Tùy vào ngành ngh kinh doanh mà h s này có giá tr khác nhau... Ngoài ra, do l ng công nhân ít đi nên s.
Trang 11
CH NGă1 C ăS LụăLU N V ọNăB YăVẨăHI U QU S D NG
ọNăB Y TRONG DOANH NGHI P 1.1 T ng quan v đònăb y trong doanh nghi p
1.1.1 Khái ni m v đòn b y
Trong c h c chúng ta đã quen thu c v i khái ni m đòn b y nh là công c đ
khu ch đ i l c nh m bi n m t l c nh thành m t l c l n h n, tác đ ng vào v t th chúng ta c n d ch chuy n
Trong kinh doanh ng i ta m n thu t ng “đòn b y” đ ám ch vi c s d ng chi phí c đ nh (fixed cost) đ gia t ng kh n ng sinh l i c a công ty òn b y chính là
li u thu c kích thích và nhà qu n tr th ng s d ng khi h k v ng r ng t su t sinh
l i trên tài s n cao h n lãi su t vay n và n u thành công, l i nhu n đem l i r t cao
cho công ty Tuy nhiên, đòn b y trong tài chính là “con dao hai l i” b i n u doanh
nghi p ho t đ ng t t, đòn b y s khu ch đ i cái t t lên g p b i l n và ng c l i B t k
doanh nghi p nào đ u mong mu n có đ c s l i nhu n cao nh t t s v n mà h b
ra, trong đó đòn b y là m t công c đ c s d ng đ “kích” n ng l c ho t đ ng c a
doanh nghi p m nh h n s v n, tài s n hi n có Các nhà qu n tr th ng áp d ng đòn
b y đ h tr trong vi c đ a ra các quy t đ nh chính xác đ ng th i mang l i hi u qu
trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Tuy nhiên, vi c dùng đòn b y
nh “con dao hai l i”, l i nhu n cao đi kèm v i r i ro
òn b y trong doanh nghi p đ c gi i thích b ng m t s gia t ng r t nh v s n
l ng (ho c doanh thu) có th đ t đ c m t s gia t ng r t l n v l i nhu n
- c th hi n rõ ràng h n thông qua t s gi a chi phí c đ nh và chi phí bi n
đ i mà công ty s d ng đã quy t đ nh đòn cân n ho t đ ng bao nhiêu
- Ph n ánh m i quan h gi a chi phí c đ nh và chi phí bi n đ i
- l n c a đòn b y ho t đ ng s r t l n nh ng doanh nghi p có chi phí c
đ nh cao h n chi phí bi n đ i
- Nh ng đòn b y ho t đ ng ch tác đ ng t i l i nhu n tr c thu và lãi vay, b i
l t s n không nh h ng t i đ l n c a đòn b y kinh doanh
Trang 2ònăb yătƠiăchính: ch xu t hi n khi công ty quy t đ nh tài tr cho ph n l n tài
s n c a mình b ng n vay
- Các công ty ch làm đi u này khi nhu c u v n cho đ u t c a doanh nghi p
khá cao mà v n ch s h u không đ đ tài tr
- Kho n n vay c a công ty s tr thành kho n n ph i tr , lãi vay đ c tính
d a trên s n g c này M t doanh nghi p ch s d ng n khi nó có th tin
ch c r ng t su t sinh l i trên tài s n cao h n lãi su t vay n
ònăb y t ng h p: ph n ánh m i qua h gi a chi phí b t bi n và chi phí kh
bi n, đ l n c a đòn b y kinh doanh s r t l n nh ng doanh nghi p có chi phí b t
bi n cao h n chi phí kh bi n Nh ng đòn b y kinh doanh ch tác đ ng đ n l i nhu n
tr c thu và lãi vay Còn đ l n c a đòn b y tài chính ch ph thu c vào t s m c
n , do đó, đòn b y tài chính tác đ ng đ n l i nhu n sau thu và lãi vay B i v y khi
òn b y tài chính
Tr Chi phí tài chính c đ nh (lãi vay) Lãi tr c thu (EBT)
Tr thu thu nh p doanh nghi p
Lãi sau thu (EAT) Lãi ròng phân ph i cho c ph n th ng
Thu nh p m i c ph n (EPS)
1.2 ònăb y ho tăđ ng
1.2.1 Khái ni m và ý ngh a c a đòn b y ho t đ ng
òn b y ho t đ ng (operating leverage) là m c đ s d ng chi phí ho t đ ng c
đ nh c a công ty đây chúng ta ch phân tích trong ng n h n b i vì trong dài h n t t
Trang 33
c các chi phí đ u thay đ i
Chi phí kinh doanh c a m t doanh nghi p là toàn b các chi phí phát sinh liên quan đ n ho t đ ng kinh doanh th ng xuyên c a doanh nghi p trong m t th i k
nh t đ nh Chi phí kinh doanh c a doanh nghi p bao g m hai b ph n là chi phí s n
xu t kinh doanh và chi phí ho t đ ng tài chính
Chi phí s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p là bi u hi n b ng ti n các lo i v t
t đã tiêu hao, chi phí hao mòn máy móc, thi t b , ti n l ng và các kho n chi phí khác phát sinh trong quá trình s n xu t bán hàng c a doanh nghi p trong m t k nh t đ nh
Nó bao g m: chi phí cho vi c s n xu t ra các s n ph m hàng hóa d ch v , chi phí bán hàng, chi phí qu n lý doanh nghi p D a theo cách phân lo i chi phí theo m i quan h
gi a chi phí v i qui mô s n xu t kinh doanh thì ta có chi phí c đ nh (đ nh phí) và chi phí bi n đ i (bi n phí)
Chi phí c đ nh (đ nh phí) là nh ng kho n chi phí không bi n đ i khi kh i l ng
s n ph m ho c công vi c bi n đ ng trong ph m vi quy mô phù h p, nh ng khi tính
cho m t đ n v ho t đ ng c n c thì đ nh phí thay đ i Chi phí c đ nh có th k ra bao
g m các lo i chi phí nh kh u hao, b o hi m, m t b ph n chi phí đi n n c và m t
Chi phí bi n đ i (bi n phí) là lo i chi phí có quan h t l thu n v i bi n đ ng
kh i l ng s n ph m ho c công vi c N u quan sát chi ti t ta th y có các kho n chi phí
bi n đ ng ng th i, có các kho n bi n đ ng không liên t c – bi n đ ng c p, ph
thu c vào bi n đ ng m c đ quy mô kh i l ng s n ph m ho c công vi c
Trang 4b là giá tr chi phí bi n đ i tính theo m t đ n v m c đ ho t đ ng;
x là bi n s th hi n m c đ ho t đ ng đ t đ c
Bi u đ 1.3 Chi phí bi n đ i tuy n tính Bi u đ 1.4 Chi phí bi n đ i c p b c
Trong kinh doanh, chúng ta đ u t chi phí c đ nh v i hy v ng s l ng tiêu th
s t o ra doanh thu đ l n đ trang tr i chi phí c đ nh và chi phí bi n đ i Gi ng nh
chi c đòn b y trong c h c, s hi n di n c a chi phí ho t đ ng c đ nh gây ra s thay
đ i trong s l ng tiêu th đ khu ch đ i s thay đ i l i nhu n (ho c l )
- L c tác d ng – Chi phí c đ nh
- Cánh tay đòn – Doanh thu
- V t c n b y – EBIT
Ý ngh a đòn b y ho t đ ng
M t t l đòn b y ho t đ ng cao có th t o ra đ c l i ích r t l n cho các công
ty T l đòn b y ho t đ ng cao có th giúp doanh nghi p t o ra nhi u l i nhu n sau
thu h n t m i doanh s t ng thêm n u vi c bán 1 s n ph m t ng thêm đó không làm
gia t ng chi phí s n xu t Doanh nghi p hoàn toàn có kh n ng làm đ c đi u này n u
nh có th l a ch n tài s n c đ nh nh tài s n, nhà x ng và trang thi t b c ng nh
s công nhân hi n h u T c là, doanh nghi p có th t o ra đ c t t c s t ng thêm này mà không c n s d ng b t c m t chi phí gia t ng nào Vì h u h t các chi phí đã là chi phí c đ nh, do v y l i nhu n biên đ c t ng lên và thu nh p c ng t ng nhanh h n
Ng c l i, m t doanh nghi p có m c đ đòn b y ho t đ ng th p t c là công ty đã
s d ng chi phí c đ nh m c th p trong khi chi phí bi n đ i c a nó l i r t l n
1.2.2 M c đ s d ng đòn b y ho t đ ng
T l chi phí c đ nh trên t ng chi phí =
Chi phí c đ nh
T ng chi phí
T s này cho bi t trung bình trong m i m t đ ng chi phí b ra có bao nhiêu
đ ng là chi phí c đ nh, bao nhiêu đ ng là chi phí bi n đ i N u t s này càng cao cho
Q
VC
Q
VC
Trang 55
th y doanh nghi p ch y u s d ng chi phí c đ nh nhi u h n so v i chi phí bi n đ i
đ ng th i nó c ng làm t ng m c đ nh h ng c a đòn b y ho t đ ng, và ng c l i
T l chi phí c đ nh trên t ng doanh thu =
Chi phí c đ nh
T ng doanh thu
T s cho bi t đ t o ra 1 đ ng doanh thu thì công ty ph i b ra bao nhiêu đ nh phí Doanh nghi p có t l chi phí c đ nh trên t ng doanh thu cao ch ng t s gia
t ng trong doanh thu c a doanh nghi p ph n l n là t chi phí c đ nh Nh v y, doanh
nghi p đó đang có m c đ đòn b y ho t đ ng cao và có th t o nh ng l i ích nh t đ nh
1.2.3 Phân tích tác đ ng c a đòn b y ho t đ ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a
doanh nghi p
1.2.3.1 Phân tích đi m hòa v n
B t k quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh nào c ng đòi h i ph i xác đ nh
m c doanh thu t i thi u ho c m c thu nh p nh t đ nh đ bù đ p chi phí c a quá trình
ho t đ ng đó Phân tích đi m hòa v n cho phép xác đ nh m c doanh thu v i kh i
l ng s n ph m và th i gian c n đ t đ c đ bù đ p h t chi phí b ra Theo đó, phân tích đi m hòa v n là k thu t phân tích m i quan h gi a chi phí c đ nh, chi phí bi n
đ i, l i nhu n và s l ng tiêu th
i m hòa v n là m t đi m mà t i đó v i m t kh i l ng s n ph m tiêu th ra th
tr ng, doanh nghi p đ t đ c m c doanh thu đ bù đ p toàn b hao phí s n xu t kinh doanh theo giá c th tr ng đã xác đ nh hay giá c d ki n và doanh nghi p không lãi
c ng không l Nh v y đ xác đ nh đ c đi m hòa v n, chúng ta ph i xác đ nh đ c:
- S l ng s n ph m s n xu t đ c
- Doanh s tiêu th
- Th i gian đ t hòa v n
Khi xác đ nh đ c đi m hòa v n, doanh nghi p có th xác đ nh đ c đi m mà t i
đó doanh nghi p b t đ u có th thu đ c l i nhu n n u s n l ng tiêu th ngày càng
t ng lên ho c ng c l i doanh nghi p s b l n u s n l ng tiêu th gi m đi
Ph ng pháp phân tích đi m hòa v n
Có 2 ph ng pháp phân tích đi m hòa v n th ng đ c áp d ng: phân tích hòa
v n b ng đ th và phân tích hòa v n b ng ph ng pháp đ i s
Phân tích hòa v n b ng đ th
Phân tích hòa v n b ng đ th là bi u di n m i quan h gi a các y u t d i d ng
đ th minh h a
Trang 6Chi phí và doanh thu đ c th hi n trên tr c tung, s n l ng th hi n trên tr c hoành Hàm s t ng doanh thu S s th c hi n m i m c s n l ng, bi t r ng giá bán
đ n v P là không đ i T ng t hàm s t ng chi phí ho t đ ng TC tiêu bi u cho t ng chi phí mà doanh nghi p ph i gánh ch u m i m c s n l ng T ng chi phí đ c tính
b ng t ng s c a đ nh phí F đ c l p v i s n l ng và bi n phí gia t ng theo m t t l không đ i theo m i đ n v s n ph m
B c 1: V m t đ ng th ng đi qua g c O v i h s góc P đ bi u di n hàm
doanh thu (S)
B c 2: V m t đ ng th ng c t tr c tung t i F và có h s góc V đ bi u di n hàm t ng chi phí (TC)
B c 3: Xác đ nh giao đi m c a hai đ ng S và TC sau đó v m t đ ng th ng
và vuông góc v i tr c hoành đ xác đ nh m c s n l ng hòa v n
Các gi đ nh giá bán đ n v P và bi n phí đ n v V không đ i cho ta các m i liên
h tuy n tính gi a các hàm s t ng doanh thu và t ng chi phí
i m hòa v n x y ra đi m QBE trong hình d i đây, đó là m c s n l ng mà
đ ng bi u di n t ng doanh thu và t ng chi phí c t nhau N u m c s n l ng c a
doanh nghi p th p h n s n l ng hòa v n, t c là n u S < TC, doanh nghi p ho t đ ng
b l N u m c s n l ng c a doanh nghi p cao h n đi m hòa v n, t c là S > TC,
doanh nghi p ho t đ ng có lãi
Bi u đ 1.5 Phân tích đi m hòa v n
Trang 7Hay
Cu i cùng ta gi i ph ng trình đ tìm đi m hòa v n QBE
(P – V) là chênh l ch gi a đ n giá bán và bi n phí đ n v , nó đo l ng m i đ n
v s n l ng đóng góp bao nhiêu đ bù đ p cho đ nh phí chi ra Vì v y ta có th nói
r ng s n l ng hòa v n đ c tính b ng cách l y đ nh phí chia cho lãi g p m i đ n v
1.2.3.2 b y ho t đ ng
D i tác đ ng c a đòn b y ho t đ ng m t s thay đ i trong s l ng hàng bán
đ a đ n k t qu l i nhu n (ho c l ) gia t ng v i t c đ l n đo l ng m c đ tác
đ ng c a đòn b y ho t đ ng, ng i ta s d ng ch tiêu đ b y ho t đ ng (degree of
operating leverage – DOL) b y ho t đ ng (DOL) đ c đ nh ngh a nh là ph n
tr m thay đ i c a l i nhu n ho t đ ng so v i ph n tr m thay đ i c a s n l ng (ho c doanh thu) Do đó ta có:
Trang 8(ho c doanh thu)
C n l u ý r ng đ b y có th khác nhau nh ng m c s n l ng (ho c doanh thu) khác nhau Do đó, khi nói đ n đ b y chúng ta nên ch rõ đ b y m c s n l ng Q nào đó
Khi m t công ty s d ng nhi u chi phí c đ nh thì ph n tr m thay đ i trong l i
nhu n liên quan đ n s thay đ i trong doanh s s l n h n ph n tr m thay đ i trong
doanh s V i chi phí ho t đ ng c đ nh l n, m i 1% thay đ i trong doanh s s t o ra
m t s thay đ i l n h n 1% trong l i nhu n ho t đ ng
B i vì đ n giá bán P và đ nh phí F là c đ nh nên ∆EBIT = ∆Q*(P-V) Nh v y:
Thay vào công th c (1), ta đ c:
Trang 9
9
Chia t và m u c a (2) cho (P – V), công th c (2) có th vi t l i thành:
Công th c (2) và (3) dùng đ tính đ b y ho t đ ng theo s n l ng Q Hai công
th c này ch thích h p đ i v i nh ng công ty nào mà s n ph m có tính đ n chi c,
ch ng h n nh xe h i hay máy tính i v i công ty mà s n ph m đa d ng và không
th tính thành đ n v , chúng ta s d ng ch tiêu đ b y theo doanh thu Công th c tính
đ b y theo doanh thu nh sau:
Trong đó: S Doanh thu
V T ng chi phí bi n đ i
M i quan h gi a đi m hòa v n và đ b y ho t đ ng
th y đ c m i quan h gi a đi m hòa v n và đ b y ho t đ ng ta d a trên
nh ng công th c tính đã trình bày trên t i nh ng m c s n l ng khác nhau
Bi u đ 1.6 M i quan h gi a đ b y ho t đ ng v i s l ng s n ph m bán ra
N u đ b y cho bi t v i m i m c s n l ng và doanh thu thì l i nhu n thay đ i bao nhiêu thì đi m hòa v n l i cho bi t t i m t m c s n l ng bán ra nào đó thì doanh thu mà doanh nghi p có đ c đ đ bù đ p cho nh ng chi phí đã b ra tr c đó Do
v y mà b t k doanh nghi p nào c ng có th xác đ nh đ c đi m hòa v n cho mình không ph i lúc nào doanh nghi p c ng có th s n xu t đúng t i m c hòa v n đó mà có
th là nhi u h n ho c ít h n đi m hòa v n đó mà ng v i m i m c s n l ng s có
QBEDOL
Q
Trang 10m t m c các chi phí đ c s d ng là khác nhau Vì v y, mà đ b y ho t đ ng c ng khác nhau
Ta có th d nh n th y đ c t bi u đ trên:
- Khi DOL càng ti n đ n vô c c thì Q càng g n đ n QBE;
- Còn khi Q v t xa so v i QBE thì DOL càng ti n d n đ n 1
Nh v y, đòn b y ho t đ ng khu ch đ i EBIT n u doanh thu v t qua đi m hòa
v n Tuy nhiên, nó c ng làm gi m EBIT n u doanh thu d i đi m hòa v n
1.2.3.3 Quan h gi a đ b y ho t đ ng và r i ro doanh nghi p
R i ro kinh doanh là r i ro c a các ho t đ ng kinh doanh c a m t công ty ch a xem xét đ n nh h ng c a các kho n n vay R i ro ho t đ ng là các bi n đ ng trong
ho t đ ng kinh doanh c a m t doanh nghi p đ c đo l ng b i l i nhu n tr c thu
và lãi vay Nó có th đ c bi u hi n b i đ l ch chu n c a EBIT theo th i gian b ng công th c nh sau:
l mà doanh nghi p có đ c s càng l n, d n đ n nguy c r i ro cao h n và ng c l i
V y nên vi c l a ch n đ l ch chu n c a EBIT l n hay nh ph thu c vào các m c tiêu mà doanh nghi p đã đ ra N u m t doanh nghi p a m o hi n s l a ch n nh ng
d án có đ l ch chu n EBIT l n, m c dù r i ro cao nh ng n u thành công thì ph n l i
nhu n mà doanh nghi p thu v s r t l n
R i ro doanh nghi p là r i ro do nh ng b t n phát sinh trong quá trình ho t đ ng
c a doanh nghi p khi n cho l i nhu n ho t đ ng gi m C n chú ý r ng đ b y ho t
đ ng ch là m t b ph n c a r i ro doanh nghi p Các y u t khác c a r i ro doanh
nghi p là s thay đ i hay s b t n c a doanh thu và chi phí s n xu t ây là 2 y u t chính c a r i ro doanh nghi p, còn đòn b y ho t đ ng s làm khu ch đ i s nh h ng
c a các y u t này lên l i nhu n ho t đ ng c a doanh nghi p Do v y mà các nhà qu n
tr s quan tâm nhi u h n đ n k t c u chi phí đ i v i m c đ g p r i ro c a doanh
Trang 1111
nghi p, kh n ng t o doanh thu đ đ trang tr i các chi phí c đ nh trong ho t đ ng s n
xu t Có th nói, vi c đ u t vào chi phí c đ nh đ t o ra s thay đ i l n trong s
l ng s n ph m tiêu th nh m đ khu ch đ i s thay đ i l i nhu n ho c l , đ ng th i
c ng làm khu ch đ i r i ro trong kinh doanh ó là nh h ng c a đòn b y ho t đ ng
T góc đ này, có th xem đ b y ho t đ ng nh m t d ng r i ro ti m n, nó ch
tr thành r i ro ho t đ ng khi xu t hi n s bi n đ ng gi a doanh thu và chi hí s n xu t
1.3 ònăb yătƠiăchính
1.3.1 Khái ni m và ý ngh a c a đòn b y tài chính
òn b y tài chính liên quan đ n vi c s d ng các ngu n tài tr có chi phí c
đ nh òn b y tài chính đ c đ nh ngh a nh là m c đ theo đó các ch ng khoán có
thu nh p c đ nh (n và c phi u u đãi) đ c s d ng trong c c u ngu n v n c a công ty
Các công ty ch làm đi u này khi nhu c u v n đ u t c a doanh nghi p cao mà
ph n v n ch s h u không đ đ tài tr cho toàn b d án Kho n n vay c a công ty
s tr thành kho n n ph i tr , lãi vay đ c tính d a trên s n g c M t doanh nghi p
ch s d ng n khi doanh nghi p đó cho r ng t su t sinh l i c a tài s n hình thành t
ngu n n vay cao h n lãi su t mà doanh nghi p đi vay n
Có m t đi u khác bi t gi a đòn b y ho t đ ng và đòn b y tài chính là công ty có
th l a ch n đòn b y tài chính trong khi không th l a ch n đòn b y ho t đ ng òn
b y ho t đ ng do đ c đi m ho t đ ng c a công ty quy t đ nh, ch ng h n công ty ho t
đ ng trong ngành hàng không và luy n thép có đòn b y ho t đ ng cao trong khi công
ty ho t đ ng trong ngành d ch v nh t v n và du l ch thì l i có đòn b y ho t đ ng
th p òn b y tài chính thì khác Không có công ty nào b ép bu c ph i s d ng n và
c phi u u đãi đ tài tr cho ho t đ ng c a minh mà thay vào đó công ty có th s
d ng ngu n v n t vi c phát hành c phi u th ng Th nh ng trên th c t ít khi có công trình nào không s d ng đòn b y tài chính V y, lý do gì khi n công ty s d ng đòn b y tài chính?
Công ty s d ng đòn b y tài chính v i hy v ng là s gia t ng đ c l i nhu n cho
c đông th ng N u s d ng phù h p, công ty có th dùng các ngu n v n có chi phí
c đ nh b ng cách phát hành trái phi u và c phi u u đãi, đ t o ra l i nhu n h n h n
Trang 12chi phí ph i tr cho vi c huy đ ng v n có l i t c c đ nh Ph n l i nhu n còn l i s
thu c v c đông th ng i u này s đ c th hi n rõ h n khi phân tích quan h gi a
l i nhu n tr c thu và lãi (EBIT) và l i nhu n trên c ph n (EPS)
1.3.2 M c đ s d ng đòn b y tài chính
có cái nhìn rõ nét h n v tình hình ho t đ ng c a công ty các nhà phân tích
th ng s d ng các t l đòn b y tài chính nh m đánh giá s c kh e tài chính và l a
ch n c u trúc v n h p lý cho công ty
T s n =
T ng n ph i tr
T ng tài s n
T s này cho bi t có bao nhiêu tài s n c a công ty đ c tài tr b ng v n vay
N u t s này có giá tr cao đ ng ngh a v i vi c công ty có nguy c g p r i ro cao
trong vi c ph i tr lãi vay cho ch n và khó ti p c n đ c v i ngu n v n vay khác
T s n trên v n c ph n = T ng n ph i tr
V n c ph n
T l này là m t trong nh ng t l đòn b y tài chính thông d ng nh t đ c s
d ng N u t l này ≥100 ch ng t ph n n l n h n nhi u so v i ph n v n c ph n Tuy nhiên, các kho n vay này th ng là nh ng kho n vay tín d ng phi lãi su t và là
c ng kho n ph i tr trong ng n h n Vì v y, đ th y đ c m c đ tài tr v n vay m t cách th ng xuyên (qua đó th y đ c r i ro v m t tài chính), ng i ta dung t s n dài h n trên v n c ph n
H s đòn b y tài chính = T ng tài s n
V n ch s h u
H s giúp đánh giá kh n ng t ch v tài chính c a công ty và th hi n m i
quan h gi a ngu n v n vay và v n ch s h u H s này c ng cho phép đánh giá tác
đ ng tích c c ho c tiêu c c c a vi c vay v n đ n ROE Nhìn chung, h s nh th
Trang 13EPS là thu nh p trên m i c ph n th ng
EBIT là thu nh p tr c thu và lãi vay
PD là c t c ph i tr hàng n m
t là thu su t thu thu nh p công ty
Tr ng h p đ c bi t ch xét đ b y tài chính khi s d ng ph ng án tài tr b ng
n thì PD = 0 Khi đó:
Câu h i đ t ra đây là khi nào thì đ b y tài chính c a vi c dùng c phi u u đãi
l n h n hay nh h n đ b y tài chính c a ph ng án dùng n ? i u này ph thu c vào v n đ ti t ki m thu do s d ng n so v i chi phí tr c t c
N u chi phí tr c t c (PD) l n h n ph n chênh l ch gi a lãi và ti t ki m thu do
s d ng n (1 – t)I, ta có:
N u chi phí tr c t c (PD) nh h n ph n chênh l ch gi a lãi và ti t ki m thu do
s d ng n (1 – t)I, ta có:
Trang 14
1.3.3.2 Phân tích m i quan h EBIT và EPS
Phân tích quan h EBIT và EPS là phân tích s nh h ng c a nh ng ph ng án tài tr khác nhau đ i v i l i nhu n trên c ph n T s phân tích này, chúng ta s tìm
m t đi m bàng quan (indifferent point), t c là đi m c a EBIT mà đó các ph ng án tài tr đ u mang l i EPS nh nhau
Tr c h t, xác đ nh EPS theo công th c sau:
V i: NS là s l ng c ph n thông th ng
S k t h p gi a các ph ng án tài tr s làm thay đ i lãi vay, c t c và s l ng
c ph n d n đ n thay đ i EPS k v ng Công th c trên đ c xác đ nh trong m i quan
h EBIT và các y u t trên là c s ph i h p các ph ng án tài tr đ đem l i l i
nhu n trên v n c ph n cao nh t
Sau khi xác đ nh EPS theo 3 ph ng án tài tr : C phi u th ng, n , c phi u u đãi, thì ta s xác đ nh đi m bàng quan b ng m t trong 2 ph ng pháp sau: ph ng pháp hình h c và ph ng pháp đ i s
Xác đ nh đi m bàng quan b ng ph ng pháp hình h c
S d ng đ th bi u di n quan h gi a EBIT và EPS chúng ta có th tìm ra đ c
đi m bàng quan, t c là đi m giao nhau gi a các ph ng án tài tr đó EBIT theo b t
k ph ng án nào c ng mang l i EPS nh nhau làm đ c ta xây d ng đ th , đ i
v i m i ph ng án, ta s v l n l t đ ng th ng ph n ánh quan h gi a EPS v i t t
c các đi m c a EBIT
Trang 1515
th 1.1 Xác đ nh đi m bàng quan
Trên đ th , hai đi m c t nhau gi a đ ng c phi u th ng v i đ ng n và c
phi u u đãi cho chúng ta hai đi m bàng quan vì đi m đó các ph ng án tài tr đ u đem l i cùng EPS
Xác đ nh đi m bàng quan b ng ph ng pháp đ i s
V m t đ i s , chúng ta có th xác đ nh đi m bàng quan b ng cách áp d ng công
th c (6) tính EPS theo EBIT cho m i ph ng án, sau đó thi t l p ph ng trình cân
i m bàng quan A: là đi m bàng quan gi a 2 ph ng án tài tr b ng n và b ng
c phi u ph ng N u EBIT < EBITA thì ph ng án tài tr b ng c phi u th ng t o
ra đ c EPS cao h n ph ng án tài tr b ng n , nh ng n u EBIT > EBITAthì ph ng
án tài tr b ng n mang l i EPS cao h n ph ng án tài tr b ng c phi u th ng
i m bàng quan B: là đi m bàng quan so sánh gi a 2 ph ng án tài tr b ng c
phi u th ng và c phi u u đãi N u EBIT < EBITB thì ph ng án tài tr b ng c
phi u th ng t o ra EPS cao h n ph ng án tài tr b ng c phi u u đãi, nh ng n u
EBIT
Trang 16EBIT > EBITB thì ph ng án tài tr b ng c phi u u đãi mang l i EPS cao h n
ph ng án tài tr b ng c phi u th ng
Phân tích đi m bàng quan là k thu t phân tích đ xác đ nh doanh nghi p có nên
áp d ng đòn b y tài chính hay không i m bàng quan gi a các ph ng án tài tr là
c n c đ nhà qu n tr so sánh v i EBIT d đoán c a d án đ u t , t đó đ a ra các
quy t đ nh l a ch n ph ng án tài tr hi u qu Vi c n xu t hi n trong c u trúc v n
c a doanh nghi p có th giúp làm t ng l i nhu n nh ng c ng đ ng th i gia t ng r i ro
cho doanh nghi p Vì v y vi c phân tích đi m bàng quan EBIT c a doanh nghi p là
đi u c n thi t trong vi c l a ch n c u trúc v n t i u c a doanh nghi p
1.3.3.3 M i quan h gi a đòn b y tài chính và r i ro tài chính
R i ro tài chính là r i ro bi n đ ng l i nhu n trên c ph n k t h p v i r i ro m t
kh n ng chi tr phát sinh do công ty s d ng đòn b y tài chính Khi công ty gia t ng
t tr ng ngu n tài tr có chi phí c đ nh trong c c u ngu n v n thì dòng ti n c đ nh chi ra đ tr lãi ho c c t c c ng gia t ng K t qu là xác su t m t kh n ng chi tr
Vi c l a ch n s quy t đ nh vi c l a ch n c a doanh nghi p, khi doanh nghi p ch p nh n m o hi m trong kinh doanh thì s bi n đ ng c a EBIT càng
nhi u và đ ng th i các c đông c ng có th nh n đ c EPS l n đ ng ngh a v i vi c
r i ro cao và ng c l i
1.4 ònăb y t ng h p
1.4.1 Khái ni m và ý ngh a c a đòn b y t ng h p
Khi đòn b y tài chính đ c s d ng k t h p v i đòn b y ho t đ ng s t o ra đòn
b y t ng h p (combined or total leverage) Nh v y, đòn b y t ng h p là vi c công ty
k t h p s d ng c chi phí ho t đ ng và chi phí tài tr c đ nh
Khi s d ng k t h p, đòn b y ho t đ ng và đòn b y tài chính có tác đ ng đ n
EPS khi s l ng tiêu th thay đ i qua 2 b c B c th nh t, s l ng tiêu th thay
Trang 17b y t ng h p c a công ty m c s n l ng (ho c doanh thu) nào đó b ng
ph n tr m thay đ i c a EPS trên ph n tr m thay đ i c a s n l ng (ho c doanh thu)
òn b y t ng h p liên quan đ n vi c s d ng chi phí c đ nh nh m n l c gia
t ng EPS cho c đông khi s n l ng tiêu th ho c doanh thu t ng Tác đ ng c a đòn
b y t ng h p đ c đo l ng b ng ch tiêu đ b y t ng h p (DTL) Tác đ ng này t ng
h p t tác đ ng c a đòn b y ho t đ ng và đòn b y tài chính òn b y ho t đ ng liên quan đ n vi c s d ng chi phí ho t đ ng c đ nh nh m n l c gia t ng l i nhu n ho t
đ ng tr c thu và lãi (EBIT) Tác đ ng c a đòn b y ho t đ ng đ c đo l ng b ng
ch tiêu đ b y ho t đ ng (DOL) òn b y tài chính liên quan đ n vi c s d ng chi phí tài tr c đ nh nh m n l c gia t ng EPS cho c đông Tác đ ng c a đòn b y tài chính
đ c đo l ng b ng ch tiêu đ b y tài chính (DFL) Giám đ c tài chính c n l u ý r ng đòn b y trong tài chính là con dao hai l i
Trang 18Hi u qu s d ng đòn b y là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ , n ng l c
c a doanh nghi p trong vi c s d ng chi phí c đ nh đ gia t ng kh n ng sinh l i
c ng nh th hi n tình hình r i ro c a doanh nghi p Hi u qu s d ng đòn b y ph n ánh m i quan h gi a k t qu thu đ c càng cao so v i chi phí c đ nh b ra thì hi u
qu s d ng đòn b y càng cao, đ c th hi n thông qua h th ng các ch tiêu v m c
sinh l i trên t ng tài s n, trên doanh thu, trên VCSH và m t s ch tiêu liên quan Vì
v y, vi c nâng cao hi u qu s d ng đòn b y tài chính là m t trong nh ng nhân t làm
cho vi c s d ng các ngu n l c v n có c a doanh nghi p đ c nâng cao
1.5.2 Ch tiêu đo l ng hi u qu s d ng đòn b y trong doanh nghi p
1.5.2.1 Nhóm ch tiêu ph n ánh kh n ng thanh toán
th y rõ hi u qu c a doanh nghi p trong t ng lai và hi n t i, c n đi sâu phân tích nhu c u và kh n ng thanh toán c a doanh nghi p Trình t s p x p ph i th hi n
đ c nhu c u thanh toán ngay, ch a thanh toán ngay, c ng nh kh n ng huy đ ng đ thanh toán ngay và huy đ ng đ thanh toán trong th i gian t i
H s kh n ngăthanhătoánăt ng quát (K 1 )
Ph n ánh m i quan h gi a t ng tài s n mà doanh nghi p có v i t ng s n T
s này cho bi t đ c n ng l c thanh toán t ng th c a doanh nghi p, v i 1 đ ng đi vay thì đ c đ m b o b ng bao nhiêu
ho c kh quan Tuy nhiên, không ph i tài s n nào hi n có c ng s n sàng mang ra đ tr
n và không ph i kho n n nào c ng ph i tr ngay
N u K1<1 c nh báo doanh nghi p đang bên b v c phá s n, v n ch s h u b
m t toàn b , t ng tài s n hi n có không đ tr s n mà doanh nghi p ph i thanh toán
Trang 1919
Ch tiêu này cho bi t t ng giá tr c a tài s n ng n h n hi n có c a doanh nghi p
có đ m b o kh n ng thanh toán các kho n n ng n h n không Tùy vào ngành ngh kinh doanh mà h s này có giá tr khác nhau Ngành ngh nào mà tài s n l u đ ng
chi m t tr ng l n trong t ng tài s n thì h s này l n và ng c l i Tuy nhiên, khi h
s này có giá tr quá cao thì có ngh là doanh nghi p đ u t quá nhi u vào tài s n l u
đ ng hay đ n gi n là vi c qu n tr tài s n l u đ ng c a doanh nghi p không hi u qu
do đó có th làm gi m l i nhu n c a doanh nghi p
N u K2 ≥1 ch ng t kh n ng thanh toán t t, m t b ph n c a tài s n ng n h n
đ c đ u t t ngu n v n n đ nh, đây là nhân t làm t ng tính t ch trong ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p
N u K2<1 cho th y doanh nghi p không có đ kh n ng thanh toán các kho n công n ng n h n, n u ti p t c kéo dài tình tr ng này có th d n đ n vi c doanh nghi p
ph thu c tài chính, nh h ng không t t đ n ho t đ ng kinh doanh
Tài s n ng n h n – Hàng t n kho
T ng n ng n h n
Tài s n ng n h n – hàng t n kho đ c g i là các tài s n d chuy n đ i thành ti n
Ch tiêu này cho bi t kh n ng thanh toán nhanh c a các tài s n d chuy n đ i thành
ti n đ i v i các kho n n ng n h n N u giá tr K3≥1 thì công ty đ m b o và có th a kh
n ng thanh toán nhanh và ng c l i n u K3 <1 thì không đ m b o kh n ng thanh toán
nhanh c a công ty Tuy nhiên, ch tiêu này cao quá mà kéo dài c ng không t t do có th d n
t i hi u qu s d ng v n gi m Còn ch tiêu này th p quá, kéo dài càng không t t có th
xu t hi n d u hi u r i ro tài chính, nguy c ph s n có th x y ra
Ch tiêu này cho bi t 1 đ ng n ng n h n đ c đ m b o b i bao nhiêu d ng tài
s n có tính l ng cao Vì tính ch t đ c thù c a ti n và các kho n t ng đ ng ti n nên khi xác đ nh kh n ng thanh toán t c th i, ng i ta th ng xem xét các kho n n có
th i h n thanh toán trong vòng 3 tháng Gi ng nh các ch s khác trong nhóm ph n
Trang 20ánh kh n ng thanh toán, n u K4 ≥1 th hi n kh n ng đáp ng ngh a v tr n c a
doanh nghi p là t t, nh ng n u m c quá cao thì s làm t ng chi phí c h i và chi phí
qu n lý c a vi c n m gi ti n Ng c l i, n u K4<1 ch ng t doanh nghi p không có
đ kh n ng thanh toán t c th i
Trong tr ng h p m u s c a công th c đ c xác đ nh là toàn b s n ng n
h n, tr s c a ch tiêu không nh t thi t ph i b ng 1 mà có th <1, doanh nghi p v n
đ m b o và th a kh n ng thanh toán t c th i vì m u s là toàn b các kho n n mà
doanh nghi p có trách nhi m ph i thanh toán trong vòng 1 n m tr l i, còn t s là các
kho n có th s d ng đ thanh toán trong vòng 3 tháng
H s kh n ngăthanhătoánălƣiăvayă(K 5 )
Lãi vay là kho n chi phí c đ nh b t bu c đ i v i nh ng doanh nghi p có ngu n
v n đ c huy đ ng t bên ngoài Ngu n tr lãi th ng đc xác đ nh t l i nhu n g p sau khi đã tr đi các chi phí qu n lý, chi phí bán hàng So sánh ph n ngu n tr lãi v i
ph n lãi ph i tr s cho th y m c đ mà doanh nghi p s n sàng tr n đ n đâu
H s thanh toán
lãi vay (K5) =
L i nhu n tr c thu và lãi vay (EBIT)
Lãi vay ph i tr trong k
Ch tiêu cho bi t 1 đ ng chi phí lãi vay đ c đ m b o b i bao nhiêu đ ng l i
nhu n tr c thu và lãi vay Ch tiêu này càng cao, kh n ng thanh toán lãi vay c a
doanh nghi p càng t t, và khi đó doanh nghi p không nh ng có kh n ng thanh toán chi phí lãi vay mà còn thanh toán n g c vay, ch ng t ti n vay đã đ c s d ng hi u
qu N u K5 ≥1 thì doanh nghi p có hoàn toàn kh n ng tr lãi vay, còn n u K5 <1 thì
l i cho th y công ty đã vay quá nhi u so v i n ng l c c a mình hay l i nhu n thu v không đ đ chi tr lãi vay
Ch tiêu này còn cho bi t đòn b y tài chính mà doanh nghi p đang s d ng là âm
v i nhau và đ c l p v i ho t đ ng kinh doanh Có th nói r ng, kh n ng sinh l i là
bi u hi n cao nh t và t p trung nh t c a hi u qu kinh doanh Vì v y, đ phân tích m t cách toàn di n nh ng gì mà công ty đ t đ c nh ng nhà phân tích c n phân tích k t
h p các ch tiêu d i đây:
Trang 2121
S c sinh l iăc ăb n c aătƠiăs n (BEP)
Trong quá trình ti n hành nh ng ho t đ ng kinh doanh, doanh nghi p mong
mu n l y thu bù chi và có d lãi, b ng cách so sánh l i nhu n v i v n đ u t s th y
đ c kh n ng t o ra l i nhu n c a doanh nghi p t v n
Kh n ng t o ra l i nhu n c a v n ch s h u mà doanh nghi p s d ng cho ho t
đ ng kinh doanh là m c tiêu c a m i nhà qu n tr
d ng v n ch s h u c a doanh nghi p là t t, góp ph n nâng cao kh n ng đ u t c a
ch doanh nghi p ó là nhân t giúp nhà qu n tr t ng v n ch s h u ph c v cho
ho t đ ng kinh doanh Và ng c l i, ROE càng nh thì kh n ng sinh l i c a v n ch
s h u càng th p, kinh doanh không có hi u qu
ây là ch tiêu quan tr ng nh t trong phân tích hi u qu ho t đ ng kinh doanh
c a doanh nghi p, nó ph n ánh hi u qu kinh doanh cu i cùng c a doanh nghi p ó chính là m c đích nâng cao hi u qu s d ng s v n c a các ch s h u
Hi n nay, các nhà phân tích tài chính th ng xuyên v n d ng công th c Dupont trong các phân tích mô hình ho t đ ng c a doanh nghi p ây là công c đ n gi n
nh ng vô cùng hi u qu , cho phép nhà phân tích có th nhìn khái quát đ c toàn b các v n đ c b n c a doanh nghi p, t đó đ a ra các quy t đ nh đúng đ n, nh m nâng
cao hi u qu kinh doanh cho doanh nghi p Công th c Dupont th ng đ c bi u di n
d i hai d ng, bao g m d ng c b n và d ng m r ng Tùy vào m c đích phân tích mà
s d ng d ng th c cho phù h p
Dupont đ c tri n khai d i d ng c b n:
Trang 22
Hay,
Mô hình Dupont có th ti p t c đ c tri n khai chi ti t thành:
Nh v y, qua khai tri n ch tiêu ROE có th th y ch tiêu này đ c c u thành b i
ba y u t chính: l i nhu n ròng biên, vòng quay tài s n và đòn b y tài chính có ngh a
là đ t ng hi u qu s n xu t kinh doanh (t c là gia t ng ROE) doanh nghi p có 3 s
l a ch n c b n là t ng m t trong ba y u t trên
- M t là, doanh nghi p có th gia t ng kh n ng c nh tranh, nh m nâng cao
doanh thu và đ ng th i ti t gi m chi phí, nh m gia t ng l i nhu n ròng biên
- Hai là, doanh nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách s d ng
t t h n các tài s n s n có c a mình, nh m nâng cao vòng quay tài s n Hay nói
m t cách d hi u h n là doanh nghi p c n t o ra nhi u doanh thu h n t
nh ng tài s n s n có
- Ba là, doanh nghi p có th nâng cao hi u qu kinh doanh b ng cách nâng cao
đòn b y tài chính hay nói cách khác là vay n thêm v n đ đ u t N u m c
l i nhu n/t ng tài s n c a doanh nghi p cao h n m c lãi su t cho vay thì vi c
vay ti n đ đ u t c a doanh nghi p là hi u qu
S c sinh l i c aătƠiăs n (ROA)
Trong quá trình ti n hành s n xu t kinh doanh, doanh nghi p nào c ng mong
mu n đ c m r ng quy mô s n xu t, th tr ng m c tiêu nh m m c tiêu t ng tr ng
Do v y, các nhà qu n tr th ng đánh giá hi u qu s d ng các tài s n đã đ u t thông qua công th c:
sinh l i c a tài s n càng cao, hi u qu s d ng tài s n t t, nhân t giúp nhà qu n tr
đ u t theo chi u r ng nh xây d ng nhà x ng, mùa thêm máy móc thi t b , m r ng
th ph n,…
Ph ng pháp Dupont s d ng ch tiêu s c sinh l i c a tài s n đ c tách thành hai
ch tiêu, đó là:
Trang 2323
- T su t l i nhu n so v i doanh thu ( còn g i là s c sinh l i c a doanh thu hay
h s lãi thu n) Ch tiêu này cho bi t trong m t đ ng doanh thu có bao nhiêu
đ ng là l i nhu n sau thu
- S c s n xu t (S vòng quay) c a t ng tài s n H s này cho bi t m t đ ng tài
s n trong k đem l i bao nhiêu đ ng doanh thu
nghi p c n ph i ti t ki m t i đa chi phí t ng ng trong vi c t o ra doanh thu đó Khi
mu n nâng cao s vòng quay c a tài s n thì ph i có bi n pháp nâng cao doanh thu hay
s d ng h p lý, ti t ki m tài s n
S c sinh l i c a doanh thu thu n (ROS)
M c tiêu c a công ty không ph i là doanh thu mà là l i nhu n sau thu Do v y
đ t ng l i nhu n sau thu c n duy trì t c đ t ng c a doanh thu nhanh h n t c đ t ng
c a chi phí, khi đó m i có s t ng tr ng b n v ng M t khác,Ch tiêu th hi n trình
đ ki m soát chi phí c a các nhà qu n tr nh m t ng s c nh tranh trên th tr ng
S c sinh l i c a doanh thu (ROS) =
L i nhu n sau thu
T ng doanh thu
Ch tiêu này cho bi t, v i 1 đ ng doanh thu ho c doanh thu thu n mà doanh
nghi p thu v thì có bao nhiêu đ ng là l i nhu n sau thu Giá tr ROS càng cao ch ng
t hi u qu s d ng chi phí càng t t ó là nhân t giúp nhà qu n tr m r ng th
tr ng, t ng doanh thu và ng c l i, khi giá tr ROS th p thì kh n ng sinh l i c a doanh thu c ng th p, hi u qu kinh doanh c ng th p, khi đó nhà qu n tr c n t ng
c ng ki m soát chi phí c a các b ph n
1.6 Cácănhơnăt nhăh ngăđ n hi u qu s d ngăđònăb y
1.6.1 Các nhân t ch quan
Tơmălýăc aănhƠăqu n tr tƠiăchính: ây là nhân t thu c v s “b o th ”hay
“phóng khoáng” c a nhà qu n lý tài chính N u v i nhà qu n lý tài chính cótâm lý
“phóng khoáng” thích m o hi m, r i ro thì s s d ng nhi u n khi đó thì đ b y c a đòn b y tài chính s cao và ng c l i v i nh ng nhà qu n tr tài chính có tâm lý “ b o
th ” thì h không thích phiêu l u m o hi m nên h th ng l a ch n ph ng án tài tr
Trang 24dùng r t ít n th m chí là không dùng n mà h ch s d ng v n ch s h u khi đó thì
rõ ràng là đòn b y tài chính s ít đ c dùng và l d nhiên là hi u qu s dùng đòn b y tài chính s khó mà có th cao đ c
Trìnhăđ ng iălƣnhăđ o: V n đ trình đ c a ng i lãnh đ o r t quan tr ng vì
khi nh ng nhà lãnh đ o mà trình đ không cao h không hi u th u đáo các v n đ v đòn b y tài chính thì vi c s d ng đòn b y tài chính là khó kh n.Vì h không th y
đ c vai trò c a đòn b y nên s không s d ng m t cách có hi u qu đòn b y tài chính Ví d nh khi h không bi t gì v vi c s d ng đòn b y tài chính thì có khi đòn
b y tài chính phát huy tác d ng mà h không h hay bi t đ có th nh đòn b y tài chính làm cho thu nh p trên c ph n th ng l n nh t Ho c có khi đòn b y tài chính đang th hi n m t trái c a nó thì l i dùng nó m t cách vô th c d n đ n h u qu không
t t cho doanh nghi p (trong khi t su t sinh l i c a v n ch s h u th p h n r t nhi u
l n chi phí lãi vay thì đ ng nhiên càng s d ng n thì càng làm cho t su t sinh l i trên v n ch càng th p) Chính vì th mà trình đ c a nhà lãnh đ o doanh nghi p có
nh h ng r t l n đ n hi u qu s d ng đòn b y tài chính
Chi năl căphátătri n doanh nghi p: Hi u qu s d ng đòn b y còn ph thu c
vào chi n l c phát tri n c a doanh nghi p N u doanh nghi p đang có chi n l c m
r ng quy mô, l nh v c ho t đ ng thì s r t c n v n nên vi c vay n hay s d ng v n c
ph n th ng, v n c ph n u đãi là vi c t t y u x y ra Khi đó l i ch u nh h ng c a các quy t đ nh tài chính t các nhà qu n tr tài chính N u doanh nghi p đang có khuynh h ng chuy n đ i l nh v c t l nh v c ít r i ro sang l nh v c nhi u r i ro h n thì r t có th n s đ c s d ng ít đi trong t ng lai đ nh m không làm t ng h n n a
r i ro đ i v i doanh nghi p Khi đó thì đòn b y tài chính s gi m đ b y c a nó trong
doanh nghi p đó
NgƠnhăngh ho tăđ ng c a doanh nghi p: Nh đã nói trên, m t t l đòn b y
ho t đ ng cao có th t o ra đ c l i ích r t l n cho các công ty T l đòn b y kinh doanh cao có th giúp doanh nghi p t o ra nhi u ti n h n t m i doanh s t ng thêm
n u vi c bán 1 s n ph m t ng thêm đó không làm gia t ng chi phí s n xu t Ví d , đ i
v i m t nhà s n xu t ph n m m nh Microsoft, ph n l n chi phí trong c u trúc chi phí
c a công ty này là chi phí c đ nh và đ c gi i h n đ ph c v cho vi c phát tri n và chi phí marketing Dù hãng này bán m t hay 10 tri u b n copy ph n m m Windows phiên b n m i nh t thì v c b n chi phí c a Microsoft v n không đ i Vì v y, m t khi công ty bán đ c s l ng ph n m m đ đ bù đ p chi phí c đ nh, c m i đô la t ng thêm trong doanh s bán hàng g n nh s đ c chuy n h t thành l i nhu n biên t Có
th nói Microsoft đã s d ng m t đòn b y kinh doanh cao n t ng Ng c l i, m t
doanh nghi p bán l , ví d nh Wal- Mart Doanh nghi p này có m c đ đòn b y kinh
doanh th p Công ty đã s d ng chi phí c đ nh th p m c v a ph i trong khi chi phí
Trang 2525
bi n đ i c a nó l i r t l n Hàng hóa t n kho đ bán đ c xem là chi phí l n nh t c a
Wal- Mart V i m i doanh thu s n ph m mà Wal-Mart bán đ c, hãng ph i tr cho nhà cung c p s n ph m đó m t ph n khá l n g i là giá v n hàng bán K t qu là, giá
v n hàng bán ti p t c t ng lên khi doanh thu bán hàng t ng lên
Trìnhăđ phátătri năc ăs v t ch t k thu tăvƠă ng d ng khoa h c k thu t:
Doanh nghi p ph i bi t luôn t làm m i mình b ng cách t v n đ ng và đ i m i, du nh p
nh ng ti n b khoa h c k thu t th i đ i liên quan đ n l nh v c s n xu t c a doanh
nghi p mình V n đ này đóng m t vai trò h t s c quan tr ng v i hi u qu ho t đ ng vì
nó tác đ ng đ n chi phí c đ nh c a doanh nghi p Ki n th c khoa h c k thu t ph i áp
d ng đúng th i đi m, đúng quy trình đ t n d ng h t nh ng l i th v n có c a nó nâng
cao ch t l ng s n ph m d ch v hay t ng n ng su t lao đ ng đ a s n ph m d ch v
chi m u th trên th tr ng nâng cao hi u qu s d ng đòn b y ho t đ ng
Uyătínădoanhănghi p: Trong doanh nghi p n u h mu n s d ng đòn b y tài
chính thì đi u đ u tiên là h ph i tìm đ c ngu n đ huy đ ng n , hay v n c ph n u đãi i u này đ i v i m t s doanh nghi p thì không ph i là khó nh ng đ i v i m t s
doanh nghi p thì đây qu là v n đ r t nan gi i T i sao l i nh v y? i u này gi i thích theo m t góc đ nào đó thì nó chính là uy tín c a doanh nghi p trên th tr ng
N u có uy tín t t thì vi c vay n hay huy đ ng v n c ph n th ng không ph i là khó,
và t n kém Nh ng n u uy tín c a doanh nghi p không đ t o ni m tin cho ch n và
c đông u đãi thì vi c huy đ ng thêm n và v n c ph n u đãi qu là khó kh n và
chi phí l n h n Chính vi c huy đ ng này tác đ ng đ n m c đ s d ng đòn b y tài chính c a doanh nghi p và t đó nó tác đ ng đ n hi uqu s d ng đòn b y tài chính
1.6.2 Các nhân t khách quan
Th tr ngătƠiăchính: N u doanh nghi p đang trong m t th tr ng tài chính
t ng đ i phát tri n thì vi c huy đ ng v n s có r t nhi u thu n l i i u này t o đi u
ki n t t cho vi c doanh nghi p s d ng đòn b y tài chính t đó nó có tác đ ng t t đ n
hi u qu s d ng đòn b y tài chính c a doanh nghi p Gi s nh doanh nghi p đang
trong m t th tr ng tài chính ch a phát tri n thì s khó kh n trong vi c huy đ ng n ,
c ph n u đãi gây nên m t tâm lý lo l ng cho các nhà qu n lý tài chính trong vi c s
d ng đòn b y tài chính
Chiăphíălƣiăvay: ây là nhân t r t quan tr ng, nó nh h ng đ n s l ng s
d ng n c a doanh nghi p Khi chi phí n th p thì doanh nghi p s dùng nhi u n h n
đ tài tr cho các ho t đ ng c a mình, khi đó m c đ s d ng đòn b y tài chính c a
doanh nghi p s cao lên Ng c l i khi chi phí n mà cao thì doanh nghi p ph i gi m
vi c s d ng n , t đó mà làm cho m c đ b y c a đòn b y tài chính gi m sút N u
Trang 26v i cùng m t l ng n nh nhau nh ng chi phí n gi m đi thì hi n nhiên thu nh p
tr c thu s t ng lên làm cho thu nh p trên c ph n th ng đ c khuy ch đ i l n h n
Chínhăsách,ălu tăphápăNhƠăn c: Trong các chính sách v mô c a Nhà n c thì
doanh nghi p luôn b chi ph i b i chúng C th là chính sách thu thu nh p doanh
nghi p, n u thu thu nh p doanh nghi p càng cao thì càng khuy n khích doanh nghi p dùng nhi u n , khi y thì doanh nghi p s có ph n ti t ki m đ c nh thu là l n Khi
nó khuy n khích doanh nghi p dùng nhi u n thì c ng đ ng ngh a v i vi c khuy n khích doanh nghi p s d ng đòn b y tài chính nhi u h n
Trang 2727
d ng đ u t phát tri n đô th s 3 thu c T ng Công ty u t Phát tri n Nhà và ô th
theo quy t đ nh c a B tr ng B Xây d ng (sau đ i thành T p đoàn phát tri n nhà và
đô th Vi t Nam) N m 2004, Công ty đ c chuy n đ i t doanh nghi p Nhà n c sang công ty c ph n theo quy t đ nh 1182/Q -BXD
Tên giao d ch: Công ty c ph n đ u t và xây d ng HUD3
Tên giao d ch qu c t : HUD3 Investment and construction joint stock company
Tên vi t t t: HUD3
Tr s : T ng 5, tòa nhà HUD3 Tower 121-123 Tô Hi u, Hà ông, Hà N i
V n đi u l : 99.999.440.000 đ ng
Công ty chính th c đ c đi vào ho t đ ng t ngày 22/7/2004
Sau h n 30 n m thành l p, HUD3 đã tham gia nhi u ho t đ ng và đ t đ c nhi u thành t u l n trong l nh v c đ u t , qu n lý d án, thi công xây l p các công trình dân
d ng, công nghi p, giao thông, thu l i, b u chính vi n thông, đ ng dây và tr m bi n
th , công trình k thu t h t ng trong các khu đô th và khu công nghi p Uy tín c ng
nh n ng l c c nh tranh c a HUD3 đ c kh ng đ nh thông qua nh ng công trình,
nh ng d án l n nh t h p cao t ng HUD3 Tower, CT3 Tây Nam H Linh àm, Happy house garden, khu đô th m i Vân Canh,…
Bên c nh vi c t p trung vào l nh v c xây d ng thi công thì HUD3 c ng m r ng sang l nh v c b t đ ng s n do t c đ t ng tr ng cao trong nh ng n m g n đây Dòng
v n c a các nhà đ u t v n luôn ch c h i đ ch y vào th tr ng b t đ ng s n Nhu
c u v nhà , v v n phòng cho thuê v n t ng m nh đ c bi t là nhà cho ng i dân có
m c thu nh p trung bình Do v y đ nh h ng t p trung phát tri n l nh v c đ u t kinh
doanh b t đ ng s n c a HUD3 là phù h p v i nhu c u th tr ng
kh ng đ nh v th , HUD3 đã đ ra các gi i pháp nh m nâng cao n ng l c đ u
t , xây d ng chi n l c phát tri n Công ty phù h p v i chi n l c phát tri n b n v ng
c a T p đoàn y m nh ho t đ ng đ u t , tri n khai nh ng d án kh thi nh m c th hóa ch ng trình hành đ ng c a T p đoàn Ti p t c th c hi n ch tr ng t ng c ng
c ng c và duy trì ho t đ ng xây l p, t ng b c chuy n hoá sang l nh v c đ u t , phù
Trang 28h p v i m c tiêu c a T p đoàn B ng cách ti p t c c ng c và duy trì s phát tri n
v ng ch c trong ho t đ ng xây l p, t o ti n đ cho ho t đ ng đ u t c a Công ty, đ u
t chính là ngu n c a xây l p, s k t h p ch t ch gi a đ u t và xây l p t o thành
m t mô hình cung c u khép kín theo ph ng châm truy n th ng c a T p đoàn, t đó
t o nên s c m nh trong c nh tranh và phát tri n
2.1.2 C c u b máy t ch c c a Công ty CP T&XD HUD3
S đ 2.1 C c u b máy t ch c Công ty CP T&XD HUD3
(Ngu n: Phòng hành chính t ng h p)
H iăđ ng qu n tr : Là c quan qu n lý Công ty, có toàn quy n nhân danh Công
ty đ quy t đ nh m i v n đ liên quan đ n m c đích, quy n l i c a Công ty, tr nh ng
v n đ thu c th m quy n c a i h i đ ng c đông H QT có trách nhi m giám sát Giám đ c đi u hành và nh ng ng i qu n lý khác
Ban ki măsoát: Là c quan tr c thu c i h i đ ng c đông, do i h i đ ng c
đông b u ra Ban Ki m soát có nhi m v ki m tra tính h p lý, h p pháp trong ho t
đ ng kinh doanh, báo cáo tài chính c a Công ty Ban ki m soát ho t đ ng đ c l p v i
P Hành chính t ng
Trang 2929
Banăgiámăđ c:Bao g m Giám đ c và Phó giám đ c
- Giám đ c: Giám đ c đi u hành Công ty là ng i i di n c a Công ty trong
vi c đi u hành m i ho t đ ng s n xu t kinh doanh Giám đ c đi u hành Công
ty do H i đ ng qu n tr b nhi m và mi n nhi m Giám đ c đi u hành Công ty
chu trách nhi m tr c H i đ ng qu n tr và pháp lu t v k t qu ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a Công ty
- Phó Giám c: Các Phó Giám đ c đi u hành Công ty giúp vi c cho Giám đ c
đi u hành đi u hành m i ho t đ ng c a Công ty trong các l nh v c theo s phân công và u quy n c a Giám đ c đi u hành, ch u trách nhi m tr c Giám
đ c đi u hành Công ty và pháp lu t v nhi m v đ c phân công và u quy n
Cácăphòngăch căn ng: Do H i đ ng qu n tr thành l p trên c s đ ngh c a
Giám đ c đi u hành, các phòng ch u trách nhi m th c hi n và tham m u cho Giám đ c
đi u hành các công vi c thu c ph m vi ch c n ng c a phòng đ ng th i ph i h p v i các
đ n v tr c thu c trong vi c th c hi n m c tiêu và chi n l c chung c a Công ty
2.1.3 c đi m ngành ngh kinh doanh c a Công ty CP T&XD HUD3
Ho t đ ng kinh doanh c a Công ty g m:
- Thi công, xây l p các công trình dân d ng, công nghi p, giao thông, th y l i,
b u chính vi n thông, đ ng dây và tr m bi n th đi n, công trình k thu t h
t ng trong các khu đô th và công nghi p Xây d ng các công trình công c ng, công viên sinh v t c nh Xây d ng các công trình v n hóa th thao, du l ch, tu
b tôn t o các di tích l ch s v n hóa xã h i;
- L p đ t đi n n c, thi công l p đ t thi t b k thu t công trình;
- L p, qu n lý các d án đ u t xây d ng;
- Trang trí n i ngo i th t các công trình xây d ng;
- S n xu t, kinh doanh v t t , thi t b , v t li u xây d ng;
- Xu t nh p kh u v t t thi t b , công nghi p xây d ng;
- u t các d án phát tri n nhà và đô th , xây d ng các khu công nghi p;
- S n xu t v bao xi m ng;
- u t phát tri n các khu du l ch sinh thái;
- S n xu t kinh doanh đ g dân d ng và công nghi p;
- Kinh doanh b t đ ng s n; u t xây d ng các khu công nghi p;
- Giám sát xây d ng và hoàn thi n công trình dân d ng, công nghi p
Trong đó, ph n l n doanh thu c a Công ty ch y u đ n t vi c thi công các công trình cùng v i các d ch v xây l p kèm theo nh l p đ t đi n n c, s n xu t kinh
doanh v t t , thi t b và thi t k n i ngo i th t
Trang 302.1.4 Tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty CP T&XD HUD3
trong giai đo n 2012 – 2014
Qua báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh c a Công ty c ph n đ u t và xây
d ng HUD3 trong 3 n m 2012, 2013 và 2014, s th y đ c t ng quát tình hình ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty
Có th th y trong giai đo n t 2012 đ n 2014, doanh thu c a công ty không n
đ nh C th , n m 2012 doanh thu c a công ty đ t ng ng cao nh t trong 3 n m v i
350.711 tri u đ ng Trái ng c v i đó, là vào n m 2013 doanh thu s t gi m xu ng còn
273.123 tri u đ ng t ng ng v i t l gi m là 22,12% Nguyên nhân c a s gi m sút này là do tình hình kinh t chung trên toàn c u n m 2013 ph i đ i m t v i s kh ng
ho ng b t ngu n t châu Âu t cu i n m 2012, n m 2013 đ c coi là cái “đáy” c a
cu c kh ng ho ng này V i tình hình nh v y đã kéo theo b t đ ng s n đi xu ng,
ngu n đ u t c ng không còn khi n cho các d án b ch m ti n đ ho c t m ng ng Sang đ n n m 2014, tình hình doanh thu có s ph c h i khi t ng thêm 12.411 tri u
đ ng t ng đ ng v i t l t ng thêm là 4,54% Lý gi i cho s t ng lên này là vì tình hình kinh t b t đ u có s kh i s c làm đ y nhanh vi c thi công các công trình còn
dang d t n m tr c khi mà nhu c u v xây d ng nhà và các công trình có xu h ng
t ng tr l i có th k đ n nh vi c đ a vào s d ng toàn b d án HUD3 Tower và d
án CT3 Tây Nam h Linh àm Bên c nh đó, th tr ng v t li u xây d ng trong n m không có bi n đ ng l n đã góp ph n gi m b t khó kh n cho ho t đ ng c a doanh
nghi p và giúp gia t ng doanh thu cho công ty
350.711
0100.000
200.000
300.000
400.000
N m 2012 N m 2013 N m 2014
Trang 3131
B ng 2.1 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty giai đo n 2012-2014
( n v : Tri u đ ng)
STT
(Ngu n: Báo cáo tài chính và theo tính toán c a tác gi )
Trang 32Giáăv năhƠngăbán
N m 2012, t ng giá v n hàng bán c a công ty đ t m c 303,569 tri u đ ng, th
nh ng vào n m 2013, giá v n hàng bán gi m xu ng còn 250,786 tri u đ ng (t ng
đ ng v i m c gi m đi là 77,588 tri u đ ng) Do tình hình kinh t khó kh n khi n cho
doanh thu gi m m nh ch sau 1 n m đã kéo theo giá v n hàng bán c ng gi m m nh
N u áp d ng công th c tính t tr ng giá v n hàng bán trên doanh thu thu n, k t qu
thu đ c là t tr ng c a n m 2012 là 86.55%, còn n m 2013 là 91.82% Nh v y, vào
n m 2013 công ty HUD3 ph i b nhi u đ ng v n h n so v i 2012 đ thu v 100 đ ng
l i nhu n Còn đ i v i n m 2014 t l này ch còn m c 88.52% trong khi doanh thu thì t ng, giá v n c ng t ng thêm nh ng m c t ng không đáng k so v i n m 2013 (t ng thêm 1,974 tri u đ ng t ng ng v i 0.79%) Có th th y r ng công ty đã th
hi n đ c hi u qu qu n lý trong n l c gi m chi phí, đi u mà ch a đ c công ty th c
hi n t t trong n m 2013
ChiăphíătƠiăchính
Toàn b chi phí tài chính c a công ty HUD3 trong 3 n m ph n l n đ u là chi phí lãi vay N m 2012, chi phí tài chính là 19.228 tri u đ ng, cao h n g p 2 l n s ti n mà công ty ph i tr vào n m sau Trong khi đó thì chi phí tài chính n m 2013 gi m m nh
xu ng còn 9.074 tri u đ ng, m c dù ph i đ i m t v i s kh ng ho ng nh ng công ty
đã k p th i đ a ra nh ng chính sách nh m h n ch vi c đi vay t bên ngoài cùng v i
s h tr t chính sách đi u ch nh gi m lãi su t cho vay c a Nhà n c đã giúp cho công ty chi tr ph n nào nh ng kho n vay ng n và dài h n Chi phí tài chính c a công
ty vào n m 2014 t ng lên đ n 15.526 tri u đ ng, v y là s lãi vay mà công ty ph i tr
t ng thêm 7.218 t ng đ ng v i 86,88% Vi c doanh nghi p đi vay là đ hoàn thành các d án còn dang d đ s m đ a vào s d ng hay đ bán, nh v y s giúp cho công
ty s m thu h i v n nh v y vi c công ty s d ng đòn b y tài chính là đi u h p lý M c
dù v y, công ty c n có nh ng bi n pháp đ gi m b t chi phí nh ng c ng không ng ng
gia t ng l i nhu n trong th i gian t i
ChiăphíăbánăhƠng
Chi phí bán hàng có xu h ng gi m trong giai đo n 2012-2014 T 3.388 tri u
đ ng vào n m 2012 xu ng còn 105 tri u đ ng n m 2013, ch sau 1 n m công ty đã
gi m đi 3.283 tri u đ ng t ng ng v i m c t l là 96,9% Do trong n m 2012 công
ty ph i b ra m t kho n l n chi phí b o hành công trình xây d ng và thuê c a hàng nên m c chi phí cao h n các n m còn l i n n m 2014, chi phí bán hàng gi m
xu ng ch còn 22 tri u, ph n l n chi phí đ c dùng đ qu ng cáo, PR cho vi c mua bán và cho thuê các khu chung c mà công ty HUD 3 xây hay đ u th u Có th th y công ty đã và đang th c hi n t t chính sách c t gi m các chi phí nh m làm t ng doanh thu cho công ty
Trang 3333
Chiăphíăqu nălýădoanhănghi p
Gi ng v i chi phí bán hàng thì chi phí qu n lý doanh nghi p c ng có xu h ng
gi m d n trong 3 n m liên tiêp C th , n m 2012 chi phí qu n lý doanh nghi p
ng ng khá cao là 22.352 tri u đ ng nh ng hai n m ti p theo thì chi phí qu n lý
doanh nghi p gi m còn 12.518 tri u đ ng vào n m 2013 và m c 12.164 tri u đ ng vào n m 2014 t ng ng v i t l l n l t là 44% và 2,83% Chi phí qu n lý doanh
nghi p gi m nhi u là do trong th i gian qua b máy t ch c c a công ty đ c c c u
l i cho h p lý và t khi hoàn thành và đ a vào s d ng tòa nhà HUD3 Tower công ty không còn ph i đi thuê v n phòng nên giúp doanh nghi p gi m đi nhi u chi phí có liên quan và t ng doanh thu cho doanh nghi p
L i nhu n sau thu
L i nhu n sau thu n m 2012 là 23.595 tri u đ ng, còn trong n m 2013 khi mà
n n kinh t chung b suy thoái d n đ n vi c m c dù nhi u chi phí đã đ c c t gi m
nh ng v doanh thu v n không đ c cao nh nh ng n m tr c, cho nên ph n l i
nhu n sau thu n m 2013 ch đ t là 16.563 tri u đ ng, t c là gi m 7.032 tri u đ ng
hay t l gi m t ng ng là 29,8% Th nh ng, tr c nh ng n l c c g ng gi m thi u các kho n chi phí thì l i nhu n sau thu c a công ty t i n m 2014 v n không v t qua
l i nhu n sau thu n m 2013 Lý do cho s gi m sút này là vào n m 2013 công ty
nh n đ c kho n hoàn nh p b o hành công trình t n m 2012 lên đ n 3.388 tri u đ ng (đ c gi i thích ph n chi phí bán hàng phía trên) cho nên kho n m c l i nhu n khác
c a n m 2013 cao h n 4.061 tri u đ ng so v i n m 2014 (l i nhu n khác n m 2013 là
4.497 tri u đ ng, n m 2014 là 436 tri u đ ng), chính vì v y mà ph n l i nhu n tr c
thu n m 2013 cao h n h n so v i n m 2014, d n t i l i nhu n sau thu n m 2014
gi m đi 4.976 tri u đ ng so v i n m 2013 t ng đ ng v i t l gi m đi là 30,04%
Trang 34n n t ng đ ph c v cho vi c tính toán, phân tính và đánh giá đ c chính xác h n
D a vào ph n c s lý thuy t đã đ c trình bày ch ng 1 v phân lo i chi phí kinh
doanh c a doanh nghi p s xác đ nh đ c:
Bi n phí bao g m chi phí nguyên v t li u tr c ti p, chi phí cho nhân công tr c
ti p và m t s chi phí khác nh chi phí v t li u s n xu t Do trong th i gian xây d ng công ty tr l ng cho m t s nhân công tr c ti p d a theo m c đ hoàn thành công
vi c trong m t kho ng th i gian nh t đ nh Các chi phí còn l i c ng bi n đ i theo s
l ng xây l p trong k
nh phí bao g m chi phí qu n lý kinh doanh, chi phí bán hàng và m t s chi phí
s n xu t chung nh chi phí kh u hao TSC , chi phí qu n lý hành chính các t , đ i
T i b ph n qu n lý doanh nghi p thì bao g m các chi phí nh chi phí nhân viên, thi t
b đ dùng v n phòng, đi n n c, đi n tho i, cáp m ng,… s ti n đ c chi tr không
b nh h ng b i s l ng xây l p trong k Ti n l ng, ti n n c a nhân công trong
t , đ i xây l p đ c th a thu n tr c và đ c tr theo m t m c c đ nh i v i b
ph n bán hàng thì chi phí ch y u đ c chi tr cho các nhân viên bán hàng c đ nh, chi phí thuê c a hàng, chi phí kh u hao tài s n c đ nh cho v n phòng bán hàng chính và
có th bao g m chi phí b o hành công trình
B ng 2.2 Phân b chi phí s n xu t giai đo n 2012 – 2014
Trang 3535
N m 2012, t l chi phí c đ nh trên t ng chi phí là 0,0843 l n còn t l chi phí
c đ nh trên t ng doanh thu là 0,0791 l n Nh v y, trung bình trong m i 1 đ ng chi phí b ra có 0,0843 đ ng là chi phí c đ nh và đ t o ra 1 đ ng doanh thu thì công ty
ph i b ra 0,0791 đ ng đ nh phí Vào n m 2013, t l này có s thay đ i l n l t là
0,0530 l n và 0,0512 l n, có th hi u r ng t i th i đi m n m 2013 thì trung bình trong
m i 1 đ ng chi phí b ra có 0,0530 đ ng là chi phí c đ nh và 1 đ ng doanh thu có
đ c phát sinh g m 0,0512 đ ng đ nh phí Cu i cùng là vào n m 2014 thì 2 t l này
v n ti p t c gi m xu ng, lúc này thì trung bình trong m i 1 đ ng chi phí b ra ch có 0,0513 đ ng là chi phí c đ nh và đ t o ra 1 đ ng doanh thu thì công ty c n b ra 0,0476 đ ng đ nh phí Do chính sách ti t ki m chi phí đ c đ a ra trong lúc tình hình
kinh t ngày càng xu ng d c nh m gi m thi u t i đa chi phí cho doanh nghi p đã
khi n cho c chi phí bán hàng l n chi phí qu n lý doanh nghi p gi m đi so v i n m
tr c đó, vì v y mà đ nh phí c ng gi m đi đáng k
Nhìn chung, m c đ s d ng đòn b y ho t đ ng c a công ty còn th p ó là do
đ c thù ngh nghi p kinh doanh c a công ty là xây l p nên v i m t th tr ng n đ nh thì th ng không có s bi n đ ng nhi u v chi phí c đ nh và th ng các chi phí c
đ nh ít tác đ ng đ n s thay đ i c a doanh thu, vì l đó mà m c đ s d ng đòn b y
c a công ty vào n m 2012 cao nh t trong 3 n m Nh ng do s tác đ ng t n n kinh t
kh ng ho ng nên trong giai đo n 2012 – 2014, đ nh phí c a công ty HUD3 có s bi n
đ ng gi m m nh t n m 2012 sang 2013, tuy v y m c đ s d ng đòn b y c a công ty
v n đ c duy trì m c phù h p và có l i cho công ty
2.2.2 Phân tích tác đ ng c a đòn b y ho t đ ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a
Công ty CP T&XD HUD3
2.2.2.1 Phân tích đi m hòa v n
Phân tích đi m hòa v n theo doanh thu
Do đ c thù ngành ngh kinh doanh c a công ty là thi công xây l p các công trình nên r t khó đ xác đ nh đ c s n l ng hòa v n vì v y thay vì đi tìm s n l ng hòa
v n ta s ti n hành phân tích đ tìm đ c doanh thu hòa v n c a công ty
Bên c nh đó, ta s s d ng m t s công th c khác dùng đ tính toán trong bài:’
Trang 36
B ng 2.3 Doanh thu hòa v n c a Công ty CP T&XD HUD3
Bi n phí/Doanh thu (VC/S) 0,86 0,91 0,88 0,05 6,22 (0,03) (3,61)
Doanh thu hòa v n 198.024 161.106 113.530 (36.918) (18,64) (47.576) (29,53)
Th i gian hòa v n (tháng) 6,8 7,1 4,8 0,30 4,47 (2,31) (32,59)
Chênh l ch doanh thu th c t
v i doanh thu hòa v n 152.687 112.017 172.004 (40.670) (26,64) 59.987 53,55
T l chênh l ch (%) 56,46 58,99 39,76
EBIT 21.402 9.714 20.588 (11.688) (54,61) 10.874 111,94
(Ngu n: Theo BCTC và tính toàn c a tác gi )
T b ng s li u trên s xây d ng đ c bi u đ minh h a cho s thay đ i trong doanh thu và doanh thu hòa v n
Bi u đ 2.2 Doanh thu hòa v n giai đo n 2012 – 2014
161.106
113.530
DT th c t
DT hòa v n
Trang 3737
Ta có th d dàng nh n th y t bi u đ trên, xu h ng chung c a doanh thu hòa
v n c a công ty trong 3 n m liên ti p đ u gi m, còn trong giai đo n 2012-2013 doanh
thu th c t gi m đi t ng đ i, sau đó l i t ng nh vào n m 2014
N m 2012, doanh thu hòa v n c a công ty đ t 198.024 tri u đ ng Nh v y, n u
doanh thu c a công ty trong n m đó đ t t i m c 198.024 tri u đ ng và đ đ t đ c t i
m c đó thì công ty ch m t kho ng 6,8 tháng khi đó công ty s có đ ti n đ bù đ p cho chi phí phát sinh và b t đ u có lãi Trên th c t , thì n m 2012 doanh thu c a công
ty là 350.711 tri u đ ng, cao h n so v i doanh thu hòa v n là 152.687 tri u đ ng Ngoài ra, doanh thu th c t l n h n doanh thu hòa v n 152.687 tri u đ ng, ch ng t trong n m công ty làm n có lãi vì v y mà EBIT2012> 0 và đ t m c 21.402 tri u đ ng
N m 2013, doanh thu hòa v n c a công ty là 273.123 tri u đ ng, nh v y là đã
gi m 41.989 tri u đ ng so v i n m 2012 tr c đó và ph i m t thêm 0,3 tháng đ đ t
đ c m c doanh thu hòa v n Lý do là vì trong n m 2013 đ nh phí gi m đi 49,67% trong đó ch y u là do s s t gi m đ t ng t c a chi phí bán hàng, c th là chi phí bán hàng gi m đi 3.283 tri u đ ng trong n m 2013 do không phát sinh kho n chi phí b o hành công trình M c dù ph n chênh l ch gi a doanh thu th c t và doanh thu hòa v n
n m 2013 th p h n 26,64% so v i n m 2012 nh ng ph n chênh l ch này trong n m
2013 v n là con s d ng và đ t m c 112.017 tri u đ ng, vì v y EBIT2013 > 0 và
ng ng 9.714 tri u đ ng
N m 2014, doanh thu hòa v n c a công ty là 113.530 tri u đ ng nh v y là gi m
đi so v i doanh thu hòa v n n m 2013 là 47.576 tri u đ ng và sau kho ng 4,8 tháng, công ty có th thu h i v n và b t đ u có l i ó là do chi phí c đ nh gi m t 13.971
tri u đ ng xu ng 13.589 tri u đ ng nh v y là đã gi m đi 2,73%, trong khi đó chi phí
bi n đ i l i t ng nh ng m c t ng này là khá nh và ch t ng thêm 0,77% i u đó đã làm cho doanh thu hòa v n gi m đi Ph n chênh l ch gi a doanh thu th c t v i doanh thu hòa v n c a n m 2014 cao h n 59.987 tri u so v i n m 2013 và đ t m c chênh
l ch cao nh t trong 3 n m là 172.004 tri u đ ng, vì th mà EBIT2014 > 0 v i m c EBIT2014= 20.588 tri u đ ng
Tóm l i, trong 3 n m ho t đ ng, doanh thu hòa v n và th i gian hòa v n có s
bi n đ ng b t th ng m c khá cao Nguyên nhân là do s tác đ ng tiêu c c t n n
kinh t Bên c nh đó còn là do chính sách bán hàng c a công ty ch a th c s linh ho t
và ch a t ng x ng v i chi phí b ra hay còn là do kh n ng qu n lý, cân đ i chi phí
và doanh thu ch a hi u qu d n đ n làm gi m kh n ng sinh l i c a công ty
2.2.2.2 b y ho t đ ng
Tính đ b y ho t đ ng theo doanh thu
Trang 38Theo công th c (4) đã trình bày ch ng 1, ta s tính đ c đ b y ho t đ ng c a công ty trong giai đo n t 2012 – 2014
B ng 2.4 Phân tích đ b y ho t đ ng c a công ty giai đo n 2012-2014
(Ngu n: Theo BCTC và tính toàn c a tác gi )
th y rõ đ c s thay đ i DOLSqua các n m, ta s bi u di n DOLS d i d ng
bi u đ nh hình d i đây:
Bi u đ 2.3 S thay đ i c a đ b y ho t đ ng theo doanh thu
trong 3 n m 2012, 2013 và 2014
( n v : L n)
(Ngu n: Theo BCTC và tính toàn c a tác gi )
b y ho t đ ng n m 2012 là 2,30 l n, t c là v i m i 1% thay đ i trong doanh
thu s t o ra 2,3% s thay đ i c a EBIT
Trang 3939
Còn trong n m 2013 thì đ b y ho t đ ng là 2,44 l n cao h n so v i n m 2012 là
0,14 l n, t c là v i m i 1% thay đ i trong doanh thu s t o ra 2,44% s thay đ i c a EBIT nh v y là cao h n 6,15% so v i n m 2012 Lý do là vì s t gi m m nh c a bi n phí trong n m 2013 N u chi phí bi n đ i càng gi m thì h s đòn b y ho t đ ng DOL càng cao và s làm cho EBIT ngày càng l n Cùng v i chi phí bi n đ i thì doanh thu
n m 2013 c a công ty c ng gi m v y nên DOL c ng gi m đi ph n nào
N m 2014, đ b y ho t đ ng là 1,66 l n,có ngh a là 1% bi n đ ng t ng ho c
gi m c a doanh thu, s tác đ ng đ n EBIT và làm cho EBIT t ng ho c gi m 1,66%
D dàng th y đ c là DOLSn m 2014 gi m 0,78 l n so v i 2013, t ng ng v i m c
gi m đi là 31,92% i u này là do m c t ng lên c a doanh thu c a công ty trong n m
2014 t ng m nh h n g p nhi u l n so v i m c gi m đi đ nh phí nên đã làm gi m
DOLS ó là nh vào s ph c h i c a n n kinh t đã làm cho l ng c u v nhà và xây d ng t ng lên và công ty c ng có nh ng bi n pháp thích h p đ thu hút khách hàng tìm đ n giao d ch vì th mà doanh thu c a công ty t ng lên Và đ t ng đ c
l ng khách hàng giao d ch thì công ty c ng b ra nh ng kho n chi phí nh m qu ng cáo, PR hay là chi t kh u, quà t ng cho khách hàng, cho nên chi phí c đ nh trong n m
c a công ty c ng t ng lên đáng k
Tóm l i, đ b y ho t đ ng c a Công ty CP T&XD HUD3 trong giai đo n 2012 – 2014 đ u d ng, ch ng t công ty làm n có lãi, doanh thu v t m c doanh thu hòa
v n b y c a c 3 n m dao đ ng m c trung bình là 2,13 l n Tuy nhiên, đ b y
ho t đ ng càng cao thì công ty ph i đ i m t v i r i ro ti m n càng cao nh ng nó c ng
cho th y đ c khi doanh thu v t m c hòa v n thì v i m i 1% doanh thu có đ c s gia t ng l i nhu n cho công ty v i m c đ cao
hi u rõ h n v đ b y ho t đ ng c a công ty gi a các n m, thì s đi vào vi c phân tích tác đ ng c a doanh thu, đ nh phí, bi n phí lên DOLS theo gi thi t d i đây:
Gi thi t 1: S bi n đ ng c a DOL khi doanh thu thay đ i còn các y u t khác không đ i
B ng 2.5 S thay đ i c a DOL khi ếoanh thu thay đ i
còn các y u t khác không đ i
( n v : Tri u đ ng)
Ch tiêu N m 2012 N m 2013 2012 – 2013
Tuy t đ i % Doanh thu 350.711 273.123 (77.588) (0,22) DOLS (l n) 2,30 0,51 (1,79) (0,78)
(Ngu n: Theo BCTC và tính toàn c a tác gi )
Trang 40Khi mà các y u t khác không đ i mà doanh thu gi m s làm gi m DOL C th ,
doanh thu gi m đi 77.588 tri u đ ng đã làm cho DOL gi m 1,79 l n vì v y kh n ng
khu ch đ i EBIT cho công ty c ng s b gi m đi
Gi i thi t 2: S bi n đ ng c a DOL khi bi n phí thay đ i còn các y u t khác không đ i
B ng 2.6 S thay đ i c a DOL khi bi n phí thay đ i
(Ngu n: Theo BCTC và tính toàn c a tác gi )
V i các y u t khác không đ i khi mà bi n phí gi m đi 52.114 tri u đ ng thì DOL c ng gi m 1,38 l n Vì ch u nh h ng n ng n t cu c kh ng ho ng kinh t mà các công trình ph i trong tình tr ng đình tr khó hoàn thành đúng th i h n đã khi n cho công ty ph i c t gi m m t l ng l n ngu n nhân công xây d ng d n đ n bi n phí trong n m 2013 suy gi m
Gi i thi t 3: S bi n đ ng c a DOL khi đ nh phí thay đ i còn các y u t khác không đ i
B ng 2.7 S thay đ i c a DOL khi đ nh phí thay đ i
(Ngu n: Theo BCTC và tính toàn c a tác gi )
Khi mà các y u t khác không đ i mà chi phí c đ nh gi m s làm gi m DOL đi
0,9 l n i u này là vì t t c các kho n chi phí bao g m chi phí s n xu t chung c
đ nh, chi phí bán hàng và chi phí qu n lý doanh nghi p đ u gi m đi, trong đó ph i k
đ n s s t gi m c a chi phí bán hàng khi mà m c chênh l ch c a chi phí bán hàng
gi a 2 n m 2012 và 2013 lên đ n 96,90% Ngoài ra, do l ng công nhân ít đi nên s