Từ hai hình ảnh tương phản nhau " mực" và " đèn", câu tục ngữ nhằm nhắc nhở chúng ta : Nếu giao du với những người xấu ta sẽ tiêm nhiễm thói hư tật xấu; ngược lại nếu ta quan hệ với ngư
Trang 1Để nêu lên một bài học, một kinh nghiệm trong cuộc sống, ông cha ta thường mượn hình ảnh sự vật
có liên quan đến con người để thể hiện ý của mình Mực có màu đen, nếu ta tiếp xúc, sử dụng không khéo léo sẽ dễ dàng bị vấy bẩn Mực tượng trưng cho những cái xấu xa, những điều không tốt đẹp Còn đèn là vật phát ra ánh sáng soi tỏ mọi vật xung quanh Đến gần đèn, ta được soi sáng Đèn tượng trưng cho những cái tốt đẹp, sáng sủa Từ hai hình ảnh tương phản nhau " mực" và " đèn", câu tục ngữ nhằm nhắc nhở chúng
ta : Nếu giao du với những người xấu ta sẽ tiêm nhiễm thói hư tật xấu; ngược lại nếu ta quan hệ với người tốt ta sẽ được ảnh hưởng tốt, sẽ học tập được những đức tính của bạn.Câu tục ngữ là bài học kinh nghiệm của người xưa được đúc kết từ cuộc sống Nó thể hiện rất rõ mối quan hệ giữa môi trường xã hội vơi việc hình thành nhân cách con người.Ở gia đình, cha mẹ anh chị là tấm gương để cho đứa trẻ bắt chước Nếu gia đình hòa thuận, cha mẹ là tấm gương sáng về học tập, về đạo đức thì gia đình đó sẽ có những đứa con ngoan Trong khu xóm cũng vậy, nếu cả tập thể đều biết chấp hành tốt những quy định chung về nếp sống văn minh đô thị biết giáo dục con cái tốt thì con em trong khu phố đó sẽ có một cuộc sống nền nếp đạo đức tốt Gần gũi với chúng ta nhất là việc giao du với bạn bè trong trường trong lớp, nếu ta quan hệ được với nhiều bạn tốt, chăm ngoan học giỏi, nói năng lễ độ biết kính trên nhường dưới thì chúng ta sẽ học tập được những đức tính tốt ấy và trở nên người tốt Ngược lại, trong gia đình, nếu cha mẹ chỉ biết lo làm ăn không quan tâm đến con cái, vợ chồng luôn luôn bất hòa thì chắc chắn những đứa trẻ lớn lên trong môi trường đó sẽ nhanh chóng trở thành đứa con hư Ngoài xã hội, khi tiếp xúc gần gũi với môi trường không tốt đẹp, con người dễ dàng tập nhiễm những thói hư tật xấu và dần dần đánh mất bản chất lương thiện của mình Cụ thể ở môi trường học tập, quanh ta có biết bao nhiêu bạn xấu thường xuyên trốn học, quậy phá, học yếu làm phiền lòng thầy cô Nếu ta cứ lân la gắn bó với những bạn ấu ấy thì sớm muộn gì ta cũng bị ảnh hưởng lây Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam, nhân dân ta có nhiều câu ca dao mang nội dung giáo dục về vấn đề này:" Thói thường gần mực thì đen/ Anh em bạn hữu phải nên chọn người"Tuy nhiên, không phải ai cũng dễ dàng bị lôi kéo bởi môi trường xấu xa Vẫn có những cánh sen vươn lên từ bùn lầy nước đọng, dù xung quanh hôi hám sen vẫn nở đẹp và tỏa ngát hương thơm Thực tế vẫn có những người sống trong môi trường không tốt đẹp, không thuận lợi mà vẫn giữ mình không sa ngã Môi trường càng xấu xa thì phẩm chất của con người càng tuyệt vời đáng khâm phục Anh Nguyễn Văn Trỗi, người thợ điện ở thành phố Sài Gòn hoa lệ, vẫn không chút mảy may xao động bởi cuộc sống hào nhoáng, những thủ đọan lọc lừa xảo trá Anh chọn cho mình con đường Cách mạng, chấp nhận chiến đấu và hy sinh cho lý tưởng mà mình theo đuổi Tấm gương của anh và biết bao gương sáng khác đã trở thành bài học cho bao thế hệ cháu con học tập.Ngày nay, trong xu thế cả nước tiến lên con đường công nghiệp hóa hiện đại hóa, vẫn có những con người không giữ vững bản chất tốt đẹp của mình Giữa cuộc sống tốt đẹp, giữa môi trường thân thiện, họ vẫn biến chất, thoái hoa, sống ăn chơi sa đọa trên những đồng tiền bất chính, những đồng tiền mồ hôi xương máu của nhân dân đóng góp Những con người đó chính là những " con sâu làm rầu nồi canh", là thứ ung nhọt của xã hội mà chúng ta có nhiệm vụ phải loại trừ.Có thể nói, câu tục ngữ trên là một lời khuyên bảo sâu sắc, giúp em bài học bổ ích, một cách nhìn đúng đắn về mối quan hệ giữa môi trường xã hội với việc hình thành nhân cách của bản thân Câu tục ngữ giúp em có tinh thần cảnh giác trong việc giao du tiếp xúc với bạn bè, đồng thời xác định cho mình một thế đứng vững vàng trước những tác động tiêu cực của môi trường xung quanh để luôn luôn " gần mực" mà vẫn không " đen" và " gần đèn" để luôn tỏa sáng.
Trang 2Người việt nam ta có 1 truyền thống rất quý báu, đó là tinh thần tương thân tương ái " lá lành đùm lá rách", tinh thần đoàn kết giúp đỡ nhau " thương người như thể thương thân" truyền thống ấy đã trở thành đạo lý của dân tọc, được thể hiện trong tục ngữ, ca dao Câu ca dao giàu hình ảnh dưới đây bắt đầu từ nguồn mạch ấy"
Bầu ơi thương lấy bí cù ng
Tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn.
Bầu và bí là hai giống cây khác nhau nhưng thường được người nông dân trồng chung trên một rẻo đất ở bờ ao, góc vườn; thường leo chung một giàn tre Vì thế bầu và bí trở nên thân thiết, gần gũi Cùng chung một điều kiện sống, cùng chung một số phận, cho nên bầu và bí đừng vì lí do nào đó mà rời xa nhau Bầu chớ chê bí xấu hơn bầu; bí cũng chớ vì hoa bí thì vàng còn hoa bầu thì trắng, quả bí thì dài, quả bầu thì tròn đề rồi ganh ghét, xa lánh nhau Bầu và bí tuy hai giống khác nhau nhưng cùng chung một họ Bầu và bí leo chung một giàn tức là cùng chung cảnh ngộ, chung số phận Mưa thuận gió hòa, bầu, bí chung hưởng Gặp khi nắng hạn, bầu bí cùng chung sức chịu đựng Nếu chẳng may gặp cơn gió bão, thân bí giập, quả bí rụng, có lẽ nào bầu một mình tươi tốt như xưa Sống ở trên đời, không ai giống ai Mỗi người có một nguồn gốc, hoàn cảnh, điều kiện sống riêng Tuy vậy, người ta vẫn có những chỗ giống nhau Anh em ruột thịt có chung cha mẹ Bạn bè đồng lứa cùng chung trường, chung lớp, chung thầy cô, chung sách vở Hàng xóm láng giềng chung đường đi lối lại Dù có khác nhau về điều kiện làm ăn, về lứa tuổi, ngành nghề, nhưng tất
cả đều chung một quê hương, đất nước.Những cảnh ngộ chung, những nét giống nhau giữa người với đã làm nên mối quan hệ ràng buộc, gắn bó Cảnh chung một giàn là cơ sở gần gũi, cảm thông cho con người Vì cái chung cho con người Vì cái chung ấy mà mỗi người phải biết thương yêu đùm bọc, biết nhường nhịn chia sẻ để công việc chung được tốt đẹp, cảnh ngộ chung được cải thiện, hạnh phúc chung được bảo tồn Không ai có thể sống riêng lẻ, tách biệt, vì tình thương yêu, sự san sẻ làm cho con người gắn bó với nhau hơn Cuộc sống của mỗi người sẽ tốt đẹp hơn.
Trang 3Trong cuộc sống, đạo đức là một yếu tố rất quan trọng, nó thể hiện sự văn minh, lịch sự, nếp sống, tính cách,
và phần nào có thể đánh giá được phẩm chất, giá trị bản thân con người Và có rất nhiều mặt để đánh giá đạo đức, phẩm chất của con người Một trong số đó là sự biết ơn, nhớ ghi công lao mà người khác đã giúp
đỡ mình Đó cũng là một chân lí thiết thức trong đời thường Chính vì vậy ông cha ta có câu: “Ăn quả nhớ
kẻ trồng cây” hay “Uống nước nhớ nguồn” Cả hai câu tục ngữ trên đều mang một triết lí nhân văn sâu sa
Đó là cần phải biết ơn những người đã mang lại cuộc sống ấm no, hạnh phúc cho chúng ta.
Câu đầu tiên mượn hình ảnh “ăn quả” và “trồng cây” ý muốn nói, khi được hưởng thụ những trái ngọt, trái thơm, cần nhớ tới công sức, mồ hôi nước mắt của người đã làm ra nó Điều đó được ẩn dụ nhằm khuyên răn thái độ của mỗi con người xử sự sao cho đúng, cho phải đối với những người đã giúp đỡ mình để không phải
hổ thẹn với lương tâm Hành động đó đã thể hiện một tư tưởng cao đẹp, một lối ứng xử đúng đắn Lòng biết
ơn đối với người khác đó chính là một truyền thống tốt đẹp của ông cha ta từ xưa tới nay Đó cũng chính là biết sống ân nghĩa mặn mà, thuỷ chung sâu sắc giữa con người với con người Tất cả những gì chúng ta đang hưởng thụ hiện tại không phải tự dưng mà có Đó chính là công sức của biết bao lớp người Từ những bát cơm dẻo tinh trên tay cũng do bàn tay người nông dân làm ra, một hạt lúa vàng chín giọt mồ hôi mà Rồi đến tấm áo ta mặc, chiếc giày ta đi cũng đều bởi những bàn tay khéo léo của người thợ cùng với sự miệt mài, cần cù trong đó Những di sản văn hoá nghệ thuật, những thành tựu độc đáo sáng tạo để lại cho con cháu Còn nhiều, rất nhiều những công trình vĩ đại nữa mà thế hệ trước đã làm nên nhằm mục đích phục vụ thế hệ sau Tất cả, tất cả cũng chỉ là những công sức lớn lao, sự tâm huyết của mỗi người dồn lại đã tạo nên một thành quả thật đáng khâm phục để ngày nay chúng ta cần biết ơn, phục hồi, tu dưỡng, phát triển những di sản đó Những lòng biết ơn, kính trọng không phải chỉ là lời nói mà còn cần hành động để có thể thể hiện được hết ân nghĩa của ta Đó chính là bài học thiết thực về đạo lí mà mỗi con người cần phải có Đến câu tục ngữ thứ hai “Uống nước nhớ nguồn” Cũng giống câu tục ngữ thứ nhất Câu tục ngữ này đều mang ý ẩn dụ dưới hình thức cụ thể, sinh động Nước chính là thứ chúng ta hưởng thụ còn nguồn chính là người tạo ra cái để chúng ta hưởng thụ đó Câu tục ngữ này chỉ vẻn vẹn có bốn chữ mà ý tứ sâu xa ẩn dưới cấu trúc mô hình điều kiện, hệ quả Nói đến nước trong nguồn là nói đến sự mát mẻ, thanh tao Và nguồn nước sẽ mãi không bao giờ vơi cạn Chữ “nhớ” trong câu là một từ quan trọng, tâm điểm của câu tục ngữ Ý nghĩa câu tục ngữ này thể hiện mối quan hệ tốt đẹp giữa con người với con người Lòng nhớ ơn luôn mang một tình cảm cao đẹp, thấm nhuần tư tưởng nhân văn Nó giáo dục chúng ta cần biết ơn tổ tiên, ông bà, cha
mẹ, những anh hùng vĩ đại đã hi sinh, lấy thân mình, mồ hôi xương máu để bảo vệ nền độc lập cho đất nước, giữ vững bình yên vùng trời Tổ quốc cho chúng ta có những năm tháng sống vui sống khoẻ và có ích cho xã hội, phần để thực hiện đúng trách nhiệm, bổn phận của chúng ta, phần vì không hổ thẹn với những người ngã xuống giành lấy sự độc lập Có ai hiểu được rằng, một sự biết ơn được thể hiện như một đoá hoa mai ửng hé trong nắng vàng, một lòng kính trọng bộc lộ như một ánh sao đêm sáng rọi trên trời cao Đó là những cử chỉ cao đẹp, những hành động dù chỉ là nhỏ nhất cũng đều mang một tấm lòng cao thượng Những người có nhân nghĩa là những người biết ơn đồng thời cũng biết giúp đỡ người khác mà không chút tính toan do dự Chính những hành động đó đã khơi dậy tấm lòng của biết bao nhiêu con người , rồi thế giới này
sẽ mãi là một thế giới giàu cảm xúc.
Tóm lại hai câu tục ngữ trên giúp ta hiểu được về đạo lí làm người Lòng tôn kính, sự biết ơn không thể thiếu trong mỗi con người, đặc biệt là thế hệ trẻ hôm nay Chúng ta luôn phải trau dồi những phẩm chất cao quý đó, hãy biết rèn luyện, phấn đấu bằng những hành động nhỏ nhất vì nó không tự có trong mỗi chúng ta Chúng ta cần phải biết ơn những người đã có công dẫn dắt ta trong cuộc sống nhất là đối với những người trực tiếp giúp đỡ chỉ bảo ta như cha mẹ, thầy cô Bài học đó sẽ mãi là một kinh nghiệm sống ẩn chứa trong hai câu tục ngữ trên và nó có vai trò, tác dụng rất lớn đối với cuộc sống trên hành tinh này.
Trang 4Dân tộc ta vốn có truyền thống đoàn kết, yêu thương đùm bọc lẫn nhau Để diễn đạt tình nghĩa tha thiết này, ca dao có câu
“Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng.”
Những hình ảnh trong câu ca dao thật dễ hiểu nhưng ý nghĩa của nó thì thật là sâu sắc “Nhiễu điều” là tấm vải đỏ; “giá gương” là giá đỡ tấm gương Hình ảnh “Nhiễu điều phủ lấy giá gương” có nghĩa đen là tấm vải
đỏ che phủ, giữ cho sạch và làm đẹp cho giá gương cùng cả tấm gương Hai tiếng “phủ lấy” nhắc nhở, thể hiện sự gắn bó không tách rời giữa giá gương và nhiễu điều Hình ảnh đó còn gợi lên nghĩa bóng đó là sự yêu thương, đùm bọc, che chở Lấy nghĩa bóng đó, dân gian muốn nhắn nhủ mọi người trong cùng một cộng đồng cần phải biết yêu thương, đùm bọc, che chở cho nhau: “Người trong một nước phải thương nhau cùng” Đó là một lời khuyên nhủ đậm đà tình nghĩa.
Vậy thì tại sao người trong một nước phải yêu thương giúp đỡ lẫn nhau? Trong tâm thức mỗi người Việt Nam đều tin các dân tộc trên đất nước ta là anh em Con người cùng một nước, có cùng chung một nguồn gốc lịch sử Mọi người trong cùng cộng đồng, cùng làng, cùng nước,… đời sống vật chất, tinh thần luôn gắn
bó với nhau, rất cần đến sự quan tâm động viên giúp đỡ lẫn nhau; nhất là lúc có ai đó gặp khó khăn hoạn nạn Hơn nữa, không ai có thể sống lẻ loi trong xã hội mà phải hoà nhập vào cộng đồng Thương yêu, đùm bọc giúp đỡ lẫn nhau là lẽ sống của mỗi người, nó đã trở thành một truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc
ta Tình cảm yêu thương đoàn kết tạo nên sức mạnh vật chất và tinh thần sẽ giúp con người vượt qua bao khó khăn, chiến thắng kẻ thù và thiên tai, đi tới cuộc sống tốt đẹp hơn Có thể kể đến các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược của nhân dân ta Rồi những tấm lòng hảo tâm đóng góp vào các quỹ từ thiện đã giúp nhiều người nghèo khó, bệnh tật khắc phục được hoàn cảnh, vượt qua bệnh tật hiểm nghèo trở về với cuộc sống bình thường Chúng ta phải làm thế nào để phát huy được đạo lí tốt đẹp đó? Chúng ta cần tránh quan điểm : “Đèn nhà ai người ấy rạng.”, có thái độ dửng dưng đứng trước nỗi đau khổ của họ hàng, làng xóm, dân tộc Và yêu thương giúp đỡ lẫn nhau phải xuất phát từ lòng chân thành, tự nguyện thì đó mới là nghĩa
cử cao đẹp, đáng trân trọng Để phát huy được đạo lí tốt đẹp của nhân dân Việt Nam, chúng ta phải biết quan tâm, giúp đỡ những người xung quanh khi họ gặp khó khăn hoạn nạn với thái độ chân thành, kịp thời Thương yêu, đùm bọc lẫn nhau là biểu hiện sự đoàn kết dân tộc Mỗi người cần phải biết giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp đó.
Ý nghĩa của câu ca dao đã trở nên muôn đời Vì đó là bài học đã đúc kết bằng tâm huyết của nhân dân ta Hơn bao giờ hết, chúng ta phải biết phát huy mạnh mẽ truyền thống tốt đẹp đó.
Từ nghìn xưa, nhân dân ta đã khẳng định dân tộc Việt Nam là anh em
ruột thịt với nhau, là đồng bào, nghĩa là cùng sinh ra từ một bọc trứng của mẹ Âu Cơ Do đó phải thương yêu, đùm bọc lẫn nhau Truyền thống cao cả và tốt đẹp ấy còn biểu hiện trong câu ca dao gợi cảm:
“Nhiễu điều phủ lấy giá gương
Người trong một nước thì thương nhau cùng”
Ta thử tìm hiểu ý nghĩa và giá trị của câu ca dao này như thế nào?
Trước hết, từ câu ca dao ta thấy hiện lên một hình ảnh khá đẹp: tấm
nhiễu điều bao phủ phía ngoài chiếc giá gương trải qua ngày này tháng kia, hứng chịu biết bao bụi bặm, bẩn nhơ của cuộc đời để chiếc gương phía trong mãi hoài sáng trong, ngời chiếu Tác giả vô danh ở đây đã mượn hình ảnh đẹp đẽ, gợi cảm ấy để ngầm so sánh với tấm lòng rộng mở, sẵn sàng chở che, đùm bọc lẫn nhau của nhân dân cả nước ta Câu ca dao phản ánh một nguyện vọng, tình cảm của mỗi con người Việt nam trong mọi hoàn cảnh đều phải đoàn kết “Lá lành đùm lá rách” một lòng giúp đỡ lẫn nhau vươn lên trong cuộc sống
Mỗi người Việt Nam dẫu ở miền xuôi hay miền ngược, đồng bằng hay cao nguyên, rừng núi cũng đều có quan hệ là “người trong một nước” “Người trong một nước” tuy khác nhau về nguồn gốc, hoàn cảnh và điều kiện sống riêng biệt nhưng bên trên những cái khác nhau đó, mọi người vẫn có nhiều cái giống nhau, chung với nhau làm nên tình nghĩa Chung tổ tông ấy là tình đồng bào Chung xóm làng, thôn ấp ấy là tình đồng hương Chung trường học ấy là tình đồng môn Chung cảnh ngộ ấy là tình đồng cảnh Chung một mục đích một lí tưởng sống ấy là tình đồng chí Chung một nghề ấy là tình đồng nghiệp Chung một nghề ấy là tình đồng nghiệp Chung một họ hàng là tìnhđồng tông
Vượt lên trên các khác biệt nhỏ, vì sự giống nhau của một điều chung lớn hơn, người ta biết thương yêu, đỡ đần đoàn kết nhau Trong thôn ấp, mối quan hệ tình làng nghĩa xóm thắt chặt mọi người lại với nhau thể
Trang 5hiện bằng lòng yêu thương, sự tương trợ lẫn nhau mỗi khi tắt đèn tối lửa Tinh thần đoàn kết của nhân dân
ta đâu chỉ gói gọn trong lũy tre thôn ấp mà còn được biểu hiện rộng rãi vượt ra phạm vi cả nước qua mối quan hệ trao đổi về vật chất lẫn tinh thần Một hạt gạo, một tấm áo đầy tình nghĩa của địa phương này gửi đến địa phương khác khi biết đồng bào mình nơi đó bị thiên tai, hoạn nạn đang lâm phải cảnh màn trời chiếu đất đều thắm thiết biết bao tình cảm nhiễu điều giá gương Đặc biệt, mỗi khi đất nước có họa ngoại xâm, mọi tầng lớp nhân dân ta ở mọi miền đều xông lên tận tâm, tận lực góp cả sức người, sức của để giữ gìn từng ngọn rau tấc đất của cha ông Các cuộc kháng chiến chống giặc thù xâm lược từ nghìn xưa đến nayđã cho thấy tinh thần đoàn kết một lòng của nhân dân ta Tình đất nước nghĩa đồng bào khi nước nhà gặp cơn nguy biến, được phát huy thấm đượm hơn lúc nào hết Có thương yêu nhau người ta mới cảm thấy đau đớn, xót xa trước cảnh đồng bào mình trong xiềng xích, gông cùm của bọn chúng Chính trong hoàn cảnh ấy, lòng yêu nước, yêu đồng bào được khơi lên phát huy thành cao trào để thể hiện mạnh mẽ bằng hành động cụ thể là góp lòng góp sức dẫn đến chiến đấu và chiến thắng kẻ thù.Tinh thần đoàn kết của nhân dân ta, nói theo Bác Hồ, đó là một vật báu được gìn giữ truyền đời, có sức phát huy tác dụng vượt cả không gian và thời gian Lúc nào cũng vậy, tình thương yêu đoàn kết giữa người trong một nước ấy không phải chỉ
có lời nói đầu môi cuối lưỡi hay chỉ là ước mơ cho nhau được một đời sống vật chất và tinh thần sung túc,
ấm no mà phải được biểu lộ ra bằng hành động hay việc làm cụ thể và thiết thực Chính những hành động hay việc làm thiết thực ấy làm cho tình yêu thương đoàn kết thắm thiết và cao quý hơn bội phần Đất nước Việt Nam có ba miền nhưng vẫn là một, cần liên kết gắn bó, giúp đỡ nhau từng bước cùng đi lên vững chắc Khi biết miền nào gặp phải việc không hay, nhân dân ở các miền còn lại với tinh thần “Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”sẽ cảm thấy xót xa trong cảnh“máu chảy ruột mềm”
Tình đoàn kết nghĩa đông bào sự yêu thương đùm pcj lẫn nhau đã trở thành truyền thống đạo lí tốt đẹp của dân tộc ta từ xưa đến nay Truyền thống ấy luôn khắc sâu trong tâm khảm trở thành niềm tin lẽ sống của con người Việt Nam và được đúc kết trong rất nhiều câu ca dao tục ngữ , tiêu biểu là:
Nhiễu điều phủ lấy gia gương
Người trong một nước phải thương nhau cùng
Câu ca dao thật ngắn gọn và súc tích Qua mỗi vế mỗi hình ảnh như “nhiễu điều “ ,”giá gương” ông cha ta
đã để lạ cho ta lời khuyên chân tình ,tha thiết về tình yêu thương , đoàn kết đùm bọc lẫn nhau.”Giá
gương”là giá để thờ cúng , là nơi vô cùng thiêng liêng trong mỗi gia đình Con “ nhiễu điều” là tấm vải đỏ phủ lên giá gương , giúp giá gương trong sáng và sang trọng Sự bao bọc , che chở che chở ấy chính là biểu tượng của tấm lòng cao cả , sẵn sàng giúp đỡ lẫn nhau của nhân dân cả nước Đọc câu ca dao dường như ta thấy toát lên một tình cảm trìu mến và đầy tình yêu thương giữa những con người trong cả nước Từ những hình ảnh ấy ông cha ta đã gửi tới con cháu chúng ta 1 lời khuyên tha thiét , người trong một nước phải đoàn kết yêu thương lẫn nhau.
Vậy tại sao ông cha ta lại có lời khuyên nhủ thấm thía như vậy Bởi trong tâm thức của mỗi con người Việt Nam, dân tộc chúng ta có chung 1 nguồn gốc , giống nòi Theo truyền thuyết , người Việt được sinh ra từ cái bọc trăm trứng của mẹ Âu cơ: Hình ảnh đó là biểu tượng tuyệt đẹp của nguồn gốc cao quý của tình anh em
1 nhà Vì thế chúng ta phải biết yêu thương đùm nhau là điều dễ hiểu Hơn thế nữa tình yêu thương ấy chính là sức mạnh để con người luôn có ý thức sống tốt hơn , là sức mạnh giúp con người vượt qua khó khăn vươn lên trong cuộc sống Có lẽ nếu không có nếu không có tình đoàn kết yêu thương đùm bọc lẫn nhau thì đồng bào miền Trung khó có thể vượt qua sự khủng khiếp của thiên tai lũ lụt trong những năm vừa qua và biết bao mảnh đời bất hạnh đã đứng lên đựoc nhờ có sự giúp đỡ của đồng bào Với dân tộc ta nó còn là sức mạnh để góp phần to lớn chiến thắng bao kẻ thù xâm lựoc Ví như hàng nghìn năm Bắc thuộc với cuộc kháng chiến chống hai tên xâm lược đầu xỏ là Pháp , Mỹ nếu dân tộc ta không biết yêu thương đùm bọc lẫn nhau, thì làm sao có thể làm nên chiến thắng như ngày hôm nay Biết yêu thương giúp đỡ lẫn nhau cũng là
để giữ gìn và phát huy truyền thống ngàn đời của dân tộc Để phát huy truyền thống đó mỗi người phải luôn biết yêu thương chia xẻ , cảm thông với những người gặp khó khăn Không chỉ thế chúng ta phải có hành động việc làm cụ thể để giúp đỡ họ Tham gia tích cực các hoạt từ thiện , ủng hộ quần áo vật chất giúp đỡ người nghèo và dồng bào lũ lụt dể họ có thể vươn lên trong cuộc sống của mình.
Trang 6Tục ngữ là kho báu trí tuệ dân gian Có biết bao bài học sâu sắc ta tìm thấy trong tục ngữ Câu "Thất bại là
mẹ thành công" vẫn được nhiều người nhắc đi nhắc lại trong cuộc đời để tự động viên mình vươn lên.
Hai chữ "thất bại" và "thành công" trong câu tục ngữ tương phản nhau "Thất bại" được nhân hoá thành
"mẹ"; người con ấy là "thành công" do người mẹ "thất bại" sinh ra Ông cha ta đã có một cách nói quá thật
sắc, thật gọn, thật hay để nêu lên một bài học kinh nghiệm quý báu, khuyên mọi người đừng ngả lòng nản chí mà phải kiên gan bền chí, quyết tâm vươn lên sau mỗi lần thất bại Thành công là hệ quả được tìm thấy
trong bài học thất bại: "Thất bại là mẹ thành công".
Trong cuộc sống, ta luôn luôn đứng trước nhiều khó khăn thử thách Bắt tay vào làm một công việc mới ai
cũng cảm thấy: "Vạn sự khởi đầu nan" Trong học tập, lao động, chiến đấu ta phải đối diện với bao cái
khó, ngay những người thông minh, tài trí cũng thế Có cái khó, ta tìm được cách để vượt qua, nhưng cũng
có cái khó làm ta thất bại.
Có người bị thất bại thì nản chí, hoang mang, trở nên bi quan, tiêu cục Nhưng cũng có người, sau mỗi lần thất bại, mỗi lần ngã đau, họ lại dũng cảm đứng lên, dám nhìn thẳng vào sự thật, tỉnh táo tìm ra nguyên nhân thất bại, để hướng tới, khiến ý chí, quyết tâm được nâng cao hơn bao giờ hết Trước mọi thất bại, không nên bi quan, dao động hoặc cay cú, nóng vội, mà phải bình tĩnh và thận trọng Bài học thất bại là bài học cay đắng ở đời, ta cần phải kiên trì, sáng suốt đề tìm ra được biện pháp khắc phục tốt nhất mới mong giành được thành công mới, thắng lợi mới Sự lớn lên ấy là chân lí mà ta đã tìm được qua câu tục ngữ:
"Thất bại là mẹ thành công".
Có thất bại trong chiến đấu phải trả giá bằng xương máu Có thất bại trong làm ăn phải tốn nhiều tiền của
Có thất bại làm hao mòn trí lực, danh dự, thời gian Mỗi một thất bại là một quả đắng! Có thành công nào mà không hề gặp khó khăn, không hề trải qua ít, nhiều thất bại? Phải đổ nhiều công sức, mồ hôi, tâm
huyết, thời gian ta mới làm nên trái hạnh phúc ngọt ngào Câu tục ngữ: "Thất bại là mẹ thành công" dạy
ta bài học làm người: phải làm người chân chính, có nghị lực, có bản lĩnh, có niềm tin
Đọc tiểu sử các vĩ nhân, ta càng thấy rõ những cống hiến của họ cho nhân loại là sự kết tinh của tài năng và
ý chí chiến thắng khó khăn, thử thách Sau hơn một thế kỉ chiến đấu anh dũng và hi sinh to lớn, nhân dân ta mới làm nên Cách mạng tháng Tám, chiến thắng Điện Biên Phủ, chiến thắng 30-4-1975 giải phóng miền Nam, thống nhất Tổ quốc Trong đời học sinh mỗi chúng ta cũng vậy, sau mỗi bài tập, bàik iểm tra, sau mỗi
kì thi ai cũng cảm thấy mình "lớn lên" tự tin hơn, càng thấm thía lời dạy bảo của ông cha: "Thất bại là mẹ thành công".
Cụ Phan Bội Châu (1867 - 1940) là nàh cách mạng vĩ đại, là nhà thơ lỗi lạc của đất nước ta đầu thế kỉ XX đã
có bài thơ "Thất bại là mẹ thành công" gồm có 30 câu thơ bốn chữ, viết năm 1926, giản dị mà sâu sắc vô cùng:
" Càng nhiều thất bại, Càng chắc thành công.
Xin chớ ngã lòng, Xin càng bền chí Ngã rồi liền dậy "
Trong cuộc sống, ta phải tỉnh táo để giảm bớt mọi thất bại Nhưng phải dũng cảm trước mọi rủi ro, thất bại Phải học tập để nâng cao tầm trí tuệ, phải rèn luyện ý chí và bản lĩnh để khắc phục khó khăn thử thách,
vươn lên giành nhiều thắng lợi Câu tục ngữ: "Thất bại là mẹ thành công" không chỉ cổ vũ chúng ta dũng cảm đứng vững trước thử thách mà còn nhắc nhở mỗi người gần xa: "Thắng không kêu, bại không nản"
Trên con đường học tập đi tới Ngày mai của tuổi trẻ, những câu tục ngữ ấy, bài học ấy là vô giá.