao
L R ơm, hƠm ý r ng doanh nghi p ph i s d ng toƠn ngu n v n dƠi h n vƠ
m t ph n ngu n v n ng n h n đ tƠi tr cho TSDH Tuy gi m đ c chi ph tƠi ch nh do chi ph huy đ ng v n th p song doanh nghi p ph i đ i m t v i r i ro thanh toán cao
L R ng 0 lƠ lý t ng, nó đ ng ngh a v i vi c doanh nghi p đang s d ng chi n l c qu n lý v n dung h a, dùng ngu n v n ng n h n tƠi tr cho TSNH, dùng ngu n v n dƠi h n tƠi tr cho TSDH i u nƠy v a đ m o kh n ng sinh l i, l i v a
ng n ng a r i ro thanh toán cho doanh nghi p
1.2.6.1.2 Phân tích k t qu ho t đ ng kinh doanh
Phân tích báo cáo k t qu kinh doanh ta ph i đi qua a m c l n là tình hình bi n
đ ng c a doanh thu, chi phí và l i nhu n
Phân tích tình hình doanh thu
So sánh các ch tiêu v doanh thu án hƠng vƠ cung c p d ch v , doanh thu ho t
đ ng tƠi ch nh vƠ thu nh p khác gi a k này v i các k tr c hay nhi u k v i nhau
qua các s tuy t đ i vƠ t ng đ i Doanh thu án hƠng vƠ cung c p d ch v th ng có quy mô l n, ph n ánh hi u qu t ch c s n xu t, phơn ph i, án hƠng c a doanh nghi p Phơn t ch tình hình doanh thu giúp các nhƠ qu n tr th y đ c u nh c đi m trong quá trình t o doanh thu vƠ xác đ nh các y u t lƠm t ng, gi m doanh thu nh
nghi p, nh h ng đ n kh n ng thanh toán và uy tín c a m i doanh nghi p N u chi
ph ra quá l n ho c t c đ t ng c a chi ph l n h n t c đ t ng c a doanh thu thì
ch ng t doanh nghi p đang s d ng ngu n l c không hi u qu
Phân tích tình hình i nhu n
L i nhu n là m c tiêu hƠng đ u c a m i doanh nghi p, l i nhu n cao cho th y
hi u qu ho t đ ng kinh doanh t t vƠ ng c l i Thông qua phân tích doanh thu và chi
Trang 1111
phí ta s th y đ c k t qu c a l i nhu n Qua đó đánh giá đ c ch nh xác hi u qu
kinh doanh vƠ kh n ng sinh l i cho ch s h u
1.2.6.1.3 Phân tích tình hình l u chuy n ti n t
Khi phân tích v s v n đ ng c a các lu ng ti n trong quá trình ho t đ ng kinh
doanh ta s phơn t ch BCLCTT Trong đó, ta t p trung vào ba lu ng ti n ch nh lƠ: L u chuy n ti n thu n t ho t đ ng kinh doanh, l u chuy n ti n thu n t ho t đ ng đ u t
vƠ l u chuy n ti n thu n t ho t đ ng tƠi ch nh Có 3 tr ng h p có th x y ra:
L u chuy n ti n thu n t ho t đ ng kinh doanh âm (thu < chi), th hi n doanh
nghi p đang chú tr ng phát tri n quy mô, đơy là k t qu c a s ti n chi ra đ mua
nguyên v t li u d tr hàng t n kho, chi th ng xuyên… vƠ ng c l i
L u chuy n ti n thu n t ho t đ ng đ u t ơm (thu < chi), c ng th hi n quy mô
đ u t c a doanh nghi p m r ng, đơy lƠ k t qu c a s ti n chi ra đ đ u t tƠi s n c
đ nh, góp v n liên doanh… vƠ ng c l i
L u chuy n ti n thu n t ho t đ ng tài chính âm (thu < chi), th hi n doanh
nghi p có xu h ng t ng đ u t ra ên ngoƠi c a doanh nghi p, đơy lƠ k t qu c a s
ti n chi ra đ mua c phi u, chi tr n g c vay, đ u t dƠi h n vƠ ng c l i
N u lu ng ti n t ho t đ ng kinh doanh l n h n hai lu ng ti n c n l i t c lƠ ho t
đ ng mang l i ti n ch y u cho doanh nghi p lƠ ti n t ho t đ ng kinh doanh i c phơn t ch áo cáo l u chuy n ti n t có ý ngh a quan tr ng trong vi c xác đ nh xu
h ng t o ra ti n c a các ho t đ ng trong doanh nghi p vƠ lƠm ti n đ cho vi c l p d
toán ti n trong k t i C n c vào áo cáo l u chuy n ti n t , k t h p v i các thông tin
trên các Báo cáo tài chính khác, nhà qu n tr có th n m đ c tình hình s d ng ti n,
d áo l ng ti n c n thi t đ duy trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh, t đó có các
ph ng án phù h p nh vay v n ho c cho vay đ t ng hi u qu s d ng v n
1.2.6.2 Phân tích các ch tiêu tài chính
1.2.6.2.1 Nhóm ch tiêu v kh n ng thanh toán
Kh n ngăthanhătoánăng n h n (kh n ngăthanhătoánăhi n hành)
Kh n ng thanh toán ng n h n là h s đo l ng kh n ng tr các kho n n trong
ng n h n c a doanh nghi p b ng các tài s n ng n h n nh ti n m t, các kho n ph i
thu, hàng t n kho,… Nó đ c xác đ nh b i công th c:
Kh n ng thanh toán ng n h n = T ng TSNH
T ng n ng n h n
Nói m t cách khác, kh n ng thanh toán ng n h n là kh n ng đ m b o n c a
bao nhiêu đ ng tài s n ng n h n H s nƠy đ c đ c so sánh v i 1 N u kh n ng
Trang 12thanh toán ng n h n l n h n 1 ch ng t giá tr TSNH hoàn toàn có th thanh toán cho
các kho n vay ng n h n c a doanh nghi p, và ng c l i Khi TSNH l n h n n ng n
h n, đi u nƠy đ ng ngh a v i vi c v n l u đ ng d ng, hay doanh nghi p đã dùng m t
ph n v n dài h n đ tài tr cho TSNH Khi đó, tình hình vay n luôn đ c đ m b o an
toàn và lành m nh H s này càng cao càng t t, nó giúp doanh nghi p không b ph thu c tài chính Tuy nhiên, n u kh n ng thanh toán quá cao, ngh a lƠ doanh nghi p đã
đ u t quá nhi u cho TSNH, làm m t đi các c h i đ u t khác, m t khác lƠm t ng chi
ph c h i c a vi c gi ti n m t quá nhi u Thêm vƠo đó, vi c l y v n dài h n tài tr
quá nhi u cho TSNH v i kh n ng sinh l i th p s là r i ro thanh toán trong t ng lai
Kh n ngăthanhătoánănhanh
Ta bi t, hàng t n kho có nh c đi m là kh n ng thanh kho n th p do không
nh ng t n kém chi phí b o qu n mà còn t n th i gian và chi phí tiêu th m i có th chuy n đ i thành ti n Vì v y, khi xem xét kh n ng thanh toán nhanh, ng i ta lo i
hàng t n kho ra kh i t ng TSNH:
Kh n ng thanh toán nhanh ph n ánh trung th c h n v kh n ng thanh toán c a
doanh nghi p đ i v i các kho n n ng n h n N u h s kh n ng thanh toán nhanh
l n h n 1 ch ng t kh n ng chi tr các kho n n ng n h n c a doanh nghi p không
ph thu c vào bi n s hàng t n kho N u h s này th p s ph n ánh r i ro tài chính khi không tr đ c n , d n đ n nguy c phá s n Nh ng n u h s này quá cao l i
phán ánh v n đ ng trong tài s n nhi u, làm hi u qu s d ng v n gi m, m t chi phí
c h i đ u t khác
Khi b y u t hàng t n kho ra kh i công th c mà kh n ng thanh toán nhanh
gi m m nh so v i kh n ng thanh toán ng n h n thì ch ng t kh n ng tr n c a
doanh nghi p đang ph thu c quá l n vào hàng t n kho, hay hàng t n kho chi m t
tr ng cao trong c c u c a TSNH Không ch t n chi ph l u kho, mƠ vi c n m gi quá
nhi u hàng t n kho, tuy có th đ u c đ nh m bán giá cao khi nhu c u th tr ng t ng lên đ t ng t nh ng s g p r i ro l n n u không án đ c hàng làm m t doanh thu, l i
nhu n, nh h ng đ n uy tín c a doanh nghi p
Kh n ngăthanhătoánăt c th i
đánh giá kh n ng thanh toán ngay l p t c các kho n n ng n h n (k c khi
ch a đáo h n các kho n n ), mà không phát sinh m t chi phí nào thì ph i k đ n kh
n ng thanh toán t c th i Nó đ c cho b i công th c:
Trang 1313
V i tính thanh kho n cao nh t c a ti n và các kho n t ng đ ng ti n, kh n ng
thanh toán t c th i cho bi t m t doanh nghi p có th tr đ c các kho n n ng n h n nhanh đ n đơu H s nƠy th ng nh h n 1, hay ti n m t d tr trong két c a doanh
nghi p không th đ m b o cho các ngh a v tr n ngay t c thì Nguyên nhân là do
n u gi quá nhi u ti n trong két mƠ không đ a vƠo l u thông thì ti n không có kh
n ng sinh l i Vì v y, doanh nghi p s không đánh đ i b t kì m t c h i sinh l i nào
S vòng quay kho n ph i thu cho bi t trong m t k các kho n ph i thu quay
đ c bao nhiêu v ng, c ng ch nh lƠ th hi n chính sách bán hàng (ho c chính sách tín
d ng) mà doanh nghi p đang áp d ng cho khách hàng Ch tiêu này càng cao ch ng t
doanh nghi p thu h i ti n hàng nhanh chóng, ít b chi m d ng v n Tuy nhiên, n u quá cao l i cho th y doanh nghi p áp d ng ph ng th c thu ti n quá ch t ch , không c p
tín d ng dài h n cho khách hƠng, đi u này có th nh h ng đ n s l ng hàng bán ra, đôi khi c n nh h ng đ n c m i quan h b n hàng v i các đ i tác Tùy thu c vào
t ng m t hàng c th mà m c h p lý c a ch tiêu này là khác nhau
Th i gian thu n trung bình
Th i gian thu n trung bình là th i gian c n thi t cho m t vòng quay kho n ph i thu, hay chính là s ngày bình quân mà doanh nghi p c n đ thu h i đ c n sau khi
bán hàng Th i gian thu n càng ng n ch ng t t c đ thu ti n càng nhanh Th i gian
thu n càng dài ch ng t v n b chi m d ng lâu, gây t n kém chi phí qu n lý, thu n
Th i gian thu n trung ình = ng quay các kho n ph i thu360
Ch tiêu đánhăgiáăt nhăh nhăcácăkho n ph i tr
S vòng quay các kho n ph i tr
Ng c l i v i s vòng quay kho n ph i thu, s vòng quay kho n ph i tr ph n
ánh m c đ hoƠn thƠnh các ngh a v tr n c a doanh nghi p
Trang 14
Ch tiêu này ph n ánh kh n ng chi m d ng v n c a doanh nghi p đ i v i nhà
cung c p, ng i lao đ ng, vƠ c quan NhƠ n c Ch tiêu này càng nh (hay chính là
th i gian tr n dài) ch ng t doanh nghi p t n d ng đ c ngu n v n chi m d ng
nhi u, trong khi đơy l i là ngu n có chi phí s d ng v n th p, đôi khi không m t chi
phí, nó s giúp doanh nghi p có thêm v n đ tài tr cho các ho t đ ng khác c a mình
M t khác nó còn cho th y đ c uy tín trong m i quan h thanh toán v i nhà cung c p
Vì v y doanh nghi p luôn mu n gi m thi u con s nƠy Nh ng n u ch tiêu này quá
th p ngh a lƠ th i gian tr n dài s ti m n r i ro thanh toán và nh h ng không t t
đ n x p h ng tín d ng c a doanh nghi p
Th i gian tr n trung bình
Th i gian tr n trung bình là kho ng th i gian trung bình c n thi t đ doanh
nghi p tr ti n hàng cho nhà cung c p Nó có liên h m t thi t v i s vòng quay kho n
ph i tr S vòng quay càng nh thì th i gian tr n càng dài, giúp doanh nghi p có th
t n d ng v n chi m d ng đ đ u t ng n h n ho c tái quay vòng s n xu t N u s
vòng quay l n thì th i gian thanh toán n ng n, doanh nghi p ph i nhanh chóng tr
ti n hàng cho nhà cung c p vƠ không đ c u đãi v các đi u kho n thanh toán Th i
gian tr n đ c xác đ nh b i công th c :
Ch tiêu v kh n ngăqu n lý hàng t n kho
S vòng luân chuy n hàng t n kho
Hàng t n kho ch y u là các công c , d ng c , nguyên v t li u, thành ph m ch a
bán đ c,… S vòng luân chuy n hàng t n kho giúp đánh giá hi u qu s d ng các
lo i hàng t n kho này, c th là s l n luân chuy n trong m t n m hay m t k phân
tích c a hàng t n kho, đ c xác đ nh b i công th c:
H s này càng cao cho th y t c đ quay vòng c a hàng hóa trong kho càng
nhanh, t c lƠ doanh nghi p án hƠng thu n l i, hàng hóa không b đ ng nhi u Tuy
nhiên, h s nƠy quá cao c ng không t t vì nh v y có ngh a lƠ l ng hàng d tr
trong kho không nhi u, n u nhu c u th tr ng t ng đ t ng t, doanh nghi p không có
hàng bán ch p th i c thì r t d b m t khách hàng và b đ i th c nh tranh giành th
ph n ng th i, d tr ít nguyên v t li u có th d n đ n r i ro khi giá c nguyên v t
Trang 1515
li t t ng cao s có th b gián đo n quát trình s n xu t kinh doanh, ho c giá v n b đ y
lên cao Còn n u s vòng quay hàng t n kho th p ch ng t hƠng t n kho đ ng nhi u,
s n ph m không tiêu th đ c do không đáp ng yêu c u c a th tr ng v m u mã và
ch t l ng d n đ n tình th khó kh n v tƠi ch nh c a doanh nghi p trong t ng lai ì
v y, s vòng quay hàng t n kho c n ph i phù h p đ đ m b o m c đ s n xu t vƠ đáp
ng đ c nhu c u c a khách hàng
Th i gian luân chuy n hàng t n kho trung bình
T v ng quay hƠng t n kho, ta t nh đ c s ngƠy trung ình th c hi n m t v ng quay hƠng t n kho qua công th c sau:
ơy lƠ kho ng th i gian c n thi t cho m t vòng quay c a hàng t n kho Ch s nƠy cƠng l n ngh a lƠ th i gian l u kho cƠng dƠi, hƠng hóa s n xu t ra ho c mua v
nh ng không án đ c, t n l u trong kho gơy t n kém chi phí b o qu n, qu n lý, th
hi n tính y u kém trong khơu tiêu th hƠng hóa ho c đình tr xu t nguyên v t li u cho
s n xu t Thông th ng n u ch s này m c th p thì có ngh a lƠ doanh nghi p ho t
đ ng khá t t Tuy nhiên, ta c n so sánh v i các ch tiêu c a ngƠnh đ có đ c m t tiêu
chu n v th i gian l u kho trung ình h p lý
Ch tiêu đánhăgiáăkh n ngăqu n lý ti n và các kho năt ngăđ ngăti n
Th i gian luân chuy n v n b ng ti n trung bình là kho ng th i gian t khi
doanh nghi p thanh toán ti n hàng cho nhà cung c p đ n khi thu đ c ti n hàng t
ng i mua Nó cho bi t m t đ ng doanh nghi p b ra s thu l i trong th i gian bao
lâu Nó còn th hi n đ c uy tín c a doanh nghi p d i v i các nhà cung c p vƠ đ i v i
khách hàng Vì v y, đơy là kho ng th i gian quan tr ng mà t t c các nhà phân tích tài
ch nh đ u ph i xem xét Ch tiêu nƠy đ c xác đ nh b i công th c sau:
– Th i gian tr n
trung bình
ơy lƠ ch tiêu k t h p gi a ba ch tiêu đánh giá công tác qu n lý hàng t n kho,
kho n ph i thu và kho n ph i tr Ch s này càng cao thì th i gian luân chuy n v n
b ng ti n càng dài, doanh nghi p s không có v n cho các ho t đ ng đ u t khác
doanh nghi p s ph i đi vay v n đ tài tr cho k kinh doanh ti p theo n u không
mu n b gián đo n, s gây t n kém chi phí s d ng v n N u ch s này nh ngh a lƠ
n ng l c qu n lý v n ng n h n t t, tuy nhiên c ng c n ph thu c vào ngành ngh kinh
doanh c a t ng doanh nghi p
Trang 16 Ch tiêu đánhăgiáăkh n ngăqu n lý tài s n chung
Hi u su t s d ng tài s n dài h n
Là ch tiêu th hi n tính hi u qu trong vi c s d ng TSDH đ t o ra doanh thu
thu n Nó đ c cho b i công th c:
Ch tiêu nƠy cho i t 1 đ ng TSDH tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh
s t o ra ao nhiêu đ ng doanh thu thu n Ch tiêu này càng cao cho th y hi u qu s
d ng TSDH c a doanh nghi p cƠng cao vƠ ng c l i nâng cao hi u su t s d ng
TSDH, doanh nghi p c n lo i b các TSDH th a, h t giá tr s d ng ho c s d ng không hi u qu i c nƠy giúp doanh nghi p phát huy vƠ khai thác t i đa n ng l c
s n xu t hi n có c a TSDH, đ ng th i giúp doanh nghi p ti t ki m các kho n chi ph
o d ng, s a ch a
Hi u su t s d ng tài s n ng n h n
C ng gi ng nh hi u su t s d ng TSDH, hi u su t s d ng TSNH cho bi t m t
đ ng TSNH c a doanh nghi p đ a vƠo quá trình s n xu t kinh doanh t o ra đ c bao
nhiêu đ ng doanh thu thu n
Ch tiêu này càng cao cho th y hi u qu s d ng TSNH c a doanh nghi p cƠng
t t, TSNH đóng góp nhi u vƠo vi c t o ra doanh thu thu n vƠ lƠm t ng kh n ng sinh
l i cho doanh nghi p Ng c l i, n u ch tiêu nƠy th p, ph n ánh doanh nghi p s
d ng TSNH ch a hi u qu , ch nh sách d tr kho không phù h p, thƠnh ph m khó tiêu
th vƠ kho n ph i thu l n
Hi u su t s d ng t ng tài s n
Khi đánh giá hi u qu s d ng tƠi s n nói chung, mƠ không quan tơm đ n th i
gian s d ng c a tài s n, ng i ta xét hi u su t s d ng t ng tài s n
Ch tiêu này cho bi t 1 đ ng tài s n tham gia vào quá trình s n xu t kinh doanh
s t o ra ao nhiêu đ ng doanh thu thu n Ch s nƠy cƠng cao đ ng ngh a v i vi c s
d ng tài s n c a doanh nghi p vƠo các ho t đ ng kinh doanh càng hi u qu vƠ ng c
l i Tuy nhiên ta c n so sánh v i hi u su t s d ng t ng tài s n c a doanh nghi p v i bình quân c a ngành m i có th k t lu n v tính hi u qu trong công tác qu n lý và s
d ng tài s n c a doanh nghi p
Trang 17ngu n v n l n, d i dào và có th tài tr cho m i nhu c u v n c a doanh nghi p khi
c n thi t Tuy nhiên, doanh nghi p s ph i có ngh a v hoàn tr g c và chi phí lãi vay,
và phát sinh r i ro thanh kho n, d n đ n vi c kém t ch h n trong s d ng v n
Ng c l i, n u t s n th p, đ ng ngh a v i vi c ngu n v n đ c s d ng ch y u là CSH Khi đó, t nh t ch v v n t ng lên, nh ng nó không ph i là ngu n v n l n,
không th giúp doanh nghi p tài tr cho m i ho t đ ng kinh doanh vƠ đ u t , đ ng
th i c ng cho th y doanh nghi p ch a t n d ng vi c khai thác đ n y tƠi ch nh
i t t s nƠy cao hay th p ta c n so sánh v i t s trung ình ngƠnh
H s n ph i tr trên VCSH
xem xét v c c u ngu n v n vƠ n ng l c s d ng hi u qu đ n y tài chính,
ng i ta xem xét đ n t s sau:
V n s d ng trong kinh doanh ch y u đ n t hai ngu n và VCSH và v n vay
M i doanh nghi p luôn ph i cân nh c duy trì t tr ng hai ngu n v n này N u h s n
ph i tr trên VCSH b ng 0 ngh a lƠ toƠn ngu n v n c a doanh nghi p đang s d ng
hi n t i đ u là v n t tài tr i u này gúp doanh nghi p t ch tuy t đ i trong vi c s
d ng v n khi ra các quy t đ nh, nh ng nó c ng th hi n doanh nghi p ch a i t t n
d ng ngu n v n vay bên ngoài d i dƠo h n đ tài tr cho các ho t đ ng s n xu t kinh
doanh c a mình, hay n ng l c s d ng đ n y tài chính r t th p N u h s này n m
trong kho ng (0;1) ngh a lƠ doanh nghi p đang s d ng m t ph n v n vay bên ngoài
trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh Khi đó, t nh t ch v ngu n v n gi m, m c đ
r i ro trong ho t đ ng kinh doanh t ng do h qu t vi c s d ng đ n y tài chính Vì
khi t su t l i nhu n so v i v n cao h n lãi su t ti n vay thì doanh nghi p vay ti n đ
đ u t tƠi s n s góp ph n nâng cao l i nhu n, nh ng n u t su t l i nhu n so v i v n
th p h n lãi su t ti n vay thì s t o ra r i ro thanh toán Còn n u ch tiêu này l n h n 1
Trang 18ngh a lƠ doanh nghi p đang s d ng ngu n v n ch y u t vay n , ph n VCSH không
đ đ m b o thanh toán cho các kho n n này
S l n thu nh p trên lãi vay (t s kh n ngătr lãi)
ơy lƠ ch tiêu th hi n kh n ng s d ng ngu n thu t ho t đ ng kinh doanh
đ m b o chi tr cho các kho n lãi vay T s này cho bi t doanh nghi p có th s d ng
ao nhiêu đ ng thu nh p tr c thu vƠ lãi vay đ chi tr cho lãi vay trong k
N u s l n thu nh p trên lãi vay l n h n 1 thì các kho n lãi vay trong k hoƠn đ c
đ c đ m b o thanh toán b i EBIT N u nh h n 1 thì ch ng t ho c doanh nghi p đã
vay quá nhi u so v i kh n ng c a mình, ho c quá trình kinh doanh kém hi u qu đ n
m c EBIT thu đ c không đ đ chi tr lãi vay
S l n thu nh p trên lãi vay ch cho bi t kh n ng tr ph n lãi c a kho n đi vay,
không cho bi t kh n ng tr ph n g c và c g c l n lãi i v i ph n l n doanh nghi p thì s l n thu nh p trên lãi vay trong ph m vi t 4 - 5 đ c coi lƠ r t m nh Thông
th ng, t l n m trong 3 - 4 s đ c coi lƠ m c o v th ch h p tr c nh ng r i ro
có th x y ra trong t ng lai
1.2.6.2.4 Nhóm ch tiêu v kh n ng sinh l i
T su t sinh l i trên doanh thu (ROS)
T su t sinh l i trên doanh thu cho bi t m i m t đ ng doanh thu thu n th c ch t thu đ c ao nhiêu đ ng l i nhu n sau khi tr đi t t c các lo i chi phí Ch tiêu này
đ c xác đ nh nh sau:
ROS = L i nhu n sau thu
Doanh thu thu n
Ch tiêu này càng cao ch ng t doanh thu thu n càng sát v i l i nhu n sau thu ,
th hi n n ng l c ki m soát chi phí t t, t o đi u ki n đ doanh nghi p m r ng th
tr ng, vƠ ng c l i Khi phân tích c n so sánh v i t s bình quân c a ngành mà
doanh nghi p tham gia
T su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)
ROA = L i nhu n sau thu
T ng tƠi s n
T su t sinh l i trên t ng tài s n tcho bi t 1 đ ng tài s n tham gia vào quá trình
s n xu t kinh doanh s thu đ c ao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu
h hi n kh n ng t o ra l i nhu n sau thu c a tài s n mà doanh nghi p s d ng
cho ho t đ ng kinh doanh Ch tiêu này cho bi t, trong m t k kinh doanh, doanh
Trang 1919
nghi p đ u t 100 đ ng tài s n s đem l i ao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Ch tiêu
này càng cao ch ng t hi u qu s d ng tài s n c a doanh nghi p càng t t, góp ph n nâng cao hi u qu đ u t c a ch doanh nghi p
T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE)
ROE = L i nhu n sau thu
n ch s h u
Ch tiêu này cho bi t doanh nghi p có th t o ra đ c ao nhiêu đ ng l i nhu n
sau thu khi đ u t 100 đ ng VCSH Ch tiêu này càng cao, càng bi u hi n xu h ng
tích c c, giúp cho nhà qu n tr có th d dàng huy đ ng v n trên th tr ng tài chính
đ tài tr cho s t ng tr ng c a doanh nghi p Ng c l i n u nh ch tiêu này nh và CSH d i m c v n đi u l thì hi u qu kinh doanh th p, doanh nghi p s g p khó
kh n trong vi c thu hút v n
1.2.6.3 Phân tích Dupont
1.2.6.3.1 Phân tích hi u qu s d ng tài s n thông qua mô hình Dupont
Dupont lƠ mô hình tƠi ch nh th ng đ c s d ng đ phân tích hi u qu s d ng
tài s n c a doanh nghi p trong m i quan h m t thi t v i các y u t đ u vƠo vƠ đ u ra
c a doanh nghi p Trong đó, y u t đ u vào c a doanh nghi p th hi n b ng các tài
s n đ u t K t qu đ u ra c a doanh nghi p đ c ph n ánh qua ch tiêu doanh thu
thu n, l i nhu n sau thu M c đ ch c a mô hình tài chính Dupont là phân tích kh
n ng sinh l i c a m t đ ng tài s n mà doanh nghi p s d ng d i s nh h ng c th
c a nh ng b ph n tài s n, chi phí, doanh thu Thông qua phân tích, giúp cho các nhà
qu n tr đ a ra các quy t đ nh nh m đ t đ c t su t sinh l i mong mu n Trong phơn
t ch theo mô hình Dupont, ta có:
Hay:
ROA = ROS × Hi u su t s d ng t ng tài s n (SOA)
Ng i ta xem xét, phân tích các thành ph n c u thƠnh đ ch ra đ c m c đ nh
h ng c a chúng lên t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA) nh th nào đi u
ch nh t ng ROA, ta c n nơng cao hi u su t s d ng t ng tƠi s n (SOA) vƠ t su t sinh
l i trên doanh thu (ROS)
Hi u su t s d ng t ng tài s n lƠ th ng s c a doanh thu thu n chia cho
toàn b tài s n c a doanh nghi p Hi u su t s d ng t ng tài s n càng cao ch ng t s c
s n xu t c a các tài s n cƠng nhanh, đó lƠ nhơn t đ t ng s c sinh l i c a tài s n Hi u
Trang 20su t s d ng t ng tài s n b nh h ng b i nh ng ch tiêu m u s vƠ t s c a phơn
s c u thƠnh lên nó:
Doanh thu thu n càng l n, hi u su t s d ng t ng tài s n càng l n
T ng tài s n càng nh , hi u su t s d ng t ng tài s n càng l n
Tuy nhiên, trên th c t doanh thu thu n và t ng tài s n có quan h m t thi t v i
nhau nên hai ch tiêu nƠy th ng quan h cùng chi u, khi t ng tài s n t ng thì t ng
doanh thu thu n c ng t ng ì v y, đ t ng hi u su t s d ng t ng tài s n thì c n phân
tích các nhân t có liên quan đ n doanh thu thu n, t ng tƠi s n nh chi ph giá v n, chi
ph qu n lý án hƠng hay k ho ch khai thác, mua s m m i tƠi s n T đó phát hi n
các m t tích c c, tiêu c c c a t ng ch tiêu đ có bi n pháp nâng cao hi u su t s d ng
t ng tài s n, góp ph n nâng cao hi u qu kinh doanh
T su t sinh l i c a doanh thu thu n (ROS) lƠ th ng s c a l i nhu n sau thu trên doanh thu thu n Trên c s đó, doanh nghi p mu n t ng s c sinh l i c a doanh
thu c n có các bi n pháp gi m chi phí b ng cách phân tích nh ng y u t c u thƠnh đ n
t ng chi ph đ có bi n pháp phù h p ng th i tìm m i bi n pháp đ nâng cao doanh
thu, gi m các kho n gi m tr
Khi nghiên c u kh n ng sinh l i c a tài s n c ng c n quan tơm đ n m c t ng
c a VCSH b i hi u su t s d ng t ng tài s n và s c sinh l i c a doanh thu thu n lƠ 2
y u t không ph i lúc nƠo c ng t ng n đ nh M t khác đ t ng l i nhu n trong t ng lai c ng c n ph i đ u t thêm i c t ng CSH ph thu c vào l i nhu n thu n và
chính sách phân ph i l i nhu n c a doanh nghi p Do v y c n ph i k t h p t ng CSH vƠ t ng nh ng ngu n tài tr t bên ngoài
Tóm l i, phân tích hi u qu s d ng tài s n c a doanh nghi p d a vào mô hình
tƠi ch nh Dupont đã đánh giá đ y đ hi u qu trên m i ph ng di n ng th i phát
hi n ra các y u t nh h ng đ n hi u qu s d ng tài s n đ t đó có các i n pháp
nâng cao l i nhu n cho doanh nghi p
1.2.6.3.2 Phân tích hi u qu s d ng v n thông qua mô hình Dupont
Công th c Dupont là m t công c đ n gi n nh ng vô cùng hi u qu cho phép
nhà phân tích có th nhìn khái quát đ c toàn b các v n đ c n c a doanh nghi p
t đó đ a ra các quy t đ nh đúng đ n ng d ng trong phơn t ch t su t sinh l i trên
v n ch s h u (ROE), ch tiêu quan tr ng nh t trong phân tích hi u qu ho t đ ng
c a doanh nghi p, ta có d ng khai tri n ROE nh sau:
ROE = ROA x n y tài chính
Hay:
ROE = ROS × Hi u su t s d ng t ng tài s n (SOA) n y tƠi ch nh
Trang 2121
i t d i d ng công th c c th :
ROE =
L i nhu n sau thu
=
L i nhu n sau thu
T ng tƠi
s n
n ch
s h u
Nh v y, qua khai tri n ROE có th th y ch tiêu nƠy đ c c u thành b i ba y u
t ch nh lƠ t su t sinh l i trên doanh thu (ROS), hi u su t s d ng t ng tƠi s n vƠ đ n
b y tƠi ch nh i u đó có ngh a lƠ đ t ng hi u qu s n xu t kinh doanh (t c lƠ gia t ng
ROE) doanh nghi p có 3 s l a ch n c n lƠ t ng m t trong ba y u t trên
Th nh t, doanh nghi p có th gia t ng kh n ng c nh tranh nh m nâng cao doanh thu vƠ đ ng th i ti t gi m chi phí nh m gia t ng t su t sinh l i trên doanh thu (ROS)
Th hai, doanh nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách s d ng
t t h n các tƠi s n s n có c a mình nh m nơng cao hi u qu s d ng t ng tƠi s n
Hay nói m t cách khác là doanh nghi p c n t o ra nhi u doanh thu h n t nh ng tài
s n s n có, thông qua vi c v a t ng quy mô doanh thu thu n, v a s d ng ti t ki m
và h p lý t ng tài s n
Th ba, doanh nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách nâng cao
đ n y tài chính hay nói cách khác là vay n thêm v n đ đ u t S KD Chú ý r ng
ch khi m c l i nhu n trên t ng tƠi s n c a doanh nghi p cao h n m c lãi su t cho vay
thì vi c vay ti n đ đ u t c a doanh nghi p m i hi u qu B ng cách tác đ ng t i c
c u tài chính c a doanh nghi p thông qua đi u ch nh t l n vay và t l v n ch s
h u cho phù h p v i n ng l c ho t đ ng, s giúp doanh nghi p c i thi n ch tiêu ROE
S hi n di n c a v n vay s lƠm ROE tr nên nh y c m h n v i nh ng bi n
đ ng c a n n kinh t B i vì, đ n y tƠi ch nh s lƠm t ng ROE k v ng nh ng đ ng
th i c ng lƠm t ng r i ro cho ho t đ ng c a doanh nghiêp
Khi áp d ng công th c Dupont vào phân tích ROE, c n ti n hành so sánh ch tiêu ROE c a doanh nghi p qua các n m Sau đó, phân tích xem xét s t ng tr ng ho c
t t gi m c a ch tiêu nƠy qua các n m t ngu n t nguyên nhân nào trong ba nguyên
nhân k trên, t đó đ a ra nh n đ nh và d đoán xu h ng c a ROE trong các n m sau Dupont lƠ ph ng pháp ph bi n đ c s d ng trong phân tích tài chính T m t
ch tiêu ROA ho c ROE, nhƠ phơn t ch đã tách ra thƠnh nhi u thành ph n và xem xét tác đ ng c a chúng đ n y u t ch nh Qua phơn t ch Dupont, ng i xem có th bi t
đ c nhuyên nhân sâu xa d n đ n s t ng gi m các ch tiêu, t đó có cái nhìn t ng th
v tình hình tài chính doanh nghi p
Trang 221.2.6.4 Phân tích SWOT
Mô hình phân tích SWOT là m t công c h u d ng đ c s d ng nh m hi u rõ
i m m nh ( Strengths), i m y u ( Weaknesses), C h i ( Opportunities) và Thách
th c ( Threats) trong m t d án ho c t ch c kinh doanh Thông qua phân tích SWOT, doanh nghi p s nhìn rõ m c tiêu c a mình c ng nh các y u t trong và ngoài t ch c
có th nh h ng tích c c ho c tiêu c c t i m c tiêu mà doanh nghi p đ ra Trong
quá trình xây d ng k ho ch chi n l c, phơn t ch SWOT đóng vai tr lƠ m t công c
c n n nh t, hi u qu cao giúp có cái nhìn t ng th không ch v chính doanh nghi p
mà còn nh ng y u t luôn nh h ng và quy t đ nh t i s thành công c a doanh
TIÊU C C/CÓ H I Trong vi căđ tăđ c m c tiêu
N u ch làm sáng t đ c 4 y u t trong SWOT và không có b t c đ ng thái gì
ti p theo, thì vi c phân tích này s ch ng th phát huy b t kì tác d ng đ c bi t nào Sau khi đã tr l i m t cách ch nh xác 4 đi u v tài chính c a doanh nghi p: i m m nh,
đi m y u, c h i, nguy c , doanh nghi p ph i đ a ra nh ng chi n l c phù h p Và sau đơy lƠ 4 chi n l c c n n đ đ t đ c m c tiêu c a mình:
Chi năl c SO (Strengths - Opportunities): theo đu i nh ng c h i phù h p
v i đi m m nh tài chính c a công ty
Chi năl c WO (Weaks - Opportunities): v t qua đi m y u đ t n d ng t t
c h i
Chi năl c ST (Strengths - Threats): xác đ nh cách s d ng l i th , đi m m nh
đ gi m thi u r i ro do môi tr ng bên ngoài gây ra
Chi năl c WT (Weaks - Threats): thi t l p k ho ch “ph ng th ” đ tránh cho
nh ng đi m y u b tác đ ng n ng n h n t môi tr ng bên ngoài
Trang 2323
1.2.7 Các nhân t nh h ng đ n phân tích tài chính doanh nghi p
1.2.7.1 Các nhân t ch quan
Ch tăl ng thông tin n i b trong phân tích tài chính doanh nghi p
Ngu n thông tin s d ng trong phân tích tài chính doanh nghi p vô cùng quan
tr ng, nó nh h ng tr c ti p đ n k t qu c a phân tích Vì v y quá trình thu th p
thông tin ph i th t ch nh xác, đ y đ và k p th i Thông tin n i b c a doanh nghi p
bao g m thông tin tài chính (các báo cáo tài chính l y t phòng k toán và tài v ) và thông tin phi tài chính (l y t ngu n nhân s , marketing,…) Qua thu th p và x lý các
thông tin t hai ngu n nƠy nhƠ phơn t ch có th đ a ra k t lu n v tình hình tƠi ch nh
c a doanh nghi p m t cách ch nh xác nh t, toƠn di n nh t vƠ khách quan nh t
Tr nhăđ c a cán b th c hi n vi c phân tích tài chính doanh nghi p
Trình đ c a cán b phơn t ch c ng s nh h ng không nh đ n k t qu c a
phân tích B i dù thông tin có ch nh xác vƠ đ y đ th nƠo đi ch ng n a mà cán b
phân tích x lý không t t thì nh ng thông tin đó c ng tr nên vô ngh a
T các thông tin thu th p đ c cán b phân tích ti n hành tính toán các ch tiêu,
l p các b ng bi u và nhi m v c a ng i phân tích là g n k t t o l p m i quan h gi a
các ch tiêu, k t h p v i các thông tin v đi u ki n hoàn c nh c th c a doanh nghi p
đ gi i thích tình hình tài chính c a doanh nghi p ác đ nh đi m m nh y u và nguyên
nhân c a nó T m quan tr ng và tính ph c t p c a vi c phơn t ch tƠi ch nh đ i h i
ng i cán b phân tích ph i có trình đ chuyên môn cao và t m nhìn bao quát
Nh n th c v phân tích tài chính c a ch doanh nghi p
Khái ni m vè phân tích tài chính n c ta còn r t s sƠi, ch a ao quát ì v y
mà nh n th c v vai trò và t m quan tr ng c a phân tích tài chính c a ch doanh nghi p c ng c n r t h n ch , nh t là các doanh nghi p nh Vì v y mà ho t đ ng phân
t ch tƠi ch nh không đ c di n ra th ng xuyên, d n đ n tính hi u qu c a phân tích
th p Khi đó ch doanh nghi p không d áo tr c đ c nh ng r i ro có th x y ra trong t ng lai
1.2.7.2 Các nhân t khách quan
M iătr ng kinh t
Các y u t v kinh t v mô có nh h ng l n đ n doanh nghi p nh : lãi su t ngơn hƠng, giai đo n c a chu k kinh t , cán cơn thanh toán, i n đ ng c a t giá h i đoái, l m phát…Lãi su t vƠ xu h ng lãi su t s nh h ng đ n ho t đ ng đ u t tƠi
chính, ti t ki m và cho vay Nó nh h ng đ n c c u ngu n v n, kh n ng tr n c a
doanh nghi p Vì v y khi phơn t ch tƠi ch nh, nhƠ phơn t ch c ng c n chú tr ng vào
y u t lãi vay này
Trang 24M iătr ng chính tr và pháp lu t
ơy lƠ hai y u t ngày càng có nh h ng l n đ n ho t đ ng c a doanh nghi p
S n đ nh v ch nh tr s t o ra môi tr ng thu n l i đ i v i các ho t đ ng kinh doanh vƠ đ m b o an toàn v quy n s h u các tài s n c a nhƠ đ u t pháp lu t,
ên c nh nh ng quy đ nh, rƠng u c đ i h i doanh nghi p ph i tuơn th , c ng có m t
s ch ng trình c a Chính ph nh i u thu hàng ngo i nh p c nh tranh hay chính
sách mi n gi m thu đ h tr doanh nghi p s can thi p c a chính ph s tác đ ng
t o ra nh ng thu n l i hay khó kh n cho t ng doanh nghi p i u đó đ i h i các
doanh nghi p c n s m phát hi n ra nh ng c h i ho c thách th c m i trong kinh
doanh, t đó đi u ch nh các ho t đ ng nh m tránh nh ng đ o l n l n trong quá trình
v n hành, duy trì và hoàn thành các m c tiêu kinh doanh đã đ t ra
Th tr ng c nh tranh cácăđ i th c nh tranh
Quy lu t “m t tr m ng i bán, m t v n ng i mua” đã đ o ng c trong th i
bu i kinh t m i V y doanh nghi p ph i lƠm sao đ s n ph m c a mình có nh ng đ c
đi m v t tr i h n so v i đ i th c nh tranh v giá c , m u mã, ch t l ng hay th ng
hi u Câu tr l i là doanh nghi p không ch hi u rõ v v trí c a mình mà còn ph i phân tích c đ i th c nh, n m đ c u nh c đi m c a h đ có nh ng chi n l c
kinh doanh phù h p, t đó nơng cao hi u qu s n xu t kinh doanh
NgoƠi ra, các đ i th c nh tranh m i ra nh p ngƠnh c ng có th là y u t làm
gi m l i nhu n c a doanh nghi p Ơ s c ép t các s n ph m thay th s lƠm h n ch
kh n ng sinh l i c a ngành do m c giá cao nh t b kh ng ch Vì v y, các doanh
nghi p c n không ng ng nghiên c u vƠ phát tri n các s n ph m m i, có t nh khác i t
Trang 2525
PHÂN TÍCH TÌNH HÌNH TÀI CHÍNH T I CÔNG TY C PH N QUAN
2.1 T ng quan v Công ty C ph n Quan h Qu c t - uăt ăs n xu t
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty C ph n Quan h Qu c t -
u t s n xu t
Công ty C ph n Quan h qu c t - u t s n xu t, tên n c ngoài là Centre of
International Relation & Investment joint stock company (CIRI) ti n thân là Trung tâm Quan h Qu c t , thành viên c a T ng Công ty Xây d ng Công trình giao thông 8 (CIENCO8), B Giao thông v n t i, đ c thành l p vào ngày 28/2/1997 sau đó đ c
c ph n hóa theo Quy t đ nh s 3807/Q -BGTVT ngày 9/12/2004 c a B tr ng B
Giao thông V n t i Công ty ho t đ ng theo Gi y ch ng nh n đ ng ký kinh doanh s
1003007877 ngày 13/05/2005 do S K ho ch vƠ u t thƠnh ph Hà N i c p, v i
mã s thu là 0101147055 CIRI là m t trong 12 công ty con c a t p đoƠn GFS – m t
trong nh ng T p đoƠn đ u t hƠng đ u v i nòng c t lƠ đ u t t đ ng s n, đ u t tƠi
ch nh, đ u t xơy d ng h t ng, n ng l ng vƠ th ng m i, phát tri n nông nghi p,…
Tr s chính c a Công ty đ t t i s 508 Tr ng Chinh, qu n ng a, HƠ N i Công ty có t cách pháp nhơn đ y đ , có tài kho n ngân hàng, có con d u riêng đ
giao d ch v i ng i đ i di n là ông Ph m Thành Công, ch c danh T ng Giám đ c
V n đi u l c a Công ty lƠ 160.000.000.000 đ ng (M t tr m sáu m i t đ ng) đ c
chia làm 16.000.000 c ph n, m i c ph n có m nh giá 10.000 đ ng
Trong 20 n m xơy d ng và phát tri n, Công ty t ng c c i thi n c c u đ u t
và phát tri n đ i ng , m c tiêu là tr thành m t doanh nghi p chuyên nghi p, hi u qu trong l nh v c B t đ ng s n, N ng l ng, Tài chính và phát tri n công ngh cao S
m nh c a Công ty là mang l i s thnh v ng cho nhơn viên vƠ gia đình c a h b ng
vi c phát huy nh ng th m nh, n m b t và tranh th các c h i h p tác đ u t , cùng
phát tri n b n v ng vƠ đóng góp cho c ng đ ng Th c t cho th y Công ty C ph n
Quan h qu c t - u t s n xu t là m t doanh nghi p l n, ho t đ ng n đ nh, l i
nhu n sau thu luôn d ng ngay c trong nh ng th i k n n kinh t trong n c và
qu c t khó kh n nh t Tuy giai đo n n m 2012 – 2014 k t qu ho t đ ng kinh doanh
có sa sút h n so v i nh ng n m tr c do nh h ng c a cu c kh ng ho ng kinh t
toàn c u, nh ng đang có d u hi u kh i s c vƠ t ng tr ng tr l i
Trang 262.1.2 Khái quát v ngành ngh kinh doanh c a Công ty C ph n Quan h Qu c t
- u t s n xu t
Ngành ngh kinh doanh c a Công ty C ph n Quan h qu c t - u t s n xu t
g m h n 120 h ng m c, trong đó ho t đ ng kinh doanh ch y u là đ u t b t đ ng
s n, đ u t n ng l ng, xây d ng và kinh doanh tài chính C th :
uăt ăb tăđ ng s n: là ch đ u t c a các công trình c u đ ng, khu công
nghi p, khu dân d ng nh nhƠ v n ph ng, khu dơn c , khu du l ch sinh thái
uăt ăn ngăl ng: là ch đ u t c a các công trình nhà máy nhi t đi n đ t
than, nhà máy th y đi n, nhƠ máy đi n gió, nhƠ máy đi n sinh h c
uăt ăxơyăd ng: kh o sát, thi t k , t v n, l p d án và tri n khai các công
trình xây d ng: giao thông, th y l i, công nghi p, dân d ng,…
uăt ătƠiăch nh: CIRI đ u t vƠ chi m c ph n chi ph i trong các doanh nghi p
NhƠ n c đã c ph n hóa nh : Công ty CP i Kim, Công ty CP C kim kh , Công ty
CP n hóa ph m và Bao bì Hà N i, Công ty Nhi p nh Hà N i, Công ty CP V n t i
và D ch v hàng hóa Hà N i, Công ty CP Công nghi p Vi t Nam, Công ty CP T v n
N ng l ng và Công ngh cao Qu c t , Công ty CP Ơo t o, xu t kh u lao đ ng và
Du lch; đ c bi t có Công ty CP JIVC là liên doanh v i Israel nh m chuy n giao công
ngh cao cho Vi t Nam bao g m: công ngh lƠm đ ng trên n n đ t y u, công ngh
muôi tr ng t o bi n b ng khí CO2 th i ra t các nhà máy, công ngh ch bi n sâu khoáng s n,…NgoƠi ra trong n m 2013, Công ty c n m r ng kinh doanh sang l nh
v c đ ng m a vƠ phơn ón d i s h tr c a công ty m GFS
Phòng Tài chính - K
toán
Phòng
phơn ph i
s n ph m
Trang 2727
Giámăđ c: lƠ ng i đi u hành m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty và
ch u trách nhi m tr c các thành viên sáng l p v th c hi n nhi m v và quy n h n
đ c giao Giám đ c c ng lƠ ch tài kho n c a công ty vƠ lƠ ng i ch u trách nhi m
tr c pháp lu t v vi c ch p hƠnh quy đ nh lu t c a doanh nghi p, kí k t các h p đ ng
kinh t vƠ v n n giao d ch theo ph ng h ng k ho ch c a công ty, đ ng th i ch u
trách nhi m t ch c, th c hi n các v n n đó
Phó giámă đ c: D i giám đ c bao g m hai Phó giám đ c Phó giám đ c là
ng i giúp vi c cho giám đ c, đ c giám đ c phơn công các l nh v c s n xu t kinh doanh Khi Giám đ c v ng m t s y quy n cho phó giám đ c đi u hành công vi c,
tr c ti p kí k t các hóa đ n ch ng t liên quan đ n l nh v c đ c phân công Phó giám
đ c có trách nhi m báo cáo l i cho giám đ c nh ng công vi c mình đã gi i quy t khi Giám đ c v ng m t
Phòng Kinh doanh: Nhân viên phòng kinh doanh có nhi m v ti p th và giao
d ch v i khách hƠng d i s giám sát tr c ti p c a phó giám đ c, th c hi n các h p
đ ng mua án theo quy đ nh c a công ty H ph i h p tác ch t ch v i ph ng k thu t
và b ph n bán hàng và phân ph i s n ph m đ nh p hàng và cung c p hàng t t nh t
t i khách hàng
Phòng Tài chính - K toán: Phòng Tài chính - k toán là b ph n quan tr ng
b c nh t c a công ty B ph n này có nhi m v l p k ho ch thu chi tài chính hàng
n m c a công ty, tham m u cho giám đ c đ lƠm c s th c hi n các k ho ch t o
ngu n v n, qu n lý, phân b , đi u chuy n v n, vay và tr v n vay,…; ch trì th c hi n
thu chi, ki m tra vi c s d ng các kho n ti n v n, theo dõi công n
Bên c nh đó, ph ng nƠy c n tri n khai các công tác nghi p v k toán tài v trong toƠn công ty, đó lƠ th c hi n quy t toán quý, 6 tháng, n m đúng ti n đ ; ho ch
toán l , lãi giúp cho an giám đ c Công ty n m ch c ngu n v n, l i nhu n L p báo
cáo tài chính, báo cáo thu theo quy đ nh ch đ tài chính hi n hành c a NhƠ n c,
ph n ánh trung th c k t qu ho t đ ng c a Công ty; phân tích tình hình tài chính, cân
đ i ngu n v n, công n …trong Công ty vƠ áo cáo đ nh k ho c đ t xu t theo yêu c u
c a Giám đ c Ngoài ra, phòng này còn th c hi n các nhi m v khác khi Lãnh đ o yêu
c u
Phòng Tài chính – k toán lƠ đ u m i ph i h p v i các ph ng, an tham m u,
đ n v thành viên trong vi c mua s m, thanh lý, nh ng bán tài s n c a Công ty
B ph n phân ph i s n ph m: B ph n phân ph i s n ph m có vai trò ph i
phân ph i v n chuy n hàng t i t n tay ng i tiêu dùng
Trang 28B ngă2 1 ăQuyăm ăvƠăbi năđ ngăcácăkho năm cătrongăb ngăcơnăđ iăk ătoán
A - T IăS NăNG NăH N 207.269.041.860 330.800.782.243 431.003.957.243 123.531.740.383 100.203.175.000 59,60 30,29
I ăTi năvƠăcácăkho năt ngăđ ngăti n 746.041.468 18.685.415.875 6.136.998.443 17.939.374.407 (12.548.417.432) 2.404,61 (67,16)
II ăCácăkho năđ uăt ătƠiăch nhăng nă
Trang 291 u t vƠo công ty con 175.629.658.255 146.114.767.009 344.668.716.123 (29.514.891.246) 198.553.949.114 (16,81) 135,89
2 u t vƠo công ty liên k t, liên
Trang 30Ch ătiêu N mă2012 N mă2013 N mă2014 Chênhăl chătuyêtăđ i Chênhăl chăt ngăđ iă (%)
B ậ V năch ăs ăh u 191.771.832.048 195.745.286.970 201.628.402.659 3.973.454.922 5.883.115.689 2,07 3,01
I ăV năch ăs ăh u 191.771.832.048 195.745.286.970 201.628.402.659 3.973.454.922 5.883.115.689 2,07 3,01
Trang 3131
2.2 Phân tích tinh hình tài chính t i Công ty C ph n Quan h Qu c t - u t
s n xu t
2.2.1 Phân tích báo cáo tài chính
2.2.1.1 Phân tích b ng cân đ i k toán
Trong 3 n m qua, tình hình i n đ ng c a tài s n và ngu n v n đ c t ng k t
T
tr ng (%)
S ti n (đ ng)
T
tr ng (%)
S ti n (đ ng)
T
tr ng (%)
TSNH 207.269.041.860 29,41 330.800.782.243 40,10 431.003.957.243 40,75 TSDH 497.587.775.339 70,59 494.184.031.866 59,90 626.752.634.994 59,25
T ng TS 704.856.817.199 100,00 824.984.814.109 100,00 1.057.756.592.237 100,00
(Ngu n: BCTC và tính toán c a tác gi ) Quy mô t ng tài s n t ng tr ng n đ nh trong giai đo n n m 2012 – 2014 N m
2013 t ng tài s n lƠ 824.984.814.109 đ ng, t ng 120.127.996.910 đ ng, t ng ng
t ng 17,04 so v i n m 2012 Sang n m 2014, t ng tài s n ti p t c t ng lên đ n 1.057.756.592.237 đ ng, t ng ng t ng 28,22 so v i n m 2013
Xét v c c u tài s n có s m t cân b ng gi a TSNH và TSDH Do d c thù
ngành ngh kinh doanh là xây d ng vƠ đ u t nên TSDH luôn chi m t tr ng cao h n
50% trong t ng tài s n c a Công ty, nh ng đang có xu h ng gi m N m 2012 TSDH
chi m 70,59% quy mô t ng tài s n; sau đó gi m c n 59,9 trong n m 2013 và ti p t c
gi m còn 59,25% V i mong mu n đáp ng các nhu c u c a th t ng, nâng cao kh
n ng thanh toán, m r ng c p tín d ng th ng m i cho khách hƠng đ t ng doanh thu
nên Công ty đã có s thay đ i c c u trên
Nhìn chung, qua 3 n m quy mô t ng tài s n t ng tr ng đ u, c c u đang có s
d ch chuy n t TSDH sang TSNH Nguyên nhân c n b n c a s thay đ i đó ch y u là
do các chính sách qu n lý tài s n c a Công ty Xét v c c u vƠ nguyên nhơn thay đ i
c a c c u t ng tài s n, ta có:
Trang 32Tài s n ng n h n
Trong giai đo n này, TSNH c a Công ty t ng m nh t 207.269.041.860 đ ng
n m 2012 lên 330.800.782.243 đ ng n m 2013, t ng ng t ng 59,6 vƠ t ng ti p lên 431.003.957.243 đ ng n m 2014, t ng ng t ng 30,26 so v i n m tr c Quy mô
tài s n ng n h n bi n đ ng là do các kho n m c thành ph n sau:
Ti n và các kho năt ngăđ ngăti n
Kho n m c nƠy t ng tr ng không n đ nh trong 3 n m qua N m 2013, ti n và
các kho n t ng đ ng ti n t ng t 746.041.468 đ ng lên 18.685.415.875 đ ng, t c là
t ng h n 25 l n so v i n m 2012, sau đó l i gi m đ t ng t xu ng còn 6.136.998.443
đ ng t nh đ n cu i n m 2014, t ng ng gi m 67,16% so v i n m 2013
Ti n có hai lo i là ti n m t và ti n g i ngơn hƠng Trong n m 2013, c hai ngu n
ti n nƠy đ u t ng lên đáng k Trong đó, ti n m t t ng t 24.057.878 đ ng lên 11.019.307.695 đ ng còn ti n g i ngơn hƠng t ng t 721.983.590 đ ng lên 7.666.108.180 đ ng Ti n t ng m nh do trong n m ho t đ ng kinh doanh t t, doanh
thu thu v đ c Công ty b sung m t ph n vào qu ti n m t đ lƠm t ng kh n ng thanh toán vƠ đ y nhanh
Nh ng ta đã i t, ti n và các kho n t ng đ ng ti n có tính l ng cao nh t, khi
d tr t ng cao nh v y s l p t c làm cho kh n ng thanh toán, nh t là kh n ng
thanh toán t c th i t ng lên, t o hi u ng t t đ i v i v i nhà cung c p vƠ nhƠ đ u t
Tuy nhiên n u gi ti n m t quá nhi u s gây ra tình tr ng đ ng v n và m t đi chi ph
c h i đ u t khác vƠ t n kém chi phí gi ti n Nh n th y đ c nh c đi m này nên sang n m 2014, Công ty l p t c đã đi u ch nh l ng ti n và các kho n t ng đ ng
ti n v m c h p lý h n v i tình hình kinh doanh th c t c a Công ty
Các kho năđ uăt ătƠiăch nhăng n h n
u t tƠi ch nh ng n h n c a Công ty bao g m mua các ch ng khoán có th i
h n thu h i d i m t n m ho c m t chu k kinh doanh, các kho n cho vay trong ng n
h n N m 2013, ông Nguy n Ng c D ng t t toán kho n vay 590.000.000 đ ng, đ ng
th i Công ty phát sinh kho n cho vay đ i v i ông M nh Tùng vay 890.000.000
đ ng theo h p đ ng cho vay s 08/H /CIRI ngƠy 30/9/2013, đ ng th i, đã lƠm cho
kho n m c nƠy t ng t 590.000.000 đ ng lên 890.000.000 đ ng Ngoài ra các kho n
đ u t tƠi ch nh ng n h n khác không có s thay đ i Sang n m 2014, Công ty không
cho vay kho n m i nƠo nên đ u t tƠi ch nh ng n h n không thay đ i Cho vay đ i v i
cá nhân là vi c làm không h p pháp, tuy nhiên Công ty có th h tr cho các nhân viên
v t qua hoàn c nh khó kh n tr c m t Ph n ti n nƠy đ c h ch toán vƠo đ u t tƠi
chính ng n h n vƠ cá nhơn có ngh a v tr n sau t i đa 1 n m
Trang 33N m 2012, ho t đ ng kinh doanh chính c a Công ty chú tr ng vào th tr ng b t
đ ng s n Nh ng t i th i đi m này, th tr ng b t đ ng s n r t trì tr , các công trình
xây d ng vƠ đ u t vƠo đơy không án đ c hàng Chính vì th , Công ty ph i s d ng
chi n l c cho khách hàng mua tr góp (t ng c ng c p tín d ng th ng m i) làm cho
kho n m c ph i thu khách hƠng t ng 134,07 , t 69.590.870.756 đ ng lên 162.889.057.156 đ ng
Tr tr c cho ng i án trong giai đo n này có s bi n đ ng nh v i xu h ng
không n đ nh N m 2013, kho n m c nƠy t ng nh 16,36% so v i n m 2012 vƠ đ t 28.293.513.540 đ ng Sang n m 2014 tr tr c cho ng i bán l i gi m 17,79%, xu ng
ch c n 23.261.351.737 đ ng Vi c tr tr c cho ng i án t ng hay gi m không h n
là do s m t uy tín c a Công ty đ i v i các nhà cung c p, mà v i c ng v là công ty
con c a t p đoƠn GFS các đi u kho n thanh toán hay s bi n đ ng v giá c ch y u
do công ty m quy t đ nh
H n n a, đ c bi t trong n m 2012, th tr ng đ ng m a vƠ phơn ón đang đánh giá lƠ d cung quá nhi u do tác đ ng b i chính sách gi m giá, gi m thu xu t
kh u c a Trung Qu c khi n t n kho c a c hàng n i đ a và nh p kh u b đ y lên cao
Vì th Công ty ph i gi m l u kho ng cách gi m nh p mía c a nông dân khi n cho
kho n tr tr c ng i bán gi m
Trang 34Các kho n ph i thu khác
Kho n m c này ch y u đ n t ngu n thu lãi cho vay t đ u t tƠi ch nh ng n
h n N m 2013, đ u t tƠi ch nh ng n h n t ng d n đ n thu lãi vay t ng, lƠm cho các
kho n ph i thu khác t ng 13,97 so v i n m tr c, đ t 45.642.894.679 đ ng, t ng
ng t ng 5.595.037.448 đ ng Sang n m 2014, tuy đ u t ng n h n không bi n đ ng
n a nh ng Công ty l i m r ng đ u t vƠo các công ty con vƠ nh n đ c kho n c t c
nh ng ch a chi tr
D phòng ph i thu ng n h n khó đòi
D phòng ph i thu ng n h n khó đ i đ c duy trì đ đ m b o cho các kho n ph i thu đ i v i khách hƠng có thái đ tr n không t t ho c có nguy c phá s n cao nên
không tr đ c n D phòng ph i thu ng n h n khó đ i có giá tr là 20.517.495.481
đ ng, trong a n m không thay đ i, ch ng t các khách hàng c a Công ty đ u là khách
hàng t t, có đ n ng l c tƠi ch nh đ đáp ng kh n ng thanh toán khi c n thi t
Hàng t n kho
N m 2012, chi n l c kinh doanh chú tr ng vƠo đ u t t đ ng s n, nh ng do tác đ ng th tr ng khi n cho các d án xây d ng xong ch a án đ c nhi u d n đ n
giá tr hàng t n kho cao, đ t 7.331.500.000 đ ng Sang n m 2013 – 2014, Công ty bán
d n h t các d án xây d ng và chuy n h ng vƠo đ ng m a vƠ phơn ón Nh đã
trình bày trên, do tác đ ng b i chính sách gi m giá, gi m thu xu t kh u c a Trung
Qu c khi n t n kho hai lo i hàng này trên toàn b th tr ng trong n c m c cao, vì
v y kho n m c hàng t n kho c a Công ty c ng t ng theo xu h ng th tr ng u
n m 2013 không có hƠng t n kho, đ n cu i n m đã đ t m c 1.129.028.167 đ ng Vi c
d tr nhi u hàng trong kho khi n chi ph l u kho nh thuê kho ãi; chi ph o qu n,
b o d ng; và chi phí bán hàng t ng Tuy nhiên, đơy không h n là m t đi u b t l i,
b i khi đ u c t ch tr nhi u thì đ n lúc th tr ng có nhu c u t ng đ t bi n vào các
mùa l h i, Công ty s chi m đ c th ph n bán hàng nhi u h n
Tài s n ng n h n khác
Tài s n ng n h n khác đang có xu h ng t ng lên vƠ t ng m nh vƠo n m 2014
T 85.163.891.194 đ ng cu i n m 2012 tƠi s n ng n h n t ng 11,45 đ t 94.917.396.474 đ ng trong n m 2013; sang n m 2014 đã đ t ng ng 135.584.598.861
đ ng, t ng ng v i m c t ng v t 42,85% Tài s n ng n h n khác t ng ph thu c vào
s thay đ i c a ba tài kho n: chi phí tr tr c ng n h n, thu GTGT đ c kh u tr và
tài s n ng n h n khác C th :
Chi phí tr tr c ng n h n c a Công ty ch y u là các chi phí xu t dùng m t
l n c a công c , d ng c có th i gian s d ng d i m t n m Kho n m c này gi m
Trang 3535
nh 3,08 trong n m 2013, t 33.740.674.809 đ ng xu ng c n 32.702.198.724 đ ng
do đ c phân b vào chi phí kh u hao trong n m n n m 2014, chi ph tr tr c
ng n h n không có bi n đ ng do công c , d ng c tuy đã h t kh u hao nh ng v n
đ c ti p t c s d ng nên không có kho n phân b vào chi phí n a
Thu GTGT đ c kh u tr
Thu GTGT đ c kh u tr là thu GTGT c a hàng hóa, d ch v dùng cho s n
xu t, kinh doanh hàng hóa, d ch v ch u thu GTGT Quy trình h ch toán kho n m c này c a Công ty nh sau: Cu i m i tháng, k toán viên s k t chuy n s thu GTGT
đ c kh u tr t tài kho n (TK) 1331 qua TK 3331, h ch k t chuy n s thu đ u vào
đ c kh u tr t i đa ng s thu đ u ra, s còn l i v n đ ên d c a TK 1331 N u
sau 3 tháng liên ti p mà s thu GTGT đ u vƠo ch a đ c kh u tr h t ho c tr ng
h p trong m t tháng s thu GTGT l y k c a hàng hóa, d ch v mua vƠo cho đ u t
có giá tr trên 200 tri u thì Công ty s l p h s hoƠn thu GTGT n p cho c quan NhƠ
n c, sau khi c quan thu xu ng ki m tra và xác nh n con s kh u tr lƠ đúng thì
Công ty s đ c hoàn l i kho n ti n thu đó
Công ty C ph n Quan h Qu c t vƠ u t s n xu t là m t doanh nghi p thiên
v l nh v c đ u t nên thu GTGT đ c kh u tr không nhi u N m 2013 thu GTGT
nghi p s ti n là 30 t đ ng đ th c hi n d án xây d ng công trình nhà t i s 4, Chu
n An, HƠ ông, HƠ N i) và các kho n m c khác đã c ng h ng làm tài s n ng n
h n t ng lên 66,88 vƠ đ t giá tr lƠ 101.571.837.978 đ ng
Tài s n dài h n
TSDH luôn chi m t tr ng cao trong c c u t ng tài s n N m 2012, TSDH lƠ
497.587.775.339 đ ng, chi m 70,59% trong t ng tài s n Sang n m 2013 con s này
gi m xu ng c n 494.184.031.866 đ ng, t ng ng còn chi m 59,9 n n m 2014
Trang 36giá tr TSDH t ng lên đ n 626.752.634.994 đ ng nh ng t tr ng l i gi m xu ng còn
59,25% S thay đ i c c u t ng tài s n ch u nh h ng c a chi n l c kinh doanh
trong t ng th i k c a Công ty, khi chuy n t đ u t vƠ xơy d ng b t đ ng s n v i nhu
c u cao v TSC sang kinh doanh đ ng mía và phân bón v i nhu c u v TSC th p
h n NgoƠi ra, TSDH thay đ i còn do ch u tác đ ng c a các y u t khác C th nh
sau:
Tài s n c đ nhă(TSC ): Là nh ng tài s n có giá tr t 30 tri u đ ng tr lên và
th i gian s d ng l n h n m t n m, ao g m TSC h u hình vƠ TSC vô hình
TSC h u hình là nh ng TSC có hình thái v t ch t c th nh nhƠ x ng, nhà
kho, v t ki n trúc vƠ các ph ng ti n v n t i, truy n d n, thi t b d ng c qu n lý… TSC h u hình n m 2013 lƠ 3.489.108.332 đ ng, t ng 86,51 so v i n m 2012 Nguyên nhơn lƠ do trong n m Công ty có thanh lý nh ng bán m t s d ng c qu n lý
tr giá 809.017.772 đ ng, vƠ đi u ch nh gi m m t s nhà c a, v t ki n trúc tr giá 20.377.000 đ ng sang thành công c , d ng c do giá tr còn l i t, nh ng l i có ho t
đ ng mua s m m i ph ng ti n v n t i v i giá tr đ u t lên t i 2.433.797.000 đ ng đã lƠm cho TSC h u hình t ng lên đáng k nh v y
Sang n m 2014, TSC h u hình gi m xu ng 22,35% ch còn 2.709.169.770
đ ng Do trong k Công ty có mua s m thi t b d ng c qu n lý tr giá 31.000.000
đ ng, nh ng tr ch kh u hao c a các TSC khác lên t i 810.938.562 đ ng nên kho n
m c TSC h u hình gi m
TSC vô hình lƠ nh ng TSC không có hình thái v t ch t, nh ng doanh nghi p
v n xác đ nh đ c giá tr nh quy n s d ng đ t, nhãn hi u hàng hoá, quy n phát
hành, ph n m m máy vi tính, gi y phép và gi y nh ng quy n…
i v i Công ty C ph n Quan h Qu c t - u t s n xu t thì TSC vô hình lƠ
nh ng ph n m m máy t nh mƠ Công ty đang s h u Giá tr c a TSC vô hình đ c xác đ nh b ng nguyên giá tr hao m n l y k N m 2013, m t ph n m m đ c trích
kh u hao giá tr, hao m n l y k c a các TSC vô hình khác lƠ t ng 15.714.328 đ ng
đã lƠm cho giá tr TSC vô hình gi m 55,77 n n m 2014, tr ch n t kh u hao c a các TSC vô hình c n l i, đ a nguyên giá v 0 đ ng, giá tr hao m n l y k b ng giá
tr còn l i c a tài s n trong k tr c 107.143.000 đ ng
Chi phí xây d ng c b n d dang
ó lƠ nh ng bán thành ph m đang trong quá trình s n xu t, ho c các d án đang
trong quá trình xây d ng, ch a hoƠn thƠnh đ ghi nh n là thành ph m Trong n m
2013 các công trình 508 Tr ng Chinh, 167 Th y Khuê, 128-130 Th y Khuê; d án
Trang 3737
L i Yên, D13 C u Gi y, i Kim, s 4 Chu n An, d án t i Công ty 889 đ u đang
trong quá trình xây d ng, giá tr c a chúng t ng lên nh ng do ch a hoƠn thƠnh nên
ch a ghi nh n thành ph m đ l u kho ì th kho n m c chi phí xây d ng c n d dang t ng t 89.027.124.171 đ ng lên 102.245.472.922 đ ng, t ng ng t ng 14,85
so v i n m 2012 Sang n m 2014, ch có công trình 508 Tr ng Chinh và d án L i
ên đ c ti p t c đ u t các h ng m c, các công trình và d án còn l i do tình hình khó kh n nên t m th i ng ng c p v n Chính vì th chi phí xây d ng c n d dang
gi m xu ng c n 74.935.894.578 đ ng, t ng ng gi m 26,71% so v i cu i n m 2013
B tăđ ng s năđ uăt
Giá tr b t đ ng s n đ u t c a Công ty ch bao g m giá tr quy n s d ng đ t t i
lô D13 C u Gi y, Công ty đã mua v i m c đ ch ch t ng giá đ bán ki m l i, v i giá
tr đ u t (nguyên giá c a lô đ t) b ng 89.027.124.171 đ ng Tuy nhiên a n m qua, giá lô đ t không t ng nên Công ty v n gi lô đ t trên không bán Vì v y kho n m c
b t đ ng s n đ u t không đ i
Các kho năđ uăt ătƠiăch nhădƠiăh n
u t tƠi ch nh dƠi h n là các kho n đ u t vƠo các công ty con, đ u t các công
ty liên doanh liên k t, vƠ đ u t tƠi ch nh dƠi h n khác Trong đó:
u t vào các công ty con
Trong n m 2013, Công ty có ho t đ ng thay đ i v n đ u t vƠo hai công ty con: rút 41.590.654.246 đ ng ti n v n t i Công ty C ph n n hóa ph m Bao bì Hà N i
vƠ đ u t thêm 12.005.090.000 đ ng cho Công ty TNHH N m Sao HƠ N i Ho t đ ng
này đã lƠm cho kho n đ u t vƠo các công ty con gi m đi 29.514.891.246 đ ng, t ng
đ ng gi m 16,81% so v i n m 2012
n n m 2014, Công ty m r ng đ u t vƠo m t s doanh nghi p m i Công ty
CP PT Nông nghi p GFS, Công ty TNHH Five Star Kim Giang và Công ty Nhi p nh
Hà N i v i giá tr đ u t l n l t lƠ 204.469.000 đ ng, 142.500.000.000 đ ng và 12.352.480.114 đ ng Bên c nh đó, Công ty c n sung v n cho Công ty CP i Kim 43.496.999.000 đ ng Ba kho n đ u t thêm nƠy đã nơng m c đ u t vƠo các công ty
con t 146.114.767.009 đ ng n m 2013 lên 344.668.716.123 đ ng n m 2014, t ng
ng t ng 198.553.949.114 đ ng hay 135,89% so v i n m tr c
u t vào các Công ty iên ếoanh iên k t
Các Công ty có ho t đ ng liên doanh liên k t v i Công ty C ph n Quan h
Qu c t - u t s n xu t v a có th là các công ty con c a chính Công ty này ho c các công ty khác N m 2012 vƠ 2013, ho t đ ng liên doanh liên k t không có s bi n