Với những khó khăn như vậy người nông dân còn phải nộp nhiều các khoản đóng góp cho Nhà nước làm cho cuộc sống của họ khó khăn nay còn khó khăn hơn.. Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp t
Trang 1NGHIÊN CỨU THỰC TRẠNG CÁC KHOẢN ĐÓNG GÓP TÀI CHÍNH TỰ HỘ NÔNG DÂN
Ở CẦN THƠ VÀ SÓC TRĂNG Trương Đông Lộc, Lưu Tiến Thuận, Võ Văn Dứt
Khoa Kinh tế & Quản trị kinh doanh
ABSTRACT
In recent years, Mekong Delta agriculture and the rural areas in general of Can Tho and Soc
Trang (Viet Nam) have made remarkable achievements In general view, most Vietnamese farmers, especially in rural regions, have a low standard of living Beside their difficulties, Vietnamese farmers have the burden of paying taxes and fees to the government, which makes their lives even harder A recent study revealed that Can Tho farmers must pay up to 20 kinds kinds of taxes and fees, accounting for 6.24% in their income Similarly, 12 kinds of taxes and
and fees must be paid; accounting for 5.82 % of the Soc Trang farmers' income
To further develop agriculture, via industrialization and modernization, as well as to somewhat improve farmers' material and mental lives, the government has to make basic changes in preferential and suitable financial policies to be paid by farmers who have to be burdened with the hardships and risks of agricultural production
Key words: financial policies, agriculture
TÓM TẮT
Trong những năm gần đây với đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước, nông nghiệp và nông thôn ĐBSCL nói chung, Cần Thơ và Sóc Trăng nói riêng đã có bước phát triển khá toàn diện Nhưng nhìn chung, đời sống của phần lớn nông dân nhất là vùng sâu còn rất nhiều khó khăn Với những khó khăn như vậy người nông dân còn phải nộp nhiều các khoản đóng góp cho Nhà nước làm cho cuộc sống của họ khó khăn nay còn khó khăn hơn Theo kết quả điều tra ở Cần Thơ người nông dân phải nộp đến 20 khoản, chiếm 6,24% tổng thu nhập; tương tự
ở Sóc Trăng là 12 khoản, chiếm 5,82% Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hoá -hiện đại hoá, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người nông dân đòi hỏi Nhà nước phải có những thay đổi căn bản về các chính sách điều tiết tài chính theo hướng phù hợp với khả năng đóng góp của người nông dân và có những chính sách ưu đãi đặc biệt đối với họ bởi vì sản xuất nông nghiệp phải chịu nhiều rủi ro và đặc biệt là người nông dân phải gánh chịu nhiều cực khổ và thiệt thòi
1 ĐẶT VẤN ĐỀ
Phát triển nông nghiệp, nông thôn và nâng cao đời sống của người nông dân là một trong những chủ trương lớn của Nhà nước ta hiện nay Chủ trương này đòi hỏi nhiều giải pháp đa dạng, đồng bộ Những thành tựu quan trọng trong nông nghiệp đã đạt được trong thời gian qua là kết quả của quá trình đổi mới từng bước các chính sách và cơ chế nói chung của Nhà nước, trong đó việc đổi mới các
Trang 2chính sách tài chính đã góp phần rất quan trọng vào việc khơi dậy và phát huy các nguồn tiềm năng phục vụ đầu tư và phát triển khu vực nông nghiệp nông thôn
Tuy nhiên, một số chính sách tài chính cũng như các biện pháp điều tiết tài chính đối với nông nghiệp
và nông thôn hiện nay vẫn còn nhiều bất hợp lý và ảnh hưởng không nhỏ đến tiến trình công nghiệp hóa và hiện đại hóa nông nghiệp và phát triển nông thôn Vì vậy, việc đầu tư nghiên cứu một cách có
hệ thống và đầy đủ thực trạng các chính sách huy động tài chính này, đánh giá đúng mức vai trò tích cực cũng như những hạn chế của chúng nhằm đưa ra các giải pháp hoàn thiện chúng là vấn đề hết sức bức xúc và cần thiết góp phần nâng cao thu nhập của người nông dân và hỗ trợ tích cực cho quá trình phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá
2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Số liệu và thông tin sử dụng để phân tích trong đề tài được thu thập từ hai nguồn: số liệu thứ cấp và
số liệu sơ cấp
2.1 Số liệu thứ cấp
– Hệ thống các văn bản pháp luật đã được ban hành có liên quan
– Số liệu thống kê từ sách, báo, niên giám thống kê
2.2 Số liệu sơ cấp
– Điều tra 120 hộ nông dân ở Ô Môn, Vị Thanh (Cần Thơ) và Long Phú, Mỹ Xuyên (Sóc Trăng) bằng bảng câu hỏi để thu thập các số liệu và thông tin có liên quan đến đề tài
– Sử dụng phần mềm thống kê SPSS để xử lý số liệu thu thập được từ bảng câu hỏi
3 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Từ kết quả phỏng vấn trực tiếp 56 hộ nông dân ở tỉnh Cần Thơ (Thốt Nốt, Vị Thanh) và 54 hộ nông dân ở tỉnh Sóc Trăng (Long Phú, Mỹ Xuyên) bằng bảng câu hỏi, sau khi xử lý chúng tôi có được kết quả như sau:
Bảng 1: Các khoản đóng góp của hộ nông dân ở Cần Thơ và Sóc Trăng năm 2000
STT Khoản đóng góp Số tiền (đ/hộ/năm)
Cần Thơ Sóc Trăng
4 Phí phòng dịch bệnh cho người và gia súc 62.000 -
Trang 3Bảng 2: Một số chỉ tiêu về thu nhập và các khoản phải nộp của hộ nông dân
Đơn vị tính: đồng
4 KIẾN NGHỊ
4.1 Thuế sử dụng đất nông nghiệp
l Đối với thuế sử dụng đất hiện hành: Sửa đổi chính sách thuế này theo theo hướng không phân biệt loại cây trồng trong việc tính thuế, có chính sách ưu đãi đối với những tổ chức, cá nhân đầu tư thâm canh sản xuất trên những vùng đất không thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp
l Về giá lúa tính thuế: điều chỉnh kịp thời theo giá thị trường
l Có chính sách miễn giảm thuế sử dụng đất nông nghiệp, thuế nhà đất cho số hộ nông dân thuộc diện xoá đói giảm nghèo
4.2 Thuế chuyển quyền sử dụng đất
17 Quỹ phát triển giáo dục (cho xã) 10.000 50.000
Các khoản phải nộp/công đất canh tác 189.723 199.224
Tổng các khoản phải nộp/ doanh thu (%) 11,37 9,65
Trang 4Miễn giảm thuế chuyển quyền sử dụng đất đối với các các giao dịch đất đai ở khu vực nông thôn, thay vào đó bằng một khoản lệ phí phù hợp với khả năng đóng góp của người nông dân
4.3 Tiền sử dụng đất
Nhà nước nên có chính sách miễn tiền sử dụng đất cho người nông dân khi họ chuyển mục đích sử dụng đất nông nghiệp sang đất thổ cư
4.4 Thuế thu nhập doanh nghiệp đối với hộ nông dân có thu nhập cao
Điều tiết thu nhập của hộ nông dân tới mức nào, trong hoàn cảnh nào, vào thời điểm nào là điều cần phải cân nhắc vì khi áp dụng thuế thu nhập đối với hộ nông dân sẽ làm phát sinh nhiều hệ quả về mặt kinh tế và xã hội Trong hoàn cảnh như vậy, việc áp dụng thuế thu nhập doanh nghiệp đối với nông dân là chưa hợp lý, vì:
l Gần đây xuất hiện nhiều kinh tế trang trại, là bước khởi đầu để xây nền tảng của sản xuất nông nghiệp ở khu vực tư nhân và giữ một vai trò trong tiến trình công nghiệp hoá -hiện đại hoá nông nghiệp rất lạc quan hiện nay
l Hộ nông dân đủ điều kiện nộp thuế chiếm tỷ lệ rất khiêm tốn (khoảng 0,05%), do đó nguồn thu này cũng rất thấp trong khi chi phí hành thu có thể rất lớn do đối tượng nộp thuế phân tán và khó quản lý
l Thuế thu nhập doanh nghiệp tính trên hộ gia đình, vì vậy chưa thật sự công bằng giữa các
hộ với số nhân khẩu khác nhau
l Áp dụng cùng một mức thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp như những ngành khác là quá cao và không công bằng
l Hộ nông dân nộp thuế sử dụng đất nông nghiệp (thực chất là thuế thu nhập trên hoa lợi), vì vậy nếu đánh thuế thu nhập doanh nghiệp trên phần thu nhập của họ một lần nữa là vô nghĩa, Nhà nước đã đánh thuế hai lần trên thu nhập
4.5 Đối với phí, lệ phí và các khoản đóng góp khác
l Phí giao thông thu qua xăng dầu: Không nên thu phí giao thông đối với xăng dầu mà người
nông dân mua vào chỉ để phục vụ cho sản xuất nông nghiệp Do phí giao thông được thu qua các đầu mối nhập khẩu xăng dầu, vì nhà nước có thể xem xét hoàn lại khoản này cho người nông dân
Trang 5l Các khoản đóng góp khác: Nên xét lại tính hợp lý của các khoản thu này (ngoài các khoản
thuế phải nộp), khoản nào nên thu, khoản nào không nên thu và thu ở mức độ nào cho hợp
lý Các khoản này phải được thống nhất, quản lý chặt chẽ, sử dụng có hiệu quả và công khai nguồn thu chi với dân
Để bảo hộ cho sản xuất phân bón trong nước Nhà nước đã đặt ra phụ thu đối với loại phân bón này khi nhập khẩu Trong khi nông dân ta còn nghèo lạc hậu, quy mô sản xuất nhỏ, những khoản này do nông dân gánh chịu, Nhà nước nên xem xét lại các khoản phụ thu này đối với nông dân
5 KẾT LUẬN
Trong những năm gần đây với đường lối đổi mới của Đảng và Nhà nước, nông nghiệp và nông thôn ĐBSCL nói chung, Cần Thơ và Sóc Trăng nói riêng đã có bước phát triển nhanh chóng và khá toàn diện Sản lượng lương thực không ngừng tăng lên, cơ cấu trong ngành nghề đã bước đầu chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hoá, cơ sở hạ tầng đã được đầu tư cải tạo, nâng cấp xây dựng mới Tuy có những tiến bộ về nhiều mặt rất đáng phấn khởi, nông nghiệp và nông thôn ở Cần Thơ
và Sóc Trăng vẫn là khu vực chậm phát triển, còn nhiều khó khăn tồn tại lớn cần phải giải quyết để
có thể tiếp tục tạo đà cho tăng trưởng kinh tế Nhìn chung, đời sống của phần lớn nông dân nhất là vùng sâu còn rất nhiều khó khăn Với những khó khăn như vậy người nông dân còn phải gánh chịu nhiều các khoản đóng góp cho Nhà nước làm cho cuộc sống của họ khó khăn nay còn khó khăn hơn Theo kết quả điều tra ở Cần Thơ người nông dân phải nộp đến 20 khoản, chiếm 6,24% tổng thu nhập; tương tự ở Sóc Trăng là 12 khoản, chiếm 5,82% Để thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng công nghiệp hoá -hiện đại hoá, góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần cho người nông dân đòi hỏi Nhà nước phải có những that đổi căn bản về các chính sách điều tiết tài chính theo hướng phù hợp với khả năng đóng góp của người nông dân và có những chính sách ưu đãi đặc biệt đối với họ bởi vì sản xuất nông nghiệp phải chịu nhiều rủi ro và đặc biệt là người nông dân phải gánh chịu nhiều cực khổ và thiệt thòi
TÀI LIỆU THAM KHẢO
l Nguyễn Hồng Thắng, 1998, Thuế, Nhà xuất bản Thống Kê
l Huỳnh Viết Tấn, 1998, Thuế và Pháp luật kinh doanh và hạch toán, Nhà xuất bản chính trị quốc gia
l Hồ Ngọc Cẩn, 1997, Chế độ thuế và lệ phí hiện hành ở nước ta, Nhà xuất bản Tp.HCM
l Bộ Tài chính, 1998, Hệ thống văn bản hướng dẫn thực hiện luật thuế thu nhập doanh nghiệp
