Bài 14: bạch cầu miễn - dịchNghiên cứu thông tin và hình vẽ -> tiếp tục trả lời các câu hỏi sau: - Khi vi khuẩn, vi rút xâm nhập vào cơ thể sẽ gặp những hoạt động nào của bạch cầu?. Trả
Trang 1Nguyễn Mạnh Hùng.
TP Điện Biên Phủ
Sinh häc 8
Trang 2KiÓm tra bµi cò
+ H·y cho biÕt thµnh phÇn cña m¸u, chøc n¨ng cña huyÕt t ¬ng
vµ b¹ch cÇu?
+ M«i tr êng trong cã vai trß g×?
Trang 3Trả lời
- Máu gồm 2 thành phần: Huyết t ơng chiếm (55%) và tế
bào máu( 45%) gồm: Hồng cầu, tiểu cầu, bạch cầu/
+ Huyết t ơng có 90% n ớc, 10% các chất dinh d ỡng, hoóc môn, kháng thể, chất thải, muối khoáng-> tham gia vận chuyển các chất trong cơ thể
+ Hồng cầu có Hb có khả năng kết hợp với O2 và CO2 để vận chuyển từ phổi về tim tới các tế bào và từ tế bào về phổi
- Môi tr ờng trong cơ thể gồm: Máu, n ớc mô và bạch huyết -> giúp tế bào trao đổi chất với môi tr ờng ngoài
Trang 4Bµi 14: b¹ch cÇu miÔn - dÞch
Trong 1mm3 m¸u cã 5000- 8000 b¹ch cÇu.
- CÊu t¹o: TBC, Nh©n, ch©n gi¶ (di chuyÓn )
B¹ch cÇu sinh ra tõ tuû- x ¬ng, tú, b¹ch huyÕt Sèng 2 -> 4 ngµy.
- Vai trß: Thùc bµo ( ¨n vi khuÈn) tiªu diÖt TB giµ, yÕu (HC giµ)
Trang 5Bài 14: bạch cầu miễn - dịch
I Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu
Đọc thông tin mục 1 SGK
Quan sát hình 14.1 Trả lời
câu hỏi:
- Kháng nguyên là gì? kháng thể
là gì?
+ Kháng nguyên là phân tử
ngoại lai -> có khả năng kích thích
cơ thể tiết kháng thể
+ Kháng thể là những phân tử
Prôtêin do cơ thể tiết ra chống lại
kháng nguyên
Kết luận
Trang 6Bài 14: bạch cầu miễn - dịch
Nghiên cứu thông tin và hình vẽ -> tiếp tục trả lời các câu hỏi sau:
- Khi vi khuẩn, vi rút xâm nhập vào
cơ thể sẽ gặp những hoạt động nào
của bạch cầu?
- Sự thực bào là gì? những loại bạch
cầu nào th ờng tham gia thực bào?
Trả lời:
- Khi các VSV xâm nhập vào một bộ
phận nào đó của cơ thể, hoạt động đầu
tiên của bach cầu để bảo vệ cơ thể là sự
thực bào.
- Thực bào là quá trình bạch cầu
hình thành chân giả bắt và nuốt vi
khuẩn rồi tiêu hoá Tham gia vào quá
trình thực bào là bach cầu trung tính
và bach cầu mônô (đại thực bào).
Trang 7Quan s¸t h×nh 14.2 -> cho biÕt sù t ¬ng t¸c gi÷a kh¸ng nguyªn vµ kh¸ng thÓ theo c¬ chÕ nµo?
Bµi 14: b¹ch cÇu miÔn - dÞch
Kh¸ng nguyªn A
Kh¸ng nguyªn B
Kh¸ng nguyªn A
Kh¸ng nguyªn B
Tr¶ lêi
T ¬ng t¸c gi÷a kh¸ng nguyªn
vµ kh¸ng thÓ theo c¬ chÕ ch×a
khãa vµ æ khãa, nghÜa lµ
kh¸ng nguyªn nµo th× kh¸ng
thÓ Êy.
Trang 8 Các vi rút, vi khuẩn thoát khỏi sự thực bào sẽ gặp
hoạt động bảo vệ của tế bào limphô B Các vi khuẩn, vi rút thoát khỏi hoạt động bảo vệ của tế bào limphô B và gây nhiễm cho các tế bào cơ thể, sẽ gặp hoạt động bảo
vệ của tế bào lim phô T
Bài 14: bạch cầu miễn - dịch
Các em quan sát hình 14-3 và 14-4 và cho biết tế bào limphô B
và tế bào limphô T đã chống lại các kháng nguyên bằng cách nào?
Trả lời
- Tế bào B đã chống lại các kháng nguyên bằng
cách tiết ra các kháng thể, rồi các kháng thể
làm mất hoạt tính của kháng nguyên
- Tế bào lịmphôT đã phá hủy các tế bào cơ thể
bị nhiễm vi khuẩn, vi rút bằng cách nhận diện
và tiếp xúc với chúng nhờ cơ chế chìa khóa và ổ
khóa giữa kháng thể và kháng nguyên, tiết ra
các prôtêin đặc hiệu làm tan màng tế bào bị
nhiễm -> tế bào nhiễm bị phá hủy
Trang 9Bài 14: bạch cầu miễn - dịch
Vậy qua phần vừa tìm hiểu em hãy cho biết bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng cách nào?
Bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng cách :
- Thực bào: Bạch cầu hình thành chân giả bắt và
nuốt vi khuẩn rồi tiêu hoá.
+ Lim phôB : Tiết kháng thể vô hiệu hoá vi khuẩn.
+ Lim phô T: Phá huỷ tế bào đã bị nhiễm bằng cách nhận diện và tiếp xúc với chúng.
Trang 10Các em đọc thông tin phần II SGK, thảo luận nhóm, trả lời câu hỏi:
- Miễn dịch là gì?
- Thế nào là miễn tự nhiên, miễn dịch tự nhiên gồm những loại miễn dịch nào?
- Thế nào là miễn dịch nhân tạo?
Kết luận:
- Miễn dịch là khả năng cơ thể không bị mắc một bệnh truyền nhiễm nào đó Miễn dịch bao gồm miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo
- Miễn dịch tự nhiên là cơ thể không mắc một số bệnh nào đó Bao gồm miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch tập nhiễm
- Miễn dịch nhân tạo là cơ thể không mắc một bệnh nào
đó do chủ động tiêm vắc xin
Bài 14: bạch cầu miễn - dịch
II Miễn Dịch
Trang 11Bài 14: bạch cầu miễn - dịch
? Em hiểu gì về dịch SARS và dịch cúm do vi rút H5N1 và H1N1 gây ra trong thời gian vừa qua?
? Hiện nay trẻ em đã đ ợc tiêm phòng những bệnh nào? và kết quả nh thế nào?
Em hãy trả lời câu hỏi sau:Kết luận chung
- Các bạch cầu tham gia bảo vệ cơ thể bằng
các cơ chế: Thực bào, tạo kháng thể do vô
hiệu hoá kháng nguyên, phá huỷ các tế bào
đã bị nhễm bệnh
- Miên dịch là khả năng cơ thể không bị mắc
một bệnh nào đó Miễn dịch có thể là tự
nhiên hay nhân tạo
Trang 12* Bài tập: Hãy khoanh tròn vào câu trả lời đúng
A Bạch cầu trung tính và bạch cầu a axit
B Bạch cầu a axit và bạch cầu a kiềm
C bạch cầu trung tính và bạch cầu mônô
D Bạch cầu đơn nhân và bạch cầu trung tính
A Tiết kháng thể vô hiệu hoá kháng nguyên
B Thực bào bảo vệ cơ thể
C Tự tiết chất bảo vệ cơ thể
nào
A Tiết men phá hủy màng
B Dùng phân tử Prôtêin đặc hiệu
C Dùng chân giả tiêu diệt
Trang 13*DÆn dß
- Häc bµi tr¶ lêi c©u hái SGK
- §äc môc “em cã biÕt”
- T×m hiÓu vÒ cho m¸u vµ truyÒn m¸u
