Một số giải pháp quản lý xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở huyện Thạch Hà tỉnh Hà Tĩnh

Thực hiện mục tiêu của Giáo dục Tiểu học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã raThông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 quy định về tiêuchuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt

LUẬN VĂN THẠC SỸ KHOA HỌC GIÁO DỤC

CHUYÊN NGÀNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC

MÃ SỐ: 60.14.05

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS TS HÀ VĂN HÙNG

NGHỆ AN, 2013

Với tình cảm chân thành và lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin trân trọng cảm ơn các

cô giáo, thầy giáo đã tận tình giảng dạy giúp đỡ tôi trong quá trình học tập; xin trântrọng cảm ơn thầy giáo PGS.TS Hà Văn Hùng đã trực tiếp hướng dẫn giúp đỡ tôinghiên cứu và hoàn thành bản luận văn này

Tôi xin trân trọng cảm ơn Huyện ủy, HĐND, UBND huyện Thạch Hà; Lãnhđạo và cán bộ chuyên viên phòng Giáo dục và Đào tạo Thạch Hà; Hiệu trưởng, cácthầy cô giáo, cán bộ công nhân viên và học sinh các trường tiểu học đã động viên,tạo điều kiện về thời gian, trao đổi ý kiến, cung cấp thông tin giúp tôi trong quá trìnhhọc tập và nghiên cứu hoàn thành đề tài này

Xin cảm ơn sự quan tâm, cổ vũ, chia sẻ của gia đình, anh em, bạn bè đã giúptôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu

Mặc dầu đã có nhiều cố gắng, song trong luận văn này vẫn còn có nhữngthiếu sót Tôi mong muốn nhận được sự góp ý bổ sung của các thầy cô và bạn bèđồng nghiệp để có thể sửa chữa và hoàn thiện luận văn của mình

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Nghệ An, tháng 9 năm 2013

Tác giả luận văn

Trần Thị Hồng

LỜI CẢM ƠN

MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài……… 1

2 Mục đích nghiên cứu……… 3

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu……… 3

4 Giả thuyết khoa học……… 3

5 Nhiệm vụ nghiên cứu……… 3

6 Phương pháp nghiên cứu ……… 4

7 Đóng góp của luận văn……… 4

8 Cấu trúc của luận văn……… 4

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA 5

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu 5

1.1.1 Xây dựng chuẩn trường học của tổ chức giáo dục quốc tế và một số nước trên thế giới 5

1.1.2 Vài nét về lịch sử nghiên cứu trường tiểu học đạt CGQ ở Việt Nam 8

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đê tài 10

1.2.1 Cơ sở khoa học của việc chuẩn hóa 10

1.2.2 Trường tiểu học 11

1.2.3 Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 16

1.2.4 Tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 17

1.2.5 Quan niệm về giải pháp xây dựng trường tiểu học đạt CGQ 22

1.2.6 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vấn đề xây dựng trường tiểu học đạt CGQ 24

Tiểu kết chương 1 26

CHƯƠNG 2:THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN THẠCH HÀ, TỈNH HÀ TĨNH 28

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục của huyện Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh 28

2.1.1 Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội 28

2.1.2 Thực trạng về giáo dục - Đào tạo 29 2.2 Thực trạng quản lý các trường tiểu học huyện Thạch Hà theo 5 tiêu chuẩn của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia 36

2.2.1 Thực trạng quản lý theo tiêu chuẩn trường tiểu học đạt CQG mức độ 1 36 2.2.2 Đánh giá thực trạng quản lý theo tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 38 2.3 Đánh giá chung về quản lý xây dựng trường tiểu học đạt CQG trên địa 39

2.3.2 Một số tồn tại, hạn chế 41

2.3.3 Nguyên nhân của thành công 42

2.3.4 Nguyên nhân của tồn tại 43

Tiểu kết chương 2 43

Chương 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN THẠCH HÀ - TĨNH HÀ TĨNH 44

3.1 Nguyên tắc lựa chọn các giải pháp 44

3.1.1 Đảm bảo tính mục tiêu 44

3.1.2 Đảm bảo tính thực tiễn 44

3.1.3 Đảm bảo tính khả thi 44

3.2 Một số giải pháp quản lý xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia ở huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh 45

3.2.1 Tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền về xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia 45

3.2.2 Lập kế hoạch xây dựng trường Tiểu học đạt CQG; kiểm tra công tác xây dựng trường theo các tiêu chuẩn của trường Tiểu học đạt CQG 48

3.2.3 Đổi mới phương thức hoạt động của các tổ chức đoàn thể, các tổ chuyên môn và các hội đồng trong nhà trường 56

3.2.4 Tăng cường công tác bồi dưỡng đội ngũ CBQL và giáo viên đáp ứng yêu cầu của trường tiểu học đạt CQG 61

3.2.5 Nâng cao chất lượng GD toàn diện của trường tiểu học 67

3.2.6 Kết hợp xây dựng CSVC, đầu tư trang thiết bị dạy học với xây dựng trường TH đạt CQG 69

3.2.7 Đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục trong việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia 72

3.3 Thăm dò tính khả thi và tính cần thiết của các giải pháp 82

3.3.1 Về tính khả thi 83

3.3.2 Về tính cần thiết 88

Tiểu kết chương 3 93

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 94

1 Kết luận 94

2 Một số kiến nghị 95

TÀI LIỆU THAM KHẢO 98

MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ X đã

đề ra và chỉ rõ: “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện; đổi mới cơ cấu tổ chức, cơchế quản lý, nội dung, phương pháp dạy và học; thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa,

xã hội hóa, chấn hưng nền Giáo dục Việt Nam” [13, 95].

Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, tiếp tục khẳng định những quan điểm vàphương hướng cơ bản về phát triển Giáo dục đã khẳng định từ Đại hội X, với địnhhướng: “Thực hiện đồng bộ các giải pháp phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục,đào tạo Đổi mới chương trình, nội dung, phương pháp dạy học, phương pháp thi,kiểm tra theo hướng hiện đại; nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đặc biệt coitrọng giáo dục lý tưởng, giáo dục truyền thống lịch sử cách mạng, đạo đức, lối sống,năng lực sáng tạo, kỹ năng thực hành, tác phong công nghiệp, ý thức trách nhiệm xãhội” [14, 216].

Trên định hướng ấy, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ pháttriển lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung phát triển năm 2011) đã chỉ rõ: “Giáo dục và đàotạo có sứ mệnh nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triểnđất nước, xây dựng nền văn hóa và con người Việt nam Phát triển giáo dục và đàotạo cùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư chogiáo dục và đào tạo là đầu tư phát triển Đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đàotạo theo nhu cầu phát triển của xã hội; nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hóa,hiện đại hóa, xã hội hóa, hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng vàbảo vệ tổ quốc” [14].

Cấp Tiểu học là cấp học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân, là bậc họcđào tạo những kiến thức cơ bản ban đầu cho trẻ tiếp tục học lên bậc học trên, giúp trẻhình thành những cơ sở ban đầu, những đường nét cơ bản của nhân cách Do vậy đểđáp ứng được các yêu cầu đó cần phải có một hệ thống các nhà trường tương ứngvới yêu cầu nhiệm vụ mới Các trường Tiểu học phải có những tiêu chuẩn cần thiết

để đảm bảo chất lượng hiệu quả giáo dục theo yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của

đất nước và đưa giáo dục Việt Nam hội nhập với các nước trong khu vực và trên thếgiới Thực hiện mục tiêu của Giáo dục Tiểu học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã raThông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 quy định về tiêuchuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểuhọc đạt chuẩn quốc gia

Như vậy, xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia là quá trình xuất phát

từ thực tế của vấn đề thực hiện chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa đã được BộGD&ĐT chỉ đạo cụ thể

Thạch Hà là một huyện vành đai của Thành phố Hà Tĩnh, là vùng đất cótruyền thống văn hóa từ lâu đời, là một vùng trầm tích kết tinh qua nhiều thế hệ, giàutruyền thống văn hóa, cách mạng, anh hùng, truyền thống hiếu học và học giỏi Pháthuy truyền thống hơn nghìn năm hình thành và phát triển với quyết tâm vươn lên đểphát triển mạnh mẽ, tiến hành công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnhđạo Huyện Thạch Hà đã đạt được những thành tựu to lớn về mọi mặt, hội nhập sâuvào nền kinh tế - văn hóa của đất nước

Trong những năm qua ngành GD - ĐT Thạch Hà luôn là lá cờ đầu trong toàntỉnh Từ mạng lưới quy mô trường lớp, cơ sở vật chất, cảnh quan sư phạm đến chấtlượng dạy và học Phong trào phấn đấu xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốcgia thực sự góp phần tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ của GD - ĐT Thạch Hà

Từ năm 2000 đến nay năm nào cũng có trường Tiểu học được UBND tỉnh cấp bằngcông nhận trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia từ giai đoạn 1 đến giai đoạn 2 Tínhđến nay toàn huyện đã có 21/32 trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 1 và13/32 trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia Tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2,song chất lượng và CSVC của một số trường vẫn còn hạn chế nên việc duy trì và giữvững gặp không ít khó khăn Mặt khác, số lượng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc giamức độ 2 còn ít, do vẫn còn gặp nhiều khó khăn vướng mắc, cơ sở vật chất, thiết bịdạy học còn nghèo nàn, lạc hậu, nguồn kinh phí hạn hẹp, bị động, sự đầu tư của nhànước còn hạn chế, đội ngũ giáo viên mất cân đối và cơ cấu

Để nhìn nhận toàn diện việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở cảhai mức độ; có những giải pháp khả thi nhằm giải quyết tốt những khó khăn, vướng

mắc, thúc đẩy phong trào xây dựng trường Tiểu học đạt c uẩn quốc gia theo lộ trình và

kế hoạch đề ra, chúng tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài “Một số giải pháp quản lý xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở huyện Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh” cho

luận văn tốt nghiệp Thạc sỹ Quản lý Giáo dục với mong muốn góp phần khắc phụcnhững tồn tại, hạn chế, từ đó đề xuất những giải pháp để đẩy nhanh tiến độ xây dựngtrường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở huyện Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.

Đề xuất một số giải pháp quản lý xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốcgia nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện bậc Tiểu học trong hệ thống giáodục quốc dân của tỉnh Hà Tĩnh

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU.

3.1 Khách thể nghiên cứu.

Vấn đề xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia

3.2 Đối tượng nghiên cứu.

Một số giải pháp xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia tại huyệnThạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC.

Nếu chúng ta đề xuất được một số giái pháp quản lý khoa học, khả thi, phùhợp với điều kiện hoàn cảnh cụ thể của huyện Thạch Hà thì sẽ đẩy nhanh được tiến

độ xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia, góp phần nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện của huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU.

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của đề tài.

- Nghiên cứu về quan điểm, định hướng trong việc chỉ đạo xây dựng trườngchuẩn Quốc gia của Đảng và của ngành

5.2 Nghiên cứu cơ sở thực tiễn của đề tài.

- Nghiên cứu thực trạng về công tác giáo dục và công tác xây dựng trường THđạt chuẩn Quốc gia trên địa bàn huyện Thạch Hà - tỉnh hà Tĩnh

5.3 Đề xuất một số giải pháp quản lý xây dựng trường TH đạt chuẩn Quốc Gia tại huyện Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh.

6 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

6.1 Nhóm phương pháp lý luận.

6.1.1 Phương pháp phân tích tổng hợp

6.1.2 Phương pháp khái quát hóa nhận định độc lập

6.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài.

6.2.1 Phương pháp quan sát

6.2.2 Dùng phiếu điều tra, khảo sát hỏi gián tiếp

6.2.3 Phỏng vấn trực tiếp

6.2.4 Tham khảo ý kiến chuyên gia

6.2.5 Dùng phương pháp tổng kết kinh nghiệm của các trường nghiên cứu.6.2.6 Nghiên cứu các sản phẩm hoạt động

6.3 Phương pháp thống kê toán học để xử lí số liệu.

7 ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN.

7.1 Hệ thống hoá cơ sở lí luận về xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia cấp Tiểu học.

7.2 Đề xuất một số giải pháp về xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia cấp Tiểu học huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh.

7.3 Các giải pháp đề xuất ngoài việc áp dụng cho huyện Thạch Hà - tỉnh

Hà Tĩnh có thể áp dụng cho một số địa phương khác và vì vậy sẽ là tài liệu tham khảo cho chuyên ngành QLGD.

8 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN.

Ngoài phần mở đầu, kết luận, và tài liệu tham khảo luận văn được chia thành

CHƯƠNG 1:

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ XÂY DỰNG

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA

1.1 Tổng quan vấn đề nghiên cứu

1.1.1 Xây dựng chuẩn trường học của tổ chức giáo dục quốc tế và một số nước trên thế giới

1.1.1.1 Chuẩn các bậc học của tổ chức Giáo dục Quốc tế

Tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục (ISCED) được thiết kế bởi UNESCOvào đầu những năm 1970 để phục vụ như một công cụ thích hợp để lắp ráp, lập vàtrình bày số liệu thống kê của giáo dục cá nhân cả trong nước và quốc tế Nó đã được

sự chấp thuận của Hội nghị Quốc tế về giáo dục (Geneva, 1975) Sau đó đã được xácnhận bởi UNESCO (Paris, 1978)

Việc phân loại hiện nay, được gọi là ISCED 1997, đã được Hội nghịUNESCO thông qua tại kỳ họp thứ 29 (tháng 11 năm 1997) Việc phân loại đã đượcchuẩn bị chu đáo và là kết quả sự tham vấn rộng rãi của đại diện các nước trên thếgiới ISCED 1997 bao gồm chủ yếu là phân loại hai biến số: cấp và các lĩnh vực giáodục

Bộ sưu tập chương trình của UNESCO luôn được điều chỉnh để có các tiêuchuẩn phù hợp Các nước thành viên được mời để áp dụng trong các báo cáo thống

kê giáo dục để tăng tính so sánh quốc tế, tăng cường sự phối hợp giữa các quốc gia

Tiêu chuẩn quốc tế phân loại giáo dục thành 5 bậc:

a Bậc 0: Dự bị giáo dục tiểu học:

Để xác định giới hạn bắt đầu và kết thúc bậc tiền tiểu học (mẫu giáo) có nghĩa

là xác định biên giới giữa giáo dục tiền tiểu học và nhà trẻ cũng như biên giới giữamẫu giáo và tiểu học cần sử dụng các tiêu chí phù hợp sau:

- Tiêu chí nhanh:

+ Tính giáo dục của chương trình;

+ Hoạt động giáo dục dựa trên cơ sở trường hoặc trung tâm;

+ Tuổi tối thiểu bắt đầu vò năm học của trẻ;

+ Tuổi giới hạn trên của trẻ em kết thúc bậc học.

- Các tiêu chí hỗ trợ: Văn bằng của giáo viên

b Bậc 1: Giáo dục tiểu học (Primary education) hoặc giai đoạn đầu tiên củagiáo dục cơ bản (Fist stage of basic education)

- Tiêu chí chính: Sự bắt đầu học tập một cách có hệ thống về đọc, viết, làmtính ở bậc tiểu học

- Tiêu chí hỗ trợ: Việc nhập học vào các chương trình hoặc trường tiểu họctrong hệ thống giáo dục quốc gia Bắt đầu giai đoạn giáo dục bắt buộc

c Bậc 2: Trung học cơ sở (Lower secondary education) hoặc giai đoạn thứ haicủa giáo dục cơ bản (Second stage of basic education):

+ Nhập học sau 6 năm học ở tiểu học;

+ Kết thúc bậc học này sau 9 năm kể từ bắt đầu bậc tiểu học;

+ Kết thúc giai đoạn học bắt buộc;

+ GV dạy theo các môn học chuyên môn;

- Các phần xác định bắt buộc của bậc học là:

+ Loại hình giáo dục tiếp tục hoặc định hướng giáo dục;

+ Sự định hướng của chương trình

d Bậc 3: Giáo dục trung học bậc cao (Upper secondary education):

- Tiêu chí chính:

+ Trình độ đầu vào sau 9 năm học ở bậc II và đã hoàn thành chương trình ởbậc II

- Các dấu hiệu phân loại bậc II:

+ Xu hướng giáo dục tiếp tục hoặc định hướng đào tạo;

+ Định hướng của chương trình;

+ Thời gian lý thuyết trong toàn bộ thời gian quy đổi từ khi bắt đầu bậc III

e Bậc 4: Giáo dục sau trung học và trước đại học (Post - Secondary nontertiary education):

Theo quan niệm quốc tế hoặc theo quan niệm quốc gia là giữa trung học bậccao và các chương trình sau trung học (hay là đại học)

1.1.1.2 Chuẩn trường Tiểu học của Trung Quốc:

Ở Trung Quốc có công trình “Xây dựng tiêu chuẩn hoá điều kiện mở trườngloại Trung học và Tiểu học”

Bắc Kinh đã lập kế hoạch cơ bản thực hiện hiện đại hoá GD vào năm 2010.Thành phố Bắc Kinh đã đề ra mục tiêu cải cách và phát triển ngành GD thủ đô nêurõ: đến năm 2010 sẽ đi đầu trong toàn quốc về cơ bản thực hiện hiện đại hoá GD.Tiêu chí để đi đầu trong toàn quốc cơ bản thực hiện hiện đại hoá GD là: chất lượngcủa giáo dục ở các cấp, các loại hình, đặc biệt là GD cơ sở được nâng cao rõ rệt, thuhẹp rõ rệt khoảng cách về giáo dục giữa thành thị và nông thôn; GD dạy nghề càngđược mở mang; nâng cao thêm một bước trình độ GD đại học, cao đẳng; bước đầuhình thành thành phố theo mô hình học tập; năng lực phục vụ học tập, năng lực ủng

hộ nhân tài, năng lực cống hiến trí tuệ và năng lực cạnh tranh quốc tế của GD đối vớicông cuộc xây dựng hiện đại hoá thủ đô được tăng cường rõ rệt; bước đầu xây dựngthể chế hệ thống GD hiện đại thích ứng với yêu cầu của phát triển kinh tế thị trường

xã hội chủ nghĩa và kinh tế xã hội [17] [26]

1.1.1.3 Chuẩn Giáo dục khoa học của Hoa Kỳ

Chuẩn GD khoa học Quốc gia Hoa Kì đưa ra một tầm nhìn về xoá mù khoahọc cho mọi công dân và chỉ rằng học sinh cần biết, hiểu và có khả năng tiến hànhviệc xoá mù khoa học ở các lớp học/bậc học khác nhau Chuẩn miêu tả một hệ thống

GD, trong đó HS học tập ở các mức độ cao, GV được quyền đưa ra các quyết địnhgiữa GV và HS tập trung vào học tập khoa học, các chương trình GD hỗ trợ và các

hệ thống thành tích học tập đích thực Với mục đích là chuẩn khoa học cho mọi HS,các chuẩn này được áp dụng cho tất cả HS không phân biệt độ tuổi, giới tính, nềnvăn hoá hay dân tộc; các em thiệt thòi, có nguyện vọng hay sự hứng thú và có động

cơ trong khoa học Những HS khác nhau sẽ đạt được sự hiểu biết theo các cách khác

nhau và kiến thức mà chúng nắm bắt được phụ thuộc vào sự quan tâm, năng lực vàbối cảnh Mọi HS có thể phát triển tri thức và kĩ năng theo các chuẩn, thậm chí một

số em có thể đạt thành tích cao hơn cả chuẩn đặt ra [17]

Bằng việc nhấn mạnh đến tri thức và sự công bằng, các chuẩn còn đề cao nhucầu cung cấp cơ hội cho HS học tập khoa học Các em sẽ đạt thành tích học tập caonếu được học GV có trình độ, đủ số giờ học trên lớp, tài liệu học tập phong phú, đủdiện tích phòng học và các nguồn lực của cộng đồng xung quanh nhà trường Tráchnhiệm cung cấp những hỗ trợ nói trên đặt trên vai những người có liên quan đến hệthống GD khoa học

1.1.2 Vài nét về lịch sử nghiên cứu trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia ở Việt Nam.

Khi nghiên cứu lịch sử phát triển nhà trường trong quá trình phát triển các nềnvăn minh nhân loại, chúng ta có thể thấy, những bậc thang trong quá trình phát triểnnền văn minh, đồng thời là những bậc thang trong tiến trình phát triển của nhàtrường, từ mô hình nhà trường truyền thống sang mô hình nhà trường hiện đại và môhình nhà trường tương lai Ở Việt Nam, những bậc thang phát triển nhà trường với

sự thay đổi căn bản những đặc trưng, tính chất của nhà trường từ mục tiêu đào tạo,nội dung đào tạo, phương pháp đào tạo, hình thức tổ chức, phương tiện đào tạo, loạihình, trường lớp… với những thay đổi như vậy, từ năm 1945 đến nay trường tiểuhọc Việt Nam được chia thành 4 thế hệ:

- Trường tiểu học thế hệ thứ 1 (1945 - 1975): Đó là Trường tiểu học thờichiến tranh

- Trường tiểu học thế hệ 2 (1976 - 1996): Đó là Trường tiểu học của giai đoạnsau chiến tranh

- Trường tiểu học thế hệ 3: Sau khi có Nghị quyết TW2 khóa VIII củaĐảng, ngày 26/4/1997 Bộ GD&ĐT ban hành quy chế công nhận trường Tiểu họcđạt chuẩn Quốc gia giai đoạn 1996 - 2000 Những trường đạt chuẩn quốc gia giaiđoạn này được coi là những đại diện đầu tiên của trường Tiểu học thế hệ 3.Trường chuẩn quốc gia đã trở thành hệ thống và ngày càng phát triển về số lượng

và từng bước hoàn thiện về chất lượng đòi hỏi phải có tiêu chuẩn mới cho giaiđoạn phát triển mới.

Ngày 24/10/2005, Bộ GD&ĐT đã ký Quyết định số 32 QĐ/BGD&ĐT vềviệc ban hành Quy chế công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia mới (mức độ 1, mức

độ 2) Về sau các quy định về tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trường tiểu học đạtmức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia đã được Bộ GD&ĐTsửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm

2012 Đây được coi là mô hình thực tiễn của trường tiểu học thế hệ thứ 4 Đó làthiết kế mô hình tổng thể của trường tiểu học thế hệ thứ 4, với mô hình này nhàtrường có đủ điều kiện để thực hiện và đảm bảo chất lượng giáo dục toàn diện ởmức độ cao hơn

Trường tiểu học thuộc các thế hệ đều được tạo thành bởi một số thành tố cơbản (môi trường, nội dung, phương pháp, CSVC, Đội ngũ cán bộ GV…) nhưng giữacác thế hệ nhà trường có sự khác biệt về tính hoàn thiện và chất lượng của các thành

tố đó Trên thực tế, ở một giai đoạn phát triển nào đó vẫn đồng thời tồn tại cả 4 thế

hệ trường tiểu học Ngày nay đất nước ta đang thực hiện CNH - HĐH và đây cũng làđiều kiện thuận lợi để tăng số lượng trường tiểu học thế hệ 3, 4 và giảm dần trườngtiểu học thế hệ 2, chấm dứt trường tiểu học thế hệ thứ 1

Việc xây dựng trường Tiểu học đã được các địa phương, các nhà trường quantâm Hà Tĩnh là một tỉnh ở khu vực Bắc miền Trung, dân số gần 1,3 triệu người, khíhậu khắc nghiệt nên đời sống nhân dân gặp nhiều khó khăn, thu nhập bình quân đầungười gần năm triệu đồng/năm, tỉ lệ hộ nghèo chiếm hơn 40%, là tỉnh trong tốp 12tỉnh nghèo nhất toàn quốc Nhưng nhân dân Hà Tĩnh có truyền thống hiếu học và cónhiều người thành đạt nhờ sự học

Trong những năm qua, giáo dục Hà Tĩnh luôn là tốp dẫn đầu toàn quốc, 2năm liên tục gần đây được Chính phủ tặng Bằng khen Trong thành tích chung đó có

sự đóng góp không nhỏ của giáo dục tiểu học Năm học 2003 - 2004 giáo dục tiểuhọc Hà Tĩnh được Bộ GD&ĐT xếp tiêu chí dẫn đầu toàn quốc Một trong nhữngthành tích nổi bật của giáo dục Tiểu học Hà Tình là phong trào xây dựng trường tiểuhọc đạt chuẩn quốc gia

Đối với huyện Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh đến nay vẫn chưa có công trìnhnghiên cứu về vấn đề xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia.

Trên cơ sở kế thừa những kết quả đã đạt được, luận văn này xây dựng hệthống lý luận và giải pháp xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia nhằm bảođảm cho việc triển khai có hiệu quả ở huyện Thạch Hà nói riêng và trên phạm vi cảnước nói chung

1.2 Một số khái niệm liên quan đến đê tài

1.2.1 Cơ sở khoa học của việc chuẩn hóa

1.2.1.1 Khái nhiệm chuẩn

Theo từ điển Tiếng Việt (2000): Chuẩn là cái được chọn làm căn cứ để đốichiếu, hướng theo đó mà làm cho đúng Hay nói cách khác: Chuẩn là những điềulàm căn cứ để đánh giá, phân loại

Chuẩn quốc gia là cái được chọn làm căn cứ để đối chiếu, hướng theo đó màlàm cho đúng, do nhà nước quy định bằng pháp luật

1.2.1.2 Phân loại chuẩn

- Theo nội dung có chuẩn kích thước và chuẩn chất lượng;

- Theo tính pháp lí có chuẩn bắt buộc và chuẩn khuyến nghị;

- Theo phạm vi áp dụng chuẩn có chuẩn quốc gia, chuẩn quốc tế và chuẩnnội bộ

1.2.1.3 Những yêu cầu cơ bản của chuẩn

- Chuẩn phải có tính năng kĩ thuật và thể hiện tính năng đó khi áp dụng nótrong lĩnh vực tương ứng, có tác dụng quy cách hóa tất cả những sự vật cùng loại

1.2.1.4 Định nghĩa về chuẩn hóa trong giáo dục

Chuẩn hóa trong giáo dục là những quá trình cần thiết làm cho các sự vật, đốitượng trong lĩnh vực giáo dục đáp ứng được các chuẩn đã ban hành và áp dụng chínhthức cho giáo dục để tạo thuận lợi hơn cho tiến bộ và phát triển giáo dục Chuẩn hóatrong giáo dục cũng có những chức năng cơ bản là định hướng quản lí giáo dục, quycách hóa các sản phẩm, nguồn lực, phương tiện, hoạt động giáo dục, tạo môi trườngchính thức cho sự phát triển giáo dục

1.2.1.5 Một số lĩnh vực chính trong giáo dục phổ thông để tiến hành chuẩn hóa như sau

- Đội ngũ và chất lượng giáo viên;

- Nhân sự, bộ máy quản lí, nghiên cứu - thông tin giáo dục;

- Trường sở và hạ tầng vật chất - kĩ thuật nhà trường;

- Quá trình và hoạt động giáo dục;

- Các công cụ hành chính, chiến lược và chính sách giáo dục

1.2.2 Trường tiểu học

Trường tiểu học là cấp học đầu tiên của giáo dục phổ thông trong hệ thốnggiáo dục quốc dân Cấp tiểu học tạo ra những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vữngcho trẻ em tiếp tục học lên cấp học trên, hình thành những cơ sở ban đầu về nhâncách cho HS tiểu học

1.2.2.1 Vị trí, vai trò của trường tiểu học

Khoản 1 điều 26 Luật giáo dục 2005 quy định: “Giáo dục Tiểu học được thựchiện trong 5 năm học, từ lớp 1 đến lớp 5 Tuổi học sinh vào lớp 1 là 6 tuổi” [24, 25]

- Trường tiểu học lần đầu tiên tác động đến trẻ em bằng phương pháp nhàtrường (bao gồm cả nội dung, phương pháp và tổ chức giáo dục); nơi đầu tiên tổchức các hoạt động học tập với tư cách là hoạt động chủ đạo cho trẻ em; nơi diễn racuộc sống thực của các em và là nơi tạo cho trẻ em có hạnh phúc đi học

- Trường tiểu học là cấp học nền tảng, cấp học đầu tiên của bậc học phổthông trong hệ thống giáo dục quốc dân Bậc tiểu học tạo ra những cơ sở ban đầu rất

cơ bản và bền vững cho trẻ em tiếp tục học lên cấp học trên, hình thành những cơ sởban đầu về nhân các cho các em Đặc biệt này đòi hỏi sự chuẩn xác với tính khoahọc, tính nhân văn ở một nền giáo dục nhà trường, ở mỗi giáo viên và cán bộ quản lýgiáo dục

- Trường tiểu học nằm trong hệ thống giáo dục phổ thông do đó nội dunggiáo dục phải đảm bảo tính phổ thông, cơ bản nền tảng, toàn diện và hệ thống; làm

cơ sở cho sự phát triển hài hòa, toàn diện nhân cách cho trẻ em, đáp ứng mục tiêugiáo dục

- Giáo dục tiểu học gắn với lợi ích cộng đồng dân cư, do đó luôn thể hiện tínhphổ cập đại chúng Giáo dục tiểu học được thực hiện có hiệu quả sẽ góp phần nângcao dân trí cho cộng đồng, vừa góp phần trực tiếp đào tạo nhân lực và cũng tạo điềukiện thực tế để bồi dưỡng, phát hiện các nhân tài tương lai của đất nước Tất cả đều

có cơ sở và phát triển trên nền tảng của giáo dục tiểu học

Như vậy giáo dục tiểu học có vị trí và vai trò hết sức quan trọng trong giáodục cũng như đời sống xã hội, đòi hỏi các nhà quản lý trường học phải quan tâm và

có chính sách ưu tiên, ưu đãi đối với bậc học, đặc biệt là đầu tư xây dựng cơ sở vật

chất, đội ngũ giáo viên, chất lượng dạy học… theo tinh thần “trẻ em hôm nay, thế

giới ngày mai”

1.2.2.2 Nhiệm vụ, quyền hạn trường tiểu học.

Điều 58, Luật Giáo dục (2005) quy định nhà trường có nhiệm vụ và quyềnhạn sau:

- Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo mục tiêu,chương trình giáo dục; xác nhận hoặc cấp văn bằng, chứng chỉ theo thẩm quyền;

- Tuyển dụng, quản lý nhà giáo, cán bộ nhân viên; tham gia vào quá trình điềuđộng của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền đối với nhà giáo, cán bộ, nhânviên;

- Tuyển sinh và quản lý người học;

- Huy động, quản lý, sử dụng các nguồn lực theo quy đinh của pháp luật;

- Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật theo yêu cầu chuẩn hóa, hiện đại hóa;

- Phối hợp với gia đình người học, tổ chức cá nhân trong hoạt động giáo dục;

- Tổ chức cho nhà giáo, cán bộ, nhân viên và người học tham gia các hoạtđộng xã hội

- Tự đánh giá chất lượng giáo dục và chịu sự kiểm định chất lượng giáo dụccủa cơ quan có thẩm quyền kiểm định chất lượng giáo dục;

- Các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luật

Điều 3; Điều lệ trường tiểu học nêu rõ nhiệm vụ và quyền hạn của trường tiểuhọc:

- Tổ chức giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục khác theo chươngtrình giáo dục tiểu học do Bộ GD&ĐT quyết định ban hành.

- Huy động trẻ em đúng độ tuổi vào lớp 1, vận động trẻ em bỏ học đếntrường, thực hiện kế hoạch phổ cập GDTH và tham gia xóa mù chữ trong phạm vicộng đồng

- Quản lý giáo viên và nhân viên

- Quản lý, sử dụng đất đai, trường sở, trang thiết bị và tài chính theo quy địnhcủa pháp luật

- Phối hợp với gia đình, học sinh, tổ chức và cá nhân trong cộng đồng thựchiện các hoạt động giáo dục

- Tổ chức cho giáo viên, nhân viên và học sinh tham gia các hoạt động xã hộitrong phạm vi cộng đồng

- Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác theo quy định của pháp luậtTheo quy định của Điều lệ trường tiểu học ta có thể phân định các nhiệm vụ

và quyền hạn của trường Tiểu học thành 2 nhóm:

- Nhóm 1: Tổ chức các hoạt động giáo dục và đặc biệt là hoạt động dạy họctheo đúng nội dung, chương trình giáo dục tiểu học đã được Bộ GD&ĐT quy định

- Nhóm 2: Thực hiện các hoạt động mang tính điều kiện và phương tiện chohoạt động giáo dục và dạy học nói trên; cụ thể:

+ Thực hiện đúng các quy định của pháp luật, chính sách, cơ chế quản lý, cácđiều lệ và quy chế của ngành trong việc thực hiện các hoạt động giáo dục và dạy học

+ Thiết lập tổ chức bộ máy nhà trường và điều hành đội ngũ cán bộ giáo viên,nhân viên và học sinh thực hiện có hiệu quả các hoạt động giáo dục và dạy học trong

và ngoài nhà trường

+ Huy động và sử dụng có hiệu quả kinh phí, cơ sở vật chất và thiết bị giáodục để phục vụ cho hoạt động giáo dục và dạy học

+ Xây dựng môi trường giáo dục thuận lợi và giảm thiểu tối đa các tác động

bất thuận của môi trường ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục và dạy học

Qua phân tích trên, năng lực của CBQL nhà trường tiểu học phải được thểhiện qua việc quản lý có hiệu quả các nhiệm vụ và thực hiện đúng các quyền hạn nêutrên [24]

1.2.2.3 Mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục tiểu học

Mục tiêu giáo dục tiểu học bao gồm những phẩm chất và năng lực chủ yếuhình thành cho HS tiểu học để góp phần vào quá trình đào tạo nguồn nhân lực phục

vụ cho giai đoạn CNH - HĐH và hội nhập quốc tế

Theo điều 27 Luật giáo dục, mục tiêu giáo dục tiểu học là: “Nhằm giúp họcsinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạođức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trunghọc cơ sở” [24]

Mục tiêu Giáo dục tiểu học nêu như trên đã khẳng định:

- Phát triển toàn diện con người là mục tiêu chung và lâu dài của giáo dụcphổ thông Giáo dục tiểu học chỉ hình thành cợ sở ban đầu cho sự phát triển đó

- Con người phát triển toàn diện phải có đầy đủ các phẩm chất và năng lực vềđạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và phải có các kỹ năng cơ bản để tiếp tục học lênsẵn sàng tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Mục tiêu giáo dục tiểu học được cụ thể hóa thành mục tiêu của các môn học

và các hoạt động giáo dục khác trong chương trình tiểu học Đặc biệt mục tiêu giáodục Tiểu học đã được cụ thể hóa thành các yêu cầu cơ bản cần đạt của học sinh tiểuhọc bao gồm các yêu cầu cơ bản về kiến thức, kỹ năng, thói quen, niềm tin thái độ,hành vi, định hướng,… Các yêu cầu này lại được phân định thành các mức độ phùhợp với từng lớp ở bậc tiểu học

Với mục tiêu trên, nội dung giáo dục tiểu học: Phải đảm bảo cho học sinh cóhiểu biết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội và con người; có kỹ năng cơ bản vềnghe, đọc, nói, viết và tính toán; có thói quen rèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh; cóhiểu biết ban đầu về hát, Âm nhạc… (Luật giáo dục, Điều 28) [24] Đặc biệt, phảiđổi mới phương pháp dạy học, Nghị quyết Trung ương II khóa VIII cũng đã nhấnmạnh đến vấn đề đổi mới phương pháp dạy học và chỉ ra những định hướng “Đổimới mạnh mẽ phương pháp giáo dục - đào tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều,

rèn luyện thành một nếp tư duy sáng tạo của người học Từng bước áp dụng cácphương pháp tiên tiến và các phương pháp hiện đại vào quá trình dạy học, đảm bảođiều kiện và thời gian tự học, tự nghiên cứu cho học sinh” [9,13].

Trong giai đoạn phát triển của đất nước ta hiện nay, Giáo dục tiểu học có vaitrò quan trọng, được xem là cấp học nền tảng, có nhiệm vụ cung cấp nhu cầu họcvấn cơ sở cho toàn dân Vì vậy, việc xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia có

ý nghĩa đặc biệt quan trọng và muốn nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chỉ cóthể đi theo con đường xây dựng trường chuẩn quốc gia thì nhân cách học sinh mới

có thể phát triển phong phú và hài hòa

1.2.2.4 Vai trò của Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng trường tiểu học

a Hiệu trưởng:

Điều lệ trường tiểu học của Bộ Giáo dục quy định:

“Hiệu trưởng trường tiểu học là người chịu trách nhiệm quản lý các hoạt độngcủa nhà trường do Ủy ban nhân dân cấp huyện bổ nhiệm đối với trường công lập,bán công, công nhận đối với trường dân lập theo đề nghị của trưởng phòng Giáo dục

và Đào tạo” [2,4]

Trong trường học, Hiệu trưởng được cấp trên giao cho trọng trách quản lý nhàtrường theo phương thức quản lý của nhà nước và thực hiện các nội dung, định hướng

và chiến lược phát triển giáo dục trong sự vận hành chung của hệ thống giáo dục

Hiệu trưởng quản lý nhà trường theo chế độ thủ trưởng, chịu sự lãnh đạo của

tổ chức cơ sở Đảng trong trường, cùng các tổ chức quần chúng phối hợp hoạt động.Người Hiệu trưởng chịu trách nhiệm quản lý toàn diện các mặt hoạt động trong nhàtrường mà, trong đó bao gồm một hệ thống công tác như: Đảm bảo chương trình, nộidung giảng dạy các môn học, cải tiến việc dạy và việc học, cung ứng những điềukiện phục vụ cho công tác dạy và học

Để thực hiện tốt các nhiệm vụ đã được quy định trên đây, người Hiệu trưởngcần thực hiện tốt cả hai vai trò: người giáo viên và nhà quản lý Vì vậy, người Hiệutrưởng cần biết những kỹ năng nhất định của người giáo viên và những kỹ năng củanhà quản lý Đây chính là sự khác biệt giữa hiệu trưởng và giáo viên Hiệu trưởng tiểuhọc cần có các kỹ năng: Kỹ năng nhận thức, Kỹ năng nhân sự và kỹ năng kỹ thuật

b Phó Hiệu trưởng:

Điều lệ trường Tiểu học của Bộ Giáo dục quy định

Phó Hiệu trưởng là người giúp việc cho Hiệu trưởng và chịu trách nhiệmtrước Hiệu trưởng do UBND cấp huyện bổ nhiệm đối với trường công lập, bán công,công nhận đối với trường dân lập theo đề nghị của trưởng phòng Giáo dục và Đàotạo” [2,4]

1.2.3 Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia.

1.2.3.1 Khái niệm:

Đây là khái niệm mới, xuất hiện sau khi Nghị quyết hội nghị lần thứ 2 BanChấp hành Trung ương Đảng khóa VIII về định hướng chiến lược phát triểnGD&ĐT trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã đề ra nhiệm vụtrọng tâm của giáo dục đào tạo; trong đó việc xây dựng và ban hành chuẩn quốc gia

về các trường học, đảm bảo diện tích đất đai về sân chơi, bãi tập cho các trường theođúng quy định của nhà nước

Trong lịch sử phát triển giáo dục của đất nước, có thể coi giáo dục Tiểu học đãbắn phát “khai hỏa” khi lần đầu đưa ra mô hình trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Ở một xã hội có truyền thống hiếu học đến mức thời gian khổ một ngôi chùa, mộtnhà dân, một sân kho hợp tác cũng có thể là trường là lớp thì việc xuất hiện mô hìnhtrường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là tất yếu

Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia được hình thành dựa trên cơ sở kế thừa vàphát triển những yếu tố tích cực của trường tiểu học ở giai doạn trước đó đồng thời

bổ sung những yếu tố mới để hình thành một trường tiểu học hoàn chỉnh theo môhình thiết kế được xác định với 5 tiêu chuẩn Có thể nói 5 tiêu chuẩn xây dựngtrường tiểu học thực hiện đầy đủ mục tiêu và kế hoạch giáo dục tiểu học, phát triểnđúng hướng theo định hướng chiến lược của Đảng Từ đây ý tưởng về “trường ratrường, lớp ra lớp; thầy ra thầy, trò ra trò” đã được hiện thực hóa bằng khái niệm mới

đó là trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Có thể nói, trường tiểu học đạt CQG là môhình trường học chứa những nhân tố đảm bảo về chất lượng giáo dục toàn diện.Những nhân tố này cũng chính là 5 tiêu chuẩn cụ thể mà các trường phải dạt tới đó

là: Tổ chức và quản lý: Đội ngũ GV, CSVC; Xã hội hóa GD; Hoạt động và chấtlượng GD [4]

Tóm lại: Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là cả một quá trình; có trườngđạt sớm, có trường đạt muộn, tùy theo sự nỗ lực Nhưng chuẩn ở đây không phải là

sự đòi hỏi giống nhau về khuôn mẫu mà là điều kiện để dạy và học tốt

1.2.3.2 Các mức độ công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia:

Theo Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia quy định cácmức độ công nhận trường TH đạt CQG như sau: Trường tiểu học đạt CQG đượcchia làm 2 mức độ: mức độ 1 và mức độ 2 [4]

- Mức độ 1: Quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt CQG

để đảm bảo tổ chức các hoạt động GD có chất lượng toàn diện

- Mức độ 2: Quy định các tiêu chuẩn cần thiết của trường tiểu học đạt CQG

để đảm bảo tổ chức các hoạt động GD có chất lượng toàn diện ở mức độ cao hơn,tạo tiền đề nhằm tiếp cận với trình độ phát triển của trường tiểu học ở các nước tiêntiến trong khu vực và trên thế giới

1.2.4 Tiêu chuẩn trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia:

Theo Thông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 của Bộtrưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định về tiêu chuẩn đánh giá, công nhận trườngtiểu học đạt mức chất lượng tối thiểu, trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia như sau:

1.2.4.1 Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức 1:

Theo các quy định của Bộ Giáo dục và đào tạo, trường tiểu học đạt chuẩnquốc gia mức độ 1 phải đạt các tiêu chuẩn được tóm tắt như sau:

* Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường:

1 Cơ cấu tổ chức bộ máy nhà trường

* Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng và các hội đồng (hội đồng trường đối vớitrường công lập, hội đồng quản trị đối với trường tư thục, hội đồng thi đua khenthưởng và các hội đồng tư vấn khác) thực hiện theo quy định hiện hành tại Điều lệtrường tiểu học;

2 Lớp học, số học sinh, trường, điểm trường

a) Lớp học, số học sinh trong một lớp thực hiện theo quy định hiện hành tạiĐiều lệ trường tiểu học;

b) Địa điểm đặt trường, điểm trường thực hiện theo quy định hiện hành tạiĐiều lệ trường tiểu học

3 Chấp hành chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, sựlãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương và cơ quan quản lý giáodục các cấp; đảm bảo Quy chế dân chủ trong hoạt động của nhà trường

4 Quản lý hành chính, thực hiện các phong trào thi đua

5 Quản lý các hoạt động giáo dục, quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên, họcsinh và quản lý tài chính, đất đai, cơ sở vật chất

6 Bảo đảm an ninh trật tự, an toàn cho học sinh và cho cán bộ, giáo viên,nhân viên

* Tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh

1 Năng lực của cán bộ quản lý

a) Trình độ đào tạo của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng từ Cao đẳng Sư phạm trởlên; hiệu trưởng có ít nhất 5 năm dạy học, phó hiệu trưởng có ít nhất 3 năm dạy học(không kể thời gian tập sự);

b) Đánh giá hiệu trưởng, phó hiệu trưởng hằng năm theo Quy định Chuẩnhiệu trưởng trường tiểu học đạt từ mức khá trở lên

c) Hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được bồi dưỡng, tập huấn về chính trị vàquản lý giáo dục theo quy định

2 Số lượng, trình độ đào tạo của giáo viên

Bảo đảm đủ số lượng và cơ cấu giáo viên để dạy các môn học theo quy địnhcủa Bộ Giáo dục và Đào tạo Đối với trường tiểu học dạy một buổi trong ngày có ítnhất bình quân 1,2 giáo viên/lớp; đối với trường tiểu học dạy hai buổi trong ngày có

ít nhất bình quân 1,5 giáo viên/lớp Giáo viên dạy các môn thể dục, âm nhạc, mĩthuật, ngoại ngữ và tin học chưa qua đào tạo sư phạm tiểu học phải được tập huấn vàđược cấp Chứng chỉ sư phạm tiểu học

3 Kết quả đánh giá, xếp loại giáo viên và việc đảm bảo các quyền của giáoviên

* Những giáo viên đạt chuẩn trình độ đào tạo được đánh giá theo Quy địnhChuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học phải đạt từ trung bình trở lên;

* Có ít nhất 50% giáo viên đạt loại khá trở lên, trong đó có ít nhất 15% giáoviên đạt loại xuất sắc theo quy định Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học

4 Học sinh

* Bảo đảm quy định về tuổi học sinh theo quy định hiện hành tại Điều lệtrường tiểu học;

* Tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học

1 Khuôn viên, cổng trường, hàng rào bảo vệ, sân chơi, sân tập

2 Phòng học, bảng, bàn ghế cho giáo viên, học sinh

* Số lượng phòng học đủ cho các lớp học để không học ba ca Phòng họcđược xây dựng đúng quy cách, đủ ánh sáng;

* Trường có tối đa không quá 30 lớp; mỗi lớp có tối đa không quá 35 họcsinh Có đủ 1 phòng học/1 lớp Diện tích phòng học đạt tiêu chuẩn theo quy địnhhiện hành của Bộ Y tế

3 Khối phòng, trang thiết bị văn phòng phục vụ công tác quản lý, dạy và học

* Khối phòng phục vụ học tập bao gồm: thư viện, phòng để thiết bị giáo dục;khối phòng hành chính quản trị bao gồm: phòng hiệu trưởng, phòng họp;

* Khối phòng phục vụ học tập, khối phòng hành chính quản trị thực hiện theoquy định hiện hành tại Điều lệ trường tiểu học;

4 Khu vệ sinh, nhà để xe, hệ thống nước sạch, hệ thống thoát nước, thugom rác

* Khu vệ sinh của cán bộ, giáo viên, nhân viên, học sinh đảm bảo yêu cầu antoàn, thuận tiện, sạch sẽ và được xây dựng ở vị trí phù hợp với cảnh quan nhàtrường;

5 Thư viện

* Có thư viện đạt chuẩn trở lên theo quy định về tiêu chuẩn thư viện trườngphổ thông do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;

* Tiêu chuẩn 4: Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

1 Tổ chức và hiệu quả hoạt động của Ban đại diện cha mẹ học sinh

* Tổ chức, nhiệm vụ, quyền, trách nhiệm và hoạt động của Ban đại diện cha

mẹ học sinh thực hiện theo Điều lệ Ban đại diện cha mẹ học sinh do Bộ trưởng BộGiáo dục và Đào tạo ban hành;

* Nhà trường tạo điều kiện để Ban đại diện cha mẹ học sinh hoạt động;

* Tổ chức các cuộc họp giữa nhà trường với cha mẹ học sinh, Ban đại diệncha mẹ học sinh để tiếp thu ý kiến về công tác quản lý của nhà trường, các biện phápgiáo dục học sinh, giải quyết các kiến nghị của cha mẹ học sinh, góp ý kiến cho hoạtđộng của Ban đại diện cha mẹ học sinh

2 Công tác tham mưu của nhà trường với cấp ủy Đảng, chính quyền và phốihợp với các tổ chức đoàn thể của địa phương

* Nhà trường chủ động, tích cực tham mưu với các cấp ủy Đảng, chính quyền

và phối hợp với các tổ chức đoàn thể của địa phương để xây dựng môi trường giáodục lành mạnh trong nhà trường và ở địa phương

* Huy động, sử dụng có hiệu quả các nguồn lực xã hội để xây dựng cơ sở vậtchất, bổ sung phương tiện, thiết bị dạy học, khen thưởng học sinh học giỏi, hỗ trợhọc sinh nghèo

3 Nhà trường phối hợp với các tổ chức đoàn thể của địa phương, huy động sựtham gia của cộng đồng để giáo dục truyền thống lịch sử, văn hóa dân tộc, đạo đứclối sống, pháp luật, nghệ thuật, thể dục thể thao cho học sinh và thực hiện mục tiêu,

4 Chăm sóc di tích lịch sử, cách mạng, công trình văn hóa; chăm sóc gia đìnhthương binh, liệt sĩ, gia đình có công với Nước, Mẹ Việt Nam Anh hùng ở địaphương

5 Thực hiện công khai các nguồn thu của nhà trường theo quy định hiện hành

về công khai đối với cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân

6 Huy động được sự đóng góp về công sức và tiền của của các tổ chức, cánhân và gia đình để xây dựng cơ sở vật chất; bổ sung phương tiện, thiết bị dạy vàhọc; khen thưởng giáo viên dạy giỏi, học sinh giỏi và hỗ trợ học sinh nghèo.

* Tiêu chuẩn 5: Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục

1 Thực hiện chương trình giáo dục tiểu học, kế hoạch dạy học của Bộ Giáodục và Đào tạo, các quy định về chuyên môn của cơ quan quản lý giáo dục địaphương

2 Các hoạt động ngoài giờ lên lớp của nhà trường

* Có chương trình, kế hoạch các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp;

3 Công tác phổ cập giáo dục tiểu học

* Nhà trường đạt các tiêu chí chuẩn phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổimức độ 1 trở lên; không có hiện tượng tái mù chữ ở địa phương;

4 Kết quả xếp loại giáo dục của học sinh

a) Tỷ lệ học sinh xếp loại giáo dục từ trung bình trở lên đạt ít nhất 96%;

b) Tỷ lệ học sinh xếp loại giáo dục khá, giỏi đạt ít nhất 50%, trong đó loại giỏiđạt ít nhất 15%;

5 Tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục thể chất, giáo dục ý thức bảo vệmôi trường

6 Hiệu quả đào tạo của nhà trường

* Tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học sau 5 năm học đạt ítnhất 90%;

* Trẻ 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học đạt từ 95% trở lên

7 Giáo dục kỹ năng sống, tạo cơ hội để học sinh tham gia vào quá trìnhhọc tập

1.2.4.2 Trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức 2

Ngoài việc đạt quy định trên thì trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia mức 2 cầnphải đạt thêm các yêu cầu quy định theo các tiêu chuẩn: [2] [4]

* Tiêu chuẩn 1: Tổ chức và quản lý nhà trường

1 Quản lý hành chính

2 Quản lý các hoạt động giáo dục, quản lý cán bộ, giáo viên, nhân viên

* Tiêu chuẩn 2: Cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và học sinh

1 Năng lực của cán bộ quản lý

2 Số lượng, trình độ đào tạo và năng lực của giáo viên

3 Kết quả đánh giá, xếp loại giáo viên

* Tiêu chuẩn 3: Cơ sở vật chất và trang thiết bị dạy học

1 Bàn ghế học sinh

2 Khối phòng, trang thiết bị phục vụ công tác quản lý, dạy và học

3 Thư viện phải đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, dạy học của cán bộ, giáo viên,nhân viên, học sinh và có sổ nhật ký ghi đầy đủ hoạt động của thư viện

4 Thiết bị phục vụ dạy và học

* Tiêu chuẩn 4: Quan hệ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

Hàng năm, nhà trường tham mưu với ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn(sau đây gọi tắt là UBND cấp xã) tổ chức tọa đàm, cam kết và kí biên bản giữa nhàtrường với các tổ chức đoàn thể, cha mẹ học sinh về việc huy động tối đa trẻ trong độtuổi đi học, đặc biệt là trẻ có hoàn cảnh khó khăn, trẻ khuyết tật

* Tiêu chuẩn 5: Hoạt động giáo dục và kết quả giáo dục

1 Thực hiện chương trình, kế hoạch dạy học

2 Hoạt động ngoài giờ lên lớp

3 Công tác phổ cập giáo dục tiểu học

4 Kết quả xếp loại giáo dục của học sinh

5 Tổ chức các hoạt động chăm sóc, giáo dục thể chất, giáo dục ý thức bảo vệmôi trường

6 Hiệu quả đào tạo của nhà trường

a) Tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học sau 5 năm đạt ít nhất 95%;b) Trẻ 11 tuổi hoàn thành chương trình tiểu học đạt từ 98% trở lên

1.2.5 Quan niệm về giải pháp xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia.

1.2.5.1 Khái niệm giải pháp

Theo từ điển Tiếng Việt, giải pháp là “Phương pháp giải quyết một vấn đề cụthể nào đó” [29, 387]; như vậy, nói đến giải pháp là nói đến những cách thức, con

đường, phương tiện là tổ hợp các bước mà trí tuệ phải đi theo để tác động làmchuyển biến hệ thống, một quá trình, một trạng thái nhất định,… nhằm đạt được mụcđích hoạt động.

Hay nói cách khác: - Giải pháp còn là tổ hợp những quy tắc, nguyên tắc quyphạm dùng để chỉ đạo hành động Tuy nhiên, để có những giải pháp như vậy, cầnphải dựa trên những cơ sở lý luận và thực tiễn đang tin cậy và giải pháp càng thíchhợp, càng đồng bộ, càng tối ưu thì càng giúp con người nhanh chóng giải quyếtnhững vấn đề đặt ra

1.2.5.2 Giải pháp xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Nói đến giải pháp xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là nói đếnnhững việc làm cụ thể của người quản lý Nội dung chính là việc xác lập được kếhoạch hoạt động; tham mưu kịp thời và có hiệu quả cho cấp trên; giao việc và kiểmtra giám sát việc thực hiện nhiệm vụ; là quá trình huy động mọi lực lượng vào việcthực hiện kế hoạch, điều hành đảm bảo cho công tác xây dựng trường tiểu học đạtchuẩn quốc gia của nhà trường diễn ra theo đúng kế hoạch

Giải pháp của ban giám hiệu về xây dựng trường chuẩn quốc gia là nhữngcách thức tác động, hướng vào việc tạo ra những biến đổi về chất lượng của các tổchức trong nhà trường, chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên; CSVC - TBDH; côngtác xã hội hóa giáo dục; đặc biệt là làm thay đổi chất lượng giáo dục học sinh mộtcách toàn diện nhằm đạt được 5 tiêu chuẩn trường Tiểu học chuẩn quốc gia theoThông tư số 59/2012/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 12 năm 2012 của Bộ trưởng BộGiáo dục và Đào tạo

Các giải pháp xây dựng trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia của hiệu trưởngphải hướng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục, phải tập trung để xây dựng được

5 tiêu chuẩn của trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

Các giải pháp phải thống nhất giữa yêu cầu và khả năng thực hiện 5 tiêuchuẩn quy định của trường TH đạt chuẩn quốc gia

Các giải pháp phải tác động lên toàn bộ quá trình quản lý của ban giám hiệunhằm tạo sức mạnh tổng hợp để thực hiện các yêu cầu mà tiêu chuẩn của trường THđạt chuẩn quốc gia đề ra

1.2.6 Quan điểm của Đảng và Nhà nước về vấn đề xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn Quốc gia:

- Báo cáo chính trị tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng: “Tiếptục nâng cao chất lượng GD toàn diện đổi mới nội dung, phương pháp dạy và học,

hệ thống trường lớp và hệ thống QLGD, thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hộihoá” [11, 109]

- Văn kiện Hội nghị TW6, khoá IX:

+ “Phấn đấu đến năm 2010 tất cả các trường tiểu học đều đạt CQG” [11, 44]

+ “Đổi mới cơ chế, chính sách nhằm huy động mọi nguồn lực có thể huyđộng để phát triển giáo dục” [11, 57]

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng chỉ rõ “thực hiệnchuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, chấn hưng nền giáo dục Việt Nam” [11, 95]

“Ưu tiên hàng đầu cho việc nâng cao chất lượng dạy và học Đổi mới vật chấtcủa các nhà trường, phát huy khả năng sáng tạo và khả năng độc lập suy nghĩ củahọc sinh, sinh viên” [11, 96]

- Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên CNXH (bổ sungphát triển năm 2011) tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng và yêu cầu phát triển củagiáo dục trong giai đoạn mới: “Giáo dục và đào tạo có sứ mệnh nâng cao dân trí,phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, góp phần quan trọng phát triển đấtnước, xây dựng nền văn hoá và con người Việt Nam Phát triển giáo dục và đào tạocùng với phát triển khoa học và công nghệ là quốc sách hàng đầu; đầu tư cho giáodục và đào tạo là đầu tư phát triển Đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạotheo nhu cầu phát triển của xã hội; nâng cao chất lượng theo yêu cầu chuẩn hoá, hiệnđại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xâydựng và bảo vệ Tổ quốc” [77]

- Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020 đã xác định: “ Đổi mớicăn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xãhội hoá, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế, trong đó, đổi mới cơ chế quản lý giáo dục,phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt ” [27, 130 - 131]

- Công văn số 5379/BGDĐT - GDTH ngày 20/8/2012 của Bộ Giáo dục - Đàotạo về việc hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ năm học 2012 - 2013 đối với với Giáodục Tiểu học:

+ Căn cứ Thông tư số 67/2011/TT - BGDĐT ngày 30/12/2011 ban hành Quyđịnh về Tiêu chuẩn đánh giá trường tiểu học và các văn bản hướng dẫn của Bộ, cácđịa phương chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện việc xây dựng, kiểmtra, công nhận trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia

+ Đối với các trường đã đạt chuẩn quốc gia được 5 năm, tiến hành kiểm tra, ràsoát, công nhận lại và lập kế hoạch xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia Mức độ 1 vàMức độ 2 [5, 8 - 9]

- Quán triệt các quan điểm chỉ đạo của Đảng và Nhà nước về phát triển giáodục nói chung và xây dựng trường CQG nói riêng, Đại hội đại biểu tỉnh Hà Tĩnh lầnthứ XVII nhiệm kỳ 2010 - 2015 đã xác định chỉ tiêu: Đảm bảo 100% GV các cấp đạtchuẩn, 85% trường học đạt chuẩn quốc gia [5, 69]

Trên chỉ tiêu cơ bản ấy, Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Tĩnh đã vạch ra nhiệm vụ và giảipháp chủ yếu: “Đầu tư đúng mức cho GD - ĐT, tăng cường CSVC trường lớp theohướng chuẩn hóa, hiện đại hóa gắn với nâng cao chất lượng đội ngũ GV vàCBQLGD, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về GD của xã hội Đẩy nhanh tiến độthực hiện kiên cố hóa trường, lớp học và nhà công vụ GV giai đoạn 2010 - 2015bằng các nguồn vốn: trái phiếu chính phủ, ngân sách địa phương, đóng góp của cácdoanh nghiệp và các nguồn vốn khác” [8, 86 - 87]

- Đề án phát triển giáo dục Hà Tĩnh đến năm 2015 và những năm tiếp theo(Ban hành kèm theo Nghị quyết số 20/2011/NQ - HĐND ngày 16 tháng 12 năm

2011 của HĐND tỉnh) đã chỉ rõ "100% trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia, trong đó60% đạt chuẩn mức độ 2"

Thực hiện mục tiêu ấy, Đề án đưa ra giải pháp “Trên cơ sở ổn định về hệthống các trường đã có, tiếp tục đầu xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia ở hai mức

độ Phấn đấu đến năm 2015 có 100% trường Tiểu học đạt chuẩn mức độ 1 và 60%đạt chuẩn mức độ 2”

- Báo cáo chính trị của Ban chấp hành đảng bộ huyện Thạch Hà khóa XXVIItrình Đại hội Đại biểu đảng bộ huyện lần thứ XXVIII: “Chăm lo xây dựng CSVCtrường học và các điều kiện cho hoạt động của các cơ sở giáo dục theo hướng đồng

bộ, kiên cố, hiện đại, đạt chuẩn quốc gia ở các cấp học Ưu tiên đầu tư xây dựngtrường lớp, tăng cường các điều kiện dạy học cho các trường trường mầm non, tiểuhọc, THCS đạt chuẩn quốc gia” [20, 10]

Như vậy, quan điểm về xây dựng trường CQG nói chung và trường Tiểu họcđạt CQG nói riêng đã được Đảng, Chính phủ, ngành GD - ĐT và địa phương xácđịnh là quan điểm chỉ đạo cơ bản để xây dựng và phát triển hệ thống GD, chuẩn hoágắn với hiện đại hoá, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước

TIỂU KẾT CHƯƠNG 1

Nghiên cứu và hệ thống hóa cơ sở lý luận về sự hình thành và phát triển củanhà trường Việt Nam qua các thời kỳ Các văn bản chỉ đạo của Đảng, Nhà nước, Bộ,ngành về việc xây dựng trường Tiểu học đạt chuẩn quốc gia, chúng tôi nhận thức sâusắc rằng:

- Giáo dục là cơ sở, là động lực để phát triển kinh tế, xã hội Giáo dục là nhucầu của đời sống xã hội, giáo dục là một giá trị vì sự phát triển của mỗi cá nhân và sựphát triển chung của toàn xã hội Để đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lực cho sựnghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước thì việc ban hành quy chế công nhậntrường tiểu học đạt CQG là tất yếu vì đó là một giải pháp để nâng cao chất lượnggiáo dục toàn diện

- Xây dựng trường CQG là một chủ trương đúng đắn, một chủ trương xuấtphát từ ý Đảng (Nghị quyết TW2 khóa VIII) và phù hợp với lòng dân Chủ trươngnày đáp ứng được nhu cầu phát triển giáo dục

- Xây dựng trường tiểu học đạt CQG đảm nhiệm sứ mệnh giáo dục toàn diện

và tạo được chất lượng giáo dục toàn diện, đảm bảo sự phát triển toàn diện cho trẻ

em Với mô hình nhà trường như thế được nhân dân hưởng ứng và tích cực tham giaxây dựng Vì vậy, việc xây dựng kế hoạch, giải pháp quản lý để tiến hành xây dựngtrường tiểu học đạt chuẩn quốc gia là rất cần thiết

Những vấn đề cơ bản trong chương 1 là cơ sở để chúng tôi tiến hành điều tra,nghiên cứu thực trạng, trên cơ sở đó đề ra các giải pháp xây dựng trường chuẩn quốcgia ở các trường tiểu học ở huyện Thạch Hà, tỉnh Hà Tĩnh trong giai đoạn hiện nay.

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ XÂY DỰNG TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐẠT CHUẨN QUỐC GIA Ở HUYỆN THẠCH HÀ, TỈNH HÀ TĨNH

2.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục của huyện Thạch Hà - tỉnh Hà Tĩnh

2.1.1 Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội.

* Thạch Hà là một huyện của tỉnh Hà Tĩnh, nằm bao quanh thành phố HàTĩnh, tỉnh lỵ của tỉnh; cách Thủ đô Hà Nội khoảng 350km; cách thành phố Vinh(tỉnh Nghệ An) 45 km theo quốc lộ 1A về hướng Tây Bắc

Thạch Hà có diện tích tự nhiên là 355, 28 km2, được giới hạn bởi tọa độ địa lýtrong khoảng từ 18010 đến 18029 độ vĩ Bắc và 105038 đến 106002 độ kinh Đông

- Phía tây bắc giáp huyện Can Lộc;

- Phía đông bắc giáp huyện Thạch Hà và biển Đông;

- Phía nam giáp huyện Cẩm Xuyên và thành phố Hà Tĩnh;

- Phía tây giáp huyện Hương Khê;

- Phía đông nam giáp biển Đông

Huyện hiện có 31 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 01 thị trấn Thạch Hà và

30 xã

Vị trí địa lý của Thạch Hà có nhiều thuận lợi cho sự lưu thông, trao đổi hànghóa và phát triển dịch vụ: thứ nhất, là huyện trọng điểm phát triển công nghiệp dokhai thác mỏ sắt Thạch Khê; thứ hai, là huyện bao quanh trung tâm tỉnh lỵ Hà Tĩnh,

có đường Quốc lộ 1A chạy qua

* Dân số trung bình của huyện là 134.005 người, đứng thứ 3 trong toàn tỉnh,trong đó nữ là 73,67 nghìn người, chiếm 51,75% dân số toàn huyện Với mật độ dân

số năm 2012 khoảng 405 người/km2, gần gấp đôi mật độ dân số trung bình toàn tỉnh,đứng thứ 7/12 huyện, thành phố trong tỉnh

* Cơ cấu kinh tế khu vực nông, lâm nghiệp và thuỷ sản đã chuyển dịch đúnghướng trên nền tảng đảm bảo an ninh lương thực Các cây lương thực và thực phẩmphù hợp với nhu cầu thị trường được hình thành trong 10 năm trước đã tiếp tục phát

triển mạnh trong những năm gần đây (lúa, rau, đậu, đậu tương, lạc) là những sảnphẩm chủ lực.

Công nghiệp (chủ yếu là công nghiệp khai khoáng) đã khởi sắc trong nhữngnăm gần đây do việc hình thành khu công nghiệp liên hợp sắt Thạch Khê, các nhàmáy sản xuất vật liệu xây dựng ở Phù Việt, Thạch Vĩnh, Thạch Điền

Các ngành dịch vụ đang có tỷ trọng tăng dần và chuyển hướng đúng sang cácngành có giá trị gia tăng cao tuy nhiên hiện tại các ngành dịch vụ của huyện pháttriển tuy còn ở mức độ khiêm tốn, chưa tương xứng với phát triển công nghiệp - dịch

2.1.2 Thực trạng về giáo dục - Đào tạo.

Thời kỳ 2005 - 2013, sự nghiệp giáo dục - đào tạo trên địa bàn huyện Thạch

Hà tiếp tục nhận được sự quan tâm của cấp ủy Đảng, chính quyền và nhân dân Cùngvới việc tăng cường đầu tư từ nguồn ngân sách Nhà nước, công tác xã hội hoá giáodục cũng được triển khai trên địa bàn huyện, nhằm thu hút thêm các nguồn lực đầu

tư cho sự nghiệp trọng đại này

2.1.2.1 Mạng lưới giáo dục và hệ thống cơ sở vật chất cho phát triển giáo dục trên địa bàn huyện như sau:

Sự nghiệp giáo dục của tỉnh Hà Tĩnh nói chung và huyện Thạch Hà nói riêngngày càng được phát triển vững chắc Hệ thống trường, lớp được phân bố rộng khắp,100% các xã có trường mầm non và tiểu học, trong đó thị trấn Thạch hà có 02trường tiểu học, đáp ứng nhu cầu học tập của nhân dân trong huyện

Năm học 2012 - 2013 huyện Thạch Hà, ở 03 bậc học (mầm non, tiểu học,THCS) có 79 trường học với với 938 lớp và 25.555 học sinh, cụ thể như sau:

Bảng 2.1: Mạng lưới giáo dục 03 cấp học của huyện Thạch Hà

(Nguồn: Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Thạch Hà)

TT Cấp học Số

Trường

Trong đó

Số Lớp

Số Học sinh

Trong đó

Công lập

Ngoà

i công lập

Công lập

Ngoài công lập

a Khối các trường mầm non:

Đến năm học 2012 - 2013, toàn huyện có 31 trường mầm non; mỗi xã có 01trường; tổng diện tích cho các trường mầm non là 137.672m2 Cụ thể:

+ Tổng số trẻ vào mẫu giáo: 5947/5908, đạt tỷ lệ 107%;

- Số lớp mẫu giáo 5 tuổi: 68

- Số trẻ mẫu giáo 5 tuổi đến trường: 1940/1875, tỷ lệ 103,5%

- Số trẻ 5 tuổi vùng khó khăn được hỗ trợ tiền ăn: 570/1940, tỷ lệ 29,4%

b Khối các trường tiểu học:

Bảng 2.2: Số lớp, số học sinh Tiểu học của huyện Thạch Hà

(Nguồn: Phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Thạch Hà)

TT Khối Số lớp Số học sinh Bình quân số học

- Tổng số lớp, học sinh: 398 lớp/10.065 học sinh, trong đó:

2.1.2.2 Tình hình cán bộ, giáo viên, nhân viên:

Các CBQL và giáo viên các nhà trường đều có tinh thần hiếu học để phấn đấuvươn lên Trong những năm gần đây số người được cử đi đào tạo, bồi dưỡng ngàycàng tăng, đáp ứng yêu cầu về điều kiện, tiêu chuẩn của cán bộ, công chức, viênchức và phù hợp với xu hướng phát triển chung của toàn ngành, phát huy truyềnthống của một vùng đất hiếu học hàng đầu của tỉnh Hà Tĩnh Đó là nhân tố có vai tròquyết định để xây dựng phong trào giáo dục huyện Thạch Hà luôn là đơn vị xuấtsắc của ngành giáo dục đào tạo tỉnh Hà Tĩnh trong nhiều năm gần đây

Kết quả tổng hợp cho thấy:

Trình độ đào tạo: đạt chuẩn 692/692 (đạt 100%)

2.1.2.3 Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục.

a Đánh giá, phân loại cán bộ, giáo viên theo chuẩn:

Cuối năm học 2011 - 2012 huyện đã chỉ đạo các đơn vị thực hiện tốt việcđánh giá cán bộ, giáo viên theo chuẩn Nhìn chung các trường tổ chức đánh giá xếploại nghiêm túc, bài bản, sát thực tế và đúng theo quy định của các bộ chuẩn mà Bộ

đã ban hành Đối với chuẩn Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, thực hiện theo chỉ đạo của

Sở, cuối năm học 2011 - 2012, huyện chỉ đạo 100% Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởngthực hiện việc tự đánh giá và tổ chức cho cán bộ, giáo viên, nhân viên cơ hữu đánhgiá, lập hồ sơ báo cáo về phòng Giáo dục - Đào tạo huyện Trưởng phòng thực hiệnđánh giá 32 Hiệu trưởng Mầm non, 32 Hiệu trưởng Tiểu học và 16 Hiệu trưởngTHCS Trên cơ sở đó, năm học 2012 - 2013, huyện tiếp tục hướng dẫn, chỉ đạo100% đơn vị bám sát các yêu cầu của các bộ chuẩn để đánh giá, xếp loại, phân loại

cán bộ, giáo viên đảm bảo chính xác theo các yêu cầu, làm cơ sở cho việc đánh giáxếp loại cuối năm.

b Bồi dưỡng đội ngũ:

Đầu năm huyện tiến hành bồi dưỡng về chính trị cho toàn thể cán bộ, giáoviên, triển khai các chuyên đề theo yêu cầu của Sở; chỉ đạo các cụm trường, trường

tổ chức tốt các chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học Ngoài ra để nâng caotrình độ cho cán bộ, giáo viên các cấp học đã triển khai các hoạt động như bồi dưỡngkiến thức nghiệp vụ chuyên môn Tổ chức hội thảo khoa học, bồi dưỡng nghiệp vụquản lý

2.1.2.4 Công tác phổ cập giáo dục:

Thực hiện nhiệm vụ năm học, đề án phổ cập 2008 - 2013, UBND huyện đãchỉ đạo các trường thực hiện tốt công tác phổ cập giáo dục Song song với việc kiệntoàn lại ban chỉ đạo ở các địa phương, các đơn vị tiến hành rà soát lại các tiêu chí;hoàn thành công tác điều tra, tập hợp các số liệu hoàn thành các hồ sơ về công tácphổ cập Mặt khác huyện đã tiến hành kiểm tra công tác phổ cập trẻ 5 tuổi đối vớiMầm non, kiểm tra, rà soát các tiêu chí và số liệu phổ cập của tiểu học và THCS Kếtquả cụ thể:

- Mầm non: Số trẻ 5 tuổi phải phổ cập 1852, huy động 1852/1852, tỷ lệ100%;

+ Số lớp mẫu giáo 5 tuổi: 68 lớp;

+ Số giáo viên dạy lớp 5 tuổi: 130 người;

+ Số xã được công nhận phổ cập đến thời điểm tháng 05 năm 2012 là 28/31

xã, tỷ lệ 90,3%, chưa được công nhận 3/31 xã, tỷ lệ 9,7%

- Tiểu học: 100% trẻ 6 tuổi vào lớp 1, 100% trẻ hoàn thành chương trình Tiểuhọc vào lớp 6 Tất cả các trường thực hiện tốt việc điều tra, vào các số liệu chính xác,đúng quy định, hồ sơ phổ cập đầy đủ, chất lượng tốt; 100% xã được công nhậnPCTHĐĐT mức độ 1

- THCS: 100% số trường đạt PCGD THCS

2.1.2.5 Công tác chỉ đạo hoạt động quản lý, xây dựng đội ngũ, đẩy mạnh các hoạt động chuyên môn và nâng cao chất lượng giáo dục:

Quán triệt Chỉ thị 40 của Ban Bí thư TW Đảng về nâng cao chất lượng độingũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục; tiêu chuẩn quy định của Bộ GD&ĐT; nhậnthức sâu sắc tầm quan trọng của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục, nhà giáo, nhân tốquyết định chất lượng giáo dục Trong những năm qua, UBND huyện đã giao phòngGD&ĐT tập trung chỉ đạo các nhà trường thực hiện tốt công tác xây dựng và bồidưỡng đội ngũ nhà giáo Việc bố trí sắp xếp đội ngũ giáo viên đã được cải tiến, tiếnhành kịp thời và phân bổ đồng đều giữa các vùng Các đơn vị trọng điểm và cáctrường đạt chuẩn quốc gia được ưu tiên về số lượng và chất lượng đội ngũ.

Đến nay Thạch Hà về cơ bản đã có đủ giáo viên ở tất cả các bậc học theo quyđịnh, tỷ lệ đạt chuẩn và trên chuẩn ngày càng cao Phong trào phấn đấu trở thànhgiáo viên giỏi trong đội ngũ giáo viên ngày càng đạt kết quả cao, giáo viên giỏi cáccấp tăng lên rõ rệt

2.1.2.6 Chất lượng và hiệu quả giáo dục:

- Kết quả củng cố, xây dựng các cơ sở giáo dục mầm non:

Hệ thống trường Mầm non được củng cố, cơ sở vật chất ngày càng khangtrang hơn Hiện nay đã có 20 trường được chuyển đổi sang công lập, 5 trường đã đủtiêu chuẩn chuyển đổi trong năm 2013; năm 2013 đã sáp nhập trường Mầm non 1Thị trấn và Mầm non 2 Thị Trấn thành trường Mầm non Thị Trấn Kết quả huy độngtrẻ 5 tuổi đến trường đạt 100%, trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt tỷ lệ 100%;

- THCS:

Phòng chỉ đạo các đơn vị tiếp tục thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, đổimới kiểm tra đánh giá triệt để hơn, sâu rộng hơn đến từng cán bộ quản lý và giáoviên Việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo, chú trọng bồi dưỡng phương pháp, rèn luyện kĩ năng cho học sinhđược các trường quán triệt tổ chức thực hiện nghiêm túc Việc đổi mới phương phápdạy học được triển khai thông qua công tác bồi dưỡng, dự giờ thăm lớp của giáoviên; tổ chức hội thảo từ cấp trường, cụm trường, phòng; đổi mới việc sinh hoạt tổchuyên môn, tăng cường theo hướng trao đổi, thảo luận về các chủ đề, nội dung