Có hai d ng đi n là Telex và SWIFT Society for Worldwide Interbank Financial Tecomminucation... 31] Các bên tham gia: Ngân hàng nh thu Principal là ng i yêu c u ngân hàng nh thu, thông.
Trang 11.1.1.Khái ni m và ý ngh a c a thanh toán qu c t
Hi n nay, quan h kinh t qu c t ngày càng phát tri n do kh i l ng mua bán,
đ u t qu c t và chuy n ti n qu c t ngày càng gia t ng Ho t đ ng thanh toán qu c t (TTQT) các ngân hàng trong khu v c và trên th gi i đ c chú tr ng phát tri n là
m t xu h ng t t y u, phù h p v i xu h ng h i nh p kinh t th gi i Ho t đ ng TTQT đã th c s bùng n , làm thay đ i cách ti p c n kinh t c a các qu c gia trên th
gi i và đã tr thành d ch v kinh doanh đ i ngo i quan tr ng nh t c a Ngân hàng
th ng m i (NHTM)
Có r t nhi u đ nh ngh a v thanh toán qu c t M t s khái ni m đ c s d ng
ph bi n hi n nay g m:
Theo cách hi u thông th ng nh t, “thanh toán qu c t ” có ngh a là “m t trong
s các nghi p v c a ngân hàng trong vi c thanh toán giá tr c a các lô hàng gi a bên mua và bên bán hàng thu c l nh v c ngo i th ng
Theo giáo trình Thanh toán qu c t và Tài tr ngo i th ng c a GS TS
Nguy n V n Ti n: “Thanh toán qu c t là vi c th c hi n các ngh a v chi tr và quy n
h ng l i v ti n t phát sinh trên c s các ho t đ ng kinh t và phi kinh t gi a các
t ch c, cá nhân n c này v i t ch c, cá nhân n c khác hay gi a m t qu c gia v i
t ch c kinh t , thông qua quan h gi a các ngân hàng c a các n c liên quan” [2,
Tr.294]
Theo giáo trình Thanh toán qu c t c a GS inh Xuân Trình: “Vi c trao đ i các ho t đ ng kinh t và th ng m i gi a các qu c gia làm phát sinh các kho n thu và chi b ng ti n c a n c này đ i v i m t n c khác trong t ng giao d ch ho c trong
t ng đ nh k chi tr do hai n c quy đ nh Trong m i quan h chi tr này, các qu c gia
ph i cùng nhau quy đ nh nh ng y u t c u thành c ch thanh toán gi a các qu c gia
nh quy đ nh v ch th tham gia thanh toán, l a ch n ti n t , các công c và các
ph ng th c đòi và ho c chi tr ti n t T ng h p các y u t c u thành c ch đó t o thành thanh toán qu c t gi a các qu c gia”.[3,tr.11]
M i khái ni m đ u có nh ng nét riêng, nh ng chung quy l i, chúng ta có th
hi u: thanh toán qu c t th c ch t là vi c th c hi n các ngh a v chi tr ti n t qu c t
thông qua h th ng ngân hàng các n c liên quan đ c phát sinh t các ho t đ ng
Trang 2kinh t và phi kinh t gi a các ch th , doanh nghi p, t ch c kinh t - xã h i đ n t
các qu c gia khác nhau
D i giác đ kinh t , các quan h kinh t đ c phân chia thành hai lo i là quan
h m u d ch và quan h phi m u d ch Do đó, TTQT c ng bao g m thanh toán m u
d ch và thanh toán phi m u d ch
Thanh toán phi m u d ch là quan h thanh toán phát sinh không liên quan đ n hàng hóa c ng nh cung ng lao v , không mang tính ch t th ng m i ó là nh ng chi phí c a các c quan ngo i giao, ngo i th ng n c s t i, các chi phí v v n chuy n và đi l i c a các quan khách, các t ch c Nhà n c
Thanh toán m u d ch là thanh toán m u d ch phát sinh trên c s trao đ i hàng hóa và các d ch v th ng m i theo giá c qu c t Thông th ng trong nghi p v thanh toán m u d ch ph i có ch ng t hàng hóa kèm theo Các bên mua bán b ràng
bu c v i nhau b i h p đ ng th ng m i ho c m t hình th c cam k t khác (th , đi n giao d ch) M i h p đ ng ch ra m t m i quan h nh t đ nh, n i dung h p đ ng ph i quy đ nh đi u ki n thanh t n c th
Vi c phân chia thanh toán qu c t thành thanh toán m u d ch và thanh toán phi
m u d ch có ý ngh a quan tr ng, vì m i lo i s có nh ng yêu c u c th khác nhau và chi phí khác nhau m i ph ng th c TTQT Ngân hàng s c n c vào đó là thanh toán
m u d ch hay phi m u d ch đ áp d ng nh ng quy trình riêng
1.1.2 c đi m c a ho t đ ng thanh toán qu c t
Thanh toán qu c t có b n ch t là thanh toán các ngh a v ti n t gi a các ch
th các qu c gia khác nhau TTQT có các đ c đi m chính nh sau:
Thanh toán qu c t di n ra trên ph m vi toàn c u, ph c v các giao d ch th ng
m i, đ u t , h p tác qu c t thông qua m ng l i ngân hàng th gi i TTQT liên quan
đ n vi c trao đ i ti n c a qu c gia này l y ti n c a qu c gia khác nên khi ký k t các
h p đ ng, các bên ph i th a thu n đ ng ti n c a n c nào là ti n t tính toán và thanh toán, đ ng th i ph i tính toán th n tr ng đ phòng ng a r i ro
Trang 33
ti n, đi n chuy n ti n, h i phi u, k phi u và séc ghi b ng ngo i t Do v y thanh toán
qu c t v b n ch t chính là các nghi p v ngân hàng qu c t Chúng đ c hình thành
và phát tri n trên c s các h p đ ng ngo i th ng và các trao đ i ti n t qu c t
Thanh toán qu c t đ c th c hi n d a trên n n t ng pháp lu t và t p quán
th ng m i qu c t , đ ng th i TTQT c ng b chi ph i b i lu t pháp c a các qu c gia,
b i các chính sách kinh t , chính sách ngo i th ng và chính sách ngo i h i c a các
qu c gia tham gia trong thanh toán
1.1.3 Các v n b n pháp lý đi u ch nh trong thanh toán qu c t
H th ng pháp lu t đi u ch nh ho t đ ng TTQT là y u t đ u tiên c u thành môi
tr ti n cho khách hàng n c ngoài, đi u ki n đ ngân hàng đ c cung c p d ch v TTQT và chuy n ti n ra n c ngoài…Khác v i h th ng pháp lu t đi u ch nh ho t
đ ng thanh toán trong n c, h th ng pháp lu t đi u ch nh ho t đ ng TTQT ph c t p
h n vì h th ng này không ch bao g m lu t c a m t n c mà bao g m lu t c a ít nh t
là hai n c (n c xu t kh u và n c nh p kh u), Lu t qu c t (các hi p đ nh v thanh toán qu c t có liên quan…) và các T p quán qu c t hình thành và đ c th a nh n
r ng rãi trong th c ti n c a ho t đ ng TTQT Vì v y, các bên tham gia vào quá trình TTQT c n ph i có s hi u bi t th u đáo v quy trình nghi p v , thông l , t p quán n i doanh nghi p ho t đ ng c ng nh qu c t
Các ngu n lu t và công c qu c t đ c s d ng
Công c Liên H p Qu c v h p đ ng mua bán hàng hóa qu c t (Công c Viên 1980) có tên vi t t t ti ng Anh là CISG – Convention on Contracts for the Internetional Sale of Goods CISG là m t hi p c quy đ nh m t lu t mua bán hàng hóa qu c t th ng nh t đ c phát tri n b i y ban Liên Hi p Qu c v Lu t Th ng
m i qu c t (UNCITRAL), và đã đ c ký k t t i Viên vào n m 1980 Công c này có
hi u l c nh m t hi p c đa ph ng vào ngày 1 tháng 1 n m 1988 Tính đ n tháng 9
n m 2014, đã có 83 qu c gia phê chu n, chi m m t t l đáng k trong ho t đ ng
th ng m i th gi i, làm cho công c này tr thành m t trong nh ng pháp lu t qu c
t th ng nh t thành công nh t
Trang 4Công c Geneva 1930 là lu t th ng nh t v h i phi u Tên ti ng anh vi t t t là ULB 1930 – Uniform Law of Bills of exchange- Geneve Convention 1930 Các n c châu Âu đ u tham gia ULB 1930 ngo i tr Anh Nhi u n c khác m c dù không tham gia ULB 1930 nh ng v n xây d ng Lu t h i phi u c a h t ng thích v i ULB 1930
Lu t h i phi u c a Anh 1882có tên vi t t t ti ng Anh là BEA – Bills of Exchange Act of 1882 BEA đ c áp d ng cho n c Anh và các n c thu c đ a Anh,
Công c Liên H p Qu c v h i phi u và k phi u (International Bill of Exchange & International Promisory note – United Nation convention 1980)
Công c Geneva 1931 và Séc qu c t (Geneva Convention for Check 1931) Các lu t và công c qu c t v v n t i và b o hi m
Các hi p đ nh song ph ng và đa ph ng…
Các ngu n lu t qu c gia đ c s d ng
Các ngu n lu t này bao g m: B lu t dân s , Lu t th ng m i, Lu t ngo i h i,
Lu t các công c chuy n nh ng, Lu t thanh toán qu c t ,…
Các thông l và t p quán qu c t
Các thông l và t p quán qu c t đ c s d ng bao g m:
Quy t c và th c hành thông nh t v tín d ng ch ng t - The Uniform Customer& Practice for Documentary Credit – UCP do International Chamber of Commerce – ICC phát hành n ph m UCP 600 ngày 1/7/2007
T p quán ngân hàng tiêu chu n qu c t - The International Standard Banking Practice – ISBP 681 2007
Quy t c th ng nh t v nh thu – Uniform Rules for bank-to-bank Reimburement under documentary credit, URR-ICC Pub No 525 1995/URR-ICC Pub No 575 01/10/2008
Các đi u ki n th ng m i qu c t (International Commercial Term – INCOTERMS)
N u có mâu thu n gi a các ngu n Lu t thì trình t u tiên v tính pháp lý gi m
d n c a h th ng v n b n pháp lý đi u ch nh ho t đ ng thanh toán qu c t nh sau: Các ngu n lu t và công c qu c t , các ngu n lu t qu c gia, thông l và t p quán
qu c t
1.1.4 Các công c thanh toán qu c t ch y u
Thanh toán qu c t di n ra gi a các qu c gia v i nhau nên công c thanh toán
qu c t c ng có nh ng đ c tr ng riêng Các công c thanh toán qu c t ch yêu bao
g m:
Trang 5a Ð a đi m h i phi u đ c kí phát;
b Ð a đi m ghi bên c nh ch kí c a ng i kí phát;
c a đi m ghi bên c nh tên c a ng i tr ti n;
d Ð a đi m ghi bên c nh tên c a ng i h ng l i;
e Ð a đi m tr ti n
V i đi u ki n là ho c đ a đi m n i h i phi u đ c kí phát ho c đ a đi m tr ti n
đ c ghi trên h i phi u thu c m t Qu c gia thành viên
Theo Lu t H i phi u c a Anh: H i phi u là m t m nh l nh vô đi u kiênj c a
m t ng i ký phát cho m t ng i khác, yêu c u ng i này khi nhìn th y h i phi u ho c
đ n m t ngày c th nh t đ nh, ho c đ n m t ngày có th xác đ nh trong t ng lai ph i
tr m t s ti n nh t đ nh cho m t ng i nào đó ho c theo l nh c a ng i này tr cho
m t ng i khác ho c tr cho ng i c m phi u
Theo Lu t Công c chuy n nh ng c a Vi t Nam n m 2005 ( i u 4): “H i phi u đòi n là gi y t có giá do ng i ký phát l p, yêu c u ng i b ký phát thanh toán không có đi u ki n m t s ti n xác đ nh khi có yêu c u ho c vào m t th i đi m
nh t đ nh trong t ng lai cho ng i th h ng”.[8, Tr.23]
Nh v y, đ nh ngh a h i phi u c a Vi t Nam đã k th a đ nh ngh a c a Liên
h p qu c, và có nh ng đi u ch nh đ d hi u và phù h p v i n c ta
Các bên tham gia
Ng i ký phát h i phi u hay ng i phát hành (Drawer) th ng là ng i bán, đ i
Ng i th h ng (Beneficiary) là ng i ký phát h i phi u, ti p theo là ng i do
ng i ký phát h i phi u ch đ nh trên h i phi u.Theo lu t qu n ch ngo i h i n c ta
ng i th h ng là các ngân hàng kinh doanh đ i ngo i đ c ngân hàng Nhà n c c p
gi y phép
Trang 6Ng i chuy n nh ng hay ng i ký h u (Endorser/Assigner) là ng i chuy n quy n chuy n nh ng h i phi u cho ng i khác b ng cách trao tay ho c ký h u B ràng bu c trách nhi m v i nh ng ng i ký h u phía sau và ng i c m phi u Ng i chuy n nh ng đ u tiên chính là ng i ký phát h i phi u
Ng i b o lãnh (Avaliseur) là b t k ng i nào ký tên vào h i phi u, tr ng i
ký phát và ng i b ký phát, th ng là ngân hàng có tín nhi m cao
đi u ki n, tr khi h i phi u ký phát sai lu t Ng i ký phát là ng i ch u trách nhi m
cu i cùng trong vi c thanh toán cho ng i th h ng (n u đã chuy n nh ng mà ng i
b ký phát t ch i thanh toán/ch p nh n)
Tính l u thông c a h i phi u do h i phi u có các đ c tính tr u t ng, tính b t
bu c tr ti n Có th dùng đ thanh toán ti n mua hàng/tr n , chuy n nh ng, c m c ,
th ch p vay v n, chi t kh u và tái chi t kh u
1.1.4.2 K phi u (Promissory Note)
d ng h n h i phi u K h n tr ti n đ c quy đ nh rõ trên k phi u M t k phi u có
th do m t hay nhi u ng i ký phát đ cam k t thanh toán cho m t hay nhi u ng i
h ng l i
1.1.4.3 Séc (Check / Cheque)
nh ngh a
Theo công c Geneva 1931, “Séc là m t t m nh l nh vô đi u ki n do m t
ng i (ch tài kho n ti n g i) ký phát, ra l nh cho ngân hàng trích t tài kho n c a
Trang 77
mình m t s ti n nh t đ nh đ tr cho ng i đ c ch đ nh trên séc, ho c tr theo l nh
c a ng i này ho c tr cho ng i c m séc”
Theo Lu t các công c chuy n nh ng c a Vi t Nam: Séc là gi y t có giá do
ng i ký phát l p, ra l nh cho ng i b ký phát là ngân hàng ho c t ch c cung ng
d ch v thanh toán đ c phép c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam trích m t s ti n
nh t đ nh t tài kho n c a mình đ thanh toán cho ng i th h ng
Séc ra đ i t ch c n ng làm ph ng ti n thanh toán c a ti n t và đ c s d ng
r ng rãi trong các n c có h th ng Ngân hàng phát tri n cao Hi n nay séc là ph ng
ti n chi tr đ c dùng h u nh ph bi n trong giao d ch thanh toán n i đ a c a t t c các n c Séc c ng đ c s d ng r ng rãi trong TTQT và các chi tr phi m u d ch khác
Các bên tham gia
Ng i phát hành séc hay ng i ký phát (Drawer): là ng i có tài kho n phát hành séc ngân hàng (là ng i ch tài kho n ti n g i t i ngân hàng) Th ng thì ng i
ký phát séc là ng i mua hàng, phát hành séc đ tr n
Ngân hàng thanh toán hay ng i tr ti n (Drawee): là ng i trích tr ti n t séc
t tài kho n c a ng i phát hành séc đ tr cho ng i khác
ti n
Séc theo l nh (Order cheque) là lo i séc đ c dùng ph bi n trong thanh toán
qu c t và là lo i séc ghi tr theo l nh c a ng i h ng l i trên t séc Trên séc có ghi câu “tr theo l nh c a ông (bà)…” Lo i séc này có th chuy n nh ng cho ng i khác
b ng th t c ký h u gi ng nh h i phi u Trong th i h n hi u l c, séc theo l nh có th chuy n nh ng cho nhi u ng i liên ti p b ng cách ký h u
Séc g ch chéo (Crossed check) là lo i séc mà trên m t tr c có 2 g ch chéo song song v i nhau M c đích c a g ch chéo là đ không rút đ c ti n m t, dùng đ chuy n kho n qua ngân hàng
Trang 8Séc du l ch (Traveller’s cheque) là lo i séc do ngân hàng phát hành và đ c tr
ti n t i b t c chi nhánh hay đ i lý c a ngân hàng đó trong hay ngoài n c Ngân hàng phát hành séc đ ng th i là ng i tr ti n Ng i h ng l i séc du l ch là ng i có
ta th ng g i lo i th này là th Ngân hàng
Các bên tham gia: g m có ch th , ngân hàng phát hành th , t ch c ch p nh n
th , ngân hàng thanh toán, đ n v ch p nh n th
Phân lo i
- Th n i đ a là th đ c t ch c phát hành th t i Vi t Nam phát hành đ giao
d ch trong ph m vi lãnh th Vi t Nam Th n i đ a có th đ c s d ng đ giao d ch t i
n c ngoài thông qua k t n i c a t ch c chuy n m ch th t i Vi t Nam v i t ch c chuy n m ch th t i n c ngoài
- Th qu c t là th đ c t ch c phát hành th n c ngoài phát hành và giao
d ch trong lãnh th Vi t Nam ho c t ch c phát hành th t i Vi t Nam liên k t v i t
ch c th qu c t phát hành đ giao d ch trong và ngoài lãnh th Vi t Nam
- Th ghi n (debit card) là th cho phép ch th th c hi n giao d ch th trong
ph m vi s ti n và h n m c th u chi (n u có) trên tài kho n thanh toán c a ch th
đ c m t i t ch c phát hành th
- Th tín d ng (credit card) là th cho phép ch th th c hi n giao d ch th trong
ph m vi h n m c tín d ng đã đ c c p theo tho thu n v i t ch c phát hành th
Trang 9M i ph ng th c thanh toán đ u mang l i u và nh c đi m riêng, mang đ n
nh ng quy n l i c ng nh r i ro cho c nhà nh p kh u và xu t kh u Vì v y, các bên liên quan ph i có s th a thu n tr c đ quy t đ nh ph ng th c thanh toán h p lý đ
Trong ph ng th c này, ng i chuy n ti n và ng i nh n ti n thanh toán tr c
ti p v i nhau, ngân hàng ch đóng vai trung gian thanh toán theo y nhi m và h ng phí d ch v , vì th ít ch u r i ro; tr khi ngân hàng c p tín d ng cho ng i có h p đ ng thanh toán Thanh toán b ng ph ng th c này ch y u áp d ng trong tr ng h p hai bên mua bán có uy tín và tin t ng l n nhau
Ph ng ti n chuy n ti n: Có hai ph ng ti n chuy n ti n là
Chuy n ti n b ng th (Mail Transfer – M/T): là hình th c chuy n ti n mà l nh
thanh toán c a ngân hàng chuy n ti n đ c chuy n b ng th cho ngân hàng tr ti n
Hình th c chuy n ti n này có m c phí r nh ng m t nhi u th i gian Th ng bên nhà nh p kh u s ph i tr phí cho ngân hàng
Chuy n ti n b ng đi n (telegraphic Transfer – T/T): là hình th c chuy n ti n mà
trong đó l nh thanh toán c a ngân hàng chuy n ti n đ c th hi n trong n i dung m t
b c đi n tín g i cho ngân hàng tr ti n Ph ng ti n này chi phí cao nh ng t c đ x
lý nhanh, có l i cho nhà xu t kh u
Có hai d ng đi n là Telex và SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Tecomminucation) Bây gi ng i ta ch y u chuy n ti n thông qua m ng
Trang 10SWIFT do u đi m là chuy n thông tin thanh toán v i giá thành th p, an toàn, không
s d ng ch ng t và thông tin đ c truy n tr c ti p t ngân hàng đ n ngân hàng
Các bên tham gia
Ng i yêu c u chuy n ti n (Remitter) là ng i yêu c u ngân hàng thay mình
th c hi n chuy n ti n ra n c ngoài H th ng là ng i nh p kh u, ng i mua, ng i
Quy trình th c hi n nghi p v trong ph ng th c nàynh sau:
Trong th c t , chuy n ti n có th th c hi n theo m t trong hai hình th c: chuy n
(2)
(4)
(1)
Trang 11B c 3: Sau khi ki m tra ch ng t và các đi u ki n chuy n ti n, n u th y h p l
và đ kh n ng thanh toán, ngân hàng th c hi n trích tài kho n đ chuy n ti n và g i
gi y báo n cho nhà nh p kh u
B c 4: Ngân hàng chuy n ti n ra l nh (b ng M/T hay T/T theo yêu c u c a
ng i chuy n ti n) cho ngân hàng đ i lý (ngân hàng tr ti n) đ chuy n cho ng i
Trong giáo trình Thanh toán qu c t , tác gi có đ a ra khái ni m v ph ng
th c nh thu nh sau: Nh thu là ph ng th c thanh toán trong đó ng i bán sau khi
đã hoàn thành ngh a v giao hàng ho c cung ng d ch v cho khách hàng s u thác cho ngân hàng c a mình thu h s ti n t ng i mua trên c s ch ng t l p ra [3, Tr 31]
Các bên tham gia:
Ngân hàng nh thu (Principal) là ng i yêu c u ngân hàng nh thu, thông
Trang 12nên ph i u thác cho ngân hàng thu h ti n trên công c thanh toán đó không kèm v i
đi u ki n chuy n giao ch ng t Nh thu tr n là nh thu các ch ng t tài chính mà không kèm theo ch ng t th ng m i
Các công c thanh toán thông th ng c a ph ng th c thanh toán nh thu tr n
là h i phi u th ng m i, k phi u th ng m i, séc, hóa đ n thu ti n
Ph ng th c nh thu phi u tr n ch áp d ng trong các tr ng h p ng i bán và
ng i mua tin c y l n nhau ho c là có quan h liên doanh v i nhau gi a công ty m , công ty con ho c chi nhánh c a nhau Ho c trong tr ng h p thanh toán v các d ch v
có liên quan t i xu t kh u hàng hoá
Trong ph ng th c này, r i ro ch y u thu c v ng i bán vì vi c thanh toán
ph n l n d a trên ch ng t tài chính Ng i bán có th g p r i ro nh ng i mua không ch u thanh toán ho c thanh toán không đ y đ , ch m tr … Ng i mua c ng có
th g p r i ro n u h i phi u đ n s m h n ch ng t , ng i mua s ph i thanh toán ti n trong khi không bi t đ c ng i bán có làm đúng h p đ ng hay không
Ph ng th c nh thu phi u tr n có chi phí th p nh ng r i ro l n nên ít đ c s
Nh thu kèm ch ng t là nh thu ch ng t th ng m i kèm ho c không kèm theo
b n v ng
Các hình th c nh thu kèm ch ng t g m 3 lo i:
- D/A (Documents against Acceptance) là ch ng t đ i ch p nh n
- D/P (Documents against Payment) là ch ng t đ i thanh toán
Trang 1313
- D/OT – D/TC (Documents aginst other Terms and Conditions) là ch ng t đ i
l y các đi u ki n, đi u kho n khác
Quy trình th c hi n
S đ 1.2 Quy trình nghi p v c a ph ng ph c nh thu tr n
(4) (1) (4) (4) (3)
Quy trình th c hi n nghi p v nh thu tr n ph i tr i qua các b c sau:
B c 1: Ký k t h p đ ng mua bán, trong đó đi u kho n thanh toán quy đ nh áp
B c 6: Nhà nh p kh u tr ti n ngay, ho c ch p nh n tr ti n
B c 7: Ngân hàng thu h chuy n ti n nh thu ho c h i phi u k h n đã ch p
nh n cho ngân hàng nh thu
B c 8: Ngân hàng nh thu chuy n ti n nh thu, ho c h i phi u k h n đã ch p
nh n cho nhà xu t kh u
Trang 14S đ 1.3 Quy trình nghi p v c a ph ng ph c nh thu kèm ch ng t
(4) (1) (4) (4) (3)
Quy trình th c hi n nghi p v nh thu kèm ch ng t ph i tr i qua các b c sau:
B c 1: Ký k t h p đ ng mua bán, trong đó đi u kho n thanh toán quy đ nh áp
d ng ph ng th c “ Nh thu phi u kèm ch ng t ”
B c 2: Nhà xu t kh u g i hàng hóa cho nhà nh p kh u
B c 3: Nhà xu t kh u l p đ n yêu c u nh thu g i cùng ch ng t (bao g m
ch ng t th ng m i cùng ch ng t tài chính, n u có) t i ngân hàng nh thu
B c 4: Ngân hàng nh thu l p l nh nh thu và g i cùng b ch ng t cho nhà
B c 7: Ngân hàng thu h trao b ch ng t th ng m i cho nhà nh p kh u
B c 8: Ngân hàng thu h chuy n ti n nh thu, ho c h i phi u ch p nh n, ho c
k phi u hay gi y nh n n cho ngân hàng nh thu
1.1.5.3 Ph ng th c thanh toán b ng th tín d ng (Letter of Credit – L/C)
M t ph ng th c TTQT đ c s d ng khá ph bi n n a là thanh toán b ng th tín d ng
nh ngh a
Có nhi u đ nh ngh a v tín d ng ch ng t , nh ng đ nh ngh a đ c s d ng r ng rãi nh t là c a UCP600
Trang 1515
Theo đi u 2 - UCP600: “Tín d ng ch ng t là m t s tho thu n b t k , cho dù
đ c mô t ho c g i tên nh th nào, th hi n m t cam k t ch c ch n và không hu ngang c a ngân hàng phát hành v vi c thanh toán khi xu t trình phù h p”.[6, Tr.12]
Ph ng th c tín d ng ch ng t có th hi u là m t th a thu n c a ngân hàng phát hành th tín d ng và khách hàng, cam k t ch c ch n thanh toán m t s ti n nh t
đ nh cho m t ng i khác ho c ch p nh n h i phi u do ng i này ký phát khi ng i này
xu t trình cho ngân hàng b ch ng t thanh toán phù h p theo quy đ nh c a th tín
Ngoài ra, trong th c t v n d ng ph ng th c tín d ng ch ng t , tu theo t ng
đi u ki n c th còn có s tham gia c a m t s ngân hàng khác nh : Ngân hàng xác
nh n (Congiring Bank), Ngân hàng ch đ nh (Nominated Bank), Ngân hàng hoàn tr (Reimbursing Bank)
- Ngân hàng đ c ch đ nh ( Nominated Bank): là ngân hàng mà đó L/C có giá
tr thanh toán ho c chi t kh u ho c ch p nh n thanh toán
- Ngân hàng xác nh n ( Confirming Bank): là ngân hàng cam k t thanh toán cho nhà xu t kh u thay cho ngân hàng phát hành L/C, áp d ng khi ng i th h ng không tin t ng kh n ng thanh toán c a ngân hàng phát hành L/C
-Ngân hàng hoàn tr ( Reimbursing Bank): là ngân hàng đ c ngân hàng phát hành y nhi m th c hi n thanh toán L/C cho ngân hàng đ c ch đinh thanh toán ho c chi t kh u, áp d ng khi ngân hàng phát hành và ngân hàng đ c ch đ nh thanh toán không có quan h tài kho n
Phân lo i: Trong th c t có m t s lo i th tín d ng ch y u sau:
Th tín d ng có th hu ngang (Revocable L/C) là th tín d ng mà sau khi đ c
m thì ng i nh p kh u có th yêu c u ngân hàng s a đ i, b sung ho c hu b b t c lúc nào mà không c n có s đ ng ý c a ng i h ng l i L/C
Trang 16Th tín d ng không th hu ngang (Irrevocable L/C) là lo i th tín d ng mà sau
khi đ c m thì ng i yêu c u m L/C s không đ c t ý s a đ i, b sung hay hu
b nh ng n i dung c a nó n u không đ c s đ ng ý c a ng i th h ng L/C
Th tín d ng không th hu ngang có xác nh n (Confirmed Irrevocable L/C) là
L/C không th hu b , theo yêu c u c a Ngân hàng phát hành, m t ngân hàng khác xác
nh n tr ti n cho L/C này
Th tín d ng không th hu ngang có th chuy n nh ng (Transferable L/C) là
L/C không hu ngang, theo đó ng i h ng l i th nh t chuy n nh ng m t ph n hay toàn b ngh a v th c hi n L/C c ng nh quy n đòi ti n mà mình có đ c cho nh ng
ng i h ng l i th hai, m i ng i h ng l i th hai nh n cho mình m t ph n c a
th ng v
Th tín d ng giáp l ng (Back to back L/C): Sau khi nh n đ c l/C do ng i
nh p kh u m cho mình h ng, nhà xu t kh u c n c vào n i dung L/C này và dùng chính L/C này đ th ch p m m t L/C khác cho ng i khác h ng v i n i dung g n
Th tín d ng đi u kho n đ (Red Clause L/C) là L/C mà ngân hàng phát hành
cho phép ngân hàng thông báo ng tr c cho ng i th h ng đ mua hàng hoá, nguyên li u ph c v s n xu t hàng hoá theo L/C đã m
Th tín d ng d phòng (Standby L/C): b o v quy n l i c a nhà nh p kh u trong tr ng h p nhà xu t kh u đã nh n đ c L/C, ti n đ t c c và ti n ng tr c,
nh ng không có kh n ng giao hàng, ho c không hoàn thành ngh a v giao hàng nh
đã quy đ nh trong L/C, đòi h i ngân hàng ph c v nhà xu t kh u phát hành m t L/C trong đó cam k t v i ng i nh p kh u là s hoàn tr l i s ti n đã đ t c c, ti n ng
tr c và chi phí m L/C cho nhà nh p kh u
Cách phân lo i này giúp ng i yêu c u m L/C có nhi u s l a ch n, phù h p
v i m c đích và đi u ki n c a mình
Trang 1717
Quy trình nghi p v
S đ 1.4 Quy trình nghi p v c a ph ng th c thanh toán tín d ng ch ng t
t i Ngân hàng thanh toán
B c 2: C n c các đi u kho n và đi u ki n c a h p đ ng ngo i th ng, nhà
nh p kh u làm đ n g i đ n ngân hàng ph c v mình, yêu c u ngân hàng phát hành m t L/C cho nhà xu t kh u h ng
B c 3: C n c vào đ n m L/C, n u đ ng ý, Ngân hàng phát hành l p L/C và thông qua ngân hàng đ i lý ho c chi nhánh c a mình n c nhà xu t kh u đ thông báo L/C cho nhà xu t kh u
B c 4: Khi nh n đ c L/C, Ngân hàng thông báo ki m tra, n u L/C là th t thì thông báo L/C cho nhà xu t kh u, n u không th t thì tr l i cho Ngân hàng phát hành
B c 5: Nhà xu t kh u ki m tra L/C, n u phù h p v i h p đ ng đã ký thì ti n hành giao hàng, n u không phù h p thì đ ngh s a đ i, b sung L/C cho phù h p v i
h p đ ng ngo i th ng
Ngân hàng Phát hành
Ngân hàng Thông báo
(4) (2)
(6’)
Trang 18B c 6 và 6’: Sau khi giao hàng, nhà xu t kh u l p b ch ng t theo yêu c u
c a L/C và xu t trình cho Ngân hàng phát hành đ đ c thanh toán
B c 7: Ngân hàng phát hành sau khi ki m tra ch ng t , n u th y xu t trình
phù h p thì ti n hành thanh toán; n u th y không phù h p thì t ch i thanh toán và g i
tr l i nguyên v n b ch ng t cho nhà xu t kh u
B c 8: Nhà nh p kh u hoàn tr ti n cho Ngân hàng phát hành
B c 9: Ngân hàng phát hành trao b ch ng t cho nhà nh p kh u
S đ 1.5 Quy trình nghi p v c a ph ng th c thanh toán tín d ng ch ng t
t i Ngân hàng phát hành
B c 1: ng i nh p kh u làm đ n xin m th tín d ng g i đ n ngân hàng c a
mình yêu c u m m t th tín d ng cho ng i xu t kh u h ng
B c 2: C n c vào đ n xin m th tín d ng, ngân hàng m th tín d ng s l p
m t th tín d ng và thông qua ngân hàng đ i lý c a mình n c ng i xu t kh u
thông báo vi c m th tín d ng và chuy n th tín d ng đ n ng i xu t kh u
B c 3: Khi nh n đ c thông báo này, ngân hàng thông báo s thông báo cho
ng i xu t kh u toàn b n i dung thông báo v vi c m th tín d ng đó, khi nh n đ c
b n g c th tín d ng thì chuy n ngay cho ng i xu t kh u
B c 4: Ng i xu t kh u n u ch p nh n th tín d ng thì ti n hành giao hàng,
n u không đ ngh ngân hàng m L/C s a đ i, b sung th tín d ng cho phù h p v i
h p đ ng
B c 5: Sau khi giao hàng, ng i xu t kh u l p b ch ng t theo yêu c u c a
th tín d ng xu t trình thông qua ngân hàng thông báo cho ngân hàng m th tín d ng
xin thanh toán
Trang 1919
B c 6: Ngân hàng m th tín d ng ki m tra b ch ng t , n u th y phù h p
v i th tín d ng thì ti n hành tr ti n cho ng i xu t kh u N u th y không phù h p, ngân hàng t ch i thanh toán và g i tr l i toàn b ch ng t cho ng i xu t kh u
B c 7: Ngân hàng m th tín d ng đòi ti n ng i nh p kh u và chuy n b
ch ng t cho ng i nh p kh u sau khi nh n đ c ti n ho c ch p nh n thanh toán
B c 8: Ng i nh p kh u ki m tra ch ng t , n u th y ph ù h p v i th tín d ng thì hoàn tr ti n l i cho ngân hàng m th tín d ng, n u không thì có quy n t ch i tr
ti n
1.1.6 R i ro trong ho t đ ng thanh toán qu c t
Trong quá trình ho t đ ng, TTQT không ch đ n thu n mang l i nh ng l i ích kinh t mà còn phát sinh nh ng nguy c có th gây ra r i ro R i ro trong ho t đ ng TTQT c a NHTM là v n đ x y ra ngoài ý mu n trong quá trình ti n hành ho t đ ng TTQT và nh h ng x u đ n ho t đ ng kinh doanh c a NHTM Trong quá trình ti n hành ho t đ ng TTQT, r i ro x y ra khi quy n l i c a m t bên tham gia b vi ph m
R i ro phát sinh t b t k bên tham gia nào đ u gây t n th t tr c ti p cho cho doanh nghi p, cho NHTM, cho đ t n c
Các lo i r i ro trong ho t đ ng thanh toán qu c t bao g m:
Th nh t là r i ro h i đoái ây là nh ng r i ro liên quan đ n t giá h i đoái T
giá là đ n v đo l ng giá tr đ ng ti n này v i giá tr đ ng ti n khác Trong ho t đ ng TTQT th ng s d ng đ ng ti n ngo i t m nh đ đo l ng giá tr c a hàng hóa R i
ro h i đoái x y ra khi có s bi n đ ng t giá h i đoái gi a đ ng ti n tính toán và đ ng
ti n thanh toán
Th hai là r i ro v tác nghi p ây là nh ng r i ro trong quá trình th c hi n
nghi p v Trong ho t đ ng TTQT theo ph ng th c tín d ng ch ng t , r i ro ph n l n
t trình đ c a cán b nhân viên Ngoài ra, r i ro tác nghi p còn xu t phát t chính các bên tham gia gây nên; r i ro này đ c th hi n trong vi c l p h s ch ng t không hoàn h o, không đáp ng đ các đi u kho n và các đi u ki n c a L/C ho c không hành
đ ng đúng theo UCP 600 và các thông l , t p quán qu c t khác
Th ba là r i ro tín d ng ây là r i ro x y ra khi ngân hàng không thu h i đ c các kho n tín d ng đã c p cho các bên tham gia khi đ n h n c bi t đ i v i ph ng
th c tín d ng ch ng t , r i ro tín d ng đ n t các ho t đ ng: m L/C theo yêu c u nhà
nh p kh u, cho nhà nh p kh u vay đ thanh toán L/C, chi t kh u b ch ng t xu t
kh u theo L/C,…
Trang 20Th t là r i ro thanh kho n ây là nh ng thi t h i ngân hàng ph i gánh ch u
khi không có đ ti n đ đáp ng yêu c u c a khách hàng i v i nh ng qu c gia mà
đ ng ti n y u s ph i s tr m t l ng l n ngo i t m nh ôi khi ngân hàng không d
tr đ l ng ngo i t l n đ đáp ng nhu c u nhà nh p kh u gây ra s ch m tr làm
i v i ho t đ ng c a ngân hàng, vi c hoàn thi n và m r ng ho t đ ng TTQT
có v trí quan tr ng TTQT là ho t đ ng không th thi u trong ho t đ ng kinh doanh
đ i ngo i c a NHTM
Tr c h t, TTQT giúp ngân hàng thu hút thêm đ c khách hàng có nhu c u giao d ch qu c t , m r ng quan h qu c t Trên c s đó, ngân hàng phát tri n thêm quy mô, t ng thêm ngu n thu nh p, t ng kh n ng c nh tranh trong n n c ch th
tr ng m
Th hai, thông qua m r ng TTQT, ngân hàng có th đ y m nh ho t đ ng tài
tr xu t nh p kh u c ng nh t ng đ c ngu n v n huy đ ng t m th i do qu n lý đ c ngu n v n nhàn r i c a các t ch c, cá nhân có quan h TTQT qua ngân hàng
Th ba, TTQT giúp ngân hàng thu đ c m t ngu n ngo i t l n t đó ngân hàng có th phát tri n nghi p v kinh doanh ngo i h i, b o lãnh và nghi p v ngân hàng qu c t khác
Th t , ho t đ ng TTQT giúp ngân hàng t ng tính thanh kho n thông qua l ng
ti n ký qu M c ký qu ph thu c vào đ tin c y, an toàn c a t ng khách hàng c th Song xét v t ng th thì các kho n ký qu này phát sinh m t cách th ng xuyên và n
đ nh Vì v y trong th i gian ch đ i thanh toán, ngân hàng có th s d ng các kho n
Trang 2121
này đ h tr thanh kho n khi c n thi t, th m chí có th s d ng đ kinh doanh,đ u t
ng n h n đ sinh l i
Cu i cùng, m r ng ho t đ ng TTQT t o ra môi tr ng ng d ng công ngh ngân hàng B t c h th ng công ngh ngân hàng c a qu c gia nào đ u c n ph i có đ các tiêu chí thanh toán nhanh chóng, k p th i, an toàn và chính xác Vì v y các công ngh ng d ng trong công ngh ngân hàng s ph i c p nh t, đ i m i công ngh tiên
ti n h n đ phù h p v i nh ng tiêu chí trên
1.2.1.2 i v i khách hàng
Vai trò trung gian thanh toán trong ho t đ ng TTQT c a các NHTM giúp quá trình thanh toán theo yêu c u c a khách hàng đ c ti n hành nhanh chóng, chính xác,
an toàn, ti n l i và ti t ki m t i đa chi phí Do đó, ho t đ ng TTQT đ i v i khách hàng
là vô cùng quan tr ng Trong quá trình th c hi n thanh toán, n u khách hàng không có
đ kh n ng tài chính c n đ n s tài tr c a ngân hàng thì ngân hàng s chi t kh u b
ch ng t Qua vi c th c hi n thanh toán, ngân hàng còn có th giám sát đ c tình hình kinh doanh c a doanh nghi p đ có nh ng t v n cho khách hàng và đi u ch nh chi n
Ngoài vi c t ng c ng xu t nh p kh u và đ u t qu c t thì ho t đ ng TTQT còn t o đi u ki n cho các ngành th ng m i d ch v qu c t phát tri n, thu hút ki u h i
và thúc đ y th tr ng tài chính h i nh p qu c t V ph ng di n qu n lý c a Nhà
n c, TTQT giúp t p trung và qu n lý ngu n ngo i t trong n c và s d ng ngo i t
m t cách hi u qu , t o đi u ki n th c hi n t t c ch qu n lý ngo i h i c a nhà n c,
qu n lý hi u qu các ho t đ ng xu t nh p kh u theo chính sách ngo i th ng đã đ ra
Nh v y ho t đ ng TTQT c a các NHTM trong th ng m i qu c tê nói riêng và kinh t đ i ngo i nói chung có m t v trí h t s c quan tr ng, vi c m r ng TTQT là yêu
c u c p thi t và có ý ngh a to l n
Trang 221.2.2 Các ch tiêu đánh giá s m r ng c a ho t đ ng thanh toán qu c t
đánh giá hi u qu ho t đ ng TTQT c a NHTM m t cách đ y đ và chính xác, ta không ch xem xét tính hi u qu góc đ riêng Ngân hàng mà ph i xem xét c
v góc đ kinh t và xã h i
Doanh s th c hi n ho t đ ng TTQT
Doanh s TTQT là t ng giá tr các kho n thanh toán qu c t
Doanh s TTQT = Doanh s thanh toán nh p kh u + Doanh s thanh toán
Doanh thu t ho t đ ng TTQT là s ti n th c t ngân hàng thu đ c t ho t
đ ng TTQT, b ng t ng phí thu đ c Doanh thu t ho t đ ng TTQT càng cao t ng
ng v i s l ng khách hàng đ n v i ngân hàng càng nhi u, ngân hàng càng kh ng
đ nh đ c v th c a mình
S món TTQT qua ngân hàng
M t trong nh ng m c tiêu c a ngân hàng là có đ c doanh s thanh toán qu c
t ngày càng cao.Vì v y, ngân hàng c n t ng đ c s món thanh toán qu c t qua ngân hàng và giá tr món thanh toán cao S món thanh toán qua ngân hàng t ng ph n ánh khách hàng ngày càng tin t ng vào ngân hàng, và tìm đ n v i ngân hàng nhi u h n
S l ng khách hàng s d ng d ch v thanh toán qu c t
kinh doanh ho t đ ng TTQT có hi u qu thì các NHTM ph i t ng doanh thu,
th ph n cho ngân hàng mình Làm đ c đi u đó thì ngân hàng c n ph i t ng s l ng khách hàng đ n giao d ch Trong ho t đ ng TTQT, s l ng khách hàng s d ng d ch
v càng l n càng kh ng đ nh đ c ch t l ng d ch v , s uy tín c a NHTM Do đó, gia
t ng s l ng khách hàng TTQT là s c n thi t đ m r ng ho t đ ng TTQT c a NHTM
Trang 23 Doanh s cho vay nh p kh u, cho vay xu t kh u
Doanh s cho vay tài tr xu t nh p kh u c a m t ngân hàng chính là t ng giá tr
c a t t c nh ng kho n cho vay v i m c đích tài tr xu t nh p kh u c a ngân hàng đó trong m t k kinh doanh ây là m t ch tiêu đ nh l ng, và thông th ng, ch tiêu này càng l n càng t t Doanh s cho vay th hi n đ c quy mô và uy tín c a ngân hàng
Ch tiêu này càng l n càng th hi n quy mô v n c a ngân hàng l n, và thêm n a còn
th đ c uy tín c a ngân hàng đó B i vì, m t ngân hàng có uy tín cao, ch t l ng d ch
v t t thì m i thu hút đ c nhi u khách hàng v i nhi u h p đ ng l n, do đó doanh s cho vay m i cao
Doanh s cho vay xu t kh u là giá tr thanh toán cho vay hàng xu t kh u Doanh
s cho vay xu t kh u cao thì s góp ph n tái t o ngo i t đ ph c v ho t đ ng nh p
kh u c a ngân hàng Khi đó, kh n ng thanh kho n c a ngân hàng cao giúp nâng cao
c ng nh ngân hàng tài tr r t khó n m b t đ c t t c các thông tin c n thi t v đ i tác m t cách chính xác Do đó, kh n ng x y ra r i ro đã x y ra thì t n th t không th tránh kh i đ i v i doanh nghi p c ng nh ngân hàng M c dù, v nguyên t c trong h p
đ ng tín d ng gi a ngân hàng và đ n v đ c tài tr luôn có nh ng đi u kho n quy
đ nh rõ ràng quy n h n c a ngân hàng c ng nh trách nhi m c a doanh nghi p, các
đi u kho n này nh m đ m b o kh n ng tr n c a doanh nghi p và s d ng v n đúng
Trang 24m c đích, có hi u qu ng th i đ n v đ c tài tr c ng luôn ph i có tài s n th ch p
đ m b o kho n vay Tuy nhiên, nh ng tài s n th ch p này l i chính là lô hàng đó
Th m chí ngay c khi h p đ ng XNK hàng hoá c a doanh nghi p là hoàn h o
và doanh nghi p th c hi n h p đ ng m t cách suôn s thì r i ro v n có th x y ra do s
vi ph m các đi u kho n trong h p đ ng tín d ng, ngay c khi các đ n v đ c tài tr hoàn toàn và có kh n ng th c hi n t t các cam k t đó
Ch tiêu này đ c đánh giá c th qua:
+ S n x u
+ S n quá h n
+ S n m t tr n
+ S khách hàng có n quá h n t ho t đ ng XNK
Doanh thu các s n ph m b sung
Doanh thu t ho t đ ng mua bán ngo i t là giá tr chênh l ch t giá mà ngân hàng nh n đ c gi a t giá mua và t giá bán
Doanh thu phí b o lãnh thanh toán là m c phí tr c ti p thu đ c t ho t đ ng
b o lãnh thanh toán
Doanh thu các s n ph m b sung trên đ u góp ph n t ng thêm doanh thu cho NHTM
T tr ng doanh thu th c hi n TTQT trong t ng doanh thu
T l này ph n ánh m c đ đóng góp c a các ho t đ ng TTQT vào t ng doanh thu c a ngân hàng Ho t đ ng TTQT đóng vai trò vô cùng quan tr ng trong vi c t ng
l i nhu n, phát tri n ngân hàng, vì v y vi c đánh giá t l doanh thu th c hi n TTQT trong t ng doanh thu cho bi t kh n ng đem l i thu nh p cho ngân hàng t ho t đ ng TTQT so v i các d ch v khác c a ngân hàng
T tr ng doanh thu th c hi n TTQT trong t ng doanh thu = Doanh thu th c
Trang 2525
m i các n c trên th gi i Vi c xúc ti n thi t l p thêm các ngân hàng đ i lý trên th
gi i giúp ngân hàng đáp ng đ c m i nhu c u c a khách hàng
S v khi u n i
Sô v khi u n i ph n ánh ch t l ng c a ho t đ ng TTQT t i chi nhánh N u
m t chi nhánh làm n m p m , qua trình TTQT không rõ ràng, gây ra nhi u b t l i, có khi là thi t h i v t ch t, thì s v khi u n i càng nhi u
Ng c l i, n u chi nhánh Ngân hàng có quy trình rõ ràng; m i ho t đ ng TTQT
d u tuân theo quy trình m t cách nghiêm ng t thì sô v khi u n i s ít ho c không có khi u n i t phía khách hàng
THANH TOÁN QU C T
1.3.1.Các nhân t khách quan
Trong ho t đ ng th ng m i, y u t khách quan có tác đ ng r t nhi u vào ho t
đ ng kinh doanh Môi tr ng khách quan luôn ch a đ ng nhi u c h i c ng nh thách
th c cho các NHTM Do đó, đ m r ng ho t đ ng TTQT thì các NHTM c n ph i xem xét k môi tr ng kinh doanh đ tránh đ c ph n nào r i ro c ng nh n m b t đ c c
h i
Môi tr ng chính tr
Ch đ chính sách, lu t pháp c a nhà n c là nh ng y u t mà các doanh nghi p xu t nh p kh u bu c ph i n m rõ và tuân th m t cách vô đi u ki n Tình hình chính tr trong n c và qu c t có nh h ng đ n ho t đ ng xu t nh p kh u c ng nh
t đ i ngo i
Vi c m r ng và phát tri n ho t đ ng kinh t đ i ngo i có ý ngh a to l n đ c
bi t đ i v i ho t đ ng TTQT Kinh t đ i ngo i đ c bi t là ngo i th ng phát tri n làm phát sinh nhi u nhu c u th c hi n các ngh a v ti n t v i các qu c gia khác ây là
Trang 26đi u ki n thu n l i đ m r ng và phát tri n các nghi p v TTQT H n n a, kinh t ngo i th ng phát tri n s yêu c u nhi u lo i hình d ch v TTQT phát tri n theo đ đáp
ng các nhu c u đa d ng đó
Chính sách pháp lu t
Ho t đ n TTQT b đi u ch nh b i nhi u h th ng pháp lu t c a các n c; các công c qu c t , các t p quán… nên chính sách pháp lu t có nh h ng m nh m và
tr c ti p đ n ho t đ ng này
Các n c có th dùng chính sách pháp lu t nh là m t công c đ thúc đ y m
r ng ho c h n ch ho t đ ng TTQT thông qua đi u ch nh ho t đ ng XNK và thông qua các chính sách liên quan đ n TTQT V i m t h th ng pháp lu t minh b ch, đ ng b , thông thoáng và có nhi u chính sách t o đi u ki n thu n l i cho ngân hàng th c hi n
ho t đ ng TTQT thì ch c ch n vi c m r ng TTQT s d dàng h n Ng c l i, n u các chính sách c a Nhà n c có nhi u mâu thu n v i Lu t pháp qu c t , các quy đ nh v TTQT còn ch ng chéo thì s gây nhi u khó kh n, làm h n ch m r ng TTQT
Chính sách qu n lý ngo i h i
Chính sách qu n lý ngo i h i là nh ng quy đ nh, pháp lý c a Nhà n c trong
qu n lý ngo i t , qu n lý ch ng t có giá tr ngo i t … c ng nh vi c trao đ i s d ng mua bán ngo i t trên th tr ng n i đ a và quan h thanh toán, tín d ng v i n c ngoài
N i dung c a chính sách qu n lý ngo i h i là qu n lý và ki m soát lu ng v n
đ ng c a ngo i h i t n c ngoài vào và trong n c ra Chính sách này có liên quan
tr c ti p đ n quan h ngo i th ng c ng nhu các quan h TMQT khác b ng ngo i t Bên c nh đó, chính sách qu n lý ngo i h i còn qu n lý và ki m soát s l u thông c a ngo i h i
n c ta, Nhà n c qu n lý ch t lu ng v n đ ng c a ngo i t Các NHTM v i
ch c n ng là trung gian thanh toán, là c a ngõ ra vào c a ngo i t , đóng vai trò ki m soát lu ng ti n ra vào c a các qu c gia Vì th cho nên các NHTM đ c phép TTQT
đ c NHNN trao đ c quy n ki m soát các ho t đ ng TTQT do khách hàng y thác cho
h theo đúng quy đ nh c a ch đ qu n lý ngo i h i hi n hành
T giá h i đoái và t su t ngo i t hàng nh p kh u
T giá h i đoái là giá c c a m t đ n v ti n t n c này bi u hi n b ng m t s
đ n v ti n t c a n c kia, là h s quy đ i c a đ ng ti n n c này sang đ ng ti n
n c khác, đ c xác đ nh b i m i quan h cung c u trên th tr ng ti n t
Trang 2727
S bi n đ ng lên hay xu ng c a t giá h i đoái s nh h ng đ n ho t đ ng trong
n n kinh t , trong đó có ho t đ ng TTQT c a ngân hàng
Khi đ ng ti n trong n c m t giá so v i ngo i t , giá c hàng hóa trong n c s
r đi m t cách t ng đ i so v i hàng hóa n c ngoài, và ng c l i, hàng hóa nh p
kh u s b đ t lên Trong tr ng h p này, v i các n c ch a phát tri n, ho t đ ng nh p
kh u b co h p nh ng ho t đ ng xu t kh u không th t ng lên m t cách t ng ng do các m t hàng xu t kh u c a các n c này ch y u là hàng thô, hàng s ch Doanh thu
xu t nh p kh u b gi m đi r t l n Vì th s làm h n ch ho t đ ng TTQT c a các NHTM trong n c
Khi đ ng ti n trong n c m nh lên so v i ngo i t , giá c hàng hóa trong n c s
đ t lên m t cách t ng đ i và hàng hóa nh p kh u vào n i đ a r h n N c có đ ng
ti n lên giá s khó kh n h n khi xu t kh u và có l i h n khi nh p kh u Các ho t đ ng
nh p kh u s đ c t ng c ng và ho t đ ng TTQT có đi u ki n đ c m r ng
T ng t v i t su t ngo i t hàng nh p kh u T su t ngo i t nh p kh u là đ i
l ng so sánh gi a kho n thu (tính b ng b n t ) do vi c nh p kh u đem l i v i s chi phí đ u vào (tính b ng ngo i t ) đã ph i b ra đ mua bán hàng nh p kh u T su t này càng cao ngh a là nh p kh u mang l i nhi u l i nhu n, thì ho t đ ng nh p kh u s sôi
đ ng, t o đi u ki n cho các ngân hàng m r ng ho t đ ng TTQT
1.3.2 Các nhân t ch quan
Quy mô ho t đ ng c a chi nhánh
Quy mô ho t đ ng c a chi nhánh nh h ng đ n vi c m r ng TTQT theo hai
h ng khác nhau Chi nhánh v i quy mô ho t đ ng l n có th ph c v đ c khách hàng t t h n, vi c m r ng TTQT c ng d dàng h n Chi nhánh có quy mô ho t đ ng
nh thì s g p nhi u khó kh n trong vi c ph c v khách hàng c ng nh công tác m
r ng ho t đ ng TTQT
Chi n l c kinh doanh c a chi nhánh
Chi n l c kinh doanh là kim ch nam cho m i ho t đ ng c a chi nhánh M t chi nhánh ngân hàng có chi n l c kinh doanh rõ ràng, đ t ra các m c tiêu c th thì chi nhánh s ho t đ ng suôn s h n
i v i vi c m r ng TTQT, t m quan tr ng c a chi n l c kinh doanh đ c
th hi n các khía c nh sau:
Chi n l c kinh doanh giúp chi nhánh đ nh h ng cho ho t đ ng TTQT c a mình trong t ng lai thông qua vi c phân tích và d báo môi tr ng Chi n l c kinh doanh giúp chi nhánh v a linh ho t v a ch đ ng đ thích ng v i nh ng bi n đ ng
Trang 28c a th tr ng, đ ng th i còn đ m b o cho ho t đ ng TTQT phát tri n theo đúng
h ng i u đó có th giúp chi nhánh ph n đ u th c hi n m c tiêu t ng doanh thu và doanh s , nâng cao v th c a mình
Chi n l c kinh doanh giúp chi nhánh n m b t đ c các c h i c ng nh đ y
đ các nguy c đ i v i vi c m r ng TTQT Nó giúp chi nhánh khai thác và s d ng
h p lý các ngu n l c, phát huy s c m nh c a chi nhánh
nh ng, ngân hàng chi t kh u Ng c l i, các NHTM có th s d ng m ng l i ngân hàng đ i lý c a mình đ th c hi n các nghi p v TTQT, gi i thi u thêm các s n ph m
d ch v c a mình H n th n a v i m i quan h đ i lý t t gi a các ngân hàng, ngân hàng còn có đ c nh ng thông tin xác minh v khách hàng, tránh đ c nh ng r i ro thanh toán
Ti m l c tài chính
Ti m l c tài chính c a Ngân hàng nh h ng không h nh t i vi c m r ng TTQT Ngân hàng nào có ti m l c tài chính m nh, s có nhi u đi u ki n thu n l i đ
m r ng TTQT Vì khi đó chi nhánh có ngu n chi phí đ trang tr i cho các ho t đ ng
ph c v m r ng và phát tri n TTQT nh : chi phí đào t o nhân l c, chi phí Marketing, chi phí t ch c các ch ng trình cho khách hàng…
Ng c l i, m t ngân hàng có tình hình tài chính không n đ nh, tr c h t s khi n uy tín c a ngân hàng không đ c đ m b o, khách hàng s ph i cân nh c nhi u khi s d ng d ch v c a Công ty Thêm vào đó, các chi phí cho các ho t đ ng Marketing c ng h n ch , d n đ n vi c m r ng TTQT nói riêng, các ho t đ ng khác
c a chi nhánh nói chung, g p nhi u b t l i
Ngu n nhân l c
Trình đ ngu n nhân l c c a các NHTM là nhân t ch quan quan tr ng nh t vì con ng i s quy t đ nh toàn b quá trình s n xu t kinh doanh, đ c bi t trong đi u ki n doanh nghi p là đ n v kinh doanh nh p kh u
Trang 2929
Môi tr ng ho t đ ng TTQT nói riêng và các ho t đ ng khác c a ngân hàng nói chung đòi h i đ i ng lãnh đ o và qu n lý có trình đ n ng l c th c s , sáng t o trong kinh doanh, ph m ch t đ o đ c t t; đ i ng nhân viên gi i v nghi p v , hi u bi t kinh
t , pháp lu t, có tinh th n trách nhi m cao đ i v i công vi c
M t đ n v v i ngu n nhân l c ch t l ng cao s giúp ti t ki m th i gian giao
d ch, t ch c th c hi n h p đ ng nh p kh u thu n ti n, tiêu th nhanh hàng nh p kh u tránh đ đ ng v n Khi m i nhân viên trong doanh nghi p đ u có tinh th n trách nghi m, đ u có tác phong làm vi c nghiêm túc thì các ho t đ ng TTQT s đ c th c
hi n nhanh chóng và mang l i hi u qu
Công ngh ngân hàng
Trong xu th h i nh p qu c t hoá n n kinh t th gi i, v n đ hi n đ i hoá công ngh ngân hàng càng tr nên b c xúc đ i v i các NHTM Vi t Nam Công ngh ngân hàng t o nên s c c nh tranh c a ngân hàng th hi n qua các m t: t c đ thanh toán và
l u chuy n ti n t , qu n lý t p trung và s d ng đ ng v n kinh doanh hi u qu Vì v y
đ ti n xa h n, các NHTM ph i chú tr ng c p nh t, đ i m i công ngh ng d ng trong công ngh ngân hàng
Trong ho t đ ng TTQT, n u h th ng ngân hàng áp d ng ph n m m tiên ti n đ
x lý các nghi p v c a ho t đ ng TTQT thì s ti t ki m th i gian và chi phí, nâng cao
n ng l c c nh tranh và đ m b o s phát tri n b n v ng Ng c l i, m t ngân hàng v n duy trì công ngh l c h u thì ho t đ ng TTQT s t n nhi u th i gian c a chính ngân hàng và khách hàng, doanh thu TTQT s không đ m b o, d n d n s b đào th i
Uy tín c a NHTM
Uy tín c a NHTM trong n c và trên tr ng qu c t r t quan tr ng Ho t đ ng
c a ngân hàng nói chung và ho t đ ng TTQT nói riêng có đ c m r ng hay không
tu thu c r t nhi u và uy tín c a ngân hàng đó trong n c và trên th gi i M t ngân hàng có uy tín t t trên th tr ng s là đi u ki n đ u tiên đ khách hàng l a ch n mua các s n ph m d ch v
Trang 30Ch ng 1 là c s lý lu n đ phân tích, đánh giá tình hình th c t th c hi n nghi p v thanh toán qu c t t i Ngân hàng th ng m i c ph n u t và Phát tri n
Vi t Nam Chi nhánh B c Ninh
Trang 31VI T NAM CHI NHÁNH B C NINH
2.1.1 Vài nét v Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam
Ngân hàng Th ng m i c ph n u t và Phát tri n Vi t Nam (BIDV) đ c thành l p theo quy t đ nh 177/TTG ngày 26/04/1957 c a Th t ng Chính ph v i tên
g i Ngân hàng Ki n thi t Vi t Nam, tr c thu c B Tài chính n ngày 24/06/1981, BIDV đ i tên thành Ngân hàng u t và Xây d ng Vi t Nam tr c thu c NHNN Vi t Nam và đ i thành Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam t ngày 14/11/1990 T tháng 12/1994, BIDV chuy n đ i mô hình ho t đ ng theo mô hình NHTM
n tháng 5/ 2012, th c hi n c ph n hóa, BIBV chính th c chuy n đ i thành Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam Tr s chính đ t t i Tháp BIDV, 35 Hàng Vôi, qu n Hoàn Ki m, Hà N i
BIDV là m t trong b n NHTM Nhà n c l n nh t Vi t Nam đ c hình thành
s m nh t và lâu đ i nh t, là doanh nghi p nhà n c h ng đ c bi t, đ c t ch c ho t
đ ng theo mô hình T ng công ty nhà n c H th ng t ch c đ c hình thành và hoàn thi n d n theo mô hình c a m t t p đoàn trong t ng lai Hi n nay, mô hình t ch c
c a BIDV g m 5 kh i l n: Kh i ngân hàng th ng m i qu c doanh (bao g m 3 s giao
d ch và các chi nhánh trên toàn qu c); Kh i Công ty; Kh i các đ n v s nghi p; Kh i liên doanh; Kh i đ u t T ng s cán b công nhân viên c a toàn h th ng đ t trên 18.000 nhân viên làm vi c chuyên nghi p, nghiêm túc và hi u qu , đ c bi t có kinh nghi m trong l nh v c đ u t phát tri n, là th m nh c nh tranh c a BIDV
Bên c nh vi c ho t đ ng đ y đ các ch c n ng c a m t ngân hàng th ng m i
đ c phép kinh doanh đa n ng t ng h p v ti n t , tín d ng, d ch v ngân hàng và phi ngân hàng, làm ngân hàng đ i lý, ph c v các d án t các ngu n v n, các t ch c kinh
t , tài chính, ti n t trong và ngoài n c, BIDV luôn kh ng đ nh là ngân hàng ch l c
ph c v đ u t và phát tri n, huy đ ng v n cho vay dài h n, trung h n, ng n h n cho các thành ph n kinh t ; là ngân hàng có nhi u kinh nghi m v đ u t các d án tr ng
đi m
Trong su t quá trình hình thành và phát tri n, Ngân hàng u t và Phát tri n
Vi t Nam luôn làm tròn nhi m v đ c ng, Nhà n c và nhân dân giao cho Cùng
v i h th ng NHTM Nhà n c, BIDV luôn là công c s c bén, là l c l ng ch l c
Trang 32trong th c thi chính sách ti n t qu c gia Trong ho t đ ng, BIDV luôn tuân th pháp
lu t, th c hi n đ y đ ngh a v v i ngân sách Nhà n c, b o toàn và phát tri n v n
Giai đo n hi n nay, BIDV xác đ nh m c tiêu ho t đ ng là: Hi u qu , an toàn, phát tri n b n v ng và h i nh p qu c t
Trong quan h v i khách hàng, BIDV luôn nêu cao ph ng châm hành đ ng"
Hi u qu kinh doanh c a khách hàng là m c tiêu ho t đ ng c a BIDV", quan h gi a BIDV và b n hàng là m i quan h h p tác cùng phát tri n, cùng chia s kinh nghi m, khó kh n, c h i kinh doanh v i b n hàng Chính vì l đó, BIDV luôn l ng nghe, ti p thu ý ki n t khách hàng đ không ng ng nâng cao ch t l ng ph c v , luôn tìm hi u
đ tho mãn nh ng nhu c u ngày m t đa d ng c a khách hàng
Hi n t i BIDV đã ph sóng m ng l i trên c 63 t nh, thành ph c a c n c
v i 629 đi m m ng l i (127 chi nhánh/s giao d ch, 373 phòng giao d ch và 142 qu
ti t ki m), 1.295 ATM và 5.768 POS
V i h n 18.000 cán b , nhân viên là các chuyên gia t v n tài chính đ c đào
t o bài b n và có kinh nghi m, BIDV đã không ng ng phát tri n trên c l nh v c phi ngân hàng M ng l i phi ngân hàng c a BIDV g m các Công ty Ch ng khoán u t (BSC), Công ty Cho thuê tài chính, Công ty B o hi m u t (BIC) v i 20 chi nhánh trong c n c… BIDV còn có s hi n di n th ng m i t i n c ngoài nh : Lào, Campuchia, Myanmar, Nga, Séc
2.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n c a Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam chi nhánh B c Ninh
Ti n thân c a BIDV B c Ninh là Ngân hàng ki n thi t t nh Hà B c, đ c thành
l p t n m 1958 Ban đ u, BIDV B c Ninh ch là m t phòng c p phát tr c thu c Công
ty tài chính Hà B c Quá trình hình thành và phát tri n c a BIDV B c Ninh đ c tóm
t t qua các m c th i gian c th nh sau:
N m 1963, Chi nhánh Ngân hàng ki n thi t đ c thành l p v i nhi m v c p phát v n cho các công trình xây d ng thu c v n ngân sách Trung ng và v n ngân sách đ a ph ng
n n m 1981, chi nhánh đ c đ i tên là Ngân hàng u t và Xây d ng, v n
Trang 3333
u n m 1995, toàn h th ng Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam th c
hi n Quy t đ nh c a Chính ph chuy n toàn b ngu n v n ngân sách Nhà n c c p,
v n tín d ng u đãi sang C c đ u t , lúc này Ngân hàng u t và Phát tri n th c s
tr thành m t Ngân hàng th ng m i
n n m 1997, th c hi n Ngh quy t k h p th 10 Qu c h i khoá 9 v vi c phân l i đ a gi i hành chính, t nh Hà B c đ c chia tách thành 2 t nh B c Ninh và B c Giang BIDV B c Ninh đ c tái l p t ngày 01 tháng 01 n m 1997
Tr s chính hi n nay c a Chi nhánh đ t t i s 01 đ ng Nguy n ng o -
Ph ng Su i Hoa – Thành ph B c Ninh - T nh B c Ninh v i 164 cán b công nhân viên Là m t chi nhánh m i đ c thành l p nh ng sau 18 n m ho t đ ng không ng ng
ph n đ u, nâng cao ch t l ng ph c v khách hàng, Chi nhánh đã đ c m t s k t qu
kh quan và ch ng t đ c v th c a mình trong s phát tri n chung trên đ a bàn t nh
B c Ninh
2.1.3 C c u t ch c c a Ngân hàng Th ng m i C ph n u t và Phát tri n
Vi t Nam Chi nhánh B c Ninh
Hi n nay, c c u t ch c c a BIDV B c Ninh g m có: Ban Giám đ c, Phòng giao d ch khách hàng doanh nghi p, Phòng giao d ch khách hàng cá nhân, Phòng tài chính k toán, Phòng k ho ch t ng h p, Phòng Quan h khách hàng doanh nghi p, Phòng Quan h khách hàng cá nhân, Phòng qu n tr tín d ng, Phòng Qu n lý R i ro, Phòng T ch c hành chính, Phòng d ch v và qu n lý kho qu , 5 phòng giao d ch là
Qu Võ, Tiên S n, Gia Bình, Yên Phong, Thu n Thành, 5 Qu ti t ki m
C c u t ch c c a chi nhánh đ c th hi n c th s đ 2.1 nh sau:
Trang 34S đ 2.1 : Mô hình t ch c c a BIDV B c Ninh
(Ngu n: Phòng T ch c Hành chính) Ban Giám đ c: Giám đ c và phó Giám đ c đ c phân công công vi c c th ,
ph i h p công tác trong ban giám đ c Ban giám đ c ch u trách nhi m v k ho ch
công tác chung, chi n l c kinh doanh, công tác t ch c, ki m tra n i b ng th i,
Ban Giám đ c c ng là nh ng ng i ch u trách nhi m và đ a ra nh ng quy t đ nh ch
y u trong công tác kinh doanh và ch đ o ho t đ ng c a các phòng ban
Ch c n ng, nhi m v c a các phòng ban:
Kh i quan h khách hàng g m hai phòng, ch u trách nhi m chính trong duy trì
m i quan h v i c khách hàng cá nhân và khách hàng doanh nghi p
Phòng Quan h khách hàng doanh nghi p: Nghiên c u, tri n khai các chi n
d ch qu ng bá th ng hi u; tham v n và t ch c th c hi n các ho t đ ng marketing t i
Chi nhánh đ i v i khách hàng doanh nghi p
Phòng Quan h khách hàng cá nhân: Nghiên c u, tri n khai các chi n d ch
qu ng bá th ng hi u; tham v n và t ch c th c hi n các ho t đ ng marketing cho đ i
t ng khách hàng cá nhân t i Chi nhánh
Kh i tác nghi p là b ph n tri n khai các công tác chính, bao g m
Phòng giao d ch khách hàng doanh nghi p: là phòng nghi p v tr c ti p giao
Ban Giám c
Kh i Quan h
khách hàng
Quan h khách hàng doanh nghi p
Quan h khách hàng cá nhân
Kh i Qu n lý n i
b
Phòng T ch c Hành chính
Trang 3535
nghi p v liên quan đ n tín d ng, tài tr th ng m i, qu n lý các s n ph m tín d ng phù h p v i ch đ , th l hi n hành và h ng d n c a BIDV Ngoài ra Phòng còn có nhi m v tr c ti p qu ng cáo, ti p th , gi i thi u và bán các s n ph m d ch v Ngân hàng cho các Doanh nghi p
Phòng giao d ch khách hàng cá nhân: là phòng tr c ti p giao d ch v i khách
hàng là cá nhân, đ khai thác v n b ng VND và ngo i t , th c hi n các nghi p v liên quan đ n tín d ng Tr c ti p qu ng cáo, ti p th , gi i thi u và bán các s n ph m d ch
v Ngân hàng
Phòng Qu n lý R i ro: tham m u cho Giám đ c Chi nhánh v công tác qu n lý
r i ro c a Chi nhánh
Phòng d ch v và qu n lý kho qu : có ch c n ng qu n lý an toàn kho qu , qu n
lý qu ti n m t theo quy đ nh c a NHNN và BIDV
Kh i qu n lý n i b g m ba phòng, ch y u gi i quy t các v n đ thu c n i b
ngân hàng C th :
Phòng tài chính k toán: qu n lý tài chính, chi tiêu n i b t i Chi nhánh, các
nghi p v thanh toán, x lý h ch toán các giao d ch Qu n lý và ch u trách nhi m đ i
v i h th ng giao d ch trên máy, qu n lý qu ti n m t đ n t ng giao d ch viên theo
đúng quy đ nh c a nhà n c và Ngân hàng
Phòng k ho ch t ng h p: có nhi m v tham m u cho Giám đ c Chi nhánh d
ki n k ho ch kinh doanh, t ng h p, phân tích đánh giá tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh, phát tri n m ng l i, qu n lý ch t l ng theo tiêu chu n qu c t và th c
hi n báo cáo ho t đ ng hàng n m c a Chi nhánh
Phòng T ch c hành chính: th c hi n công tác t ch c cán b và đào t o t i Chi nhánh theo đúng ch tiêu c a nhà n c và quy đ nh c a Ngân hàng Th c hi n công tác
qu n tr và v n phòng ph c v ho t đ ng kinh doanh t i Chi nhánh, th c hi n công tác
b o v , an ninh an toàn Chi nhánh
Kh i tr c thu c bao g m các phòng giao d ch và qu ti t ki m, ch u s phân
công, qu n lý c a các kh i khác, tr c ti p giao d ch v i khách hàng…
2.1.3.Tình hình ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng Th ng m i C ph n u t
và Phát tri n Vi t Nam Chi nhánh B c Ninh giai đo n 2012- 2014
2.1.3.1 Huy đ ng v n
Ngân hàng th ng m i v i t cách là m t trung gian tài chính, ho t đ ng ch
y u là đi vay đ cho vay, nên ngu n v n là y u t có tính ch t quy t đ nh trong kinh doanh c a các NHTM Nh n th c đ c v trí vai trò tr ng y u c a ngu n v n trong
Trang 36kinh doanh, cho nên b t c NHTM nào c ng đ u quan tâm đ n công tác huy đ ng v n
Trong nh ng n m v a qua, BIDV B c Ninh đã xác đ nh rõ nh ng thu n l i và khó
kh n trong công tác huy đ ng v n trên đ a bàn, ngân hàng đã đ a ra nh ng ch tr ng
và bi n pháp phù h p đ huy đ ng các ngu n v n trong dân c K t qu huy đ ng v n
trong th i gian qua đ c th hi n b ng 2.1
B ng 2.1 Tình hình huy đ ng v n c a BIDV B c Ninh giai đo n 2012-2014
(Ngu n: Báo cáo k t qu kinh doanh c a BIDV B c Ninh giai đo n 2012-2014)
T ng ngu n v n huy đ ng c a BIDV B c Ninh qua các n m t 2012 đ n 2014
có s t ng tr ng, n m sau luôn cao h n n m tr c N m 2013, ngu n v n huy đ ng
t ng h n 100 t đ ng so v i n m 2012, t ng ng m c t ng 4,53% Nguyên nhân là do
trong n m, th tr ng b t đ ng s n không m y sôi đ ng, ng i dân l a ch n g i ti n
vào ngân hàng đ nh n lãi su t, mà BIDV B c Ninh l i có l i th h n v c d ch v
cung ng và v uy tín, nên ngu n v n huy đ ng c a n m 2013 t ng lên N m 2014, s
v n huy đ ng t ng 194 t đ ng so v i n m 2013, t ng đ ng t ng 8,41% Giai đo n
2013 – 2014, kinh t b t đ u h i ph c, tuy nhiên nh ng tín hi u v n ch a rõ ràng khi n
cho ng i dân đ u t vào b t đ ng s n hay các d án khác mà ti p t c l a ch n
ph ng án g i ti n ngân hàng ch th i c M c dù các ngân hàng trên cùng đ a bàn
đã có các chính sách khuy n khích ng i
Trang 3737
dân g i ti n vào nh : t ng quà, t ch c b c th m trúng th ng Thêm vào đó, các cán
b nhân viên đ c đào t o bài b n, cung ng d ch v th a mãn khách hàng nên BIDV
là l a ch n hàng đ u c a ng i dân khi đi g i ti n
Nh v y, tình hình huy đ ng v n c a BIDV t ng lên qua các n m, đi u này
c ng là d u hi u t t cho ho t đ ng c a ngân hàng nh t là trong giai đo n n m
2012-2014, vì giai đo n này tình hình kinh t v n ch u nh h ng c a cu c kh ng ho ng kinh t toàn c u, đ n cu i giai đo n này m i có s chuy n bi n t t h n
có cái nhìn c th h n, ta đi phân tích huy đ ng v n theo các tiêu chí:
Theo th i gian:
Trong giai đo n 2012-2014, ngu n v n huy đ ng ng n h n luôn chi m t tr ng
l n nh t trong t ng ngu n v n huy đ ng Tuy nhiên ngu n v n ng n h n t ng gi m không n đ nh N m 2012 ngu n v n ng n h n t ng 1.254 t đ ng lên 1.343 t đ ng,
t ng ng t ng 7,1% n m 2013 M c dù n m 2013, Ngân hàng Nhà n c (NHNN)
ti p t c h tr n lãi su t t 8% xu ng còn 7% nh ng trong b i c nh n n kinh t còn bi n
đ ng thì ng i dân v n a chu ng ph ng án g i ti n m t, l ng ti n huy đ ng đ c
n m 2013 Nguyên nhân là do NHNN đã gi i h n v lãi su t huy đ ng khi n m c lãi
su t không đ h p d n thu hút ngu n ti n trung và dài h n, gây khó kh n trong vi c huy đ ng v n c a chi nhánh Ngu n v n trung và dài h n n m 2014 sau đó t ng lên
783 t đ ng, t ng thêm 176 t đ ng, t ng ng t ng 29 % so v i n m 2013 V n trung
và dài h n n m 2014 t ng là do chi nhánh đã đ a ra chính sách u đãi h n cho b ph n khách hàng h u trí có nh ng kho n ti n nhãn r i g i ti t ki m vào Ngân hàng Chính sách này đã có tác đ ng tích c c cho ho t đ ng huy đ ng v n trung và dài h n c a ngân hàng
Ngu n v n không k h n t ng t ng đ i đ u qua các n m 2012– 2014 Ngu n
v n không k h n qua các n m 2012, 2013, 2014 l n l t là 296; 358; 413 (t đ ng)
Nh v y, t ng tr ng m nh nh t đ t m c 20,95% n m 2013, v i m c t ng 62 t đ ng
Trang 38so v i n m 2012 Ngu n v n không k h n t ng là do m t b ph n ng i dân l a ch n
ph ng án g i ti n v i lãi su t th p nh t nh ng có th rút b t k khi nào đ không b
l c h i đ u t c a mình
Theo thành ph n kinh t :
Ngu n v n huy đ ng t các t ch c kinh t v n chi m t tr ng cao h n ngu n
v n huy đ ng t dân c N m 2013, ti n g i huy đ ng t các t ch c kinh t đ t 1.304
t đ ng, t ng 1,48%, t ng ng 19 t đ ng N m 2013, n n kinh t v n ch a k p ph c
h i, lo ng i r i ro khi m r ng ho t đ ng, các doanh nghi p l a ch n đ u t g i ti t
ki m ng n trung h n vào Ngân hàng B c đi an toàn này, v a t o thêm l i ích cho doanh nghi p v a giúp ích cho vi c thanh toán qua ngân hàng m t cách thu n ti n
n n m 2014, n n kinh t đã có d u hi u ph c h i nên ti n g i huy đ ng t các
t ch c kinh t đã gi m nh xu ng còn 1.271 t đ ng, gi m 2,53%, t ng ng 33 t
đ ng Ti n g i c a các t ch c kinh t gi m xu ng là do n m 2014, n n kinh t d n n
đ nh, các t ch c đã m nh d n đ u t s n xu t kinh doanh, k v ng thu v đ c l i nhu n nhi u h n so v i vi c ghim ti n ngân hàng
T l v n huy đ ng t dân c chi m t tr ng ngày càng t ng và có xu h ng
t ng m nh N m 2012, v n huy đ ng dân c là 923 t đ ng Sang n m 2013, v n huy
đ ng dân c đã t ng lên 1.004 t đ ng, t ng 8,78% BIDV B c Ninh có đ c m c t ng
tr ng này do chi nhánh có ch tr ng đ u t phát tri n d ch v ngân hàng nh m vào
đ i t ng khách hàng cá nhân Ngân hàng đã và đang tri n khai k ho ch phát tri n
d ch v ngân hàng bán l : cung c p cho khách hàng cá nhân nhi u hình th c g i ti n
Theo lo i ti n:Ngu n v n huy đ ng b ng VN luôn n đ nh h n USD nên t
tr ng v n huy đ ng b ng VN luôn chi m t tr ng cao h n v n huy đ ng b ng USD
N m 2013 v n huy đ ng b ng VN đã t ng 8,91%, t ng đ ng 156 t đ ng so v i
n m 2012 Sang n m 2014 ngu n v n huy đ ng b ng VN l i ti p t c t ng thêm 10,33%, t ng ng 197 t đ ng Nguyên nhân là do lãi su t VND mà BIDV áp d ng
Trang 392013, tr n lãi su t huy đ ng USD do NHNN quy đ nh gi m xu ng còn 0,25%/n m đ i
v i ti n g i c a t ch c và 1,25%/n m đ i v i ti n g i c a dân c ,làm nhi u cá nhân,
t ch c thay vì g i ngo i t đã chuy n sang đ ng n i t ho c tìm ki m kênh đ u t khác có m c sinh l i cao h n Nh ng bên c nh đó, n m 2014 lãi su t huy đ ng USD
v n n đ nh m c nh n m 2013 Và m t y u t n a giúp ti n huy đ ng USD c a chi nhánh không b gi m sâu đó là do tình hình ngo i t có nh ng bi n đ i tích c c Các doanh nghi p đã d n tr l i v i th tr ng giao d ch qu c t nên ph n l n ti n g i ngo i
t là ti n g i thanh toán Vì v y, l ng ti n huy đ ng USD c a chi nhánh ch gi m nh
m c 3 t đ ng, t ng ng 0,75% so v i cùng k n m tr c
2.1.3.2 Ho t đ ng tín d ng
N u nh huy đ ng v n là khâu có tính ch t quy t đ nh trong kinh doanh thì cho vay v n l i là khâu quy t đ nh hi u qu trong kinh doanh c a các NHTM Do v y, các BIDV B c Ninh luôn r t chú ý ph i k t h p nh p nhàng gi a công tác huy đ ng v n và cho vay
Nh n th c đ c t m quan tr ng c a công tác cho vay trong ho t đ ng tín d ng
c a Ngân hàng, trong nh ng n m qua, BIDV B c Ninh luôn coi tr ng công tác này, v i
ph ng châm: “An toàn - Hi u qu - B n v ng” Chính vì th , công tác cho vay v n t i chi nhánh ngày càng đ c nâng cao v ch t và l ng, đ m b o an toàn và hi u qu Tình hình ho t đ ng cho vay c a chi nhánh BIDV B c Ninh th hi n trong b ng 2.2
Trang 40B ng 2.2 Tình hình d n c a BIDV B c Ninh giai đo n 2012-2014
huy đ ng đ c gi m là do n m 2013 là n m kinh t còn khó kh n Trong n m 2013, lo
ng i v kh n ng chi tr các kho n n các doanh nghi p ho t đ ng s n xu t kinh doanh
không dám vay đ đ u t , phát tri n, m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh n n m
2014, d n tín d ng t ng 261 t đ ng so v i n m 2013 (t ng đ ng t ng 14,16%) và
m c 2.104 t đ ng N tín d ng n m 2014 t ng m t m t do m t s doanh nghi p đã
nhìn th y con đ ng phát tri n nên m nh d n vay v n m r ng s n xu t Nguyên nhân
còn l i là do BIDV B c Ninh c ng có chính sách n i l ng, t o đi u ki n cho cá nhân,
doanh nghi p vay v n
Tình hình d n c a chi nhánh c th nh sau:
Theo k h n cho vay:
Giai đo n 2012 - 2014, cho vay ng n h n v n là ch y u, luôn chi m t tr ng
cao trong t ng d n tín d ng N m 2013, d n ng n h n gi m xu ng còn 1.253 t
đ ng, gi m 66 t đ ng, t ng đ ng 5% so v i cùng k n m 2012 N m 2013, do nh
h ng c a kh ng ho ng kinh t , n n kinh t t nh B c Ninh v n ch a k p ph c h i
Trong b i c nh đó, Chi nhánh đã nh n đ nh và quy t đ nh b o toàn ngu n v n c a
mình b ng cách th c hi n chính sách sàng l c khách hàng vay v n, h n ch t i đa r i
ro và n x u Sang n m 2014, cho vay ng n h n đã t ng lên m c 1.395 t đ ng, t ng